{"id":"jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nHOLIDAY WARS\nImagine spending a holiday in sunny Italy. You wake up in the morning and, right after\nbreakfast, 8.1. for the beach. Unfortunately, it is likely that the best spots have already\nbeen taken. There are towels or other belongings left on all of the deckchairs, so there is no\nspace for you today!\nLast year, Italian authorities 8.2. to fight the irritating habit people have of leaving towels\novernight to reserve the best places on the beach. It’s clear that this is unfair to other visitors\nwho 8.3. the rules and take their things home for the night. That is why most Italian\nholiday resorts have made it illegal to leave personal belongings unattended on the beach\novernight, that is 8.4. 10 p.m. and 8:30 a.m. Breaking the rule could cost you up to\n200 euros. However, this isn’t just a problem on beaches but at hotel pools as well. In some\nhotels, when a deckchair 8.5. for a certain period of time, anything left on it is removed\nand the guests can’t get their things back until evening.\nadapted from www.theguardian.com\n8.1.\nA. set off\nB. catch up\nC. put on\n8.2.\nA. begin\nB. have begun\nC. began\n8.3.\nA. follow\nB. set\nC. play\n8.4.\nA. during\nB. between\nC. from\n8.5.\nA. wasn’t using\nB. isn’t used\nC. doesn’t use\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJA-1P","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy co najmniej trzech słów/wyrażeń\nodnoszących się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n• napisz, dlaczego zdecydowałeś(-aś) się na wycieczkę z biurem podróży.\nI chose this travel agency because it’s popular, cheap and reliable.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *set off* (wyruszyć).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKontekst luki 8.1:\n> \"You wake up in the morning and, right after breakfast, **8.1. for the beach.** Unfortunately, it is likely that the best spots have already been taken.\"\n\nPo śniadaniu udajesz się NA PLAŻĘ - potrzebny czasownik ruchu/wyruszania.\n\n**Odpowiedź A:** `set off for the beach` = wyruszyć na plażę ✓\n\n**Wniosek:** Po śniadaniu WYRUSZASZ na plażę → **A (set off)**.\n\n## Sposób 2 - analiza phrasal verbs\n\nPorównanie 3 opcji:\n\n| Phrasal verb | Znaczenie | Pasuje? |\n| **set off (for)** | wyruszyć (do) | TAK - naturalny kontekst |\n| catch up (with) | doganiać kogoś | NIE - brak osoby do dogonienia |\n| put on | zakładać (ubranie) | NIE - \"put on for the beach\" nie jest sensownym phrasal verb |\n\n**Klucz idiomu:** **\"set off for + place\"** = wyruszyć do/na konkretne miejsce.\nSynonimy: leave for, head for, depart for.\n\n## Reference gramatyczny - phrasal verbs ruchu\n\n> 📖 **Phrasal verb \"set off\":**\n> Forma: `set off + (for + place)`\n> Znaczenie: wyruszyć (w drogę, podróż)\n> Przykład: `We set off for the airport at 5 am` = wyruszyliśmy na lotnisko o 5\n\n> 📖 **Inne phrasal verbs ruchu:**\n> - `set out` = wyruszyć (synonim)\n> - `head for` = kierować się ku\n> - `take off` = startować (samolot) / zdjąć (ubranie)\n> - `leave for` = wyjeżdżać do\n\n> 📖 **\"Catch up\":**\n> `catch up with sb` = doganiać kogoś\n> `catch up on sth` = nadrabiać zaległości\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (set off)**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak\n> - **Uzasadnienie:** `set off for the beach` = wyruszyć na plażę.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **set off** | **POPRAWNA - \"set off for the beach\" = wyruszyć na plażę** |\n| B | catch up | Wymaga osoby do dogonienia - brak kontekstu |\n| C | put on | Wkładać UBRANIE, NIE wyruszać. \"Put on for the beach\" niesensowne |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka: \"put on\" kojarzy się z plażą (krem, strój kąpielowy). Ale strukturalnie \"put on for the beach\" nie istnieje - \"put on\" wymaga DOPEŁNIENIA (co zakładasz).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Phrasal verb **\"set off for + place\"** to standardowa kolokacja ruchu. Inne: head for, leave for.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po śniadaniu = ruch z domu/hotelu na plażę. Logika sytuacyjna potwierdza set off.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *began* (rozpoczęły).