{"id":"jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"5","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w każdą lukę (5.1.-5.4.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nCLUNY’S CAGE\nCharles Edward Stuart (1720-1788), commonly known as the Young Pretender, or Bonnie\nPrince Charlie, is an important figure in Scotland’s history. He believed the British crown was\nhis birthright and together with his Jacobite followers planned to remove the Hanoverian\nusurper George II from the throne. His bold attempt to achieve this, initiated in 1745, ended\nwith the total defeat of his army at the Battle of Culloden. 5.1. Bonnie Prince Charlie\nwas one of them.\nHistorians from the 1745 Association have long sought to establish the whereabouts of\nthe hideout where Bonnie Prince Charlie stayed with Cluny MacPherson, one of his closest\nallies, in early September 1746. Maps of the area have long marked “Prince Charlie’s Cave”,\nalso called “Cluny’s Cage”, on the southern slopes of Ben Alder. 5.2. They claim that\nslightly to the west of the traditional spot they have found a location which more closely\nmatches MacPherson’s description of the prince’s shelter.\nThe vice-president of the 1745 Association commented on the discovery saying that it cannot\nbe claimed with any certainty that it is the real site of “Cluny’s Cage”, but it is a reasonable\ncandidate. 5.3. And the two large rocks found there must indeed have formed a perfect\nfireplace from which there was a natural chimney. Besides, smaller stones at the site appear to\nbe blackened on the underside, suggesting a fire may have been lit there. The new location fits\nMacPherson’s description almost entirely. 5.4. Yet, it follows from various accounts\nthat there were some in this area during the mid-18th century. The Association will now consider\nwhat further research or archaeological work may be possible and affordable in order to\nestablish this claim beyond doubt.\nadapted from www.scotsman.com\nA. The spot is said to have been chosen by the fugitives because smoke from cooking could\ndisappear up the cliff face without being noticed.\nB. His accomplice, Cluny MacPherson, made an attempt to overthrow the king, but failed and\nhad to flee and hide.\nC. The Jacobites who survived the bloodshed had to run for their lives, and often spent months\nin hiding.\nD. The only thing that is not in keeping with it is the fact that there are no trees at the site of\nthe supposed hideout.\nE. However, some members of the organisation have doubts whether it is the true site\nof the hideout.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"5.\nfragmenty\nodbiegające\nod tematu\ni/lub nie na\ntemat\nR\nA\nL\nwypowiedź nie zawiera\nfragmentów odbiegających\nod tematu i/lub nie na temat\nwypowiedź zawiera dłuższy\nfragment / nieliczne krótkie\nfragmenty odbiegające od\ntematu i/lub nie na temat\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n* R - rozprawka; A - artykuł; L - list formalny\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy\nElementy formy\nForma\n1\n0\n1.\nelementy\ncharakterystyczne dla\nformy\nR\nteza jest poprawnie umiejscowiona w\nwypowiedzi\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nA\nwypowiedź jest zatytułowana\nL\nwypowiedź zawiera odpowiedni zwrot\nrozpoczynający i kończący\n2.\nkompozycja\nR\nA\nL\nwypowiedź cechuje widoczny zamysł\nkompozycyjny wyrażający się w funkcjonalnie\nuzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia\ni zakończenia\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n3.\nsegmentacja\nR\nA\nL\ntekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy\n(podział na akapity) jest konsekwentny\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n4.\ndługość pracy\nR\nA\nL\ndługość pracy mieści się w granicach 180-280\nsłów\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nUwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym\npodkryterium.\nOstateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny\nelementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.\nTabela C\nElementy\ntreści\nElementy formy\n4-3\n2-1\n0\n10-9\n5 p.\n4 p.\n3 p.\n8-7\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n6-5\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n4-3\n2 p.\n1 p.\n0 p.\n2-1\n1 p.\n0 p.\n0 p.\n0\n0 p.\n0 p.\n0 p.\nNa przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono\nna 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.\nDodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści\nROZPRAWKA\nTemat\nNiektóre firmy umożliwiają pracownikom zabieranie psa do pracy. Napisz rozprawkę,\nw której przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.\nRozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,\nprzedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.\nAutor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio\nsygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym\nzakończeniem.\nDobrze napisana rozprawka:\n• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,\nrozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej\n• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki\n• charakteryzuje się stylem formalnym.\nTeza\n1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do\nprzyprowadzania psów do pracy oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i\nzłe strony tego zjawiska (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Some companies allow\nworkers/people to bring dogs to work. There are good and bad sides of such a regulation;\nMany people nowadays can come to work with their dogs. This idea is great but there can\nbe some problems resulting from it.\n2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz więcej firm\npozwala na przyprowadzanie psa do pracy, nie jest tezą.\n3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane\nbędą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet, ale\nspowoduje też wiele problemów.\n4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?,\nCzy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu. (Wyjątkiem jest\nsytuacja kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane wady oraz zalety, np.\nWhat are the advantages and disadvantages of taking your dog to work?)\n5. