{"id":"jezyk-angielski-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"jezyk-angielski-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nYOU CAN’T REALLY CRY IN SPACE\nYou can do some cool things in space. Like sleep in zero gravity, for example. Or eat in zero\ngravity. But there are plenty of things astronauts can’t do because of this weightless\nenvironment. One of them is crying. When astronauts are sad or happy, they will never\n7.1. by shedding a tear, simply because it is impossible.\nThe astronaut Chris Hadfield explains that tears can 7.2. in space, but it isn’t a pleasant\nexperience. A ball of liquid accumulates in the eye, but without gravity, it can’t flow downwards\nlike it would on Earth. According to Hadfield, space tears sting.\nSad as it would be to 7.3. in space without the ability to cry, we’d miss showering even\nmore. 7.4. a traditional showerhead doesn’t work in a weightless environment,\nthe International Space Station has no shower. The poor astronauts just have a spray nozzle and\nwashcloths to clean up with.\nadapted from www.tested.com\n7.1.\nA. make it through\nB. leave it alone\nC. give it a go\nD. let it show\n7.2.\nA. produce\nB. be produced\nC. be producing\nD. have produced\n7.3.\nA. float\nB. raise\nC. drop\nD. lift\n7.4.\nA. Whether\nB. Although\nC. Since\nD. Meanwhile\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność\nz rozwinięciem wypracowania.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *let it show* (uzewnętrznić to).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\n> \"When astronauts are sad or happy, they will never **7.1. ** by shedding a tear, simply because it is impossible.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"sad or happy\"** → emocje\n2. **\"by shedding a tear\"** → przez ronienie łez (sposób pokazania emocji)\n3. **\"impossible\"** → nie da się TEGO (= uzewnętrznić emocji)\n4. Luka MUSI być czasownikiem do połączenia z \"by shedding tears\"\n\n**Wniosek:** \"Let it show\" = \"pokazać to\" (emocje) → idiom: ujawnić, uzewnętrznić emocje → **D**.\n\n## Sposób 2 - analiza pojęć każdej opcji\n\n**Opcja A (make it through):**\n- Phrasal verb: `make it through` = przetrwać, przebrnąć\n- Sense: \"They will never SURVIVE by shedding a tear\" - bez sensu logicznego\n- Astronauts nie \"przetrwają\" emocji przez płacz\n\n**Opcja B (leave it alone):**\n- Phrasal verb: `leave X alone` = zostaw to w spokoju\n- Sense: \"never leave it alone by shedding a tear\" - bez sensu\n\n**Opcja C (give it a go):**\n- Idiom: `give X a go` = spróbować czegoś\n- Sense: \"never try it by shedding a tear\" - bez sensu (próba czego?)\n\n**Opcja D (let it show):** ✓\n- Idiom: `let it show` = uzewnętrznić to (emocje)\n- Sense: \"never SHOW their emotions by shedding tears\" - sensowne\n- Klasyczny idiom o emocjach\n\n## Sposób 3 - odwołanie do reference idiomu\n\n> 📖 **\"Let it show\":**\n> Idiom: pokazać/uzewnętrznić uczucie\n> Form: `let + N/Pronoun + show`\n> Synonimy: display, reveal, express, manifest\n> Note: Pop reference - piosenka Sting/Madonna \"Let it show\"\n\nMożliwa konstrukcja zdania:\n- \"Don't let your anger SHOW\" = nie pokazuj złości\n- \"Their disappointment was clear; they couldn't hide it - they let it show\"\n\n## Reference gramatyczny - \"let + sb + V\"\n\n> 📖 **\"Let + sb/sth + V\":**\n> `let it show` = pozwolić to pokazać\n> Form: `let + N/Pronoun + bare V` (BEZ \"to\")\n> Note: `let` to causative - łączy się z bezokolicznikiem bez \"to\"\n> Inne: let me know, let it be, let it go\n\n> 📖 **\"Shed a tear\":**\n> Kolokacja: `shed a tear/tears` = ronić łzy\n> Form: `shed + N` (cast off, drop)\n> Synonim: weep, cry, mourn\n\n> 📖 **Modal \"will\" (predykcja):**\n> `they will never let it show` = nigdy tego nie pokażą\n> Form: `will + V` (future prediction)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3, 5.4) Zdający stosuje zasoby leksykalne.\n> - **Uzasadnienie:** \"let it show\" = uzewnętrznić emocje. Inne opcje nie pasują semantycznie.