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKontekst luki 8.2:\n> \"**Last year**, Italian authorities **8.2. ** to fight the irritating habit people have of leaving towels overnight to reserve the best places on the beach.\"\n\nKluczowy wskaźnik czasowy: **\"Last year\"** = w zeszłym roku = KONKRETNY MOMENT w przeszłości.\n\n**Wniosek:** \"Last year\" wymaga **Past Simple** → **began** (forma 3 \"begin\") → **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza form czasownika \"begin\"\n\nCzasownik nieregularny **begin**:\n\n| Forma | Czas | Przykład |\n| begin | Present Simple | We begin every day at 9 |\n| **began** | **Past Simple** | **Last year they began** |\n| have begun | Present Perfect | They have begun (now) |\n| had begun | Past Perfect | They had begun before |\n\n**Reguła:** \"Last year\" + Past Simple = TAK; \"Last year\" + Present Perfect = NIE (gramatycznie błędne).\n\n## Reference gramatyczny - Past Simple vs Present Perfect\n\n> 📖 **Past Simple z konkretnym czasem:**\n> `last year`, `yesterday`, `in 2020`, `ago` = Past Simple\n> `Last year they began` = w zeszłym roku zaczęły\n> Forma: `V2 (began)`\n\n> 📖 **Present Perfect z otwartym okresem:**\n> `since 2020`, `for years`, `recently`, `just`, `already` = Present Perfect\n> `They have begun recently` = ostatnio zaczęły\n> Forma: `have/has + V3 (begun)`\n\n> 📖 **Konflikt: \"last year\" + Present Perfect - BŁĄD**\n> `Last year they have begun` = NIEGRAMATYCZNE\n> Reguła: konkretne wyrażenie czasu w przeszłości WYKLUCZA Present Perfect.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (began)**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak\n> - **Uzasadnienie:** \"Last year\" = Past Simple → began.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | begin | Present Simple - nie pasuje do \"Last year\" |\n| B | have begun | Present Perfect - NIE z \"Last year\" (gramatyczny błąd) |\n| **C** | **began** | **POPRAWNA - Past Simple V2 dla \"Last year\"** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka uczniów: Present Perfect (B) brzmi naturalnie po polsku (\"rozpoczęły\"), ale gramatyka angielska WYKLUCZA tę formę z \"Last year\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zasada: **wyrażenia czasu (last year, yesterday, in 2020, ago) ZAWSZE z Past Simple**, nigdy z Present Perfect.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forma **began** (V2) - pamiętaj, że \"begin\" to czasownik NIEREGULARNY: begin - began - begun. Klasyczny błąd: \"beginned\" (NIE istnieje).\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *follow* (przestrzegać).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKontekst luki 8.3:\n> \"It's clear that this is unfair to other visitors who **8.3. the rules and take their things home for the night.**\"\n\nLogika: \"unfair to other visitors who \" - uczciwi turyści, którzy POSTĘPUJĄ ZGODNIE Z REGUŁAMI i zabierają rzeczy do domu na noc.\n\n**Kolokacja:** `follow the rules` = przestrzegać zasad ✓\n\n**Wniosek:** Uczciwi turyści PRZESTRZEGAJĄ zasad → **A (follow)**.\n\n## Sposób 2 - analiza kolokacji z \"the rules\"\n\nPorównanie 3 opcji z \"the rules\":\n\n| Czasownik + the rules | Znaczenie | Pasuje? |\n| **follow the rules** | przestrzegać zasad | TAK - turyści grzeczni |\n| set the rules | ustalać zasady | NIE - to AUTORYTETY ustalają (np. władze) |\n| play the rules | NIE ISTNIEJE | NIE - błędna kolokacja |\n\n**Klucz:** **\"follow the rules\"** = standardowa kolokacja przestrzegania zasad. Synonim: obey/observe/abide by the rules.\n\n## Reference gramatyczny - kolokacje z \"rules\"\n\n> 📖 **Kolokacje czasowników z \"rules\":**\n> - `follow the rules` = przestrzegać\n> - `obey the rules` = stosować się\n> - `break the rules` = łamać\n> - `set the rules` = ustalać\n> - `make the rules` = tworzyć\n> - `bend the rules` = naginać\n> - `play by the rules` = grać fair\n\n> 📖 **NIE istnieje \"play the rules\":**\n> Istnieje `play by the rules` (z PRZYIMKIEM by)\n> Bez \"by\" - błąd\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (follow)**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak\n> - **Uzasadnienie:** `follow the rules` = przestrzegać zasad - pasuje do kontekstu uczciwych turystów.