{"id":"jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj dwa teksty na temat pszczół. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,\nzgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nTekst 1.\nA WALK WITH AUGUST\nOn our first Friday evening, when the sky was still pink from the sunset, I went with August\nto the bee yard. I hadn’t been to the hives before, so she gave me a lesson in “bee yard etiquette”.\nShe reminded me that the world was really one big bee yard, and the same rules worked fine\nin both places. Don’t be afraid, no life-loving bee wants to sting you. Still, don’t be an idiot;\nwear long sleeves and trousers. If you feel anxious, whistle. Anxiety agitates, while whistling\nmelts a bee’s temper. Above all, send the bees love. August had been stung so many times she\nhad immunity. In fact, she said, stings helped her arthritis, but since I didn’t have arthritis,\nI should cover up. She made me put on one of her long-sleeved white shirts, then placed one of\nthe white helmets on my head and adjusted the netting. Everything appeared softer, nicer.\nAugust kept 48 hives scattered through the woods around the house, and she was allowed to\nhave another 280 on neighbouring farms. Thus, the bees had a rich variety of flowers to choose\nfrom and produced honey which was more delicious than ever. Those farmers loved her bees,\nas they made the watermelons redder and the cucumbers bigger. They would have welcomed\nher bees for free, but to show her gratitude, August paid every one of them with five gallons of\nhoney.\nShe was constantly checking on all her hives. I watched her load her red wagon with frames\nthat you put in the hives for the bees to deposit honey on.\n“We have to make sure the queen has plenty of room to lay her eggs, or else we’ll get\na swarm,” she said.\n“What does a swarm mean?”\n“Well, if you have a queen and a group of independent-minded bees that split off from\nthe rest of the hive and look for another place to live, then you’ve got a swarm. They usually\ncluster on a tree branch somewhere.”\nIt was clear she didn’t like swarms.\n“So,” she said, getting down to business, “what we have to do is take out the frames filled\nwith honey and put in empty ones.”\nAugust pulled the wagon while I walked behind it carrying the smoker stuffed with pine\nstraw. August’s assistant beekeeper, Zach, had placed a brick on top of each hive to inform\nAugust what to do. If the brick was at the front, it meant the colony had nearly filled the combs\nand needed another frame. If the brick was at the back, there were problems which had to be\ndealt with, like wax moths or ailing queens. Turned on its side, the brick announced a happy\nbee family. August struck a match and lit the straw in the smoker. She waved the bucket,\nsending smoke into the hive. The smoke, she said, worked better than a sedative. Still, when\nAugust removed the lids, the bees poured out flapping their wings around our faces. The air\nrained bees, and I sent them love, just like August said. She pulled out a frame.\n“There she is, Lily,” said August. “That’s the queen, the large one.”\nI made a curtsy like people do for the Queen of England, which made August laugh.\nadapted from The Secret Life of Bees by Sue Monk Kidd\nMJA-1R\n6.1. In the first paragraph, the narrator\nA. presents the precautions recommended by August.\nB. questions August’s attitude to bees.\nC. blames arthritis on bee stings.\nD. offers a few comments on her ignorance of “bee yard etiquette”.\n6.2. From the second paragraph, we learn that\nA. the farmers insisted on some compensation for keeping the beehives on their land.\nB. a variety of flowers made the bees produce more honey.\nC. August used tricks to encourage the bees to move to beehives on farms.\nD. August’s cooperation with the farmers was mutually beneficial.\n6.3. What was the significance of a brick’s position on a beehive?\nA. It indicated the time when the lid was last removed.\nB. It alerted August to a swarm forming in a beehive.\nC. It showed which beehives mustn’t be approached.\nD. It signalled what action, if any, ought to be taken.\nMJA-1R\nTekst 2.\nMONITORING THE SECRET LIFE OF BEES\n“2 bee, or not 2 bee?” That is the question Londoners could be asking when trying to spot one\nof hundreds of specially numbered bees released into the capital. Biologists at Queen Mary\nUniversity of London have super-glued “licence plates” to 500 bees and will be sending them\noff from campus rooftops as part of the London Pollinator Project aimed at preventing a further\ndecline in urban bee numbers caused by habitat loss, pesticides or a lack of flowers rich in\nnectar and pollen. In an effort to restore the population of these beneficial creatures, researchers\nare attempting to uncover the secret lives of the insects: locate their preferred patches in\nthe capital and discover their favourite flowers. Hopefully, thanks to these findings, appropriate\nsteps can be taken and the number of bees will gradually go up.\nLocal residents can play a part in the project by creating bee-friendly spaces. Should the same\nbees return to their balcony or garden, they can record how many times during the day bees do\nso and which flowers they choose. Then they can send these observations to the researchers\nusing a dedicated smartphone app. In addition, to encourage a city-wide appreciation of bees,\nthe university is also going to award prizes for the best snapshots of these insects. Pictures\nshould be sent via email to the address given on the university website.\nKnowledge acquired about bee memory for places or flower preferences can help the authorities\nimprove planting schemes which aim to stimulate bee population growth. Additionally,\nthis experience is likely to develop individuals’ connections with bees and, consequently,\nawaken a deeper understanding of why assistance with the conservation of these threatened\ncreatures is crucial. According to bee experts, Britain’s bees are facing multiple threats, but we\ncan all play a part in helping them. Making our cities friendly to bees is easy and can make\na real difference to the insects’ survival.\nadapted from www.telegraph.co.uk\n6.4. The main goal of the London Pollinator Project is\nA. to encourage city dwellers’ fondness for bees.\nB. to estimate the number of bees in the urban environment.\nC. to investigate ways of increasing the bee population in the city.\nD. to create a visual record of different varieties of urban bees.\n6.5. The smartphone app enables local residents to\nA. enter a bee-related photo competition.\nB. submit reports of bee sightings.\nC. receive feedback on new planting schemes in cities.\nD. get advice on growing plants attractive for bees.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"6. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy\nw rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego\nzjawiska.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *presents the precautions recommended by August* (przedstawia środki ostrożności zalecane przez August).