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki jest poważną usterką\nw zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki\nORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0. (np. rozprawka\nza i przeciw z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją)","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *The Jacobites who survived the bloodshed had to run for their lives, and often spent months in hiding* (Jacobici, którzy przeżyli rzeź, musieli uciekać dla ratowania życia i często spędzali miesiące w ukryciu).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.1\n\nKontekst PRZED luką:\n> \" ended with the total defeat of his army at the Battle of Culloden.\"\n\nKontekst PO luce:\n> \"Bonnie Prince Charlie was one of them.\"\n\nKluczowy sygnał: **\"one of them\"** - \"one\" odnosi się do JAKIEJŚ GRUPY LUDZI. Luka musi WPROWADZIĆ tę grupę.\n\nOpcja C wprowadza GRUPĘ \"Jacobites who survived\" - Bonnie Prince Charlie był JEDNYM Z NICH (one of the survivors).\n\n**Wniosek:** Luka 5.1 = wprowadzenie grupy ocalałych Jakobitów → **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza pojęć klucza\n\n**\"The Jacobites who survived the bloodshed\"** = Jakobici, którzy przeżyli rzeź\n- Relative clause: `who + survived + the bloodshed`\n- \"Bloodshed\" = rozlew krwi (bitwa pod Culloden)\n\n**\"had to run for their lives\"** = musieli uciekać dla ratowania życia\n- \"Run for one's life\" = idiom: uciekać w panice ratując życie\n- \"Had to + V\" = obowiązek/konieczność w przeszłości\n\n**\"spent months in hiding\"** = spędzali miesiące w ukryciu\n- \"In hiding\" = w ukryciu (idiom)\n- Łączy z wątkiem dalszego tekstu (Cluny's Cage = ukrycie)\n\n**\"Bonnie Prince Charlie was ONE OF THEM\"** = był JEDNYM Z NICH → \"them\" = ocalali Jakobici (opcja C).\n\n## Sposób 3 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A (smoke disappearing up cliff face):** - dotyczy CECH miejsca ukrycia, nie wprowadza grupy ludzi\n\n**Opcja B (His accomplice Cluny MacPherson):** - wprowadza POJEDYNCZĄ osobę (Cluny), nie GRUPĘ; \"one of them\" wymaga liczby mnogiej\n\n**Opcja C (Jacobites who survived):** ✓ - wprowadza GRUPĘ \"one of them\" pasuje\n\n**Opcja D (no trees at the site):** - dotyczy braku drzew, niezwiązane z grupą ludzi\n\n**Opcja E (However, members have doubts):** - sygnalizuje wątpliwości; wymaga wcześniejszego twierdzenia (nie pasuje do luki 5.1)\n\n## Reference gramatyczny - relative clause + had to\n\n> 📖 **Relative clause z \"who\":**\n> `The Jacobites WHO survived the bloodshed` = Jacobici, którzy przeżyli\n> Form: `N + who + V` (defining relative clause)\n> Funkcja: identyfikacja podmiotu\n\n> 📖 **\"Had to + V\" (past obligation):**\n> `had to run for their lives` = musieli uciekać\n> Form: `had + to + V`\n> Sens: zewnętrzny obowiązek/konieczność w przeszłości\n\n> 📖 **\"Run for one's life\" (idiom):**\n> Sens: uciekać w panice, ratując życie\n> Compare: `flee for one's life`, `escape with one's life`\n\n> 📖 **\"Spend + time + V-ing/in N\":**\n> `spent months in hiding` = spędzali miesiące w ukryciu\n> Form: `spend + time + V-ing` LUB `spend + time + in + N`\n> Compare: `spent hours studying`, `spent time in prison`\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6) Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** Sygnał \"one of them\" wymaga wcześniejszej GRUPY w liczbie mnogiej. Opcja C wprowadza \"Jacobites who survived\" - Bonnie Prince Charlie był jednym z nich.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Smoke disappearing | Dotyczy CECH miejsca, nie grupy ludzi | Pomylenie tematu |\n| B | Cluny MacPherson | POJEDYNCZA osoba; \"one of them\" wymaga grupy | Uczeń ignoruje pronoun reference |\n| **C** | **Jacobites who survived** | **POPRAWNA - \"one of them\" = jeden z nich** | - |\n| D | No trees at site | Dotyczy braku drzew, niezwiązane z grupą | Brak kontekstu w luce 5.1 |\n| E | Members have doubts | Wątpliwości - wymaga wcześniejszego twierdzenia | Niepoprawna spójność |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** KRYTYCZNE: sygnał \"one of them\" wymaga GRUPY w liczbie mnogiej w luce. Opcja C wprowadza \"Jacobites\" (liczba mnoga) = pasuje.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Idiom \"run for one's life\" jest standardowym wyrażeniem w angielskim - używane w opisach paniki, wojny, ucieczki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Bloodshed\" = rzeź, rozlew krwi. To słowo BARDZIEJ EMOCJONALNE niż \"battle\". Pasuje do tragedii Culloden.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *However, some members of the organisation have doubts whether it is the true site of the hideout* (Jednakże niektórzy członkowie organizacji mają wątpliwości, czy to prawdziwa lokalizacja kryjówki).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.2\n\nKontekst PRZED luką:\n> \"Maps of the area have long marked 'Prince Charlie's Cave', also called 'Cluny's Cage', on the southern slopes of Ben Alder.\"\n\nKontekst PO luce:\n> \"They claim that slightly to the west of the traditional spot they have found a location which more closely matches MacPherson's description of the prince's shelter.\"\n\nKluczowe sygnały:\n1. **\"However\"** - sygnał KONTRASTU/PRZECIWIEŃSTWA\n2. **\"They claim\"** w następnym zdaniu - \"They\" musi odnosić się do GRUPY ludzi\n3. **\"have doubts\" → \"slightly to the west\"** - wątpią → szukają innej lokalizacji\n\n**Wniosek:** Luka 5.2 = niektórzy członkowie wątpią w tradycyjną lokalizację → **E**.\n\n## Sposób 2 - analiza pojęć klucza\n\n**\"However\"** = jednakże\n- Sygnał kontrastu między tym co BYŁO (mapy oznaczały lokalizację) a tym co JEST (wątpliwości)\n- Position: początek zdania + przecinek\n\n**\"some members of the organisation\"** = niektórzy członkowie organizacji\n- \"Some\" = niektórzy (NIE wszyscy)\n- \"Organisation\" = referuje do \"1745 Association\" wspomnianej wcześniej\n- ŁĄCZY się z \"They\" w następnym zdaniu\n\n**\"have doubts whether\"** = mają wątpliwości, czy\n- Form: `have + doubts + whether/if`\n- Synonimy: question, be skeptical about\n\n**\"the true site\"** = prawdziwa lokalizacja\n- Kontrast z \"traditional spot\" w następnym zdaniu\n\n## Sposób 3 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A (smoke disappearing up cliff face):** - szczegóły miejsca, ale nie sygnał kontrastu\n\n**Opcja B (Cluny MacPherson - accomplice):** - dotyczy MacPhersona, nie wątpliwości organizacji\n\n**Opcja C (Jacobites who survived):** - wprowadza grupę, ale luka 5.1 już to robi\n\n**Opcja D (no trees at site):** - szczegół, nie wątpliwości ogólne\n\n**Opcja E (However, members have doubts):** ✓ - kontrast + \"They\" w nast. zdaniu = członkowie\n\n## Reference gramatyczny - \"however\" + doubts\n\n> 📖 **\"However\" (contrast marker):**\n> Position: początek zdania + przecinek\n> Form: `However, S + V`\n> Synonimy: but, nevertheless, yet, on the other hand\n\n> 📖 **\"Have doubts whether/if + clause\":**\n> `have doubts whether it is the true site` = mają wątpliwości, czy to prawdziwa lokalizacja\n> Form: `have + doubts + whether/if + S + V`\n> Synonimy: be uncertain, question, be skeptical\n\n> 📖 **Pronoun reference \"they\":**\n> `members of the organisation` (PL) → `They claim` (PL)\n> Zgodność liczby: members = THEY\n\n> 📖 **\"Whether\" vs \"if\":**\n> Both = \"czy\" w pytaniach zależnych\n> Wymiennie po: doubt, wonder, ask, know\n> \"Whether or not\" / \"if or not\" w bezpośrednich pytaniach\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6) Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** \"However\" sygnalizuje kontrast; \"members of organisation\" łączy z \"They claim\" w następnym zdaniu.