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **follow** | **POPRAWNA - \"follow the rules\" = przestrzegać zasad** |\n| B | set | \"Set the rules\" robią AUTORYTETY (władze), nie zwykli turyści |\n| C | play | \"Play the rules\" - niepoprawne. Tylko \"play BY the rules\" |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka B: \"set the rules\" pasuje do AUTORYTETÓW (w tekście: \"Italian authorities began to fight\"). Ale luka dotyczy TURYSTÓW, którzy stosują się do reguł.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Play by the rules\"** to phrase z przyimkiem \"by\". Bez \"by\" - błędna konstrukcja.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Logika kontekstu: kontrast między irritating habit (zostawianie ręczników) a uczciwymi turystami (taking things home). Drugi obóz PRZESTRZEGA zasad.\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *between* (między).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKontekst luki 8.4:\n> \" most Italian holiday resorts have made it illegal to leave personal belongings unattended on the beach overnight, that is **8.4. 10 p.m. and 8:30 a.m.** Breaking the rule could cost you up to 200 euros.\"\n\nKluczowe elementy:\n- Dwa konkretne PUNKTY CZASOWE: 10 p.m. i 8:30 a.m.\n- Łączenie przyimka **\"and\"**: ` X and Y`\n\n**Wniosek:** Tylko **\"between and \"** łączy dwa punkty czasowe - **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza przyimków czasowych\n\nPorównanie 3 opcji:\n\n| Przyimek | Konstrukcja | Pasuje tu? |\n| during | during + okres | NIE - \"during 10 p.m. and 8:30 a.m.\" niepoprawne |\n| **between** | **between + X and Y** | **TAK - bezpośrednie dopasowanie** |\n| from | from + X to Y | NIE - \"from 10 p.m. and 8:30 a.m.\" - wymagałoby \"to\", nie \"and\" |\n\n**Klucz:** **\"between and \"** to standardowy szablon dla zakresu między dwoma punktami.\n\n## Reference gramatyczny - przyimki czasowe\n\n> 📖 **\"between X and Y\":**\n> Forma: `between + X + and + Y`\n> Użycie: pomiędzy dwoma punktami (czas, miejsce, ilość)\n> Przykład: `between Monday and Friday` = między poniedziałkiem a piątkiem\n\n> 📖 **\"from X to Y\":**\n> Forma: `from + X + to + Y`\n> Użycie: od X do Y (zakres)\n> Przykład: `from 10 a.m. to 5 p.m.` = od 10 do 17\n> **Pułapka:** wymaga \"to\", NIE \"and\"\n\n> 📖 **\"during + N\":**\n> Forma: `during + N` (pojedynczy okres)\n> Przykład: `during summer`, `during the meeting`\n> NIE łączy się z dwoma punktami przez \"and\"\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B (between)**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak\n> - **Uzasadnienie:** `between X and Y` = jedyna konstrukcja z \"and\" do łączenia dwóch punktów.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | during | \"During 10 p.m. and 8:30 a.m.\" - niepoprawne. \"During\" łączy się z OKRESEM (during summer), nie dwoma punktami |\n| **B** | **between** | **POPRAWNA - \"between X and Y\"** |\n| C | from | \"From X and Y\" - błędne. Wymagałoby \"to\", nie \"and\" |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka C: \"from\" jest popularne w wyrażeniach czasowych - ale TYLKO z \"to\" (from 10 to 5). Tutaj jest \"and\", więc tylko \"between\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Gramatyczny test: spójnik **\"and\"** WYMAGA \"between\" (gdy łączy dwa punkty czasu/miejsca). To prawie reguła.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"During\"** + N pojedynczy = OK (during summer). **\"During\"** + X and Y = błąd. Trzeba znać różnicę.\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *isn't used* (nie jest używany).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKontekst luki 8.5:\n> \"In some hotels, when a **deckchair 8.5. for a certain period of time**, anything left on it is removed and the guests can't get their things back until evening.\"\n\nKluczowe elementy:\n- Podmiot: **\"a deckchair\"** (leżak - obiekt nieożywiony)\n- Leżak NIE używa nikogo; to LUDZIE używają leżaka\n- Potrzebna **STRONA BIERNA**: leżak JEST UŻYWANY (przez ludzi)\n\n**Wniosek:** Leżak NIE JEST UŻYWANY → strona bierna → **isn't used** → **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza strony biernej vs czynnej\n\nPorównanie 3 opcji:\n\n| Opcja | Forma | Tense | Pasuje tu? |\n| A | wasn't using | Past Continuous Active | NIE - Past, brak kontekstu przeszłego; Active - leżak NIE używa |\n| **B** | **isn't used** | **Present Simple Passive** | **TAK - Present Simple Passive: leżak nie jest używany** |\n| C | doesn't use | Present Simple Active | NIE - Active: \"leżak nie używa [czegoś]\" - bezsensowne |\n\n**Klucz:** **a deckchair** to OBIEKT, którego się UŻYWA. Konstrukcja: `deckchair is/isn't used` (passive).