{"id":"jezyk-angielski-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/8","paper_id":"jezyk-angielski-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"8","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (8.1.-8.4.) jednym wyrazem, tak aby powstał\nspójny i logiczny tekst. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna\nwpisywanych wyrazów.\nTHE FEARFUL OSTRICH - OR SO THE LEGEND GOES\nPliny the Elder, an ancient Roman philosopher, once wrote that the ostrich, being profoundly\nstupid, sticks its head into the sand at the first sign of danger and considers 8.1.\ninvisible. Here’s the truth about this magnificent, yet infamously ridiculed bird. Ostriches do\nnot bury their heads when faced with danger. Any species that did so would\n8.2. have been able to survive for more than 120 million years. They do,\nhowever, stretch their long necks flat on the ground in the hope that potential predators won’t\nspot them. In this position, they can blend in with the terrain. From a 8.3. ,\ntheir heads look as if they were buried in the sand. Ostriches have many natural defences,\nincluding their super speed. Endurance isn’t an issue for these birds, either. They can sprint at\na brisk 30 miles per hour for a full 10 miles straight, if needed. It is surprising that we think of\nthem 8.4. timid or fearful.\nadapted from http://animals.howstuffworks.com\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"8. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.\nBan on allowing cars in city centres is a regulation\nconsidered in many countries. The idea has many\nsupporters and opponents.\nTeza zgodna z tematem, zapowiada\noczekiwaną strukturę rozprawki.\nI’m writing to present good and bad sides of cars\nmoving in cities.\nTeza odbiegająca od tematu (brak\nodniesienia do centrów miast oraz\nwprowadzenia zakazu wjazdu).\nMany drivers might soon face a situation when they\nare not allowed to drive in city centres. It is a very\ngood idea.\nTeza odbiegająca od tematu (nie\nzapowiada oczekiwanej struktury\nrozprawki)\nMany city councils want to ban cars from the centres. Brak tezy.\nAlmost everybody drives a car in our times. So many\ncars on the roads are a real problem for our country.\nThere are good and bad sides of it.\nTeza niezgodna z tematem.\nThe subject matter of this essay is complicated. There\nare advantages and disadvantages of it.\nTeza niejasna.\nMore and more often we hear about regulations which\ncould ban cars from city centres. What are the\nadvantages and disadvantages of that?\nTeza zgodna z tematem, zapowiada\noczekiwaną strukturę rozprawki.\nIs it good or bad that there is a plan to create car-free\nzones in many city centres?\nTeza odbiegająca od tematu (nie\nzapowiada oczekiwanej struktury\nrozprawki)\nElementy tematu\n1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów do\ncentrów miast.\n2. Wprowadzenie zakazu może wynikać z woli władz miasta, mieszkańców, organizacji\nekologicznych, itp.\n3. Korzyści i problemy wynikające z wprowadzenia takiego zakazu mogą dotyczyć pieszych,\nkierowców, mieszkańców, itp.\n4. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (wada lub zaleta) jest sprzeczny z tematem,\nczyli wprowadzeniem zakazu wjazdu samochodów do centrów miast, nie bierze się tego\nargumentu pod uwagę, oceniając dany element.\nnp. New cars are very expensive and many people can’t afford them. (argument nie odnosi\nsię do zakazu wjazdu samochodów do centrów miast).\n„główka”\nelementy tematu\ngg\nfragmenty nie na temat\nfragmenty odbiegające od tematu\n5. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat zakazu wjazdu samochodów do centrów miast,\na w argumentacji pisze o zakazie wjazdu do miast a nie ich centrów, taka realizacja\nposzczególnych elementów jest akceptowana.\n6. Jeśli zdający w całej pracy odnosi się do zakazu poruszania się samochodów w miastach\n(a nie ich centrach), taka realizacja poszczególnych elementów tematu jest kwalifikowana\nna poziom niższy.\n7. Jeśli zdający omawia w pracy inne zagadnienie związane z poruszaniem się samochodów\npo centrach miast, np. zakaz parkowania w centrach miast, taka realizacja odbiega od tematu\ni jest kwalifikowana na poziom niższy.\n8. Jeśli praca dotyczy zakazu, który został już wprowadzony, taka realizacja tego tematu jest\nakceptowana.\nZgodność z tematem\nCoraz częściej pojawiają się propozycje wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów do\ncentrów miast. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony wprowadzenia\ntakiego zakazu.\n1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:\n• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)\n• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.\n- apel do mieszkańców o wsparcie wprowadzenia takiego zakazu\n- opisanie procesu wprowadzenia takiego zakazu.\nFragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.\n2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:\n• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami\ntematu (X, Y), np.\n- omówienie kosztów użytkowania samochodu w mieście.\nC\nD\nX\nY\nA\nB\nTakie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli\nwystępują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.\nw Tabeli A.\n3. Fragmenty wypracowania nie na temat:\n• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.\n- opis wad i zalet posiadania samochodu (bez związku z wjazdem samochodów do\nmiast)\n- prezentacja różnych rozwiązań ekologicznych wprowadzanych w miastach (nie\ndotyczących zakazu wjazdu samochodów do miast).\nTakie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana\nna poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane\nw liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.\n4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany\nza odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,\nuznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).\n5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale\nargumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na\npoziom niższy (maksymalnie poziom 1).\n6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany\nfragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam\nfragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.\n7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia\nz dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja\noceniana jest na 0.\nPodsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi\n1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części\npracy z rozwinięciem wypracowania.\n2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie\nz przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest\nakceptowane jako zgodne z treścią i tematem.\nPrzykłady schematycznego zakończenia\nrozprawki\nPrzykłady zakończenia luźno związanego\nz tematem\nAs you can see there are advantages and\ndisadvantages of this regulation.\nIt is difficult to satisfy wishes of all city\nresidents.\nTo sum up there are good and bad sides.\nIt’s obvious that driving in cities is a real\nchallenge.\nARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY\nTemat\nBieganie stało się bardzo popularne wśród osób dbających o swoją kondycję. Napisz artykuł,\nw\nktórym\nomówisz\nprzyczyny\npopularności\ntej\nformy\naktywności\nfizycznej\ni zrelacjonujesz ciekawą imprezę dla biegaczy, w której brałeś(-aś) udział.\nW artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska\nspołecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie\nomawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,\nkomentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować próbę\nkształtowania opinii czytelników.\nDobrze napisany artykuł:\n• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika\n• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,\nnp. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając\nbarwnego języka\n• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany\nw tekście.\nWstęp\n1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się np. do\npopularności biegania / potrzeby poprawy kondycji fizycznej / uprawiania sportu jako\nelementu zdrowego stylu życia w sposób zachęcający do dalszej lektury.\n2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do przyczyn popularności biegania oraz swojego\nudziału w imprezie dla biegaczy.\nPrzykłady wstępów zgodnych z tematem\ni ciekawych\nPrzykłady wstępów schematycznych\nEvery morning when I look out of the\nwindow, I see people jogging in the park. I\nhaven’t joined them yet but who knows…\nMaybe someday I will. But first I decided to\nresearch what makes them get out of bed so\nearly and why they are all attracted to this\nparticular activity.\nI like running/jogging. It makes me feel better\nand healthier.\nIn my article I will tell you about the\npopularity of running in our society.\nElementy tematu\nElementami są: (1) omówienie przyczyn popularności biegania jako formy dbania o kondycję\nfizyczną, (2) opis imprezy dla biegaczy, w której piszący brał udział.\n(1) omówienie przyczyn popularności biegania\nWymagane jest omówienie przyczyn popularności biegania (jako metody dbania o kondycję\nfizyczną). Akceptowane są różne formy biegania: jogging, udział w maratonach lub innego\nrodzaju biegach lub wyścigach.