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Make it through | \"Przetrwać przez łzy\" = bez sensu | Uczeń łączy z \"go through emotions\" |\n| B | Leave it alone | \"Zostaw w spokoju przez łzy\" = bez sensu | Uczeń łączy z \"leave emotions\" |\n| C | Give it a go | \"Spróbować przez łzy\" = bez sensu | Uczeń łączy z \"try\" |\n| **D** | **Let it show** | **POPRAWNA - pokazać/uzewnętrznić emocje** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: kontekst \"emocje + łzy\" wskazuje na IDIOMATIC expression dla uzewnętrzniania uczuć. \"Let it show\" to klasyczna konstrukcja.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka A: \"make it through\" znaczy survive - ale astronauts NIE muszą przetrwać emocji, oni je MAJĄ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Idiom \"let it show\" = bezpośrednia kolokacja z emocjami. Klucz: znajomość idiomów w kontekście emocji.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *be produced* (być wytworzone).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\n> \"The astronaut Chris Hadfield explains that tears can **7.2. ** in space, but it isn't a pleasant experience. A ball of liquid accumulates in the eye, but without gravity, it can't flow downwards like it would on Earth.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"tears can\"** → modal \"can\" + V\n2. **\"in space\"** → kontekst kosmosu\n3. **\"isn't a pleasant experience\"** → produkcja JEST możliwa, ale niekomfortowa\n4. **\"ball of liquid accumulates\"** → tears DO powstają\n\n**Wniosek:** Łzy MOGĄ być wytworzone (passive) w kosmosie → \"can be produced\" → **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna każdej opcji\n\n**Opcja A (produce):**\n- Active voice: `can produce` = \"łzy mogą produkować\"\n- BŁĄD: łzy są produkowane, NIE produkują\n- Sense: \"tears can produce\" - co? Łzy nie są agentami\n\n**Opcja B (be produced):** ✓\n- Passive voice: `can be produced` = mogą być produkowane\n- Form: `modal + be + V3`\n- Sense: \"tears can be produced in space\" = łzy mogą powstawać w kosmosie\n\n**Opcja C (be producing):**\n- Passive continuous: `can be producing` - niegramatyczne tu\n- W passive nie używamy `be + V-ing` z modal w ten sposób\n- Sense: brak\n\n**Opcja D (have produced):**\n- Perfect modal active: `can have produced` = mogły wyprodukować (przeszłość, deduction)\n- BŁĄD: zdanie o teraźniejszości\n- Sense: \"łzy mogły coś produkować\" - niewłaściwy czas\n\n## Sposób 3 - reguła pasywu z modalami\n\n**Konstrukcja: modal + be + V3 (passive of modal):**\n- Active: They can produce tears.\n- Passive: Tears **can be produced** (by them).\n\nInne przykłady:\n- can be done - może być zrobione\n- should be tested - powinno być przetestowane\n- must be checked - musi być sprawdzone\n- will be sent - zostanie wysłane\n\n## Reference gramatyczny - passive with modals\n\n> 📖 **Passive z modalami:**\n> Active: `S + modal + V + N`\n> Passive: `N + modal + be + V3 (+ by S)`\n>\n> Przykład:\n> - Active: \"They can produce tears.\"\n> - Passive: \"Tears can be produced.\"\n\n> 📖 **Modal \"can\" (possibility):**\n> `tears can be produced` = łzy mogą być wytworzone\n> Funkcja: physical possibility\n> Note: bez `by + agent` gdy agent nieznany lub nieistotny\n\n> 📖 **\"Produce\" (verb):**\n> `produce tears` = wytwarzać łzy\n> Form: regularny czasownik (produce-produced-produced)\n> Synonim: generate, create, form\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.\n> - **Uzasadnienie:** Passive of modal `can`: `can be produced`. Łzy są podmiotem (recipient).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | produce | Active - łzy NIE są agentami | Uczeń ignoruje voice |\n| **B** | **be produced** | **POPRAWNA - passive modal** | - |\n| C | be producing | Niegramatyczne - passive nie z V-ing | Uczeń myli continuous |\n| D | have produced | Perfect modal - niewłaściwy czas | Uczeń ignoruje kontekst czasowy |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: PODMIOT \"tears\" = recipient akcji, nie agent. Klucz: rozpoznać kto wykonuje akcję.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Reguła `modal + be + V3` to STANDARD passive z modalami. Bez tej znajomości łatwo wybrać A.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka D: \"can have produced\" istnieje (modal perfect), ale wymaga PRZESZŁOŚCI w kontekście. Tutaj kontekst jest GENERAL/PRESENT.