\n\n## Reference gramatyczny - Present Simple Passive\n\n> 📖 **Present Simple Passive:**\n> Forma: `is/are + V3 (past participle)`\n> Negacja: `isn't/aren't + V3`\n> Użycie: czynność powtarzalna w stronie biernej\n> Przykład: `The deckchair is used by guests` = leżak jest używany przez gości\n> `The deckchair isn't used` = leżak NIE jest używany\n\n> 📖 **Kiedy używamy passive?**\n> 1. Gdy wykonawca nieznany lub nieważny\n> 2. Gdy ważniejszy jest OBIEKT czynności niż wykonawca\n> 3. Z czasownikami typu \"use\", \"make\", \"build\", \"break\" - obiekty pasywne\n\n> 📖 **Active vs Passive - kluczowy test:**\n> Active: `Someone uses the deckchair` (podmiot = wykonawca)\n> Passive: `The deckchair is used` (podmiot = obiekt)\n> Pytanie: czy leżak SAM coś robi? NIE → pasywna.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B (isn't used)**\n> - **0 pkt** - inna odpowiedź lub brak\n> - **Uzasadnienie:** \"a deckchair\" = obiekt, wymaga PASYWNEJ formy: `isn't used` (Present Simple Passive).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | wasn't using | Past Continuous Active - leżak NIE używa kogoś (semantycznie błędne) + Past (brak kontekstu przeszłego) |\n| **B** | **isn't used** | **POPRAWNA - Present Simple Passive: leżak nie jest używany** |\n| C | doesn't use | Active - leżak nie może SAM coś używać. Niesensowne |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka: forma czynna brzmi krócej i \"naturalniej\", ale gramatycznie wymagana jest STRONA BIERNA gdy podmiot to obiekt nieożywiony.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Test logiczny: zapytaj \"czy X może SAM coś robić?\" - jeśli NIE (deckchair, book, car), użyj strony biernej.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forma `is used` (Present Simple Passive) podkreśla powtarzalność/regułę - pasuje do reguły hotelowej: \"gdy leżak nie jest używany [przez pewien czas]\".","image":"img/jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 8. (0-5)<br>Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny<br>i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.<br>HOLIDAY WARS<br>Imagine spending a holiday in sunny Italy. You wake up in the morning and, right after<br>breakfast, 8.1. for the beach. Unfortunately, it is likely that the best spots have already<br>been taken. There are towels or other belongings left on all of the deckchairs, so there is no<br>space for you today!<br>Last year, Italian authorities 8.2. to fight the irritating habit people have of leaving towels<br>overnight to reserve the best places on the beach. It’s clear that this is unfair to other visitors<br>who 8.3. the rules and take their things home for the night. That is why most Italian<br>holiday resorts have made it illegal to leave personal belongings unattended on the beach<br>overnight, that is 8.4. 10 p.m. and 8:30 a.m. Breaking the rule could cost you up to<br>200 euros. However, this isn’t just a problem on beaches but at hotel pools as well. In some<br>hotels, when a deckchair 8.5. for a certain period of time, anything left on it is removed<br>and the guests can’t get their things back until evening.<br>adapted from www.theguardian.com<br>8.1.<br>A. set off<br>B. catch up<br>C. put on<br>8.2.<br>A. begin<br>B. have begun<br>C. began<br>8.3.<br>A. follow<br>B. set<br>C. play<br>8.4.<br>A. during<br>B. between<br>C. from<br>8.5.<br>A. wasn’t using<br>B. isn’t used<br>C. doesn’t use<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>MJA-1P</p>","answer_text_html":"<ol><li>Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy co najmniej trzech słów/wyrażeń</li></ol>\n<p>odnoszących się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.<br>• napisz, dlaczego zdecydowałeś(-aś) się na wycieczkę z biurem podróży.<br>I chose this travel agency because it’s popular, cheap and reliable.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>8.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A</strong> - <em>set off</em> (wyruszyć).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu</h4>\n<p>Kontekst luki 8.1:</p>\n<blockquote>&quot;You wake up in the morning and, right after breakfast, <strong>8.1. for the beach.