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Smoke disappearing | Brak kontrastu z poprzednim zdaniem | Niepoprawna spójność |\n| B | Cluny MacPherson | Nie pasuje do \"they claim\" w następnym zdaniu | Pomylenie referenta |\n| C | Jacobites survived | Już wprowadzono w 5.1 | Powtórzenie informacji |\n| D | No trees at site | Szczegół, nie ogólna wątpliwość | Niepoprawny kontekst |\n| **E** | **Members have doubts** | **POPRAWNA - However + members = They** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** KRYTYCZNE: \"However\" sygnalizuje przeciwieństwo. Mapy oznaczały (tradycyjnie) → ALE niektórzy wątpią.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pronoun reference: w następnym zdaniu \"They claim\" wymaga GRUPY ludzi w luce. \"Members\" (PL) pasuje, \"Cluny MacPherson\" (SING) - nie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"1745 Association\" wspomniane wcześniej = \"the organisation\" w opcji E. Spójność leksykalna.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *The spot is said to have been chosen by the fugitives because smoke from cooking could disappear up the cliff face without being noticed* (Miejsce to, jak się mówi, zostało wybrane przez uciekinierów, ponieważ dym z gotowania mógł znikać w górę po klifie niezauważony).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.3\n\nKontekst PRZED luką:\n> \"The vice-president of the 1745 Association commented on the discovery saying that it cannot be claimed with any certainty that it is the real site of 'Cluny's Cage', but it is a reasonable candidate.\"\n\nKontekst PO luce:\n> \"And the two large rocks found there must indeed have formed a perfect fireplace from which there was a natural chimney. Besides, smaller stones at the site appear to be blackened on the underside, suggesting a fire may have been lit there.\"\n\nKluczowe sygnały:\n1. **\"And\"** w nast. zdaniu - kontynuacja argumentu\n2. **\"two large rocks formed a perfect fireplace\"** - KOMINEK do gotowania\n3. **\"natural chimney\"** - naturalny KOMIN\n4. **\"smaller stones blackened\"** - kamienie OSMOLONE od ognia\n\nWszystko związane z OGNIEM/GOTOWANIEM/DYMEM = opcja A pasuje (dym znikający po klifie).\n\n**Wniosek:** Luka 5.3 = wzmianka o dymie z gotowania znikającym po klifie → **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza pojęć klucza\n\n**\"The spot is said to have been chosen\"** = mówi się, że miejsce zostało wybrane\n- Form: `S + is said + to have V3` (passive reporting)\n- Sens: według plotki/przekazu\n\n**\"by the fugitives\"** = przez uciekinierów\n- \"Fugitive\" = uciekinier, zbieg (Adj from flee)\n- Synonim: runaway, escapee\n\n**\"smoke from cooking could disappear up the cliff face\"** = dym z gotowania mógł znikać w górę klifu\n- Logika: dym ucieka pionowo, niezauważony przez wroga\n\n**\"without being noticed\"** = niezauważony\n- Form: `without + V-ing` (gerund po preposition)\n- Sens: w sposób niezauważalny\n\n## Sposób 3 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A (smoke disappearing up cliff face):** ✓ - łączy się z kominem, kominkiem, dymem w następnych zdaniach\n\n**Opcja B (Cluny MacPherson - accomplice):** - dotyczy MacPhersona, nie miejsca/dymu\n\n**Opcja C (Jacobites survived):** - już wprowadzono w 5.1\n\n**Opcja D (no trees at site):** - pasuje do luki 5.4 (o czym dalej zobaczymy)\n\n**Opcja E (members have doubts):** - już użyto w 5.2\n\n## Reference gramatyczny - passive reporting + V-ing\n\n> 📖 **\"S is said to have V3\":**\n> `The spot is said to have been chosen` = miejsce, jak się mówi, zostało wybrane\n> Form: `S + is/are + said + to + V (or to have V3 for past)`\n> Funkcja: passive reporting structure (it is said that )\n> Compare: `He is said to be rich` = mówi się, że jest bogaty\n\n> 📖 **\"Without + V-ing\":**\n> `without being noticed` = niezauważony\n> Form: `without + V-ing` (gerund po preposition)\n> Compare: `without saying a word`, `without thinking`\n\n> 📖 **\"Cliff face\":**\n> Kolokacja: face of a cliff (ściana klifu)\n> Sens: pionowa powierzchnia skały\n> Compare: rock face, mountain face\n\n> 📖 **Reduced relative clause \"smoke from cooking\":**\n> `smoke from cooking` = dym (powstający) z gotowania\n> Form: `N + from + N/V-ing`\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6) Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** Luka A łączy się logicznie z następnymi zdaniami o ogniu (fireplace, chimney, blackened stones).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Smoke disappearing up cliff** | **POPRAWNA - łączy z kominem + osmolone kamienie** | - |\n| B | Cluny MacPherson | Nie dotyczy ognia/miejsca/dymu | Niepoprawny temat |\n| C | Jacobites survived | Już użyto w 5.1 | Powtórzenie |\n| D | No trees | Pasuje do 5.4, nie 5.3 | Pomylenie luk |\n| E | Members have doubts | Już użyto w 5.2 | Powtórzenie |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** KRYTYCZNE: logika tekstu - luka A + następne zdania o KOMINIE + OSMOLONYCH kamieniach = SPÓJNY argument o ognisku.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pasywna konstrukcja \"is said to have been chosen\" to FORMALNY raportowy konstrukt. Często w tekstach historycznych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Logika ukrycia: dym znikający po klifie = uciekinierzy NIE są widoczni z ziemi (z daleka). Strategiczna lokalizacja kryjówki.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *The only thing that is not in keeping with it is the fact that there are no trees at the site of the supposed hideout* (Jedyną rzeczą, która nie zgadza się z opisem, jest fakt, że w miejscu domniemanej kryjówki nie ma drzew).