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *float* (unosić się).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\n> \"Sad as it would be to **7.3. ** in space without the ability to cry, we'd miss showering even more.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"in space\"** → kontekst kosmosu (weightless environment)\n2. **\"without the ability to cry\"** → bycie w kosmosie\n3. **\"we'd miss showering even more\"** → kontrast: w kosmosie\n4. Luka MUSI być czasownikiem opisującym BYCIE w kosmosie\n\n**Wniosek:** \"Float in space\" = unosić się w kosmosie (klasyczne wyrażenie) → **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza znaczenia każdej opcji\n\n**Opcja A (float):** ✓\n- `float in space` = unosić się w kosmosie\n- Pasuje semantycznie: w nieważkości się unosi\n- Klasyczne wyrażenie astronautów\n\n**Opcja B (raise):**\n- `raise` = podnosić (z dopełnieniem!)\n- BŁĄD: `raise` to przechodni (raise sth) - wymaga dopełnienia\n- Sense: \"raise in space\" - gramatycznie błędne\n- Note: NIE mylić z `rise` (intransitive)\n\n**Opcja C (drop):**\n- `drop in space` = upaść/spadać w kosmosie\n- BŁĄD: w nieważkości nic NIE SPADA\n- Sense: contradicts physics - bez sensu\n\n**Opcja D (lift):**\n- `lift` = unieść (z dopełnieniem)\n- BŁĄD: też przechodni, wymaga dopełnienia\n- Sense: \"lift in space\" - niewłaściwe użycie\n\n## Sposób 3 - kontrast \"sad to float\" vs \"missing showering\"\n\nStruktura zdania:\n- \"Sad as it would be to **float** \" = nawet jeśli smutne unosić się\n- \"we'd miss showering **even more**\" = ale brak prysznica byłby gorszy\n\nKontrast: floating w kosmosie (główny stan) vs missing showering (gorsza utrata).\n\n## Reference gramatyczny - verbs of motion + inversion\n\n> 📖 **\"Float\" (intransitive):**\n> `float in space` = unosić się w kosmosie\n> Form: `float (+ in/on/around)` (bez dopełnienia)\n> Synonim: drift, hover, suspend\n> Note: bezpośrednie wyrażenie dla astronautów\n\n> 📖 **\"Raise vs rise\":**\n> - **raise** (transitive): `raise your hand` = podnieś rękę\n> - **rise** (intransitive): `the sun rises` = słońce wschodzi\n> Note: \"rise in space\" mogłoby być, ale tutaj kontekst nieważkości → float\n\n> 📖 **\"Sad as it would be\" (inversion):**\n> Form: `Adj + as + Subject + would be`\n> Funkcja: koncesja (admitting)\n> Synonim: although it would be sad, even though it would be sad\n\n> 📖 **\"Drop\" (intrans./trans.):**\n> - intransitive: `prices drop` = ceny spadają\n> - transitive: `drop the ball` = upuść piłkę\n> Note: w nieważkości NIC NIE SPADA (no gravity = no drop)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby leksykalne.\n> - **Uzasadnienie:** \"float in space\" = klasyczne wyrażenie unoszenia się w nieważkości.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **float** | **POPRAWNA - unosić się w nieważkości** | - |\n| B | raise | Przechodni - wymaga dopełnienia | Uczeń myli raise/rise |\n| C | drop | W nieważkości nic NIE spada | Uczeń ignoruje fizykę |\n| D | lift | Przechodni - wymaga dopełnienia | Uczeń myli lift/levitate |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: \"float\" = klasyczne wyrażenie astronautów. \"Floating in space\" to standardowa fraza dla nieważkości.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka B i D: `raise` i `lift` to czasowniki PRZECHODNIE - wymagają dopełnienia. Sam \"raise in space\" jest niegramatyczne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka C: \"drop\" sugeruje GRAVITY - ale w kosmosie brak grawitacji. Klucz: zrozumieć fizykę kosmosu.\n\n**7.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Since* (ponieważ).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\n> \"**7.4. ** a traditional showerhead doesn't work in a weightless environment, the International Space Station has no shower.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"a traditional showerhead doesn't work\"** → PRZYCZYNA\n2. **\"weightless environment\"** → kosmos\n3. **\"has no shower\"** → SKUTEK\n4. Spójnik musi łączyć PRZYCZYNĘ ze SKUTKIEM\n\nLogika zdania: PONIEWAŻ tradycyjne prysznice nie działają w nieważkości, STACJA NIE MA prysznica → **C (Since)**.