</strong> Unfortunately, it is likely that the best spots have already been taken.&quot;</blockquote>\n<p>Po śniadaniu udajesz się NA PLAŻĘ - potrzebny czasownik ruchu/wyruszania.</p>\n<p><strong>Odpowiedź A:</strong> <code>set off for the beach</code> = wyruszyć na plażę ✓</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> Po śniadaniu WYRUSZASZ na plażę → <strong>A (set off)</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza phrasal verbs</h4>\n<p>Porównanie 3 opcji:</p>\n<p>| Phrasal verb | Znaczenie | Pasuje? |<br>| <strong>set off (for)</strong> | wyruszyć (do) | TAK - naturalny kontekst |<br>| catch up (with) | doganiać kogoś | NIE - brak osoby do dogonienia |<br>| put on | zakładać (ubranie) | NIE - &quot;put on for the beach&quot; nie jest sensownym phrasal verb |</p>\n<p><strong>Klucz idiomu:</strong> <strong>&quot;set off for + place&quot;</strong> = wyruszyć do/na konkretne miejsce.<br>Synonimy: leave for, head for, depart for.</p>\n<h4>Reference gramatyczny - phrasal verbs ruchu</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Phrasal verb &quot;set off&quot;:</strong><br>Forma: <code>set off + (for + place)</code><br>Znaczenie: wyruszyć (w drogę, podróż)<br>Przykład: <code>We set off for the airport at 5 am</code> = wyruszyliśmy na lotnisko o 5</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Inne phrasal verbs ruchu:</strong><br>- <code>set out</code> = wyruszyć (synonim)<br>- <code>head for</code> = kierować się ku<br>- <code>take off</code> = startować (samolot) / zdjąć (ubranie)<br>- <code>leave for</code> = wyjeżdżać do</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;Catch up&quot;:</strong><br><code>catch up with sb</code> = doganiać kogoś<br><code>catch up on sth</code> = nadrabiać zaległości</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt, wersja A):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>A (set off)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak<br>- <strong>Uzasadnienie:</strong> <code>set off for the beach</code> = wyruszyć na plażę.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| <strong>A</strong> | <strong>set off</strong> | <strong>POPRAWNA - &quot;set off for the beach&quot; = wyruszyć na plażę</strong> |<br>| B | catch up | Wymaga osoby do dogonienia - brak kontekstu |<br>| C | put on | Wkładać UBRANIE, NIE wyruszać. &quot;Put on for the beach&quot; niesensowne |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pułapka: &quot;put on&quot; kojarzy się z plażą (krem, strój kąpielowy). Ale strukturalnie &quot;put on for the beach&quot; nie istnieje - &quot;put on&quot; wymaga DOPEŁNIENIA (co zakładasz).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Phrasal verb <strong>&quot;set off for + place&quot;</strong> to standardowa kolokacja ruchu. Inne: head for, leave for.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Po śniadaniu = ruch z domu/hotelu na plażę. Logika sytuacyjna potwierdza set off.</blockquote>\n<p><strong>8.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong> - <em>began</em> (rozpoczęły).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu</h4>\n<p>Kontekst luki 8.2:</p>\n<blockquote>&quot;<strong>Last year</strong>, Italian authorities <strong>8.2. </strong> to fight the irritating habit people have of leaving towels overnight to reserve the best places on the beach.&quot;</blockquote>\n<p>Kluczowy wskaźnik czasowy: <strong>&quot;Last year&quot;</strong> = w zeszłym roku = KONKRETNY MOMENT w przeszłości.</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> &quot;Last year&quot; wymaga <strong>Past Simple</strong> → <strong>began</strong> (forma 3 &quot;begin&quot;) → <strong>C</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza form czasownika &quot;begin&quot;</h4>\n<p>Czasownik nieregularny <strong>begin</strong>:</p>\n<p>| Forma | Czas | Przykład |<br>| begin | Present Simple | We begin every day at 9 |<br>| <strong>began</strong> | <strong>Past Simple</strong> | <strong>Last year they began</strong> |<br>| have begun | Present Perfect | They have begun (now) |<br>| had begun | Past Perfect | They had begun before |</p>\n<p><strong>Reguła:</strong> &quot;Last year&quot; + Past Simple = TAK; &quot;Last year&quot; + Present Perfect = NIE (gramatycznie błędne).