\n„główka”\nelement 1.\nelement 2.\nJeżeli zdający przedstawia skalę popularności biegania lub przedstawia swoją opinię na temat\npopularyzacji biegania, ale nie uwzględnia w swojej wypowiedzi żadnych powodów tego\nzjawiska, taka realizacja pierwszego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0.\n(2) zrelacjonowanie imprezy dla biegaczy, w której osoba pisząca artykuł brała udział\nWymagane są wypowiedzi, w których zdający relacjonuje imprezę dla biegaczy, w której brał\nudział. Dopuszczalne jest, że brał udział w imprezie dla biegaczy jako kibic (na żywo).\nJeśli zdający relacjonuje imprezę dla biegaczy, w której nie brał udziału lub opisuje imprezę\ncykliczną w czasie teraźniejszym (np. poleca imprezę dla biegaczy, o której słyszał lub oglądał\nw telewizji), taka realizacja tego podpunktu polecenia jest kwalifikowana maksymalnie na\npoziom 1.\nOpis imprezy, w której osoba pisząca brała udział, może stanowić rozwinięcie tego elementu\ntematu. (także w czasie teraźniejszym)\nJeśli zdający relacjonuje imprezę dla biegaczy, w której zamierza wziąć udział, taka realizacja\ntego podpunktu polecenia jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.\nJeśli zdający uzasadnia, dlaczego warto wziąć udział w jakiejś imprezie dla biegaczy, w której\nuczestniczył, ale ta rekomendacja nie uwzględnia żadnych elementów relacji z imprezy / opisu\nimprezy, taka realizacja tego podpunktu polecenia jest kwalifikowana na poziom 0.\nAkceptowana jest sytuacja, w której zdający opisuje imprezę dla biegaczy, ale nie jest to sam\nbieg, np. spotkanie uczestników przed lub po biegu.\nZgodność z tematem\nBieganie stało się bardzo popularne wśród osób dbających o swoją kondycję. Napisz artykuł,\nw którym\nomówisz przyczyny popularności tej formy aktywności fizycznej,\nzrelacjonujesz ciekawą imprezę dla biegaczy, w której brałeś(-aś) udział.\n1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:\n• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)\n• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.\n- przedstawienie faktów dotyczących popularności biegania\n- opinia piszącego na temat popularności biegania, bez wskazania powodów\n- opisanie sposobów przygotowania się do imprez biegowych\n- przedstawienie szerokiej oferty imprez dla biegaczy, bez opisu żadnej z nich.\nFragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.\n2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:\n• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami\ntematu (X, Y), np.\n- problemy zdrowotne wynikające z biegania\n- rady dotyczące zakupu właściwych butów do biegania.\nTakie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli\nwystępują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.\nw Tabeli A.\n3. Fragmenty wypracowania nie na temat:\n• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.\n- biografia znanego sportowca/biegacza\n- opis różnych sposobów dbania o zdrowie, kondycję (bez związku z bieganiem), np.\nomówienie wpływu właściwej diety na zdrowie\nTakie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana\nna poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane\nw liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.\n4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany\nza odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,\nuznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).\n5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale\nargumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na\npoziom niższy (maksymalnie poziom 1).\n6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany\nfragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam\nfragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.\n7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia\nz dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację\noceniamy na 0.\nPodsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi\nRozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części\npracy z rozwinięciem wypracowania.\nPrzykłady schematycznego zakończenia\nartykułu\nAs you can see running is very popular.\nI hope more and more people will start\nrunning.\nElementy charakterystyczne dla formy\nNie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers / Hello /\nHi.\nSpójność i logika wypowiedzi\n2 p.\nwypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie\nzdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu\n1 p.\nwypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie\nzdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu\n0 p.\nwypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie\nzdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu\nJeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub\n2-3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się\n0 punktów.\nW ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość\ndzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między\nzdaniami/akapitami tekstu.\nW ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest\nklarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski\nwynikają logicznie z przesłanek).\nDodatkowe uwagi dotyczące spójności\n1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:\n• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest\nwcześniej wspomniane\n• nieuzasadnionego\nużycia\nczasowników\nw\nróżnych\nczasach\ngramatycznych\n(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)\n• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając\ntekst\n• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych\n• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie\nprzyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/\nkontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).\n2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność\ni logikę wypowiedzi.\n3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać\n2 punkty w tym kryterium.\n4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,\nczytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności\ni logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub\nwiększym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.\n5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku\nkluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne\nz zasadami logiki.\n6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza\njako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli\nkomunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.\n7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/\nniekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy\n(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych\nzaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.\nZakres środków językowych\nW ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków\nleksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.\n3 p.\n• szeroki zakres środków językowych\n• w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością\ni różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych\n2 p.\n• zadowalający zakres środków językowych\n• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością\ni różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,\njednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości\n1 p.\n• ograniczony zakres środków językowych\n• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości\n0 p.\n• bardzo ograniczony zakres środków językowych\n• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości\nJeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości\nstylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć\no 1 punkt (maksymalnie do zera).\nPrzez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania\nznaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli\nz wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim\nstopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.\nPrzez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych\ndo wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych\ni jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi\npotocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne\nposługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się\nza uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli\nzdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują\nfragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.\nZa zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu\n„za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia\nw stylu).\nPoprawność środków językowych\nW ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,\nleksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.\nPoprawność językowa\n(leksykalno-gramatyczna)\nPoprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)\nnieliczne błędy zapisu\nliczne LUB bardzo liczne\nbłędy zapisu\nnieliczne błędy językowe\n3 p.\n2 p.\nliczne błędy językowe\n2 p.\n1 p.\nbardzo liczne błędy językowe\n1 p.\n0 p.\n1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej\nlub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.