\n\n## Sposób 2 - analiza znaczenia każdej opcji\n\n**Opcja A (Whether):**\n- `whether` = czy (alternative)\n- BŁĄD: nie pasuje semantycznie\n- Sense: \"Czy showerhead działa, stacja nie ma prysznica\" - bez sensu\n\n**Opcja B (Although):**\n- `although` = chociaż (kontrast)\n- BŁĄD: zdanie pokazuje przyczynę-skutek, NIE kontrast\n- Sense: \"Chociaż prysznic nie działa, stacja nie ma prysznica\" - paradoks\n\n**Opcja C (Since):** ✓\n- `since` = ponieważ (cause)\n- Pasuje semantycznie: cause-effect\n- Sense: \"Ponieważ prysznic nie działa, stacja go nie ma\"\n\n**Opcja D (Meanwhile):**\n- `meanwhile` = tymczasem (czas, kontrast czasowy)\n- BŁĄD: brak kontekstu czasowego\n- Sense: \"Tymczasem prysznic nie działa, stacja nie ma prysznica\" - bez sensu\n\n## Sposób 3 - \"Since\" - dwa znaczenia\n\n**\"Since\" ma DWA główne znaczenia:**\n\n1. **Spójnik PRZYCZYNY (= because, as):**\n- `Since you're tired, go to bed.` = Ponieważ jesteś zmęczony\n- **Tutaj: Since showerhead doesn't work, station has no shower.**\n\n2. **Spójnik CZASU (= from a point in time):**\n- `I've lived here since 2020.` = Od 2020 roku\n- Tutaj BY NIE PASOWAŁO (no time reference)\n\nW luce 7.4 = znaczenie 1 (cause).\n\n## Reference gramatyczny - discourse markers + cause\n\n> 📖 **\"Since\" jako spójnik przyczyny:**\n> `Since X, Y` = Ponieważ X, Y\n> Form: `Since + clause, + main clause`\n> Synonim: because, as, given that\n> Note: \"Since\" w sensie cause częściej na POCZĄTKU zdania\n\n> 📖 **\"Although vs Since\":**\n> - **Although** = chociaż (kontrast): `Although it's raining, I'll go out.`\n> - **Since** = ponieważ (przyczyna): `Since it's raining, I'll stay in.`\n\n> 📖 **\"Whether vs If\":**\n> - **Whether** = czy (alternatywa, formalniej): `I don't know whether to go or stay.`\n> - **If** = czy (informalniej): `I don't know if I should go.`\n\n> 📖 **\"Meanwhile\":**\n> Adverb: tymczasem, w tym samym czasie\n> Form: `Meanwhile, + clause`\n> Synonim: in the meantime, at the same time\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.\n> - **Uzasadnienie:** Spójnik przyczyny: showerhead doesn't work → station has no shower.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Whether | Alternatywa, nie cause |\n| B | Although | Kontrast, nie cause |\n| **C** | **Since** | **POPRAWNA - cause/effect** |\n| D | Meanwhile | Czas, nie cause |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Since\" ma DWA znaczenia (cause + time). W luce 7.4 = cause. Klucz: rozróżnić sensowo.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Logika zdania: jeśli A nie działa, to B nie istnieje = klasyczne CAUSE-EFFECT.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka B: \"although\" sugerowałby PARADOKS - ale tu nie ma kontrastu, tylko logiczny wniosek.","image":"img/jezyk-angielski-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 7. (0-4)
Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny
i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.
YOU CAN’T REALLY CRY IN SPACE
You can do some cool things in space. Like sleep in zero gravity, for example. Or eat in zero
gravity. But there are plenty of things astronauts can’t do because of this weightless
environment. One of them is crying. When astronauts are sad or happy, they will never
7.1. by shedding a tear, simply because it is impossible.
The astronaut Chris Hadfield explains that tears can 7.2. in space, but it isn’t a pleasant
experience. A ball of liquid accumulates in the eye, but without gravity, it can’t flow downwards
like it would on Earth. According to Hadfield, space tears sting.
Sad as it would be to 7.3. in space without the ability to cry, we’d miss showering even
more. 7.4. a traditional showerhead doesn’t work in a weightless environment,
the International Space Station has no shower. The poor astronauts just have a spray nozzle and
washcloths to clean up with.
adapted from www.tested.com
7.1.
A. make it through
B. leave it alone
C. give it a go
D. let it show
7.2.
A. produce
B. be produced
C. be producing
D. have produced
7.3.
A. float
B. raise
C. drop
D. lift
7.4.
A. Whether
B. Although
C. Since
D. Meanwhile
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJA-1R