</p>\n<h4>Reference gramatyczny - Past Simple vs Present Perfect</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Past Simple z konkretnym czasem:</strong><br><code>last year</code>, <code>yesterday</code>, <code>in 2020</code>, <code>ago</code> = Past Simple<br><code>Last year they began</code> = w zeszłym roku zaczęły<br>Forma: <code>V2 (began)</code></blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Present Perfect z otwartym okresem:</strong><br><code>since 2020</code>, <code>for years</code>, <code>recently</code>, <code>just</code>, <code>already</code> = Present Perfect<br><code>They have begun recently</code> = ostatnio zaczęły<br>Forma: <code>have/has + V3 (begun)</code></blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Konflikt: &quot;last year&quot; + Present Perfect - BŁĄD</strong><br><code>Last year they have begun</code> = NIEGRAMATYCZNE<br>Reguła: konkretne wyrażenie czasu w przeszłości WYKLUCZA Present Perfect.</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt, wersja A):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>C (began)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak<br>- <strong>Uzasadnienie:</strong> &quot;Last year&quot; = Past Simple → began.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A | begin | Present Simple - nie pasuje do &quot;Last year&quot; |<br>| B | have begun | Present Perfect - NIE z &quot;Last year&quot; (gramatyczny błąd) |<br>| <strong>C</strong> | <strong>began</strong> | <strong>POPRAWNA - Past Simple V2 dla &quot;Last year&quot;</strong> |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klasyczna pułapka uczniów: Present Perfect (B) brzmi naturalnie po polsku (&quot;rozpoczęły&quot;), ale gramatyka angielska WYKLUCZA tę formę z &quot;Last year&quot;.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Zasada: <strong>wyrażenia czasu (last year, yesterday, in 2020, ago) ZAWSZE z Past Simple</strong>, nigdy z Present Perfect.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Forma <strong>began</strong> (V2) - pamiętaj, że &quot;begin&quot; to czasownik NIEREGULARNY: begin - began - begun. Klasyczny błąd: &quot;beginned&quot; (NIE istnieje).</blockquote>\n<p><strong>8.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A</strong> - <em>follow</em> (przestrzegać).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu</h4>\n<p>Kontekst luki 8.3:</p>\n<blockquote>&quot;It&#x27;s clear that this is unfair to other visitors who <strong>8.3. the rules and take their things home for the night.</strong>&quot;</blockquote>\n<p>Logika: &quot;unfair to other visitors who &quot; - uczciwi turyści, którzy POSTĘPUJĄ ZGODNIE Z REGUŁAMI i zabierają rzeczy do domu na noc.</p>\n<p><strong>Kolokacja:</strong> <code>follow the rules</code> = przestrzegać zasad ✓</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> Uczciwi turyści PRZESTRZEGAJĄ zasad → <strong>A (follow)</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza kolokacji z &quot;the rules&quot;</h4>\n<p>Porównanie 3 opcji z &quot;the rules&quot;:</p>\n<p>| Czasownik + the rules | Znaczenie | Pasuje? |<br>| <strong>follow the rules</strong> | przestrzegać zasad | TAK - turyści grzeczni |<br>| set the rules | ustalać zasady | NIE - to AUTORYTETY ustalają (np. władze) |<br>| play the rules | NIE ISTNIEJE | NIE - błędna kolokacja |</p>\n<p><strong>Klucz:</strong> <strong>&quot;follow the rules&quot;</strong> = standardowa kolokacja przestrzegania zasad. Synonim: obey/observe/abide by the rules.</p>\n<h4>Reference gramatyczny - kolokacje z &quot;rules&quot;</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Kolokacje czasowników z &quot;rules&quot;:</strong><br>- <code>follow the rules</code> = przestrzegać<br>- <code>obey the rules</code> = stosować się<br>- <code>break the rules</code> = łamać<br>- <code>set the rules</code> = ustalać<br>- <code>make the rules</code> = tworzyć<br>- <code>bend the rules</code> = naginać<br>- <code>play by the rules</code> = grać fair</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>NIE istnieje &quot;play the rules&quot;:</strong><br>Istnieje <code>play by the rules</code> (z PRZYIMKIEM by)<br>Bez &quot;by&quot; - błąd</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt, wersja A):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>A (follow)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak<br>- <strong>Uzasadnienie:</strong> <code>follow the rules</code> = przestrzegać zasad - pasuje do kontekstu uczciwych turystów.