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.4\n\nKontekst PRZED luką:\n> \"The new location fits MacPherson's description almost entirely.\"\n\nKontekst PO luce:\n> \"Yet, it follows from various accounts that there were some in this area during the mid-18th century.\"\n\nKluczowe sygnały:\n1. **\"almost entirely\"** = niemal całkowicie (ale NIE w 100%)\n2. **\"Yet, it follows there were some\"** = JEDNAKŻE, były (jakieś) - \"some\" referuje do czegoś z luki\n3. Luka musi wprowadzić ROZBIEŻNOŚĆ + cechę, której teraz NIE MA\n\n**Wniosek:** Luka 5.4 = jedyna rozbieżność = BRAK DRZEW (ale kiedyś były) → **D**.\n\n## Sposób 2 - analiza pojęć klucza\n\n**\"The only thing that is not in keeping with it\"** = jedyna rzecz niezgodna z tym\n- \"In keeping with\" = zgodny z, w harmonii z\n- Form: `in keeping + with + N`\n- Synonimy: consistent with, in line with, in accordance with\n\n**\"the fact that\"** = fakt, że\n- Form: `the fact + that + clause`\n- Funkcja: wprowadzenie faktu jako podmiotu/dopełnienia\n\n**\"there are no trees\"** = nie ma drzew (negacja istnienia)\n- \"There is/are + no + N\" (negative existential)\n\n**\"the supposed hideout\"** = domniemana kryjówka\n- \"Supposed\" = domniemany, rzekomy\n- Synonim: alleged, presumed\n\n**ŁĄCZENIE z następnym zdaniem:**\n- Luka: \"no trees AT THE SITE\"\n- Następne: \"there were SOME (trees) in THIS AREA during mid-18th century\"\n- = obecnie brak, ale kiedyś były\n\n## Sposób 3 - eliminacja innych opcji\n\n**Opcja A (smoke disappearing):** - już użyto w 5.3\n\n**Opcja B (Cluny MacPherson - accomplice):** - dotyczy osoby, nie cechy miejsca\n\n**Opcja C (Jacobites survived):** - już użyto w 5.1\n\n**Opcja D (no trees at site):** ✓ - łączy z \"there were some\" w nast. zdaniu (drzewa)\n\n**Opcja E (members have doubts):** - już użyto w 5.2\n\n## Reference gramatyczny - \"in keeping with\" + supposed\n\n> 📖 **\"In keeping with\" (idiom):**\n> `in keeping with the description` = zgodny z opisem\n> Form: `in keeping + with + N`\n> Synonimy: in line with, consistent with, in accordance with\n> Antonim: not in keeping with, at odds with\n\n> 📖 **\"There is/are + no + N\" (negative existential):**\n> `there are no trees` = nie ma drzew\n> Form: `there + be + no + N`\n> Synonim: `there isn't/aren't any + N`\n\n> 📖 **\"Supposed\" jako Adj (premodifier):**\n> `the supposed hideout` = domniemana kryjówka\n> Form: `the + supposed + N`\n> Pronunciation: /səˈpəʊzd/ (Adj) vs /səˈpəʊst/ (V3)\n\n> 📖 **\"It follows from + N\" (logical inference):**\n> `it follows from various accounts that ` = z różnych relacji wynika, że\n> Form: `it + follow + from + N + that-clause`\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.6) Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** Luka D mówi o BRAKU drzew; następne zdanie tłumaczy, że kiedyś były (\"some\" = drzewa).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Smoke disappearing | Już użyto w 5.3 | Powtórzenie |\n| B | Cluny MacPherson | Dotyczy osoby, nie cechy miejsca | Niepoprawny temat |\n| C | Jacobites survived | Już użyto w 5.1 | Powtórzenie |\n| **D** | **No trees at site** | **POPRAWNA - łączy z \"there were some\" (drzewa)** | - |\n| E | Members have doubts | Już użyto w 5.2 | Powtórzenie |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz: \"almost entirely\" przed luką sygnalizuje, że luka wprowadzi WYJĄTEK (jedyną rozbieżność). Opcja D z \"The ONLY thing\" pasuje.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Następne zdanie \"there were some\" wymaga PRZEDMIOTU referenta. \"Some (trees)\" pasuje do \"no trees\" w luce D.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja dodatkowa w tym zadaniu = **B (Cluny MacPherson - accomplice)** - NIE pasuje do żadnej luki. Cluny jest wspomniany w innym kontekście.","image":"img/jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 5. (0-4)
Przeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w każdą lukę (5.1.-5.4.) literę,
którą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.
Uwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.
CLUNY’S CAGE
Charles Edward Stuart (1720-1788), commonly known as the Young Pretender, or Bonnie
Prince Charlie, is an important figure in Scotland’s history. He believed the British crown was
his birthright and together with his Jacobite followers planned to remove the Hanoverian
usurper George II from the throne. His bold attempt to achieve this, initiated in 1745, ended
with the total defeat of his army at the Battle of Culloden. 5.1. Bonnie Prince Charlie
was one of them.
Historians from the 1745 Association have long sought to establish the whereabouts of
the hideout where Bonnie Prince Charlie stayed with Cluny MacPherson, one of his closest
allies, in early September 1746. Maps of the area have long marked “Prince Charlie’s Cave”,
also called “Cluny’s Cage”, on the southern slopes of Ben Alder. 5.2. They claim that
slightly to the west of the traditional spot they have found a location which more closely
matches MacPherson’s description of the prince’s shelter.
The vice-president of the 1745 Association commented on the discovery saying that it cannot
be claimed with any certainty that it is the real site of “Cluny’s Cage”, but it is a reasonable
candidate. 5.3. And the two large rocks found there must indeed have formed a perfect
fireplace from which there was a natural chimney. Besides, smaller stones at the site appear to
be blackened on the underside, suggesting a fire may have been lit there. The new location fits
MacPherson’s description almost entirely. 5.4. Yet, it follows from various accounts
that there were some in this area during the mid-18th century. The Association will now consider
what further research or archaeological work may be possible and affordable in order to
establish this claim beyond doubt.
adapted from www.scotsman.com
A. The spot is said to have been chosen by the fugitives because smoke from cooking could
disappear up the cliff face without being noticed.
B. His accomplice, Cluny MacPherson, made an attempt to overthrow the king, but failed and
had to flee and hide.
C. The Jacobites who survived the bloodshed had to run for their lives, and often spent months
in hiding.
D. The only thing that is not in keeping with it is the fact that there are no trees at the site of
the supposed hideout.
E. However, some members of the organisation have doubts whether it is the true site
of the hideout.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJA-1R