\n\n## Sposób 1 - analiza pierwszego paragrafu\n\n> \"On our first Friday evening I went with August to the bee yard. I hadn't been to the hives before, so she gave me a lesson in 'bee yard etiquette'. She reminded me that the world was really one big bee yard, and the same rules worked fine in both places. **Don't be afraid, no life-loving bee wants to sting you. Still, don't be an idiot; wear long sleeves and trousers. If you feel anxious, whistle. Anxiety agitates, while whistling melts a bee's temper. Above all, send the bees love.** August had been stung so many times she had immunity. In fact, she said, stings helped her arthritis, but since I didn't have arthritis, I should cover up. **She made me put on one of her long-sleeved white shirts, then placed one of the white helmets on my head and adjusted the netting.** Everything appeared softer, nicer.\"\n\nNarrator (Lily) referuje LISTĘ ZALECEŃ od August:\n1. Don't be afraid\n2. Wear long sleeves and trousers\n3. Whistle if anxious\n4. Send the bees love\n5. Cover up (long-sleeved shirt + helmet)\n\nWszystkie te punkty = **PRECAUTIONS** (środki ostrożności) zalecane przez August.\n\n**Wniosek:** Narrator **przedstawia środki ostrożności rekomendowane przez August** → **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza intencji narratora\n\n**Czasowniki intencji:**\n- **\"presents\"** = przedstawia, prezentuje (neutralnie informuje)\n- **\"questions\"** = kwestionuje, wątpi w (krytycznie)\n- **\"blames\"** = obwinia (negatywnie atrybuuje)\n- **\"offers comments on\"** = komentuje, wypowiada się o\n\nNarrator nie WYRAŻA WĄTPLIWOŚCI (eliminuje B), NIE OBWINIA niczego (eliminuje C), ani NIE KOMENTUJE swojej ignorancji (eliminuje D - Lily zachowuje neutralność reporterska).\n\n## Sposób 3 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (presents precautions):** ✓\n- Pierwsza paragrafu = lista zaleceń August\n- Narrator neutralnie referuje\n\n**Opcja B (questions August's attitude):**\n- Brak słów sceptycznych typu \"doubt\", \"however\", \"on the other hand\"\n- Narrator AKCEPTUJE rady\n\n**Opcja C (blames arthritis on bee stings):**\n- Tekst mówi ODWROTNIE: \"stings helped her arthritis\" - użądlenia POMAGAJĄ na artretyzm\n- Brak OBWINIANIA\n\n**Opcja D (comments on her ignorance):**\n- Lily mówi \"I hadn't been to the hives before\" - fakt, NIE komentarz/refleksja nad ignorancją\n- Brak emocjonalnego komentarza\n\n## Reference gramatyczny - verbs of speech acts\n\n> 📖 **\"Present\" (verb):**\n> `presents the precautions` = przedstawia środki ostrożności\n> Form: `present + N` lub `present + N + to + sb`\n> Synonimy: introduce, outline, describe\n\n> 📖 **\"Recommended by\" (passive past participle):**\n> `precautions recommended by August` = środki zalecane przez August\n> Form: `N + V3 + by + agent` (reduced relative clause)\n> Full form: `precautions which/that are recommended by August`\n\n> 📖 **\"Precaution\":**\n> Kolokacja: take precautions, safety precautions\n> Sens: środek ostrożności\n> Compare: prevention, safeguard\n\n> 📖 **Imperatives w stylu zaleceń:**\n> `Don't be afraid`, `wear long sleeves`, `whistle`, `send the bees love`\n> Form: bare V (positive) / Don't + V (negative)\n> Funkcja: bezpośrednie rady/instrukcje\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.4) Zdający określa intencję nadawcy/autora tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** Pierwszy paragraf zawiera listę środków ostrożności zalecanych przez August (long sleeves, whistle, send love, cover up).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Presents precautions** | **POPRAWNA - lista zaleceń** | - |\n| B | Questions attitude | Brak wątpliwości narratorki | Pomylenie referowania z krytyką |\n| C | Blames arthritis on stings | Tekst mówi ODWROTNIE: stings POMAGAJĄ | Niedokładne czytanie |\n| D | Comments on ignorance | Lily NIE komentuje swojej ignorancji | Nadinterpretacja |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wymaganie 3.4 = INTENCJA autora/narratora. Tu narrator NEUTRALNIE referuje zalecenia August.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka C: \"stings helped her arthritis\" - użądlenia POMAGAJĄ, nie POWODUJĄ artretyzmu. Częsta dezinterpretacja kierunku zależności.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Precautions\" = środki ostrożności (NIE \"przygotowania\"). Częste przy bezpieczeństwie pracy, zdrowiu, podróży.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *August's cooperation with the farmers was mutually beneficial* (Współpraca August z farmerami była wzajemnie korzystna).\n\n## Sposób 1 - analiza drugiego paragrafu\n\n> \"August kept 48 hives scattered through the woods around the house, and she was allowed to have another 280 on neighbouring farms. Thus, the bees had a rich variety of flowers to choose from and produced honey which was more delicious than ever. **Those farmers loved her bees, as they made the watermelons redder and the cucumbers bigger.** They would have welcomed her bees for free, but **to show her gratitude, August paid every one of them with five gallons of honey.**\"\n\nWzajemna korzyść:\n1. **Korzyść dla farmerów:** \"made the watermelons redder and the cucumbers bigger\" → lepsze plony dzięki zapylaniu\n2. **Korzyść dla August:** dostęp do terenu (280 uli na farmach) + bogata różnorodność kwiatów → lepszy miód\n3. **Dodatkowo:** August dawała farmerom 5 galonów miodu jako wdzięczność\n\nTo klasyczna symbioza: pszczoły zapylają plony farmerów → farmerzy udostępniają tereny → August produkuje miód → August dzieli się miodem.\n\n**Wniosek:** Współpraca była **wzajemnie korzystna** → **D**.\n\n## Sposób 2 - analiza pojęć klucza\n\n**\"mutually beneficial\"** = wzajemnie korzystna\n- \"Mutual\" = wzajemny (obie strony)\n- \"Beneficial\" = korzystny (Adj from benefit)\n- Synonimy: win-win, reciprocal, symbiotic\n\n**Idea symbiozy w tekście:**\n- Farmers \"would have welcomed her bees FOR FREE\" = chcieli pszczół ZA DARMO (już mieli korzyść)\n- August \"to show her gratitude\" = jako wyraz wdzięczności (dodatkowy gest)\n\n## Sposób 3 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (farmers insisted on compensation):**\n- Tekst: \"They would have welcomed her bees FOR FREE\"\n- Farmerzy NIE wymagali odszkodowania - to August DOBROWOLNIE dawała miód\n- NIESPRZECZNE z \"insisted\"\n\n**Opcja B (variety of flowers → more honey):**\n- Tekst potwierdza: \"rich variety of flowers produced honey which was more delicious\"\n- ALE to nie GŁÓWNA myśl paragrafu (to tylko jeden element)\n- Pytanie o \"what we learn\" - DOMINUJĄCA idea\n\n**Opcja C (August used tricks to encourage bees):**\n- Brak wzmianki o trikach\n- Pszczoły są naturalnie ciągnięte do kwiatów (instynkt)\n\n**Opcja D (mutually beneficial cooperation):** ✓\n- Łączy wszystkie elementy: farmerzy → lepsze plony; August → tereny + miód\n- GŁÓWNA idea paragrafu\n\n## Reference gramatyczny - comparative + mutually\n\n> 📖 **Comparative \"redder, bigger\":**\n> `made the watermelons redder and the cucumbers bigger`\n> Form: `Adj + -er` (1 sylaba)\n> Funkcja: \"make + N + Adj-er\" = causative comparison\n\n> 📖 **\"Mutually beneficial\":**\n> Idiom: wzajemnie korzystny\n> Synonimy: win-win, symbiotic, reciprocal\n> Antonim: one-sided, unilateral\n\n> 📖 **\"Would have welcomed for free\" (hypothetical past):**\n> `They would have welcomed her bees for free` = byliby przyjęli pszczoły za darmo (ale dostali zapłatę w miodzie)\n> Form: `would have + V3` (counterfactual past)\n\n> 📖 **\"To show gratitude\" (purpose):**\n> `to show her gratitude, August paid every one of them` = aby okazać wdzięczność\n> Form: `to + V` (infinitive of purpose)\n> Synonimy: as a token of gratitude, in appreciation\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n> - **Uzasadnienie:** Symbioza: pszczoły zapylają plony farmerów → farmerzy udostępniają tereny → August produkuje miód → August dzieli się miodem. Wzajemna korzyść.