\n2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.\n3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych\nbłędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają\nkomunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często\nzakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.\nKwalifikowanie i oznaczanie błędów\nrodzaj błędu\nsposób oznaczenia\nprzykład\nbłąd językowy (leksykalny,\ngramatyczny)\npodkreślenie linią prostą\nMarek lubić czekoladę.\nbłąd językowy spowodowany\nbrakiem wyrazu\nznak √ w miejscu brakującego\nwyrazu\nMarek √ czekoladę.\nbłąd ortograficzny\notoczenie słowa kołem\nSłońce gżeje.\nbłąd językowy i ortograficzny\nw jednym słowie\npodkreślenie linią prostą\ni otoczenie kołem\nSłońce gżać w lecie.\nbłędy w spójności / logice\npodkreślenie linią falistą\nZałożyłem kurtkę bo było\ngorąco.\nfragment odbiegający od tematu otaczamy nawiasami\nkwadratowymi\nFragment odbiegający od\ntematu\nfragment niezgodny z tematem\notaczamy chmurką\nFragment niezgodny\nz tematem\nbłędy interpunkcyjne\notoczenie zbędnego znaku\nkółkiem\nznak √ w kółku w miejscu\nbrakującego znaku\nByło ciepło , i deszczowo.\nZrobiłem to √ ponieważ…\nBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe\ni oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.\nUsterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową\nfalą” na marginesie.\nUwagi dodatkowe\n1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest\n• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie\nodpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB\n• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna\nz poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium)\nLUB\n• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje\nsię „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się\n0 punktów w każdym kryterium).\n2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu\negzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego\nzdającego, jest uznawana za niesamodzielną.\n3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie\nnienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one\notaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków\njęzykowych i poprawności środków językowych.\n4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres\ni poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.\n5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.\n6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),\nprzyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.\n7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po\n1 punkcie.\n8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy\nortograficzne.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**itself** - zaimek zwrotny.\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\n> \"Pliny the Elder, an ancient Roman philosopher, once wrote that the ostrich, being profoundly stupid, sticks its head into the sand at the first sign of danger and considers **8.1. ** invisible.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"the ostrich\"** → podmiot zdania (struś)\n2. **\"sticks its head\"** → struś wykonuje akcję\n3. **\"considers invisible\"** → uważa SIEBIE za niewidzialnego (refleksja)\n4. Podmiot i obiekt = TA SAMA OSOBA → zaimek zwrotny\n\n**Wniosek:** Struś uważa SIEBIE (refleksywnie) za niewidzialnego → **itself**.\n\n## Sposób 2 - reguła zaimków zwrotnych\n\n**Reflexive pronouns:**\n| Subject | Reflexive |\n| I | myself |\n| you | yourself / yourselves |\n| he | himself |\n| she | herself |\n| **it** | **itself** |\n| we | ourselves |\n| they | themselves |\n\nKonstrukcja: gdy PODMIOT i OBIEKT to to samo:\n- \"He hurt himself.\" = On się zranił.\n- \"The ostrich considers ITSELF invisible.\" = Struś uważa SIEBIE za niewidzialnego.\n\n## Sposób 3 - czemu nie inny zaimek\n\n**Inne opcje (NIEAKCEPTOWANE):**\n- \"considers it invisible\" - uważa to (coś innego) za niewidzialne (BŁĄD - brak referenta)\n- \"considers himself invisible\" - błędny rodzaj (struś = it, nie he)\n- \"considers him invisible\" - uważa go (kogoś innego) za niewidzialnego (BŁĄD)\n- \"considers themselves invisible\" - błędny numer (struś = singular)\n\nKlucz: PODMIOT singular neutral → **itself** (jedyna poprawna forma).\n\n## Reference gramatyczny - reflexive pronouns\n\n> 📖 **Reflexive pronouns:**\n> Form: `myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves`\n> Funkcja: gdy podmiot = obiekt\n> Note: `it → itself` (singular neutral)\n\n> 📖 **\"Consider X + Adj/N\":**\n> `consider it invisible` = uważać coś za niewidzialne\n> Form: `consider + N/Pronoun + Adj/N` (object complement)\n> Synonim: regard as, view as, think of as\n\n> 📖 **\"Consider oneself X\":**\n> `consider oneself invisible` = uważać siebie za niewidzialnego\n> Form: `consider + reflexive + Adj/N`\n> Klasyczna konstrukcja: \"He considers himself an expert.\"\n\n> 📖 **\"Profoundly\":**\n> Adverb: głęboko, dogłębnie\n> Form: `profoundly + Adj` (intensifier)\n> Synonim: deeply, intensely, extremely\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **itself**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.\n> - **Uzasadnienie:** Reflexive pronoun po \"the ostrich\" (it) = itself.\n> - **Spelling:** musi być POPRAWNY - **itself** (NIE \"it self\" ani \"its self\").\n> - **WYKLUCZONE:** himself, herself, themselves (błędny rodzaj/numer).\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> 📖 **Reference - Reflexive Pronouns (z `wzory_reference_angielski.py`):**\n> Singular: myself, yourself, himself, herself, **itself**\n> Plural: ourselves, yourselves, themselves\n> Pułapka: \"itself\" - JEDNO słowo, nie \"it self\"\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: \"the ostrich\" → he/she/it? Animal = IT (chyba że zwierzę domowe z imieniem). Czyli reflexive = **itself**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Spelling: \"itself\" to JEDNO słowo. Pułapka: \"it self\" lub \"its self\" = błąd.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Reflexive vs personal: \"considers it\" = uważa to (coś innego); \"considers itself\" = uważa SIEBIE.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**not** (akceptowane warianty: *never*, *hardly*).\n\nPełne zdanie: *Any species that did so would not have been able to survive for more than 120 million years.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\n> \"Ostriches do not bury their heads when faced with danger. Any species that did so would **8.2. ** have been able to survive for more than 120 million years.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"Ostriches do not bury their heads\"** → fakt: NIE zakopują głów\n2. **\"Any species that did so\"** → gdyby jednak zakopywały (hipotetyczne)\n3. **\"would have been able to survive 120 million years\"** → kontekst sugeruje NIEMOŻLIWOŚĆ przetrwania\n4. Logika: gdyby były tak głupie, NIE przetrwałyby tak długo → potrzebny operator NEGACJI\n\n**Wniosek:** Przeczenie w Conditional III: **would NOT have been able** → **not** (lub *never*).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (Conditional III)\n\nCała konstrukcja zdania to **Third Conditional** (irrealny warunek o przeszłości):\n\n> *Any species that did so (Past Simple → If clause) would not have been able to survive (would + V3 → main clause).*\n\nForma: **If + Past Simple, would + V** lub **Past Perfect, would have + V3**.\nW tym zdaniu mamy hipotetyczne \"that did so\" → potrzebujemy **would (not) have V3** = \"nie mogłoby przetrwać\".\n\n**\"not\"** wpasowuje się idealnie:\n- *would NOT have been able to survive* = nie byłoby w stanie przetrwać\n\n## Sposób 3 - akceptowane warianty (klucz CKE)\n\n**Główna odpowiedź: not**\n\n**Akceptowane warianty:**\n- *never*: *would NEVER have been able to survive* = nigdy by nie były w stanie\n- *hardly*: *would HARDLY have been able to survive* = ledwie by były w stanie (= praktycznie nie)\n\nWszystkie trzy zachowują sens \"praktycznie nie przetrwałyby 120 mln lat\".\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> Reference - Third Conditional (negacja):\n> Form: `would + NOT/never/hardly + have + V3`\n> Sens: hipotetyczna niemożliwość w przeszłości\n> Przykład: *If they had done X, they would not have survived* = gdyby zrobili X, nie przetrwaliby\n\n> Reference - \"would not have been able to V\":\n> *would have been able to* = byłby w stanie (przeszły hipotetyczny)\n> *would NOT have been able to* = nie byłby w stanie\n> Synonim: *could not have V3*: *could not have survived*\n\n> Reference - Negative adverbs:\n> - *not* - najprostsza negacja\n> - *never* - w żadnym czasie (silne)\n> - *hardly* - ledwie / prawie nie\n> Wszystkie współpracują z modalami: would never have, would hardly have\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **not** (lub *never*, *hardly*)\n> - **WYKLUCZONE:** *no* (nie modyfikuje czasownika), *isn't*, *don't* (zła forma w tym układzie), brak\n> - **Spelling:** musi być POPRAWNY\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.\n\n## Reference - Conditional III w narracji naukowej\n\n> Reference - użycie Third Conditional w popularnonaukowych tekstach:\n> Często służy do podkreślenia ABSURDU pewnej hipotezy:\n> *If dinosaurs had had wings, they would have survived.