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| <strong>A</strong> | <strong>follow</strong> | <strong>POPRAWNA - &quot;follow the rules&quot; = przestrzegać zasad</strong> |<br>| B | set | &quot;Set the rules&quot; robią AUTORYTETY (władze), nie zwykli turyści |<br>| C | play | &quot;Play the rules&quot; - niepoprawne. Tylko &quot;play BY the rules&quot; |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pułapka B: &quot;set the rules&quot; pasuje do AUTORYTETÓW (w tekście: &quot;Italian authorities began to fight&quot;). Ale luka dotyczy TURYSTÓW, którzy stosują się do reguł.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;Play by the rules&quot;</strong> to phrase z przyimkiem &quot;by&quot;. Bez &quot;by&quot; - błędna konstrukcja.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Logika kontekstu: kontrast między irritating habit (zostawianie ręczników) a uczciwymi turystami (taking things home). Drugi obóz PRZESTRZEGA zasad.</blockquote>\n<p><strong>8.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B</strong> - <em>between</em> (między).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu</h4>\n<p>Kontekst luki 8.4:</p>\n<blockquote>&quot; most Italian holiday resorts have made it illegal to leave personal belongings unattended on the beach overnight, that is <strong>8.4. 10 p.m. and 8:30 a.m.</strong> Breaking the rule could cost you up to 200 euros.&quot;</blockquote>\n<p>Kluczowe elementy:</p>\n<ul><li>Dwa konkretne PUNKTY CZASOWE: 10 p.m. i 8:30 a.m.</li><li>Łączenie przyimka <strong>&quot;and&quot;</strong>: <code> X and Y</code></li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> Tylko <strong>&quot;between and &quot;</strong> łączy dwa punkty czasowe - <strong>B</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza przyimków czasowych</h4>\n<p>Porównanie 3 opcji:</p>\n<p>| Przyimek | Konstrukcja | Pasuje tu? |<br>| during | during + okres | NIE - &quot;during 10 p.m. and 8:30 a.m.&quot; niepoprawne |<br>| <strong>between</strong> | <strong>between + X and Y</strong> | <strong>TAK - bezpośrednie dopasowanie</strong> |<br>| from | from + X to Y | NIE - &quot;from 10 p.m. and 8:30 a.m.&quot; - wymagałoby &quot;to&quot;, nie &quot;and&quot; |</p>\n<p><strong>Klucz:</strong> <strong>&quot;between and &quot;</strong> to standardowy szablon dla zakresu między dwoma punktami.</p>\n<h4>Reference gramatyczny - przyimki czasowe</h4>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;between X and Y&quot;:</strong><br>Forma: <code>between + X + and + Y</code><br>Użycie: pomiędzy dwoma punktami (czas, miejsce, ilość)<br>Przykład: <code>between Monday and Friday</code> = między poniedziałkiem a piątkiem</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;from X to Y&quot;:</strong><br>Forma: <code>from + X + to + Y</code><br>Użycie: od X do Y (zakres)<br>Przykład: <code>from 10 a.m. to 5 p.m.</code> = od 10 do 17<br><strong>Pułapka:</strong> wymaga &quot;to&quot;, NIE &quot;and&quot;</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>&quot;during + N&quot;:</strong><br>Forma: <code>during + N</code> (pojedynczy okres)<br>Przykład: <code>during summer</code>, <code>during the meeting</code><br>NIE łączy się z dwoma punktami przez &quot;and&quot;</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt, wersja A):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>B (between)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak<br>- <strong>Uzasadnienie:</strong> <code>between X and Y</code> = jedyna konstrukcja z &quot;and&quot; do łączenia dwóch punktów.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A | during | &quot;During 10 p.m. and 8:30 a.m.&quot; - niepoprawne. &quot;During&quot; łączy się z OKRESEM (during summer), nie dwoma punktami |<br>| <strong>B</strong> | <strong>between</strong> | <strong>POPRAWNA - &quot;between X and Y&quot;</strong> |<br>| C | from | &quot;From X and Y&quot; - błędne. Wymagałoby &quot;to&quot;, nie &quot;and&quot; |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pułapka C: &quot;from&quot; jest popularne w wyrażeniach czasowych - ale TYLKO z &quot;to&quot; (from 10 to 5). Tutaj jest &quot;and&quot;, więc tylko &quot;between&quot;.