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Farmers insisted compensation | \"For free\" = chcieli BEZ wynagrodzenia | Niepoprawna interpretacja gratitude |\n| B | Variety of flowers → more honey | Element prawdziwy, ale NIE główna idea paragrafu | Powierzchowne czytanie |\n| C | August used tricks | Brak wzmianki o trikach | Nadinterpretacja |\n| **D** | **Mutually beneficial** | **POPRAWNA - obie strony korzystają** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** KRYTYCZNE: pytanie \"what we learn\" = GŁÓWNA idea. Detal o kwiatach (B) jest WCZEŚNIEJSZYM stwierdzeniem; GŁÓWNA idea to KORZYŚĆ DLA OBYDWU stron.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka opcji A: farmerzy DOSTALI miód, ale nie WYMAGALI tego (\"would have welcomed for free\"). Wdzięczność ≠ wymaganie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Symbioza pszczół z farmerami to KLASYCZNY przykład ekosystemu rolnego - pszczoły zapylają kwiaty (FUNKCJA EKOLOGICZNA), co zwiększa plony.\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *It signalled what action, if any, ought to be taken* (Sygnalizowała, jakie działanie, jeśli w ogóle, powinno być podjęte).\n\n## Sposób 1 - analiza fragmentu o cegłach\n\n> \"August's assistant beekeeper, Zach, had placed a brick on top of each hive to inform August what to do. **If the brick was at the front, it meant the colony had nearly filled the combs and needed another frame. If the brick was at the back, there were problems which had to be dealt with, like wax moths or ailing queens. Turned on its side, the brick announced a happy bee family.**\"\n\nSystem kodu cegieł:\n| Pozycja cegły | Stan ula | Akcja |\n| Z PRZODU | combs prawie pełne | dołożyć ramkę |\n| Z TYŁU | problem (mole, chora królowa) | rozwiązać problem |\n| NA BOKU | szczęśliwa rodzina | NIC nie trzeba robić |\n\nTrzy POZYCJE → trzy AKCJE (w tym jedna = brak akcji).\n\n**Wniosek:** Cegła sygnalizowała AKCJĘ (jeśli jakaś była potrzebna) → **D**.\n\n## Sposób 2 - analiza kluczowych pojęć\n\n**\"It signalled\"** = sygnalizowała\n- Synonimy: indicated, communicated, informed about\n\n**\"what action, if any\"** = jakie działanie, jeśli w ogóle\n- \"If any\" = jeśli w ogóle (sygnalizuje, że MOŻE NIE BYĆ akcji)\n- Pokrywa przypadek \"Turned on its side\" = szczęśliwa rodzina (brak akcji)\n\n**\"ought to be taken\"** = powinno być podjęte\n- Form: `ought to + be V3` (modal passive)\n- Synonim: `should be taken`, `is to be taken`\n\n## Sposób 3 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (time when lid was removed):**\n- Brak wzmianki o czasie\n- Cegła to nie zegar/kalendarz\n\n**Opcja B (alerted to swarm):**\n- O rojach (swarm) była mowa wcześniej, ale to NIE funkcja cegieł\n- Cegły sygnalizują INNE problemy (mole woskowe, chore królowe)\n\n**Opcja C (which hives mustn't be approached):**\n- Brak informacji, że któryś z uli był \"do uniknięcia\"\n- Cegły informują o STANIE, nie o niedostępności\n\n**Opcja D (signalled action ought to be taken):** ✓\n- 3 pozycje = 3 akcje (w tym \"no action needed\")\n- \"If any\" pokrywa szczęśliwy stan\n\n## Reference gramatyczny - modal passive + conditional\n\n> 📖 **\"Ought to + be V3\" (modal passive):**\n> `action ought to be taken` = działanie powinno być podjęte\n> Form: `ought to + be + V3`\n> Synonimy: should be taken, must be taken\n\n> 📖 **\"What action, if any\":**\n> `what + N, if any` = jakie + N, jeśli w ogóle (jakieś)\n> Form: question + qualifier\n> Funkcja: dopuszcza opcję braku akcji\n\n> 📖 **\"If + Past Simple, Past Simple\" (Zero conditional in past):**\n> `If the brick was at the front, it meant `\n> Form: `If + S + V (past), S + V (past)`\n> Funkcja: regularna zasada w przeszłości (habitual)\n\n> 📖 **Reduced participle phrase \"Turned on its side\":**\n> `Turned on its side, the brick announced ` = (Cegła) obrócona na bok, ogłaszała\n> Form: `V3/V-ing + , S + V`\n> Synonim: `When (it was) turned on its side, the brick `\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n> - **Uzasadnienie:** Trzy pozycje cegieł = trzy stany uli = trzy akcje (lub brak akcji). \"If any\" pokrywa wszystkie przypadki.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Time of last lid removal | Brak związku z czasem | Wymyślona funkcja |\n| B | Alerted to swarm | Rojów nie sygnalizowała cegła; inne problemy | Pomylenie wątków |\n| C | Hives not approached | Brak takiej informacji | Wymyślona funkcja |\n| **D** | **Signalled what action** | **POPRAWNA - trzy pozycje + opcja braku akcji** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** KRYTYCZNE: \"If any\" w opcji D pokrywa pozycję \"on its side\" (szczęśliwa rodzina, brak akcji). To kluczowe, by D było POPRAWNE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka B: o rojach (swarms) mowa była w innym fragmencie (rozmowa o frame'ach). Cegły sygnalizują INNE problemy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** System wizualny (kolor, pozycja, gest) jako komunikacja = przykład PRAKTYCZNEJ leksyki pszczelarskiej. \"Communication code\" - temat reading.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *to investigate ways of increasing the bee population in the city* (zbadać sposoby zwiększania populacji pszczół w mieście).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (akapit 1)\n\n> \"Biologists at Queen Mary University of London have super-glued 'licence plates' to 500 bees and will be sending them off from campus rooftops as part of the London Pollinator Project **aimed at preventing a further decline in urban bee numbers caused by habitat loss, pesticides or a lack of flowers rich in nectar and pollen. In an effort to restore the population of these beneficial creatures, researchers are attempting to uncover the secret lives of the insects: locate their preferred patches in the capital and discover their favourite flowers. Hopefully, thanks to these findings, appropriate steps can be taken and the number of bees will gradually go up.