* (gdyby miały skrzydła, przetrwałyby)\n> *Any species that buried its head would not have lasted 120 million years.* (każdy gatunek, który zakopałby głowę, nie przetrwałby)\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: PUŁAPKA - uczeń może wpisać \"no\" zamiast \"not\". *no* jest determinerem przed rzeczownikiem (no time), a *not* modyfikuje czasowniki/modalne.\n\n> Uwaga: Negacja w Conditional III: idzie PO modalnym \"would\", PRZED \"have\": *would NOT have been able*.\n\n> Uwaga: Akceptowane warianty - pisownia poprawna: *never* (NIE *nver*), *hardly* (NIE *hardley*).\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**distance** (akceptowane: *height*).\n\nPełne zdanie: *From a distance, their heads look as if they were buried in the sand.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\n> \"They do, however, stretch their long necks flat on the ground in the hope that potential predators won't spot them. In this position, they can blend in with the terrain. **From a 8.3. **, their heads look as if they were buried in the sand.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"stretch their long necks flat on the ground\"** → opuszczają szyję na ziemię\n2. **\"blend in with the terrain\"** → wtapiają się w teren\n3. **\"their heads look as if they were buried\"** → głowy WYDAJĄ SIĘ zakopane\n4. **\"From a \"** → potrzebny rzeczownik wskazujący perspektywę widzenia\n5. Logika: z daleka wygląda jak zakopana głowa → **distance** (oddalenie)\n\n**Wniosek:** Idiom **\"from a distance\"** = z oddali → **distance**.\n\n## Sposób 2 - analiza idiomatyczna\n\n**\"From a distance\"** to ustalone wyrażenie (collocation):\n- Sens: z oddali, z daleka\n- Funkcja: pokazuje, że perceptyjny efekt zależy od oddalenia obserwatora\n- Synonim: *from afar* (literackie)\n\nSpójrz na strukturę: `from + a + N` - gdzie N to rzeczownik niepoliczalny lub abstrakcyjny określający punkt obserwacji.\n\n**Akceptowane: *height*** = *from a height* (z wysokości - gdyby patrzono z góry).\n\n## Sposób 3 - eliminacja innych słów\n\n**Inne kandydaci (NIEAKCEPTOWANE):**\n- *far* - gramatycznie błędny (po *a* nie pasuje przysłówek)\n- *side* - *from a side* nie tworzy idiomu\n- *afar* - wymagałoby *from afar* (bez *a*)\n- *close* - *from a close* nie ma sensu (close to = blisko)\n\nKlucz: idiomatyczne **\"from a distance\"** = z oddali.\n\n## Reference gramatyczny - collocation \"from a + N\"\n\n> Reference - Idiomy z \"from a\":\n> - *from a distance* = z oddali (najczęstsze)\n> - *from a height* = z wysokości\n> - *from a (safe) distance* = z bezpiecznej odległości\n>\n> Konstrukcja: `from + a + abstract N`\n\n> Reference - \"look as if + Past Simple\" (zniekształcona percepcja):\n> Form: `look + as if + S + V (Past Simple - hypothetical)`\n> *Their heads LOOK AS IF they WERE buried* = ich głowy wyglądają, jakby były zakopane\n> Klucz: użycie \"were\" (nie \"are\") - czas hipotetyczny (subjunctive)\n\n> Reference - \"From a/the\" w opisie perspektywy:\n> - *from the top* (z góry konkretnie)\n> - *from above* (z góry ogólnie)\n> - *from a distance* (z oddali, niesprecyzowane)\n> - *from a bird's-eye view* (z lotu ptaka)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **distance** (lub *height*)\n> - **Akceptowane warianty:** *distance*, *height* (z wysokości)\n> - **WYKLUCZONE:** *far*, *afar*, *side* (zła kolokacja), brak\n> - **Spelling:** musi być POPRAWNY - *distance* (d-i-s-t-a-n-c-e, NIE *distence*)\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.\n\n## Reference - najczęstsze błędy ortograficzne\n\n> Reference - pisownia \"distance\":\n> - POPRAWNIE: distance (dis-tance)\n> - BŁĘDNIE: distence, distnce, distance (dwa razy a - distance? nie)\n> - Pamiętaj: di-STAN-ce\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: ZAPAMIĘTAJ idiomatyczne **\"from a distance\"** = z oddali. To kolokacja, nie analizuj jej dosłownie.\n\n> Uwaga: Częsta literówka: *distence* zamiast *distance*. Klucz CKE odejmie pkt za błąd ortograficzny.\n\n> Uwaga: Konstrukcja \"look as if they WERE buried\" - *were* nie *are* (subjunctive hypothetical).\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**as**.\n\nPełne zdanie: *It is surprising that we think of them as timid or fearful.*\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\n> \"Ostriches have many natural defences, including their super speed. Endurance isn't an issue for these birds, either. They can sprint at a brisk 30 miles per hour for a full 10 miles straight, if needed. It is surprising that we think of them **8.4. ** timid or fearful.\"\n\nKluczowe wskazówki:\n1. **\"think of them timid or fearful\"** → potrzebny łącznik między obiektem a opisem\n2. **\"timid or fearful\"** → przymiotniki opisujące jak postrzegamy strusie\n3. Konstrukcja: **think of X AS Y** = uważać X za Y\n\n**Wniosek:** Klasyczna kolokacja **\"think of sb/sth AS adjective/noun\"** → **as**.\n\n## Sposób 2 - analiza idiomatyczna \"think of X as Y\"\n\nWzór: **\"think of + N/Pronoun + AS + Adj/N\"**\n- *I think of him AS a friend.* = uważam go za przyjaciela\n- *We think of them AS heroes.* = uważamy ich za bohaterów\n- *Don't think of failure AS the end.* = nie myśl o porażce jako o końcu\n\nW tym tekście: *we think of them AS timid or fearful* = uważamy je za nieśmiałe lub bojaźliwe.\n\n## Sposób 3 - eliminacja innych słów\n\n**Inne kandydaci (NIEAKCEPTOWANE):**\n- *like*: *think of them LIKE* - niepoprawna składnia (like wymaga porównania, nie identyfikacji)\n- *to be*: *think of them to be* - niepoprawne (think of NIE bierze infinitive)\n- *for*: *think of them FOR* - niepoprawne (for ma inne znaczenie)\n- *being*: gramatycznie OK (*think of them being*) ale klucz CKE wymaga **as**\n\nKlucz: idiomatyczna kolokacja **\"think of X AS Y\"** → **as**.\n\n## Reference gramatyczny - \"think of X as Y\"\n\n> Reference - \"AS\" w klasyfikacji/percepcji:\n> Form: `V + N/Pronoun + AS + Adj/N`\n> - *think of X as Y* = uważać X za Y\n> - *regard X as Y* = uznawać X za Y\n> - *view X as Y* = postrzegać X jako Y\n> - *see X as Y* = widzieć X jako Y\n> - *consider X (as) Y* = uważać X za Y (with AS - \"as\" opcjonalne)\n> - *describe X as Y* = opisać X jako Y\n> - *recognize X as Y* = rozpoznać X jako Y\n\n> Reference - różnica \"as\" vs \"like\":\n> - **AS** + N → funkcja, rola, identyfikacja: *He works AS a teacher* (jest nauczycielem)\n> - **LIKE** + N → podobieństwo: *He works LIKE a slave* (jak niewolnik, nim nie jest)\n>\n> Pułapka: *think of/regard/view + as* (nigdy *like*)\n\n> Reference - przymiotniki opisujące lęk:\n> - *timid* = nieśmiały, lękliwy\n> - *fearful* = bojaźliwy, pełen lęku\n> - *cowardly* = tchórzliwy (negatywne)\n> - *shy* = nieśmiały (społecznie)\n> - *anxious* = niespokojny, zaniepokojony\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **as**\n> - **WYKLUCZONE:** *like*, *to be*, *for*, brak\n> - **Spelling:** musi być POPRAWNY - *as* (dwie litery)\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.\n\n## Reference - gramatyczne \"as\" vs „as if\"\n\n> Reference - wieloznaczność \"as\":\n> - *think of X as Y* - \"jako\" (klasyfikacja)\n> - *as + S + V* - \"podczas gdy\" (concurrent): *as I was walking*\n> - *as + Adj/Adv + as* - porównanie równościowe: *as tall as*\n> - *as if + S + V (Past Simple)* - \"jak gdyby\": *as if they were buried*\n>\n> Każde \"as\" trzeba czytać z kontekstu.\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: ZAPAMIĘTAJ idiomatyczną kolokację **\"think of X AS Y\"**. Nie używaj *like* tutaj!\n\n> Uwaga: \"AS\" w angielskim ma WIELE znaczeń - w tym zadaniu klasyfikacja (jako).\n\n> Uwaga: Konstrukcja \"It is surprising that \" wprowadza zdanie zaskakujące - tu strusie nie SĄ nieśmiałe, a my je TAK postrzegamy.","image":"img/jezyk-angielski-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 8. (0-4)
Przeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (8.1.-8.4.) jednym wyrazem, tak aby powstał
spójny i logiczny tekst. Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna
wpisywanych wyrazów.
THE FEARFUL OSTRICH - OR SO THE LEGEND GOES
Pliny the Elder, an ancient Roman philosopher, once wrote that the ostrich, being profoundly
stupid, sticks its head into the sand at the first sign of danger and considers 8.1.
invisible. Here’s the truth about this magnificent, yet infamously ridiculed bird. Ostriches do
not bury their heads when faced with danger. Any species that did so would
8.2. have been able to survive for more than 120 million years. They do,
however, stretch their long necks flat on the ground in the hope that potential predators won’t
spot them. In this position, they can blend in with the terrain. From a 8.3. ,
their heads look as if they were buried in the sand. Ostriches have many natural defences,
including their super speed. Endurance isn’t an issue for these birds, either. They can sprint at
a brisk 30 miles per hour for a full 10 miles straight, if needed. It is surprising that we think of
them 8.4. timid or fearful.
adapted from http://animals.howstuffworks.com
MJA-1R