","answer_text_html":"

5.
fragmenty
odbiegające
od tematu
i/lub nie na
temat
R
A
L
wypowiedź nie zawiera
fragmentów odbiegających
od tematu i/lub nie na temat
wypowiedź zawiera dłuższy
fragment / nieliczne krótkie
fragmenty odbiegające od
tematu i/lub nie na temat
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.

\n\n

Zasady oceniania rozwiązań zadań
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy
Forma
1
0
1.
elementy
charakterystyczne dla
formy
R
teza jest poprawnie umiejscowiona w
wypowiedzi
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
A
wypowiedź jest zatytułowana
L
wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot
rozpoczynający i kończący
2.
kompozycja
R
A
L
wypowiedź cechuje widoczny zamysł
kompozycyjny wyrażający się w funkcjonalnie
uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia
i zakończenia
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
3.
segmentacja
R
A
L
tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy
(podział na akapity) jest konsekwentny
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
4.
długość pracy
R
A
L
długość pracy mieści się w granicach 180-280
słów
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy
treści
Elementy formy
4-3
2-1
0
10-9
5 p.
4 p.
3 p.
8-7
4 p.
3 p.
2 p.
6-5
3 p.
2 p.
1 p.
4-3
2 p.
1 p.
0 p.
2-1
1 p.
0 p.
0 p.
0
0 p.
0 p.
0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono
na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Niektóre firmy umożliwiają pracownikom zabieranie psa do pracy. Napisz rozprawkę,
w której przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza

\n
  1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
\n

przyprowadzania psów do pracy oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i
złe strony tego zjawiska (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Some companies allow
workers/people to bring dogs to work. There are good and bad sides of such a regulation;
Many people nowadays can come to work with their dogs. This idea is great but there can
be some problems resulting from it.