","answer_text_html":"
  1. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
\n

z rozwinięciem wypracowania.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

7.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - let it show (uzewnętrznić to).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki

\n
"When astronauts are sad or happy, they will never 7.1. by shedding a tear, simply because it is impossible."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "sad or happy" → emocje
  2. "by shedding a tear" → przez ronienie łez (sposób pokazania emocji)
  3. "impossible" → nie da się TEGO (= uzewnętrznić emocji)
  4. Luka MUSI być czasownikiem do połączenia z "by shedding tears"
\n

Wniosek: "Let it show" = "pokazać to" (emocje) → idiom: ujawnić, uzewnętrznić emocje → D.

\n

Sposób 2 - analiza pojęć każdej opcji

\n

Opcja A (make it through):

\n\n

Opcja B (leave it alone):

\n\n

Opcja C (give it a go):

\n\n

Opcja D (let it show): ✓

\n\n

Sposób 3 - odwołanie do reference idiomu

\n
📖 "Let it show":
Idiom: pokazać/uzewnętrznić uczucie
Form: let + N/Pronoun + show
Synonimy: display, reveal, express, manifest
Note: Pop reference - piosenka Sting/Madonna "Let it show"
\n

Możliwa konstrukcja zdania:

\n\n

Reference gramatyczny - "let + sb + V"

\n
📖 "Let + sb/sth + V":
let it show = pozwolić to pokazać
Form: let + N/Pronoun + bare V (BEZ "to")
Note: let to causative - łączy się z bezokolicznikiem bez "to"
Inne: let me know, let it be, let it go
\n
📖 "Shed a tear":
Kolokacja: shed a tear/tears = ronić łzy
Form: shed + N (cast off, drop)
Synonim: weep, cry, mourn
\n
📖 Modal "will" (predykcja):
they will never let it show = nigdy tego nie pokażą
Form: will + V (future prediction)
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: D
- Wymaganie szczegółowe: 1.3, 5.4) Zdający stosuje zasoby leksykalne.
- Uzasadnienie: "let it show" = uzewnętrznić emocje. Inne opcje nie pasują semantycznie.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Make it through | "Przetrwać przez łzy" = bez sensu | Uczeń łączy z "go through emotions" |
| B | Leave it alone | "Zostaw w spokoju przez łzy" = bez sensu | Uczeń łączy z "leave emotions" |
| C | Give it a go | "Spróbować przez łzy" = bez sensu | Uczeń łączy z "try" |
| D | Let it show | POPRAWNA - pokazać/uzewnętrznić emocje | - |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Klucz: kontekst "emocje + łzy" wskazuje na IDIOMATIC expression dla uzewnętrzniania uczuć. "Let it show" to klasyczna konstrukcja.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka A: "make it through" znaczy survive - ale astronauts NIE muszą przetrwać emocji, oni je MAJĄ.
\n
⚠️ Uwaga: Idiom "let it show" = bezpośrednia kolokacja z emocjami. Klucz: znajomość idiomów w kontekście emocji.
\n