**\"\n\nKluczowe sygnały głównego celu:\n1. **\"aimed at preventing a further decline in urban bee numbers\"** → zapobieganie spadkowi populacji\n2. **\"In an effort to restore the population\"** → przywrócić populację\n3. **\"researchers are attempting to uncover discover their favourite flowers\"** → badać sposoby (gdzie i co lubią)\n4. **\"appropriate steps can be taken and the number of bees will gradually go up\"** → KROKI wzrostu populacji\n\n**Wniosek:** Główny cel = ZBADAĆ SPOSOBY zwiększania populacji pszczół miejskich → **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza pojęć klucza\n\n**\"to investigate ways\"** = zbadać sposoby\n- \"Investigate\" = badać, dochodzić (synonim: examine, explore)\n- Form: `investigate + ways of + V-ing`\n\n**\"increasing the bee population\"** = zwiększanie populacji pszczół\n- \"Increase\" = zwiększać (czasownik dynamiczny)\n- W tekście: \"restore population\", \"number of bees will go up\"\n\n**\"in the city\"** = w mieście (urban)\n- W tekście: \"urban bee numbers\", \"in the capital\"\n\n## Sposób 3 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (encourage fondness for bees):**\n- \"Fondness\" = sympatia, miłość\n- Drugi/trzeci akapit wspomina o \"city-wide appreciation\" i \"prizes for snapshots\" - TO JEST PROMOCJA EDUKACYJNA, ale NIE GŁÓWNY cel projektu\n\n**Opcja B (estimate the number of bees):**\n- \"Estimate\" = oszacować (statystyczna funkcja)\n- Projekt CHCE zwiększać populację, NIE liczyć ją\n\n**Opcja C (investigate ways of increasing bee population):** ✓\n- Bezpośrednio: cel projektu = badać + zwiększać populację\n\n**Opcja D (visual record of bee varieties):**\n- Konkurs fotograficzny to UBOCZNY element, NIE GŁÓWNY cel\n- Nikt nie tworzy \"records\" varieties\n\n## Reference gramatyczny - purpose infinitives + investigate\n\n> 📖 **\"Aim at + V-ing\":**\n> `aimed at preventing decline` = mający na celu zapobieganie spadkowi\n> Form: `aim + at + V-ing` (NIE `aim + to V-ing`)\n> Compare: `with the aim of + V-ing`\n\n> 📖 **\"In an effort to + V\":**\n> `In an effort to restore the population` = w celu przywrócenia populacji\n> Form: `in + an + effort + to + V`\n> Synonim: with a view to V-ing, in order to V\n\n> 📖 **\"Investigate + ways of + V-ing\":**\n> `investigate ways of increasing` = badać sposoby zwiększania\n> Form: `investigate + ways + of + V-ing`\n> Synonimy: explore methods of, look into ways of\n\n> 📖 **\"Bee population\" - kolokacja:**\n> Synonimy: bee numbers, bee count, bee community\n> Compare: human population, animal population\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.2) Zdający określa główną myśl tekstu.\n> - **Uzasadnienie:** \"In an effort to restore the population thanks to these findings, appropriate steps can be taken and the number of bees will gradually go up\".\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Encourage fondness | Bocznym celem, NIE głównym | Powierzchowne czytanie 3. akapitu |\n| B | Estimate number of bees | Estymacja ≠ zwiększanie | Pomylenie liczenia z dział. |\n| **C** | **Increase bee population** | **POPRAWNA - \"restore population\", \"go up\"** | - |\n| D | Visual record of varieties | Konkurs jako bocz. element | Pomylenie środka z celem |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** GŁÓWNY CEL projektu = ZWIĘKSZENIE POPULACJI. Inne elementy (foto-konkurs, edukacja) to ŚRODKI, NIE CELE.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowa kluczowe w tekście: \"preventing a further decline\", \"restore the population\", \"the number of bees will gradually go up\" - wszystkie wskazują na CEL liczbowy/populacyjny.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Pollinator\" = zapylacz (pszczoły, motyle, ptaki). Project nazwany od ich roli ekologicznej.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *submit reports of bee sightings* (przesyłać raporty o zaobserwowanych pszczołach).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (akapit 2)\n\n> \"Local residents can play a part in the project by creating bee-friendly spaces. **Should the same bees return to their balcony or garden, they can record how many times during the day bees do so and which flowers they choose. Then they can send these observations to the researchers using a dedicated smartphone app.** In addition, to encourage a city-wide appreciation of bees, the university is also going to award prizes for the best snapshots of these insects. Pictures should be sent via email to the address given on the university website.\"\n\nKluczowe informacje:\n1. **\"record how many times bees do so\"** → notować obserwacje pszczół\n2. **\"send these observations to the researchers\"** → wysyłać obserwacje\n3. **\"using a dedicated smartphone app\"** → przez dedykowaną aplikację\n\nW tekście rozróżnione są **DWA kanały**:\n- **Smartphone app** → przesyłanie OBSERWACJI (raporty)\n- **Email** → przesyłanie ZDJĘĆ na konkurs fotograficzny\n\n**Wniosek:** Aplikacja służy do PRZESYŁANIA RAPORTÓW (obserwacji pszczół) → **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza pojęć klucza\n\n**\"submit\"** = przesłać, złożyć\n- Form: `submit + N + to + sb`\n- Synonimy: send, forward, hand in\n\n**\"reports of bee sightings\"** = raporty o zaobserwowanych pszczołach\n- \"Sighting\" = zaobserwowanie (N from sight + ing)\n- \"Bee sighting\" = przypadek zaobserwowania pszczoły\n\n**Łączenie z tekstem:**\n- Tekst: \"send these OBSERVATIONS\" = pytanie B: \"submit REPORTS of SIGHTINGS\"\n- Observations = sightings (synonimy)\n- Send = submit (synonimy)\n\n## Sposób 3 - eliminacja dystraktorów\n\n**Opcja A (enter photo competition):**\n- KONKURS FOTOGRAFICZNY istnieje, ALE pictures są przesyłane **PRZEZ EMAIL**, NIE PRZEZ APP\n- Pułapka: \"Pictures should be sent via EMAIL\"\n\n**Opcja B (submit reports of bee sightings):** ✓\n- App służy do wysyłania OBSERWACJI = raporty o pszczołach\n\n**Opcja C (receive feedback on planting schemes):**\n- Brak wzmianki o feedbacku przez aplikację\n- App jest jednokierunkowy: USER → RESEARCHERS\n\n**Opcja D (advice on growing plants):**\n- Brak wzmianki o poradach growing plants\n- Aplikacja nie udziela porad ogrodniczych\n\n## Reference gramatyczny - inversion + dedicated app\n\n> 📖 **Inversion \"Should + S + V\":**\n> `Should the same bees return ` = Jeśli te same pszczoły wrócą\n> Form: `Should + S + V` (= `If S + were/should + V`)\n> Funkcja: formal conditional (1st Conditional formalny)\n\n> 📖 **\"Using + N\" (reduced relative):**\n> `send observations using a dedicated app` = wysłać obserwacje, używając dedykowanej aplikacji\n> Form: `V-ing` (reduced relative clause = \"by means of which they use\")\n\n> 📖 **\"Dedicated\" (Adj):**\n> `a dedicated smartphone app` = dedykowana aplikacja\n> Sens: stworzona specjalnie dla danego celu\n> Synonim: specialised, purpose-built\n\n> 📖 **\"Submit\" vs \"send\":**\n> - submit = formalne przekazanie (do organizacji)\n> - send = ogólne wysłanie\n> Compare: submit a paper, submit an application\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n> - **Uzasadnienie:** \"send these observations to the researchers using a dedicated smartphone app\" = submit reports of bee sightings via app.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Photo competition | Zdjęcia idą przez EMAIL, NIE app | Pomylenie kanałów komunikacji |\n| **B** | **Submit reports** | **POPRAWNA - app dla obserwacji** | - |\n| C | Receive feedback | App jednokierunkowy, brak feedbacku | Nadinterpretacja funkcji |\n| D | Advice on plants | Brak porad ogrodniczych | Wymyślona funkcja |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** KRYTYCZNE: tekst rozróżnia DWA kanały - APP dla obserwacji, EMAIL dla zdjęć. Nie pomyl ich!\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"Bee sightings\" = przypadki zaobserwowania pszczół. \"Sighting\" to też używane dla: UFO, gwiazd, rzadkich zwierząt.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Inwersja \"Should the same bees return \" = FORMALNY sposób wyrażenia warunku (= If the same bees return). Częste w pisanym angielskim oficjalnym.","image":"img/jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 6. (0-5)