\n
  1. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz więcej firm
\n

pozwala na przyprowadzanie psa do pracy, nie jest tezą.

\n
  1. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
\n

będą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet, ale
spowoduje też wiele problemów.

\n
  1. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?,
\n

Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu. (Wyjątkiem jest
sytuacja kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane wady oraz zalety, np.
What are the advantages and disadvantages of taking your dog to work?)

\n
  1. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki jest poważną usterką
\n

w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki
ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0. (np. rozprawka
za i przeciw z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją)

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

5.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - The Jacobites who survived the bloodshed had to run for their lives, and often spent months in hiding (Jacobici, którzy przeżyli rzeź, musieli uciekać dla ratowania życia i często spędzali miesiące w ukryciu).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.1

\n

Kontekst PRZED luką:

\n
" ended with the total defeat of his army at the Battle of Culloden."
\n

Kontekst PO luce:

\n
"Bonnie Prince Charlie was one of them."
\n

Kluczowy sygnał: "one of them" - "one" odnosi się do JAKIEJŚ GRUPY LUDZI. Luka musi WPROWADZIĆ tę grupę.

\n

Opcja C wprowadza GRUPĘ "Jacobites who survived" - Bonnie Prince Charlie był JEDNYM Z NICH (one of the survivors).

\n

Wniosek: Luka 5.1 = wprowadzenie grupy ocalałych Jakobitów → C.

\n

Sposób 2 - analiza pojęć klucza

\n

"The Jacobites who survived the bloodshed" = Jakobici, którzy przeżyli rzeź

\n\n

"had to run for their lives" = musieli uciekać dla ratowania życia

\n\n

"spent months in hiding" = spędzali miesiące w ukryciu

\n\n

"Bonnie Prince Charlie was ONE OF THEM" = był JEDNYM Z NICH → "them" = ocalali Jakobici (opcja C).

\n

Sposób 3 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A (smoke disappearing up cliff face): - dotyczy CECH miejsca ukrycia, nie wprowadza grupy ludzi

\n

Opcja B (His accomplice Cluny MacPherson): - wprowadza POJEDYNCZĄ osobę (Cluny), nie GRUPĘ; "one of them" wymaga liczby mnogiej

\n

Opcja C (Jacobites who survived): ✓ - wprowadza GRUPĘ "one of them" pasuje

\n

Opcja D (no trees at the site): - dotyczy braku drzew, niezwiązane z grupą ludzi

\n

Opcja E (However, members have doubts): - sygnalizuje wątpliwości; wymaga wcześniejszego twierdzenia (nie pasuje do luki 5.1)

\n

Reference gramatyczny - relative clause + had to

\n
📖 Relative clause z "who":
The Jacobites WHO survived the bloodshed = Jacobici, którzy przeżyli
Form: N + who + V (defining relative clause)
Funkcja: identyfikacja podmiotu
\n
📖 "Had to + V" (past obligation):
had to run for their lives = musieli uciekać
Form: had + to + V
Sens: zewnętrzny obowiązek/konieczność w przeszłości
\n
📖 "Run for one's life" (idiom):
Sens: uciekać w panice, ratując życie
Compare: flee for one's life, escape with one's life
\n
📖 "Spend + time + V-ing/in N":
spent months in hiding = spędzali miesiące w ukryciu
Form: spend + time + V-ing LUB spend + time + in + N
Compare: spent hours studying, spent time in prison
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.
- Uzasadnienie: Sygnał "one of them" wymaga wcześniejszej GRUPY w liczbie mnogiej. Opcja C wprowadza "Jacobites who survived" - Bonnie Prince Charlie był jednym z nich.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Smoke disappearing | Dotyczy CECH miejsca, nie grupy ludzi | Pomylenie tematu |
| B | Cluny MacPherson | POJEDYNCZA osoba; "one of them" wymaga grupy | Uczeń ignoruje pronoun reference |
| C | Jacobites who survived | POPRAWNA - "one of them" = jeden z nich | - |
| D | No trees at site | Dotyczy braku drzew, niezwiązane z grupą | Brak kontekstu w luce 5.1 |
| E | Members have doubts | Wątpliwości - wymaga wcześniejszego twierdzenia | Niepoprawna spójność |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: KRYTYCZNE: sygnał "one of them" wymaga GRUPY w liczbie mnogiej w luce. Opcja C wprowadza "Jacobites" (liczba mnoga) = pasuje.
\n
⚠️ Uwaga: Idiom "run for one's life" jest standardowym wyrażeniem w angielskim - używane w opisach paniki, wojny, ucieczki.
\n
⚠️ Uwaga: "Bloodshed" = rzeź, rozlew krwi. To słowo BARDZIEJ EMOCJONALNE niż "battle". Pasuje do tragedii Culloden.
\n

5.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

E - However, some members of the organisation have doubts whether it is the true site of the hideout (Jednakże niektórzy członkowie organizacji mają wątpliwości, czy to prawdziwa lokalizacja kryjówki).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.2

\n

Kontekst PRZED luką:

\n
"Maps of the area have long marked 'Prince Charlie's Cave', also called 'Cluny's Cage', on the southern slopes of Ben Alder."
\n

Kontekst PO luce:

\n
"They claim that slightly to the west of the traditional spot they have found a location which more closely matches MacPherson's description of the prince's shelter."
\n

Kluczowe sygnały:

\n
  1. "However" - sygnał KONTRASTU/PRZECIWIEŃSTWA
  2. "They claim" w następnym zdaniu - "They" musi odnosić się do GRUPY ludzi
  3. "have doubts" → "slightly to the west" - wątpią → szukają innej lokalizacji
\n

Wniosek: Luka 5.2 = niektórzy członkowie wątpią w tradycyjną lokalizację → E.