7.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - be produced (być wytworzone).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki

\n
"The astronaut Chris Hadfield explains that tears can 7.2. in space, but it isn't a pleasant experience. A ball of liquid accumulates in the eye, but without gravity, it can't flow downwards like it would on Earth."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "tears can" → modal "can" + V
  2. "in space" → kontekst kosmosu
  3. "isn't a pleasant experience" → produkcja JEST możliwa, ale niekomfortowa
  4. "ball of liquid accumulates" → tears DO powstają
\n

Wniosek: Łzy MOGĄ być wytworzone (passive) w kosmosie → "can be produced" → B.

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna każdej opcji

\n

Opcja A (produce):

\n\n

Opcja B (be produced): ✓

\n\n

Opcja C (be producing):

\n\n

Opcja D (have produced):

\n\n

Sposób 3 - reguła pasywu z modalami

\n

Konstrukcja: modal + be + V3 (passive of modal):

\n\n

Inne przykłady:

\n\n

Reference gramatyczny - passive with modals

\n
📖 Passive z modalami:
Active: S + modal + V + N
Passive: N + modal + be + V3 (+ by S)

Przykład:
- Active: "They can produce tears."
- Passive: "Tears can be produced."
\n
📖 Modal "can" (possibility):
tears can be produced = łzy mogą być wytworzone
Funkcja: physical possibility
Note: bez by + agent gdy agent nieznany lub nieistotny
\n
📖 "Produce" (verb):
produce tears = wytwarzać łzy
Form: regularny czasownik (produce-produced-produced)
Synonim: generate, create, form
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: B
- Wymaganie szczegółowe: 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.
- Uzasadnienie: Passive of modal can: can be produced. Łzy są podmiotem (recipient).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | produce | Active - łzy NIE są agentami | Uczeń ignoruje voice |
| B | be produced | POPRAWNA - passive modal | - |
| C | be producing | Niegramatyczne - passive nie z V-ing | Uczeń myli continuous |
| D | have produced | Perfect modal - niewłaściwy czas | Uczeń ignoruje kontekst czasowy |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Klucz: PODMIOT "tears" = recipient akcji, nie agent. Klucz: rozpoznać kto wykonuje akcję.
\n
⚠️ Uwaga: Reguła modal + be + V3 to STANDARD passive z modalami. Bez tej znajomości łatwo wybrać A.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka D: "can have produced" istnieje (modal perfect), ale wymaga PRZESZŁOŚCI w kontekście. Tutaj kontekst jest GENERAL/PRESENT.
\n

7.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - float (unosić się).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki

\n
"Sad as it would be to 7.3. in space without the ability to cry, we'd miss showering even more."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "in space" → kontekst kosmosu (weightless environment)
  2. "without the ability to cry" → bycie w kosmosie
  3. "we'd miss showering even more" → kontrast: w kosmosie
  4. Luka MUSI być czasownikiem opisującym BYCIE w kosmosie
\n

Wniosek: "Float in space" = unosić się w kosmosie (klasyczne wyrażenie) → A.

\n

Sposób 2 - analiza znaczenia każdej opcji

\n

Opcja A (float): ✓

\n\n

Opcja B (raise):

\n\n

Opcja C (drop):

\n\n

Opcja D (lift):

\n\n

Sposób 3 - kontrast "sad to float" vs "missing showering"

\n

Struktura zdania:

\n\n

Kontrast: floating w kosmosie (główny stan) vs missing showering (gorsza utrata).