Przeczytaj dwa teksty na temat pszczół. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,
zgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.
Tekst 1.
A WALK WITH AUGUST
On our first Friday evening, when the sky was still pink from the sunset, I went with August
to the bee yard. I hadn’t been to the hives before, so she gave me a lesson in “bee yard etiquette”.
She reminded me that the world was really one big bee yard, and the same rules worked fine
in both places. Don’t be afraid, no life-loving bee wants to sting you. Still, don’t be an idiot;
wear long sleeves and trousers. If you feel anxious, whistle. Anxiety agitates, while whistling
melts a bee’s temper. Above all, send the bees love. August had been stung so many times she
had immunity. In fact, she said, stings helped her arthritis, but since I didn’t have arthritis,
I should cover up. She made me put on one of her long-sleeved white shirts, then placed one of
the white helmets on my head and adjusted the netting. Everything appeared softer, nicer.
August kept 48 hives scattered through the woods around the house, and she was allowed to
have another 280 on neighbouring farms. Thus, the bees had a rich variety of flowers to choose
from and produced honey which was more delicious than ever. Those farmers loved her bees,
as they made the watermelons redder and the cucumbers bigger. They would have welcomed
her bees for free, but to show her gratitude, August paid every one of them with five gallons of
honey.
She was constantly checking on all her hives. I watched her load her red wagon with frames
that you put in the hives for the bees to deposit honey on.
“We have to make sure the queen has plenty of room to lay her eggs, or else we’ll get
a swarm,” she said.
“What does a swarm mean?”
“Well, if you have a queen and a group of independent-minded bees that split off from
the rest of the hive and look for another place to live, then you’ve got a swarm. They usually
cluster on a tree branch somewhere.”
It was clear she didn’t like swarms.
“So,” she said, getting down to business, “what we have to do is take out the frames filled
with honey and put in empty ones.”
August pulled the wagon while I walked behind it carrying the smoker stuffed with pine
straw. August’s assistant beekeeper, Zach, had placed a brick on top of each hive to inform
August what to do. If the brick was at the front, it meant the colony had nearly filled the combs
and needed another frame. If the brick was at the back, there were problems which had to be
dealt with, like wax moths or ailing queens. Turned on its side, the brick announced a happy
bee family. August struck a match and lit the straw in the smoker. She waved the bucket,
sending smoke into the hive. The smoke, she said, worked better than a sedative. Still, when
August removed the lids, the bees poured out flapping their wings around our faces. The air
rained bees, and I sent them love, just like August said. She pulled out a frame.
“There she is, Lily,” said August. “That’s the queen, the large one.”
I made a curtsy like people do for the Queen of England, which made August laugh.
adapted from The Secret Life of Bees by Sue Monk Kidd
MJA-1R
6.1. In the first paragraph, the narrator
A. presents the precautions recommended by August.
B. questions August’s attitude to bees.
C. blames arthritis on bee stings.
D. offers a few comments on her ignorance of “bee yard etiquette”.
6.2. From the second paragraph, we learn that
A. the farmers insisted on some compensation for keeping the beehives on their land.
B. a variety of flowers made the bees produce more honey.
C. August used tricks to encourage the bees to move to beehives on farms.
D. August’s cooperation with the farmers was mutually beneficial.
6.3. What was the significance of a brick’s position on a beehive?
A. It indicated the time when the lid was last removed.
B. It alerted August to a swarm forming in a beehive.
C. It showed which beehives mustn’t be approached.
D. It signalled what action, if any, ought to be taken.
MJA-1R
Tekst 2.
MONITORING THE SECRET LIFE OF BEES
“2 bee, or not 2 bee?” That is the question Londoners could be asking when trying to spot one
of hundreds of specially numbered bees released into the capital. Biologists at Queen Mary
University of London have super-glued “licence plates” to 500 bees and will be sending them
off from campus rooftops as part of the London Pollinator Project aimed at preventing a further
decline in urban bee numbers caused by habitat loss, pesticides or a lack of flowers rich in
nectar and pollen. In an effort to restore the population of these beneficial creatures, researchers
are attempting to uncover the secret lives of the insects: locate their preferred patches in
the capital and discover their favourite flowers. Hopefully, thanks to these findings, appropriate
steps can be taken and the number of bees will gradually go up.
Local residents can play a part in the project by creating bee-friendly spaces. Should the same
bees return to their balcony or garden, they can record how many times during the day bees do
so and which flowers they choose. Then they can send these observations to the researchers
using a dedicated smartphone app. In addition, to encourage a city-wide appreciation of bees,
the university is also going to award prizes for the best snapshots of these insects. Pictures
should be sent via email to the address given on the university website.
Knowledge acquired about bee memory for places or flower preferences can help the authorities
improve planting schemes which aim to stimulate bee population growth. Additionally,
this experience is likely to develop individuals’ connections with bees and, consequently,
awaken a deeper understanding of why assistance with the conservation of these threatened
creatures is crucial. According to bee experts, Britain’s bees are facing multiple threats, but we
can all play a part in helping them. Making our cities friendly to bees is easy and can make
a real difference to the insects’ survival.
adapted from www.telegraph.co.uk
6.4. The main goal of the London Pollinator Project is
A. to encourage city dwellers’ fondness for bees.
B. to estimate the number of bees in the urban environment.
C. to investigate ways of increasing the bee population in the city.
D. to create a visual record of different varieties of urban bees.
6.5. The smartphone app enables local residents to
A. enter a bee-related photo competition.
B. submit reports of bee sightings.
C. receive feedback on new planting schemes in cities.
D. get advice on growing plants attractive for bees.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJA-1R