","answer_text_html":"
  1. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
\n

Ban on allowing cars in city centres is a regulation
considered in many countries. The idea has many
supporters and opponents.
Teza zgodna z tematem, zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki.
I’m writing to present good and bad sides of cars
moving in cities.
Teza odbiegająca od tematu (brak
odniesienia do centrów miast oraz
wprowadzenia zakazu wjazdu).
Many drivers might soon face a situation when they
are not allowed to drive in city centres. It is a very
good idea.
Teza odbiegająca od tematu (nie
zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki)
Many city councils want to ban cars from the centres. Brak tezy.
Almost everybody drives a car in our times. So many
cars on the roads are a real problem for our country.
There are good and bad sides of it.
Teza niezgodna z tematem.
The subject matter of this essay is complicated. There
are advantages and disadvantages of it.
Teza niejasna.
More and more often we hear about regulations which
could ban cars from city centres. What are the
advantages and disadvantages of that?
Teza zgodna z tematem, zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki.
Is it good or bad that there is a plan to create car-free
zones in many city centres?
Teza odbiegająca od tematu (nie
zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki)
Elementy tematu

\n
  1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów do
\n

centrów miast.

\n
  1. Wprowadzenie zakazu może wynikać z woli władz miasta, mieszkańców, organizacji
\n

ekologicznych, itp.

\n
  1. Korzyści i problemy wynikające z wprowadzenia takiego zakazu mogą dotyczyć pieszych,
\n

kierowców, mieszkańców, itp.

\n
  1. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (wada lub zaleta) jest sprzeczny z tematem,
\n

czyli wprowadzeniem zakazu wjazdu samochodów do centrów miast, nie bierze się tego
argumentu pod uwagę, oceniając dany element.
np. New cars are very expensive and many people can’t afford them. (argument nie odnosi
się do zakazu wjazdu samochodów do centrów miast).
„główka”
elementy tematu
gg
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu

\n
  1. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat zakazu wjazdu samochodów do centrów miast,
\n

a w argumentacji pisze o zakazie wjazdu do miast a nie ich centrów, taka realizacja
poszczególnych elementów jest akceptowana.

\n
  1. Jeśli zdający w całej pracy odnosi się do zakazu poruszania się samochodów w miastach
\n

(a nie ich centrach), taka realizacja poszczególnych elementów tematu jest kwalifikowana
na poziom niższy.