\n

Reference gramatyczny - verbs of motion + inversion

\n
📖 "Float" (intransitive):
float in space = unosić się w kosmosie
Form: float (+ in/on/around) (bez dopełnienia)
Synonim: drift, hover, suspend
Note: bezpośrednie wyrażenie dla astronautów
\n
📖 "Raise vs rise":
- raise (transitive): raise your hand = podnieś rękę
- rise (intransitive): the sun rises = słońce wschodzi
Note: "rise in space" mogłoby być, ale tutaj kontekst nieważkości → float
\n
📖 "Sad as it would be" (inversion):
Form: Adj + as + Subject + would be
Funkcja: koncesja (admitting)
Synonim: although it would be sad, even though it would be sad
\n
📖 "Drop" (intrans./trans.):
- intransitive: prices drop = ceny spadają
- transitive: drop the ball = upuść piłkę
Note: w nieważkości NIC NIE SPADA (no gravity = no drop)
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A
- Wymaganie szczegółowe: 1.3) Zdający stosuje zasoby leksykalne.
- Uzasadnienie: "float in space" = klasyczne wyrażenie unoszenia się w nieważkości.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | float | POPRAWNA - unosić się w nieważkości | - |
| B | raise | Przechodni - wymaga dopełnienia | Uczeń myli raise/rise |
| C | drop | W nieważkości nic NIE spada | Uczeń ignoruje fizykę |
| D | lift | Przechodni - wymaga dopełnienia | Uczeń myli lift/levitate |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Klucz: "float" = klasyczne wyrażenie astronautów. "Floating in space" to standardowa fraza dla nieważkości.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka B i D: raise i lift to czasowniki PRZECHODNIE - wymagają dopełnienia. Sam "raise in space" jest niegramatyczne.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka C: "drop" sugeruje GRAVITY - ale w kosmosie brak grawitacji. Klucz: zrozumieć fizykę kosmosu.
\n

7.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - Since (ponieważ).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki

\n
"7.4. a traditional showerhead doesn't work in a weightless environment, the International Space Station has no shower."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "a traditional showerhead doesn't work" → PRZYCZYNA
  2. "weightless environment" → kosmos
  3. "has no shower" → SKUTEK
  4. Spójnik musi łączyć PRZYCZYNĘ ze SKUTKIEM
\n

Logika zdania: PONIEWAŻ tradycyjne prysznice nie działają w nieważkości, STACJA NIE MA prysznica → C (Since).

\n

Sposób 2 - analiza znaczenia każdej opcji

\n

Opcja A (Whether):

\n\n

Opcja B (Although):

\n\n

Opcja C (Since): ✓

\n\n

Opcja D (Meanwhile):

\n\n

Sposób 3 - "Since" - dwa znaczenia

\n

"Since" ma DWA główne znaczenia:

\n
  1. Spójnik PRZYCZYNY (= because, as):
\n\n
  1. Spójnik CZASU (= from a point in time):
\n\n

W luce 7.4 = znaczenie 1 (cause).

\n

Reference gramatyczny - discourse markers + cause

\n
📖 "Since" jako spójnik przyczyny:
Since X, Y = Ponieważ X, Y
Form: Since + clause, + main clause
Synonim: because, as, given that
Note: "Since" w sensie cause częściej na POCZĄTKU zdania
\n
📖 "Although vs Since":
- Although = chociaż (kontrast): Although it's raining, I'll go out.
- Since = ponieważ (przyczyna): Since it's raining, I'll stay in.
\n
📖 "Whether vs If":
- Whether = czy (alternatywa, formalniej): I don't know whether to go or stay.
- If = czy (informalniej): I don't know if I should go.
\n
📖 "Meanwhile":
Adverb: tymczasem, w tym samym czasie
Form: Meanwhile, + clause
Synonim: in the meantime, at the same time
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C
- Wymaganie szczegółowe: 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.
- Uzasadnienie: Spójnik przyczyny: showerhead doesn't work → station has no shower.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Whether | Alternatywa, nie cause |
| B | Although | Kontrast, nie cause |
| C | Since | POPRAWNA - cause/effect |
| D | Meanwhile | Czas, nie cause |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: "Since" ma DWA znaczenia (cause + time). W luce 7.4 = cause. Klucz: rozróżnić sensowo.
\n
⚠️ Uwaga: Logika zdania: jeśli A nie działa, to B nie istnieje = klasyczne CAUSE-EFFECT.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka B: "although" sugerowałby PARADOKS - ale tu nie ma kontrastu, tylko logiczny wniosek.
"}]}