","answer_text_html":"
  1. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
\n

w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

6.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - presents the precautions recommended by August (przedstawia środki ostrożności zalecane przez August).

\n

Sposób 1 - analiza pierwszego paragrafu

\n
"On our first Friday evening I went with August to the bee yard. I hadn't been to the hives before, so she gave me a lesson in 'bee yard etiquette'. She reminded me that the world was really one big bee yard, and the same rules worked fine in both places. Don't be afraid, no life-loving bee wants to sting you. Still, don't be an idiot; wear long sleeves and trousers. If you feel anxious, whistle. Anxiety agitates, while whistling melts a bee's temper. Above all, send the bees love. August had been stung so many times she had immunity. In fact, she said, stings helped her arthritis, but since I didn't have arthritis, I should cover up. She made me put on one of her long-sleeved white shirts, then placed one of the white helmets on my head and adjusted the netting. Everything appeared softer, nicer."
\n

Narrator (Lily) referuje LISTĘ ZALECEŃ od August:

\n
  1. Don't be afraid
  2. Wear long sleeves and trousers
  3. Whistle if anxious
  4. Send the bees love
  5. Cover up (long-sleeved shirt + helmet)
\n

Wszystkie te punkty = PRECAUTIONS (środki ostrożności) zalecane przez August.

\n

Wniosek: Narrator przedstawia środki ostrożności rekomendowane przez August → A.

\n

Sposób 2 - analiza intencji narratora

\n

Czasowniki intencji:

\n\n

Narrator nie WYRAŻA WĄTPLIWOŚCI (eliminuje B), NIE OBWINIA niczego (eliminuje C), ani NIE KOMENTUJE swojej ignorancji (eliminuje D - Lily zachowuje neutralność reporterska).

\n

Sposób 3 - eliminacja dystraktorów

\n

Opcja A (presents precautions): ✓

\n\n

Opcja B (questions August's attitude):

\n\n

Opcja C (blames arthritis on bee stings):

\n\n

Opcja D (comments on her ignorance):

\n\n

Reference gramatyczny - verbs of speech acts

\n
📖 "Present" (verb):
presents the precautions = przedstawia środki ostrożności
Form: present + N lub present + N + to + sb
Synonimy: introduce, outline, describe
\n
📖 "Recommended by" (passive past participle):
precautions recommended by August = środki zalecane przez August
Form: N + V3 + by + agent (reduced relative clause)
Full form: precautions which/that are recommended by August
\n
📖 "Precaution":
Kolokacja: take precautions, safety precautions
Sens: środek ostrożności
Compare: prevention, safeguard
\n
📖 Imperatives w stylu zaleceń:
Don't be afraid, wear long sleeves, whistle, send the bees love
Form: bare V (positive) / Don't + V (negative)
Funkcja: bezpośrednie rady/instrukcje
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A
- Wymaganie szczegółowe: 3.4) Zdający określa intencję nadawcy/autora tekstu.
- Uzasadnienie: Pierwszy paragraf zawiera listę środków ostrożności zalecanych przez August (long sleeves, whistle, send love, cover up).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Presents precautions | POPRAWNA - lista zaleceń | - |
| B | Questions attitude | Brak wątpliwości narratorki | Pomylenie referowania z krytyką |
| C | Blames arthritis on stings | Tekst mówi ODWROTNIE: stings POMAGAJĄ | Niedokładne czytanie |
| D | Comments on ignorance | Lily NIE komentuje swojej ignorancji | Nadinterpretacja |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Wymaganie 3.4 = INTENCJA autora/narratora. Tu narrator NEUTRALNIE referuje zalecenia August.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka C: "stings helped her arthritis" - użądlenia POMAGAJĄ, nie POWODUJĄ artretyzmu. Częsta dezinterpretacja kierunku zależności.
\n
⚠️ Uwaga: "Precautions" = środki ostrożności (NIE "przygotowania"). Częste przy bezpieczeństwie pracy, zdrowiu, podróży.
\n

6.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - August's cooperation with the farmers was mutually beneficial (Współpraca August z farmerami była wzajemnie korzystna).

\n

Sposób 1 - analiza drugiego paragrafu

\n
"August kept 48 hives scattered through the woods around the house, and she was allowed to have another 280 on neighbouring farms. Thus, the bees had a rich variety of flowers to choose from and produced honey which was more delicious than ever. Those farmers loved her bees, as they made the watermelons redder and the cucumbers bigger. They would have welcomed her bees for free, but to show her gratitude, August paid every one of them with five gallons of honey."
\n

Wzajemna korzyść:

\n
  1. Korzyść dla farmerów: "made the watermelons redder and the cucumbers bigger" → lepsze plony dzięki zapylaniu
  2. Korzyść dla August: dostęp do terenu (280 uli na farmach) + bogata różnorodność kwiatów → lepszy miód
  3. Dodatkowo: August dawała farmerom 5 galonów miodu jako wdzięczność
\n

To klasyczna symbioza: pszczoły zapylają plony farmerów → farmerzy udostępniają tereny → August produkuje miód → August dzieli się miodem.