\n
  1. Jeśli zdający omawia w pracy inne zagadnienie związane z poruszaniem się samochodów
\n

po centrach miast, np. zakaz parkowania w centrach miast, taka realizacja odbiega od tematu
i jest kwalifikowana na poziom niższy.

\n
  1. Jeśli praca dotyczy zakazu, który został już wprowadzony, taka realizacja tego tematu jest
\n

akceptowana.
Zgodność z tematem
Coraz częściej pojawiają się propozycje wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów do
centrów miast. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony wprowadzenia
takiego zakazu.

\n
  1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
\n

• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

\n\n

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

\n
  1. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
\n

• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.

\n\n

C
D
X
Y
A
B
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.

\n
  1. Fragmenty wypracowania nie na temat:
\n

• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

\n\n

miast)

\n\n

dotyczących zakazu wjazdu samochodów do miast).
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

\n
  1. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany
\n

za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

\n
  1. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale
\n

argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

\n
  1. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
\n

fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

\n
  1. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
\n

z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

\n
  1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części
\n

pracy z rozwinięciem wypracowania.

\n
  1. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
\n

z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia
rozprawki
Przykłady zakończenia luźno związanego
z tematem
As you can see there are advantages and
disadvantages of this regulation.
It is difficult to satisfy wishes of all city
residents.
To sum up there are good and bad sides.
It’s obvious that driving in cities is a real
challenge.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Bieganie stało się bardzo popularne wśród osób dbających o swoją kondycję. Napisz artykuł,
w
którym
omówisz
przyczyny
popularności
tej
formy
aktywności
fizycznej
i zrelacjonujesz ciekawą imprezę dla biegaczy, w której brałeś(-aś) udział.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając
barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany
w tekście.
Wstęp

\n
  1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się np. do
\n

popularności biegania / potrzeby poprawy kondycji fizycznej / uprawiania sportu jako
elementu zdrowego stylu życia w sposób zachęcający do dalszej lektury.

\n
  1. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do przyczyn popularności biegania oraz swojego
\n

udziału w imprezie dla biegaczy.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
i ciekawych
Przykłady wstępów schematycznych
Every morning when I look out of the
window, I see people jogging in the park. I
haven’t joined them yet but who knows…
Maybe someday I will. But first I decided to
research what makes them get out of bed so
early and why they are all attracted to this
particular activity.
I like running/jogging. It makes me feel better
and healthier.
In my article I will tell you about the
popularity of running in our society.
Elementy tematu
Elementami są: (1) omówienie przyczyn popularności biegania jako formy dbania o kondycję
fizyczną, (2) opis imprezy dla biegaczy, w której piszący brał udział.
(1) omówienie przyczyn popularności biegania
Wymagane jest omówienie przyczyn popularności biegania (jako metody dbania o kondycję
fizyczną). Akceptowane są różne formy biegania: jogging, udział w maratonach lub innego
rodzaju biegach lub wyścigach.
„główka”
element 1.
element 2.
Jeżeli zdający przedstawia skalę popularności biegania lub przedstawia swoją opinię na temat
popularyzacji biegania, ale nie uwzględnia w swojej wypowiedzi żadnych powodów tego
zjawiska, taka realizacja pierwszego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0.
(2) zrelacjonowanie imprezy dla biegaczy, w której osoba pisząca artykuł brała udział
Wymagane są wypowiedzi, w których zdający relacjonuje imprezę dla biegaczy, w której brał
udział. Dopuszczalne jest, że brał udział w imprezie dla biegaczy jako kibic (na żywo).
Jeśli zdający relacjonuje imprezę dla biegaczy, w której nie brał udziału lub opisuje imprezę
cykliczną w czasie teraźniejszym (np. poleca imprezę dla biegaczy, o której słyszał lub oglądał
w telewizji), taka realizacja tego podpunktu polecenia jest kwalifikowana maksymalnie na
poziom 1.
Opis imprezy, w której osoba pisząca brała udział, może stanowić rozwinięcie tego elementu
tematu. (także w czasie teraźniejszym)
Jeśli zdający relacjonuje imprezę dla biegaczy, w której zamierza wziąć udział, taka realizacja
tego podpunktu polecenia jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Jeśli zdający uzasadnia, dlaczego warto wziąć udział w jakiejś imprezie dla biegaczy, w której
uczestniczył, ale ta rekomendacja nie uwzględnia żadnych elementów relacji z imprezy / opisu
imprezy, taka realizacja tego podpunktu polecenia jest kwalifikowana na poziom 0.
Akceptowana jest sytuacja, w której zdający opisuje imprezę dla biegaczy, ale nie jest to sam
bieg, np. spotkanie uczestników przed lub po biegu.
Zgodność z tematem
Bieganie stało się bardzo popularne wśród osób dbających o swoją kondycję. Napisz artykuł,
w którym
omówisz przyczyny popularności tej formy aktywności fizycznej,
zrelacjonujesz ciekawą imprezę dla biegaczy, w której brałeś(-aś) udział.

\n
  1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
\n

• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

\n\n

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

\n
  1. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
\n

• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.

\n\n

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.

\n
  1. Fragmenty wypracowania nie na temat:
\n

• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

\n\n

omówienie wpływu właściwej diety na zdrowie
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

\n
  1. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany
\n

za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

\n
  1. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale
\n

argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

\n
  1. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
\n

fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

\n
  1. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia
\n

z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację
oceniamy na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.
Przykłady schematycznego zakończenia
artykułu
As you can see running is very popular.
I hope more and more people will start
running.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers / Hello /
Hi.
Spójność i logika wypowiedzi
2 p.
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
1 p.
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
0 p.
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub
2-3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności

\n
  1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
\n

• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego
użycia
czasowników
w
różnych
czasach
gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając
tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/
kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).

\n
  1. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
\n

i logikę wypowiedzi.

\n
  1. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
\n

2 punkty w tym kryterium.

\n
  1. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
\n

czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.

\n
  1. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku
\n

kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne
z zasadami logiki.

\n
  1. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
\n

jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli
komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.

\n
  1. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
\n

niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy
(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków
leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
3 p.
• szeroki zakres środków językowych
• w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
2 p.
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
1 p.
• ograniczony zakres środków językowych
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
0 p.
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli
zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują
fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu
„za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia
w stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność językowa
(leksykalno-gramatyczna)
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
nieliczne błędy zapisu
liczne LUB bardzo liczne
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe
3 p.
2 p.
liczne błędy językowe
2 p.
1 p.
bardzo liczne błędy językowe
1 p.
0 p.

\n
  1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
\n

lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.