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Gramatyczny test: spójnik <strong>&quot;and&quot;</strong> WYMAGA &quot;between&quot; (gdy łączy dwa punkty czasu/miejsca). To prawie reguła.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;During&quot;</strong> + N pojedynczy = OK (during summer). <strong>&quot;During&quot;</strong> + X and Y = błąd. Trzeba znać różnicę.</blockquote>\n<p><strong>8.5.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B</strong> - <em>isn&#x27;t used</em> (nie jest używany).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu</h4>\n<p>Kontekst luki 8.5:</p>\n<blockquote>&quot;In some hotels, when a <strong>deckchair 8.5. for a certain period of time</strong>, anything left on it is removed and the guests can&#x27;t get their things back until evening.&quot;</blockquote>\n<p>Kluczowe elementy:</p>\n<ul><li>Podmiot: <strong>&quot;a deckchair&quot;</strong> (leżak - obiekt nieożywiony)</li><li>Leżak NIE używa nikogo; to LUDZIE używają leżaka</li><li>Potrzebna <strong>STRONA BIERNA</strong>: leżak JEST UŻYWANY (przez ludzi)</li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> Leżak NIE JEST UŻYWANY → strona bierna → <strong>isn&#x27;t used</strong> → <strong>B</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza strony biernej vs czynnej</h4>\n<p>Porównanie 3 opcji:</p>\n<p>| Opcja | Forma | Tense | Pasuje tu? |<br>| A | wasn&#x27;t using | Past Continuous Active | NIE - Past, brak kontekstu przeszłego; Active - leżak NIE używa |<br>| <strong>B</strong> | <strong>isn&#x27;t used</strong> | <strong>Present Simple Passive</strong> | <strong>TAK - Present Simple Passive: leżak nie jest używany</strong> |<br>| C | doesn&#x27;t use | Present Simple Active | NIE - Active: &quot;leżak nie używa [czegoś]&quot; - bezsensowne |</p>\n<p><strong>Klucz:</strong> <strong>a deckchair</strong> to OBIEKT, którego się UŻYWA. Konstrukcja: <code>deckchair is/isn&#x27;t used</code> (passive).</p>\n<h4>Reference gramatyczny - Present Simple Passive</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Present Simple Passive:</strong><br>Forma: <code>is/are + V3 (past participle)</code><br>Negacja: <code>isn&#x27;t/aren&#x27;t + V3</code><br>Użycie: czynność powtarzalna w stronie biernej<br>Przykład: <code>The deckchair is used by guests</code> = leżak jest używany przez gości<br><code>The deckchair isn&#x27;t used</code> = leżak NIE jest używany</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Kiedy używamy passive?</strong><br>1. Gdy wykonawca nieznany lub nieważny<br>2. Gdy ważniejszy jest OBIEKT czynności niż wykonawca<br>3. Z czasownikami typu &quot;use&quot;, &quot;make&quot;, &quot;build&quot;, &quot;break&quot; - obiekty pasywne</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Active vs Passive - kluczowy test:</strong><br>Active: <code>Someone uses the deckchair</code> (podmiot = wykonawca)<br>Passive: <code>The deckchair is used</code> (podmiot = obiekt)<br>Pytanie: czy leżak SAM coś robi? NIE → pasywna.</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt, wersja A):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>B (isn&#x27;t used)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - inna odpowiedź lub brak<br>- <strong>Uzasadnienie:</strong> &quot;a deckchair&quot; = obiekt, wymaga PASYWNEJ formy: <code>isn&#x27;t used</code> (Present Simple Passive).</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A | wasn&#x27;t using | Past Continuous Active - leżak NIE używa kogoś (semantycznie błędne) + Past (brak kontekstu przeszłego) |<br>| <strong>B</strong> | <strong>isn&#x27;t used</strong> | <strong>POPRAWNA - Present Simple Passive: leżak nie jest używany</strong> |<br>| C | doesn&#x27;t use | Active - leżak nie może SAM coś używać. Niesensowne |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klasyczna pułapka: forma czynna brzmi krócej i &quot;naturalniej&quot;, ale gramatycznie wymagana jest STRONA BIERNA gdy podmiot to obiekt nieożywiony.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Test logiczny: zapytaj &quot;czy X może SAM coś robić?&quot; - jeśli NIE (deckchair, book, car), użyj strony biernej.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Forma <code>is used</code> (Present Simple Passive) podkreśla powtarzalność/regułę - pasuje do reguły hotelowej: &quot;gdy leżak nie jest używany [przez pewien czas]&quot;.</blockquote>"}]}