\n

Wniosek: Współpraca była wzajemnie korzystna → D.

\n

Sposób 2 - analiza pojęć klucza

\n

"mutually beneficial" = wzajemnie korzystna

\n\n

Idea symbiozy w tekście:

\n\n

Sposób 3 - eliminacja dystraktorów

\n

Opcja A (farmers insisted on compensation):

\n\n

Opcja B (variety of flowers → more honey):

\n\n

Opcja C (August used tricks to encourage bees):

\n\n

Opcja D (mutually beneficial cooperation): ✓

\n\n

Reference gramatyczny - comparative + mutually

\n
📖 Comparative "redder, bigger":
made the watermelons redder and the cucumbers bigger
Form: Adj + -er (1 sylaba)
Funkcja: "make + N + Adj-er" = causative comparison
\n
📖 "Mutually beneficial":
Idiom: wzajemnie korzystny
Synonimy: win-win, symbiotic, reciprocal
Antonim: one-sided, unilateral
\n
📖 "Would have welcomed for free" (hypothetical past):
They would have welcomed her bees for free = byliby przyjęli pszczoły za darmo (ale dostali zapłatę w miodzie)
Form: would have + V3 (counterfactual past)
\n
📖 "To show gratitude" (purpose):
to show her gratitude, August paid every one of them = aby okazać wdzięczność
Form: to + V (infinitive of purpose)
Synonimy: as a token of gratitude, in appreciation
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: D
- Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
- Uzasadnienie: Symbioza: pszczoły zapylają plony farmerów → farmerzy udostępniają tereny → August produkuje miód → August dzieli się miodem. Wzajemna korzyść.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Farmers insisted compensation | "For free" = chcieli BEZ wynagrodzenia | Niepoprawna interpretacja gratitude |
| B | Variety of flowers → more honey | Element prawdziwy, ale NIE główna idea paragrafu | Powierzchowne czytanie |
| C | August used tricks | Brak wzmianki o trikach | Nadinterpretacja |
| D | Mutually beneficial | POPRAWNA - obie strony korzystają | - |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: KRYTYCZNE: pytanie "what we learn" = GŁÓWNA idea. Detal o kwiatach (B) jest WCZEŚNIEJSZYM stwierdzeniem; GŁÓWNA idea to KORZYŚĆ DLA OBYDWU stron.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka opcji A: farmerzy DOSTALI miód, ale nie WYMAGALI tego ("would have welcomed for free"). Wdzięczność ≠ wymaganie.
\n
⚠️ Uwaga: Symbioza pszczół z farmerami to KLASYCZNY przykład ekosystemu rolnego - pszczoły zapylają kwiaty (FUNKCJA EKOLOGICZNA), co zwiększa plony.
\n

6.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - It signalled what action, if any, ought to be taken (Sygnalizowała, jakie działanie, jeśli w ogóle, powinno być podjęte).

\n

Sposób 1 - analiza fragmentu o cegłach

\n
"August's assistant beekeeper, Zach, had placed a brick on top of each hive to inform August what to do. If the brick was at the front, it meant the colony had nearly filled the combs and needed another frame. If the brick was at the back, there were problems which had to be dealt with, like wax moths or ailing queens. Turned on its side, the brick announced a happy bee family."
\n

System kodu cegieł:
| Pozycja cegły | Stan ula | Akcja |
| Z PRZODU | combs prawie pełne | dołożyć ramkę |
| Z TYŁU | problem (mole, chora królowa) | rozwiązać problem |
| NA BOKU | szczęśliwa rodzina | NIC nie trzeba robić |

\n

Trzy POZYCJE → trzy AKCJE (w tym jedna = brak akcji).

\n

Wniosek: Cegła sygnalizowała AKCJĘ (jeśli jakaś była potrzebna) → D.

\n

Sposób 2 - analiza kluczowych pojęć

\n

"It signalled" = sygnalizowała

\n\n

"what action, if any" = jakie działanie, jeśli w ogóle

\n\n

"ought to be taken" = powinno być podjęte

\n\n

Sposób 3 - eliminacja dystraktorów

\n

Opcja A (time when lid was removed):

\n\n

Opcja B (alerted to swarm):

\n\n

Opcja C (which hives mustn't be approached):

\n\n

Opcja D (signalled action ought to be taken): ✓

\n\n

Reference gramatyczny - modal passive + conditional

\n
📖 "Ought to + be V3" (modal passive):
action ought to be taken = działanie powinno być podjęte
Form: ought to + be + V3
Synonimy: should be taken, must be taken
\n
📖 "What action, if any":
what + N, if any = jakie + N, jeśli w ogóle (jakieś)
Form: question + qualifier
Funkcja: dopuszcza opcję braku akcji
\n
📖 "If + Past Simple, Past Simple" (Zero conditional in past):
If the brick was at the front, it meant
Form: If + S + V (past), S + V (past)
Funkcja: regularna zasada w przeszłości (habitual)
\n
📖 Reduced participle phrase "Turned on its side":
Turned on its side, the brick announced = (Cegła) obrócona na bok, ogłaszała
Form: V3/V-ing + , S + V
Synonim: When (it was) turned on its side, the brick
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: D
- Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
- Uzasadnienie: Trzy pozycje cegieł = trzy stany uli = trzy akcje (lub brak akcji). "If any" pokrywa wszystkie przypadki.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Time of last lid removal | Brak związku z czasem | Wymyślona funkcja |
| B | Alerted to swarm | Rojów nie sygnalizowała cegła; inne problemy | Pomylenie wątków |
| C | Hives not approached | Brak takiej informacji | Wymyślona funkcja |
| D | Signalled what action | POPRAWNA - trzy pozycje + opcja braku akcji | - |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: KRYTYCZNE: "If any" w opcji D pokrywa pozycję "on its side" (szczęśliwa rodzina, brak akcji). To kluczowe, by D było POPRAWNE.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka B: o rojach (swarms) mowa była w innym fragmencie (rozmowa o frame'ach). Cegły sygnalizują INNE problemy.
\n
⚠️ Uwaga: System wizualny (kolor, pozycja, gest) jako komunikacja = przykład PRAKTYCZNEJ leksyki pszczelarskiej. "Communication code" - temat reading.
\n

6.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - to investigate ways of increasing the bee population in the city (zbadać sposoby zwiększania populacji pszczół w mieście).