\n

Sposób 2 - analiza pojęć klucza

\n

"However" = jednakże

\n\n

"some members of the organisation" = niektórzy członkowie organizacji

\n\n

"have doubts whether" = mają wątpliwości, czy

\n\n

"the true site" = prawdziwa lokalizacja

\n\n

Sposób 3 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A (smoke disappearing up cliff face): - szczegóły miejsca, ale nie sygnał kontrastu

\n

Opcja B (Cluny MacPherson - accomplice): - dotyczy MacPhersona, nie wątpliwości organizacji

\n

Opcja C (Jacobites who survived): - wprowadza grupę, ale luka 5.1 już to robi

\n

Opcja D (no trees at site): - szczegół, nie wątpliwości ogólne

\n

Opcja E (However, members have doubts): ✓ - kontrast + "They" w nast. zdaniu = członkowie

\n

Reference gramatyczny - "however" + doubts

\n
📖 "However" (contrast marker):
Position: początek zdania + przecinek
Form: However, S + V
Synonimy: but, nevertheless, yet, on the other hand
\n
📖 "Have doubts whether/if + clause":
have doubts whether it is the true site = mają wątpliwości, czy to prawdziwa lokalizacja
Form: have + doubts + whether/if + S + V
Synonimy: be uncertain, question, be skeptical
\n
📖 Pronoun reference "they":
members of the organisation (PL) → They claim (PL)
Zgodność liczby: members = THEY
\n
📖 "Whether" vs "if":
Both = "czy" w pytaniach zależnych
Wymiennie po: doubt, wonder, ask, know
"Whether or not" / "if or not" w bezpośrednich pytaniach
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: E
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.
- Uzasadnienie: "However" sygnalizuje kontrast; "members of organisation" łączy z "They claim" w następnym zdaniu.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Smoke disappearing | Brak kontrastu z poprzednim zdaniem | Niepoprawna spójność |
| B | Cluny MacPherson | Nie pasuje do "they claim" w następnym zdaniu | Pomylenie referenta |
| C | Jacobites survived | Już wprowadzono w 5.1 | Powtórzenie informacji |
| D | No trees at site | Szczegół, nie ogólna wątpliwość | Niepoprawny kontekst |
| E | Members have doubts | POPRAWNA - However + members = They | - |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: KRYTYCZNE: "However" sygnalizuje przeciwieństwo. Mapy oznaczały (tradycyjnie) → ALE niektórzy wątpią.
\n
⚠️ Uwaga: Pronoun reference: w następnym zdaniu "They claim" wymaga GRUPY ludzi w luce. "Members" (PL) pasuje, "Cluny MacPherson" (SING) - nie.
\n
⚠️ Uwaga: "1745 Association" wspomniane wcześniej = "the organisation" w opcji E. Spójność leksykalna.
\n

5.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - The spot is said to have been chosen by the fugitives because smoke from cooking could disappear up the cliff face without being noticed (Miejsce to, jak się mówi, zostało wybrane przez uciekinierów, ponieważ dym z gotowania mógł znikać w górę po klifie niezauważony).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.3

\n

Kontekst PRZED luką:

\n
"The vice-president of the 1745 Association commented on the discovery saying that it cannot be claimed with any certainty that it is the real site of 'Cluny's Cage', but it is a reasonable candidate."
\n

Kontekst PO luce:

\n
"And the two large rocks found there must indeed have formed a perfect fireplace from which there was a natural chimney. Besides, smaller stones at the site appear to be blackened on the underside, suggesting a fire may have been lit there."
\n

Kluczowe sygnały:

\n
  1. "And" w nast. zdaniu - kontynuacja argumentu
  2. "two large rocks formed a perfect fireplace" - KOMINEK do gotowania
  3. "natural chimney" - naturalny KOMIN
  4. "smaller stones blackened" - kamienie OSMOLONE od ognia
\n

Wszystko związane z OGNIEM/GOTOWANIEM/DYMEM = opcja A pasuje (dym znikający po klifie).

\n

Wniosek: Luka 5.3 = wzmianka o dymie z gotowania znikającym po klifie → A.

\n

Sposób 2 - analiza pojęć klucza

\n

"The spot is said to have been chosen" = mówi się, że miejsce zostało wybrane

\n\n

"by the fugitives" = przez uciekinierów

\n\n

"smoke from cooking could disappear up the cliff face" = dym z gotowania mógł znikać w górę klifu

\n\n

"without being noticed" = niezauważony

\n\n

Sposób 3 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A (smoke disappearing up cliff face): ✓ - łączy się z kominem, kominkiem, dymem w następnych zdaniach

\n

Opcja B (Cluny MacPherson - accomplice): - dotyczy MacPhersona, nie miejsca/dymu

\n

Opcja C (Jacobites survived): - już wprowadzono w 5.1

\n

Opcja D (no trees at site): - pasuje do luki 5.4 (o czym dalej zobaczymy)