\n
  1. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
  2. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
\n

błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
rodzaj błędu
sposób oznaczenia
przykład
błąd językowy (leksykalny,
gramatyczny)
podkreślenie linią prostą
Marek lubić czekoladę.
błąd językowy spowodowany
brakiem wyrazu
znak √ w miejscu brakującego
wyrazu
Marek √ czekoladę.
błąd ortograficzny
otoczenie słowa kołem
Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny
w jednym słowie
podkreślenie linią prostą
i otoczenie kołem
Słońce gżać w lecie.
błędy w spójności / logice
podkreślenie linią falistą
Założyłem kurtkę bo było
gorąco.
fragment odbiegający od tematu otaczamy nawiasami
kwadratowymi
Fragment odbiegający od
tematu
fragment niezgodny z tematem
otaczamy chmurką
Fragment niezgodny
z tematem
błędy interpunkcyjne
otoczenie zbędnego znaku
kółkiem
znak √ w kółku w miejscu
brakującego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
Zrobiłem to √ ponieważ…
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową
falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe

\n
  1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
\n

• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie
odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna
z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium)
LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje
się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się
0 punktów w każdym kryterium).

\n
  1. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu
\n

egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego
zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.

\n
  1. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie
\n

nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one
otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków
językowych i poprawności środków językowych.

\n
  1. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres
\n

i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.

\n
  1. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
\n

we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

\n
  1. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
\n

przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.

\n
  1. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
\n

we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po
1 punkcie.

\n
  1. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy
\n

ortograficzne.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

8.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

itself - zaimek zwrotny.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki

\n
"Pliny the Elder, an ancient Roman philosopher, once wrote that the ostrich, being profoundly stupid, sticks its head into the sand at the first sign of danger and considers 8.1. invisible."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "the ostrich" → podmiot zdania (struś)
  2. "sticks its head" → struś wykonuje akcję
  3. "considers invisible" → uważa SIEBIE za niewidzialnego (refleksja)
  4. Podmiot i obiekt = TA SAMA OSOBA → zaimek zwrotny
\n

Wniosek: Struś uważa SIEBIE (refleksywnie) za niewidzialnego → itself.

\n

Sposób 2 - reguła zaimków zwrotnych

\n

Reflexive pronouns:
| Subject | Reflexive |
| I | myself |
| you | yourself / yourselves |
| he | himself |
| she | herself |
| it | itself |
| we | ourselves |
| they | themselves |

\n

Konstrukcja: gdy PODMIOT i OBIEKT to to samo:

\n\n

Sposób 3 - czemu nie inny zaimek

\n

Inne opcje (NIEAKCEPTOWANE):

\n\n

Klucz: PODMIOT singular neutral → itself (jedyna poprawna forma).

\n

Reference gramatyczny - reflexive pronouns

\n
📖 Reflexive pronouns:
Form: myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves
Funkcja: gdy podmiot = obiekt
Note: it → itself (singular neutral)
\n
📖 "Consider X + Adj/N":
consider it invisible = uważać coś za niewidzialne
Form: consider + N/Pronoun + Adj/N (object complement)
Synonim: regard as, view as, think of as
\n
📖 "Consider oneself X":
consider oneself invisible = uważać siebie za niewidzialnego
Form: consider + reflexive + Adj/N
Klasyczna konstrukcja: "He considers himself an expert."
\n
📖 "Profoundly":
Adverb: głęboko, dogłębnie
Form: profoundly + Adj (intensifier)
Synonim: deeply, intensely, extremely
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: itself
- Wymaganie szczegółowe: 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.
- Uzasadnienie: Reflexive pronoun po "the ostrich" (it) = itself.
- Spelling: musi być POPRAWNY - itself (NIE "it self" ani "its self").
- WYKLUCZONE: himself, herself, themselves (błędny rodzaj/numer).
\n

Reference gramatyczny - czego MASZ użyć

\n
📖 Reference - Reflexive Pronouns (z wzory_reference_angielski.py):
Singular: myself, yourself, himself, herself, itself
Plural: ourselves, yourselves, themselves
Pułapka: "itself" - JEDNO słowo, nie "it self"
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Klucz: "the ostrich" → he/she/it? Animal = IT (chyba że zwierzę domowe z imieniem). Czyli reflexive = itself.
\n
⚠️ Uwaga: Spelling: "itself" to JEDNO słowo. Pułapka: "it self" lub "its self" = błąd.
\n
⚠️ Uwaga: Reflexive vs personal: "considers it" = uważa to (coś innego); "considers itself" = uważa SIEBIE.
\n

8.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

not (akceptowane warianty: never, hardly).

\n

Pełne zdanie: Any species that did so would not have been able to survive for more than 120 million years.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki

\n
"Ostriches do not bury their heads when faced with danger. Any species that did so would 8.2. have been able to survive for more than 120 million years."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "Ostriches do not bury their heads" → fakt: NIE zakopują głów
  2. "Any species that did so" → gdyby jednak zakopywały (hipotetyczne)
  3. "would have been able to survive 120 million years" → kontekst sugeruje NIEMOŻLIWOŚĆ przetrwania
  4. Logika: gdyby były tak głupie, NIE przetrwałyby tak długo → potrzebny operator NEGACJI
\n

Wniosek: Przeczenie w Conditional III: would NOT have been able → not (lub never).

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna (Conditional III)

\n

Cała konstrukcja zdania to Third Conditional (irrealny warunek o przeszłości):

\n
Any species that did so (Past Simple → If clause) would not have been able to survive (would + V3 → main clause).
\n

Forma: If + Past Simple, would + V lub Past Perfect, would have + V3.
W tym zdaniu mamy hipotetyczne "that did so" → potrzebujemy would (not) have V3 = "nie mogłoby przetrwać".

\n

"not" wpasowuje się idealnie:

\n\n

Sposób 3 - akceptowane warianty (klucz CKE)

\n

Główna odpowiedź: not

\n

Akceptowane warianty:

\n\n

Wszystkie trzy zachowują sens "praktycznie nie przetrwałyby 120 mln lat".

\n

Reference gramatyczny - czego MASZ użyć

\n
Reference - Third Conditional (negacja):
Form: would + NOT/never/hardly + have + V3
Sens: hipotetyczna niemożliwość w przeszłości
Przykład: If they had done X, they would not have survived = gdyby zrobili X, nie przetrwaliby
\n
Reference - "would not have been able to V":
would have been able to = byłby w stanie (przeszły hipotetyczny)
would NOT have been able to = nie byłby w stanie
Synonim: could not have V3: could not have survived
\n
Reference - Negative adverbs:
- not - najprostsza negacja
- never - w żadnym czasie (silne)
- hardly - ledwie / prawie nie
Wszystkie współpracują z modalami: would never have, would hardly have
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: not (lub never, hardly)
- WYKLUCZONE: no (nie modyfikuje czasownika), isn't, don't (zła forma w tym układzie), brak
- Spelling: musi być POPRAWNY
- Wymaganie szczegółowe: 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.
\n

Reference - Conditional III w narracji naukowej

\n
Reference - użycie Third Conditional w popularnonaukowych tekstach:
Często służy do podkreślenia ABSURDU pewnej hipotezy:
If dinosaurs had had wings, they would have survived. (gdyby miały skrzydła, przetrwałyby)
Any species that buried its head would not have lasted 120 million years. (każdy gatunek, który zakopałby głowę, nie przetrwałby)
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: PUŁAPKA - uczeń może wpisać "no" zamiast "not". no jest determinerem przed rzeczownikiem (no time), a not modyfikuje czasowniki/modalne.
\n
Uwaga: Negacja w Conditional III: idzie PO modalnym "would", PRZED "have": would NOT have been able.
\n
Uwaga: Akceptowane warianty - pisownia poprawna: never (NIE nver), hardly (NIE hardley).
\n

8.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

distance (akceptowane: height).