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (akapit 1)

\n
"Biologists at Queen Mary University of London have super-glued 'licence plates' to 500 bees and will be sending them off from campus rooftops as part of the London Pollinator Project aimed at preventing a further decline in urban bee numbers caused by habitat loss, pesticides or a lack of flowers rich in nectar and pollen. In an effort to restore the population of these beneficial creatures, researchers are attempting to uncover the secret lives of the insects: locate their preferred patches in the capital and discover their favourite flowers. Hopefully, thanks to these findings, appropriate steps can be taken and the number of bees will gradually go up."
\n

Kluczowe sygnały głównego celu:

\n
  1. "aimed at preventing a further decline in urban bee numbers" → zapobieganie spadkowi populacji
  2. "In an effort to restore the population" → przywrócić populację
  3. "researchers are attempting to uncover discover their favourite flowers" → badać sposoby (gdzie i co lubią)
  4. "appropriate steps can be taken and the number of bees will gradually go up" → KROKI wzrostu populacji
\n

Wniosek: Główny cel = ZBADAĆ SPOSOBY zwiększania populacji pszczół miejskich → C.

\n

Sposób 2 - analiza pojęć klucza

\n

"to investigate ways" = zbadać sposoby

\n\n

"increasing the bee population" = zwiększanie populacji pszczół

\n\n

"in the city" = w mieście (urban)

\n\n

Sposób 3 - eliminacja dystraktorów

\n

Opcja A (encourage fondness for bees):

\n\n

Opcja B (estimate the number of bees):

\n\n

Opcja C (investigate ways of increasing bee population): ✓

\n\n

Opcja D (visual record of bee varieties):

\n\n

Reference gramatyczny - purpose infinitives + investigate

\n
📖 "Aim at + V-ing":
aimed at preventing decline = mający na celu zapobieganie spadkowi
Form: aim + at + V-ing (NIE aim + to V-ing)
Compare: with the aim of + V-ing
\n
📖 "In an effort to + V":
In an effort to restore the population = w celu przywrócenia populacji
Form: in + an + effort + to + V
Synonim: with a view to V-ing, in order to V
\n
📖 "Investigate + ways of + V-ing":
investigate ways of increasing = badać sposoby zwiększania
Form: investigate + ways + of + V-ing
Synonimy: explore methods of, look into ways of
\n
📖 "Bee population" - kolokacja:
Synonimy: bee numbers, bee count, bee community
Compare: human population, animal population
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C
- Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl tekstu.
- Uzasadnienie: "In an effort to restore the population thanks to these findings, appropriate steps can be taken and the number of bees will gradually go up".
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Encourage fondness | Bocznym celem, NIE głównym | Powierzchowne czytanie 3. akapitu |
| B | Estimate number of bees | Estymacja ≠ zwiększanie | Pomylenie liczenia z dział. |
| C | Increase bee population | POPRAWNA - "restore population", "go up" | - |
| D | Visual record of varieties | Konkurs jako bocz. element | Pomylenie środka z celem |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: GŁÓWNY CEL projektu = ZWIĘKSZENIE POPULACJI. Inne elementy (foto-konkurs, edukacja) to ŚRODKI, NIE CELE.
\n
⚠️ Uwaga: Słowa kluczowe w tekście: "preventing a further decline", "restore the population", "the number of bees will gradually go up" - wszystkie wskazują na CEL liczbowy/populacyjny.
\n
⚠️ Uwaga: "Pollinator" = zapylacz (pszczoły, motyle, ptaki). Project nazwany od ich roli ekologicznej.
\n

6.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - submit reports of bee sightings (przesyłać raporty o zaobserwowanych pszczołach).

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (akapit 2)

\n
"Local residents can play a part in the project by creating bee-friendly spaces. Should the same bees return to their balcony or garden, they can record how many times during the day bees do so and which flowers they choose. Then they can send these observations to the researchers using a dedicated smartphone app. In addition, to encourage a city-wide appreciation of bees, the university is also going to award prizes for the best snapshots of these insects. Pictures should be sent via email to the address given on the university website."
\n

Kluczowe informacje:

\n
  1. "record how many times bees do so" → notować obserwacje pszczół
  2. "send these observations to the researchers" → wysyłać obserwacje
  3. "using a dedicated smartphone app" → przez dedykowaną aplikację
\n

W tekście rozróżnione są DWA kanały:

\n\n

Wniosek: Aplikacja służy do PRZESYŁANIA RAPORTÓW (obserwacji pszczół) → B.

\n

Sposób 2 - analiza pojęć klucza

\n

"submit" = przesłać, złożyć

\n\n

"reports of bee sightings" = raporty o zaobserwowanych pszczołach

\n\n

Łączenie z tekstem:

\n\n

Sposób 3 - eliminacja dystraktorów

\n

Opcja A (enter photo competition):

\n\n

Opcja B (submit reports of bee sightings): ✓

\n\n

Opcja C (receive feedback on planting schemes):

\n\n

Opcja D (advice on growing plants):

\n\n

Reference gramatyczny - inversion + dedicated app

\n
📖 Inversion "Should + S + V":
Should the same bees return = Jeśli te same pszczoły wrócą
Form: Should + S + V (= If S + were/should + V)
Funkcja: formal conditional (1st Conditional formalny)
\n
📖 "Using + N" (reduced relative):
send observations using a dedicated app = wysłać obserwacje, używając dedykowanej aplikacji
Form: V-ing (reduced relative clause = "by means of which they use")
\n
📖 "Dedicated" (Adj):
a dedicated smartphone app = dedykowana aplikacja
Sens: stworzona specjalnie dla danego celu
Synonim: specialised, purpose-built
\n
📖 "Submit" vs "send":
- submit = formalne przekazanie (do organizacji)
- send = ogólne wysłanie
Compare: submit a paper, submit an application
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: B
- Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
- Uzasadnienie: "send these observations to the researchers using a dedicated smartphone app" = submit reports of bee sightings via app.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Photo competition | Zdjęcia idą przez EMAIL, NIE app | Pomylenie kanałów komunikacji |
| B | Submit reports | POPRAWNA - app dla obserwacji | - |
| C | Receive feedback | App jednokierunkowy, brak feedbacku | Nadinterpretacja funkcji |
| D | Advice on plants | Brak porad ogrodniczych | Wymyślona funkcja |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: KRYTYCZNE: tekst rozróżnia DWA kanały - APP dla obserwacji, EMAIL dla zdjęć. Nie pomyl ich!
\n
⚠️ Uwaga: "Bee sightings" = przypadki zaobserwowania pszczół. "Sighting" to też używane dla: UFO, gwiazd, rzadkich zwierząt.
\n
⚠️ Uwaga: Inwersja "Should the same bees return " = FORMALNY sposób wyrażenia warunku (= If the same bees return). Częste w pisanym angielskim oficjalnym.
"}]}