\n

Opcja E (members have doubts): - już użyto w 5.2

\n

Reference gramatyczny - passive reporting + V-ing

\n
📖 "S is said to have V3":
The spot is said to have been chosen = miejsce, jak się mówi, zostało wybrane
Form: S + is/are + said + to + V (or to have V3 for past)
Funkcja: passive reporting structure (it is said that )
Compare: He is said to be rich = mówi się, że jest bogaty
\n
📖 "Without + V-ing":
without being noticed = niezauważony
Form: without + V-ing (gerund po preposition)
Compare: without saying a word, without thinking
\n
📖 "Cliff face":
Kolokacja: face of a cliff (ściana klifu)
Sens: pionowa powierzchnia skały
Compare: rock face, mountain face
\n
📖 Reduced relative clause "smoke from cooking":
smoke from cooking = dym (powstający) z gotowania
Form: N + from + N/V-ing
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.
- Uzasadnienie: Luka A łączy się logicznie z następnymi zdaniami o ogniu (fireplace, chimney, blackened stones).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Smoke disappearing up cliff | POPRAWNA - łączy z kominem + osmolone kamienie | - |
| B | Cluny MacPherson | Nie dotyczy ognia/miejsca/dymu | Niepoprawny temat |
| C | Jacobites survived | Już użyto w 5.1 | Powtórzenie |
| D | No trees | Pasuje do 5.4, nie 5.3 | Pomylenie luk |
| E | Members have doubts | Już użyto w 5.2 | Powtórzenie |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: KRYTYCZNE: logika tekstu - luka A + następne zdania o KOMINIE + OSMOLONYCH kamieniach = SPÓJNY argument o ognisku.
\n
⚠️ Uwaga: Pasywna konstrukcja "is said to have been chosen" to FORMALNY raportowy konstrukt. Często w tekstach historycznych.
\n
⚠️ Uwaga: Logika ukrycia: dym znikający po klifie = uciekinierzy NIE są widoczni z ziemi (z daleka). Strategiczna lokalizacja kryjówki.
\n

5.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - The only thing that is not in keeping with it is the fact that there are no trees at the site of the supposed hideout (Jedyną rzeczą, która nie zgadza się z opisem, jest fakt, że w miejscu domniemanej kryjówki nie ma drzew).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu luki 5.4

\n

Kontekst PRZED luką:

\n
"The new location fits MacPherson's description almost entirely."
\n

Kontekst PO luce:

\n
"Yet, it follows from various accounts that there were some in this area during the mid-18th century."
\n

Kluczowe sygnały:

\n
  1. "almost entirely" = niemal całkowicie (ale NIE w 100%)
  2. "Yet, it follows there were some" = JEDNAKŻE, były (jakieś) - "some" referuje do czegoś z luki
  3. Luka musi wprowadzić ROZBIEŻNOŚĆ + cechę, której teraz NIE MA
\n

Wniosek: Luka 5.4 = jedyna rozbieżność = BRAK DRZEW (ale kiedyś były) → D.

\n

Sposób 2 - analiza pojęć klucza

\n

"The only thing that is not in keeping with it" = jedyna rzecz niezgodna z tym

\n\n

"the fact that" = fakt, że

\n\n

"there are no trees" = nie ma drzew (negacja istnienia)

\n\n

"the supposed hideout" = domniemana kryjówka

\n\n

ŁĄCZENIE z następnym zdaniem:

\n\n

Sposób 3 - eliminacja innych opcji

\n

Opcja A (smoke disappearing): - już użyto w 5.3

\n

Opcja B (Cluny MacPherson - accomplice): - dotyczy osoby, nie cechy miejsca

\n

Opcja C (Jacobites survived): - już użyto w 5.1

\n

Opcja D (no trees at site): ✓ - łączy z "there were some" w nast. zdaniu (drzewa)

\n

Opcja E (members have doubts): - już użyto w 5.2

\n

Reference gramatyczny - "in keeping with" + supposed

\n
📖 "In keeping with" (idiom):
in keeping with the description = zgodny z opisem
Form: in keeping + with + N
Synonimy: in line with, consistent with, in accordance with
Antonim: not in keeping with, at odds with
\n
📖 "There is/are + no + N" (negative existential):
there are no trees = nie ma drzew
Form: there + be + no + N
Synonim: there isn't/aren't any + N
\n
📖 "Supposed" jako Adj (premodifier):
the supposed hideout = domniemana kryjówka
Form: the + supposed + N
Pronunciation: /səˈpəʊzd/ (Adj) vs /səˈpəʊst/ (V3)
\n
📖 "It follows from + N" (logical inference):
it follows from various accounts that = z różnych relacji wynika, że
Form: it + follow + from + N + that-clause
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: D
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki między poszczególnymi częściami tekstu.
- Uzasadnienie: Luka D mówi o BRAKU drzew; następne zdanie tłumaczy, że kiedyś były ("some" = drzewa).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Smoke disappearing | Już użyto w 5.3 | Powtórzenie |
| B | Cluny MacPherson | Dotyczy osoby, nie cechy miejsca | Niepoprawny temat |
| C | Jacobites survived | Już użyto w 5.1 | Powtórzenie |
| D | No trees at site | POPRAWNA - łączy z "there were some" (drzewa) | - |
| E | Members have doubts | Już użyto w 5.2 | Powtórzenie |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Klucz: "almost entirely" przed luką sygnalizuje, że luka wprowadzi WYJĄTEK (jedyną rozbieżność). Opcja D z "The ONLY thing" pasuje.
\n
⚠️ Uwaga: Następne zdanie "there were some" wymaga PRZEDMIOTU referenta. "Some (trees)" pasuje do "no trees" w luce D.
\n
⚠️ Uwaga: Opcja dodatkowa w tym zadaniu = B (Cluny MacPherson - accomplice) - NIE pasuje do żadnej luki. Cluny jest wspomniany w innym kontekście.
"}]}