\n

Pełne zdanie: From a distance, their heads look as if they were buried in the sand.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki

\n
"They do, however, stretch their long necks flat on the ground in the hope that potential predators won't spot them. In this position, they can blend in with the terrain. From a 8.3. , their heads look as if they were buried in the sand."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "stretch their long necks flat on the ground" → opuszczają szyję na ziemię
  2. "blend in with the terrain" → wtapiają się w teren
  3. "their heads look as if they were buried" → głowy WYDAJĄ SIĘ zakopane
  4. "From a " → potrzebny rzeczownik wskazujący perspektywę widzenia
  5. Logika: z daleka wygląda jak zakopana głowa → distance (oddalenie)
\n

Wniosek: Idiom "from a distance" = z oddali → distance.

\n

Sposób 2 - analiza idiomatyczna

\n

"From a distance" to ustalone wyrażenie (collocation):

\n\n

Spójrz na strukturę: from + a + N - gdzie N to rzeczownik niepoliczalny lub abstrakcyjny określający punkt obserwacji.

\n

Akceptowane: height = from a height (z wysokości - gdyby patrzono z góry).

\n

Sposób 3 - eliminacja innych słów

\n

Inne kandydaci (NIEAKCEPTOWANE):

\n\n

Klucz: idiomatyczne "from a distance" = z oddali.

\n

Reference gramatyczny - collocation "from a + N"

\n
Reference - Idiomy z "from a":
- from a distance = z oddali (najczęstsze)
- from a height = z wysokości
- from a (safe) distance = z bezpiecznej odległości

Konstrukcja: from + a + abstract N
\n
Reference - "look as if + Past Simple" (zniekształcona percepcja):
Form: look + as if + S + V (Past Simple - hypothetical)
Their heads LOOK AS IF they WERE buried = ich głowy wyglądają, jakby były zakopane
Klucz: użycie "were" (nie "are") - czas hipotetyczny (subjunctive)
\n
Reference - "From a/the" w opisie perspektywy:
- from the top (z góry konkretnie)
- from above (z góry ogólnie)
- from a distance (z oddali, niesprecyzowane)
- from a bird's-eye view (z lotu ptaka)
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: distance (lub height)
- Akceptowane warianty: distance, height (z wysokości)
- WYKLUCZONE: far, afar, side (zła kolokacja), brak
- Spelling: musi być POPRAWNY - distance (d-i-s-t-a-n-c-e, NIE distence)
- Wymaganie szczegółowe: 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.
\n

Reference - najczęstsze błędy ortograficzne

\n
Reference - pisownia "distance":
- POPRAWNIE: distance (dis-tance)
- BŁĘDNIE: distence, distnce, distance (dwa razy a - distance? nie)
- Pamiętaj: di-STAN-ce
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: ZAPAMIĘTAJ idiomatyczne "from a distance" = z oddali. To kolokacja, nie analizuj jej dosłownie.
\n
Uwaga: Częsta literówka: distence zamiast distance. Klucz CKE odejmie pkt za błąd ortograficzny.
\n
Uwaga: Konstrukcja "look as if they WERE buried" - were nie are (subjunctive hypothetical).
\n

8.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

as.

\n

Pełne zdanie: It is surprising that we think of them as timid or fearful.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki

\n
"Ostriches have many natural defences, including their super speed. Endurance isn't an issue for these birds, either. They can sprint at a brisk 30 miles per hour for a full 10 miles straight, if needed. It is surprising that we think of them 8.4. timid or fearful."
\n

Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "think of them timid or fearful" → potrzebny łącznik między obiektem a opisem
  2. "timid or fearful" → przymiotniki opisujące jak postrzegamy strusie
  3. Konstrukcja: think of X AS Y = uważać X za Y
\n

Wniosek: Klasyczna kolokacja "think of sb/sth AS adjective/noun" → as.

\n

Sposób 2 - analiza idiomatyczna "think of X as Y"

\n

Wzór: "think of + N/Pronoun + AS + Adj/N"

\n\n

W tym tekście: we think of them AS timid or fearful = uważamy je za nieśmiałe lub bojaźliwe.

\n

Sposób 3 - eliminacja innych słów

\n

Inne kandydaci (NIEAKCEPTOWANE):

\n\n

Klucz: idiomatyczna kolokacja "think of X AS Y" → as.

\n

Reference gramatyczny - "think of X as Y"

\n
Reference - "AS" w klasyfikacji/percepcji:
Form: V + N/Pronoun + AS + Adj/N
- think of X as Y = uważać X za Y
- regard X as Y = uznawać X za Y
- view X as Y = postrzegać X jako Y
- see X as Y = widzieć X jako Y
- consider X (as) Y = uważać X za Y (with AS - "as" opcjonalne)
- describe X as Y = opisać X jako Y
- recognize X as Y = rozpoznać X jako Y
\n
Reference - różnica "as" vs "like":
- AS + N → funkcja, rola, identyfikacja: He works AS a teacher (jest nauczycielem)
- LIKE + N → podobieństwo: He works LIKE a slave (jak niewolnik, nim nie jest)

Pułapka: think of/regard/view + as (nigdy like)
\n
Reference - przymiotniki opisujące lęk:
- timid = nieśmiały, lękliwy
- fearful = bojaźliwy, pełen lęku
- cowardly = tchórzliwy (negatywne)
- shy = nieśmiały (społecznie)
- anxious = niespokojny, zaniepokojony
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: as
- WYKLUCZONE: like, to be, for, brak
- Spelling: musi być POPRAWNY - as (dwie litery)
- Wymaganie szczegółowe: 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.
\n

Reference - gramatyczne "as" vs „as if"

\n
Reference - wieloznaczność "as":
- think of X as Y - "jako" (klasyfikacja)
- as + S + V - "podczas gdy" (concurrent): as I was walking
- as + Adj/Adv + as - porównanie równościowe: as tall as
- as if + S + V (Past Simple) - "jak gdyby": as if they were buried

Każde "as" trzeba czytać z kontekstu.
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: ZAPAMIĘTAJ idiomatyczną kolokację "think of X AS Y". Nie używaj like tutaj!
\n
Uwaga: "AS" w angielskim ma WIELE znaczeń - w tym zadaniu klasyfikacja (jako).
\n
Uwaga: Konstrukcja "It is surprising that " wprowadza zdanie zaskakujące - tu strusie nie SĄ nieśmiałe, a my je TAK postrzegamy.
"}]}