{"id":"jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/7","paper_id":"jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"7","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 7. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nSHAKESPEARE’S ORIGINAL CLASSROOM REVEALED\nFollowing a £1.8 million restoration, Shakespeare’s Schoolroom & Guildhall in\nStratford-upon-Avon opened its doors to the public on 23rd April, 2016. Located in the heart of\nthe town and within a five-minute walk from Shakespeare’s place of birth, this is the building\nwhere William Shakespeare is believed to 7.1. Michael Wood, a historian and\nbroadcaster, described it as “one of the most atmospheric, magical and important buildings in\nthe whole of Britain.”\nThere are no surviving records of the school’s pupils in the 16th century, but it is almost certain\nthat this was the school Shakespeare attended until the age of 14 or 15.\n7.2. Shakespeare didn’t go to university, all his formal education would have taken place\nin this single room. There would have been 40 boys, aged from 7 to 15, all taught together\nby the same teacher. This was a classical education which placed a strong 7.3. on Latin\nand memorisation.\nIn the building, visitors exploring Shakespeare’s childhood learn the story of his time in\nStratford - his education and the inspiration that 7.4. him to become the world’s greatest\nplaywright.\nadapted from www.bbc.com\n7.1.\nA. having studied\nB. being studied\nC. have studied\nD. be studying\n7.2.\nA. Despite\nB. As\nC. However\nD. Even so\n7.3.\nA. effect\nB. inspiration\nC. pressing\nD. emphasis\n7.4.\nA. let\nB. held\nC. made\nD. led\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJA-1R","answer":null,"answer_text":"7. Jeśli zdający formułuje tezę dotyczącą przyprowadzania do pracy zwierząt ogólnie lub\ninnych zwierząt niż psy, taka teza jest traktowana jako odbiegająca od tematu.","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** (have studied).\n\nPełne zdanie: *This is the building where William Shakespeare is believed to have studied.*\n\n## Sposób 1 - analiza konstrukcji \"is believed to + V\"\n\n**Kontekst:** * this is the building where William Shakespeare is believed to **7.1. **.*\n\nKluczowa fraza: **\"is believed TO\"** - wymaga BEZOKOLICZNIKA po \"to\":\n\n- *X is believed to V* (present)\n- *X is believed to HAVE V3* (past - perfect infinitive)\n\nKontekst historyczny: Szekspir żył w XVI wieku → uczył się DAWNO TEMU → potrzebny **perfect infinitive** (have + V3).\n\n**Wniosek:** *is believed to **have studied*** = uważa się, że uczył się → **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza opcji\n\n**A. having studied** - perfect gerund/participle, NIE pasuje po *to*\n- *to having studied* = błąd składniowy\n\n**B. being studied** - passive gerund\n- *to being studied* = błąd składniowy\n- Sens passive: \"był studiowany\" - niewłaściwe znaczenie (to ON się uczył)\n\n**C. have studied** - perfect infinitive ✓\n- *to have studied* = poprawnie po \"is believed to\"\n- Sens: uczył się w przeszłości\n\n**D. be studying** - continuous infinitive\n- *to be studying* = uczyć się aktualnie/w trakcie (continuous)\n- Niewłaściwe - Szekspir nie uczy się TERAZ\n\n## Sposób 3 - analiza Reported beliefs (passive)\n\n**Konstrukcja \"X is believed/said/thought to V\":**\n\n| Aktywne | Pasywne |\n| People say he is rich. | He is said to BE rich. (Pres.) |\n| People say he was rich. | He is said to HAVE BEEN rich. (Past) |\n| People say he is studying. | He is said to BE STUDYING. (Cont.) |\n| People believed he studied here. | He is believed to HAVE STUDIED here. (Past) |\n\n**Reguła:** czas po *to* zależy od czasu czynności:\n- Teraźniejszość → *to + V*\n- Przeszłość → *to have + V3*\n- W trakcie → *to be V-ing*\n\nW naszym zdaniu: Szekspir STUDIOWAŁ (przeszłość) → *to have studied*.\n\n## Reference gramatyczny - perfect infinitive po passive\n\n> Reference - Reporting beliefs in passive (impersonal):\n> Form: `X + is/are + said/believed/thought/known + to + V`\n> - **Present:** *He is believed TO BE intelligent.*\n> - **Past:** *He is believed TO HAVE BEEN intelligent.*\n> - **Continuous:** *He is believed TO BE STUDYING.*\n> - **Perfect Continuous:** *He is believed TO HAVE BEEN STUDYING.*\n\n> Reference - Perfect infinitive \"to have + V3\":\n> Sens: czynność wcześniejsza niż reporting verb\n> *I'm glad to have met you.* = cieszę się, że cię poznałem (już)\n> *He claims to have finished.* = twierdzi, że skończył (już)\n> *They are reported to have left.* = donoszą, że już wyjechali\n\n> Reference - Czas reporting verb (is/are believed) vs czas faktu:\n> - Fakt teraz, reporting teraz: *He is believed to BE rich.*\n> - Fakt w przeszłości, reporting teraz: *He is believed to HAVE STUDIED.*\n> - Sezon historyczny (Shakespeare 16th c) → past → HAVE STUDIED\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (have studied)**\n> - **WYKLUCZONE:** A (having studied - błąd składniowy), B (being studied - niewłaściwy sens passive), D (be studying - niewłaściwy aspekt continuous)\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.\n\n## Reference - Dawno vs niedawno\n\n> Reference - Sygnały czasu dla wyboru tense:\n> - **DAWNO TEMU** (historyczne, lata temu, w przeszłości):\n> - *is/are believed TO HAVE V3* (perfect infinitive)\n> - **TERAZ** (aktualnie, obecnie):\n> - *is/are believed TO BE Adj/N*\n> - *is/are believed TO V* (present infinitive)\n> - **W TRAKCIE** (continuous):\n> - *is/are believed TO BE V-ing*\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: KRYTYCZNE - po *to* musi być **bare infinitive** lub **perfect infinitive** (to have V3). NIGDY *to having* lub *to V-ing*.\n\n> Uwaga: Szekspir żył w XVI wieku - to czas przeszły, więc *have studied* (NIE *be studying*).\n\n> Uwaga: Konstrukcja *is believed/said/thought + to + V* jest typowa dla mediów: \"He is said to be the richest man.\"\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** (As).\n\nPełne zdanie: *As Shakespeare didn't go to university, all his formal education would have taken place in this single room.*\n\n## Sposób 1 - analiza relacji logicznej między częściami zdania\n\n**Kontekst:** \"**7.2. ** Shakespeare didn't go to university, all his formal education would have taken place in this single room.\"\n\n- **Część 1 (CAUSE):** Shakespeare didn't go to university (PRZYCZYNA)\n- **Część 2 (EFFECT):** all his formal education would have taken place in this single room (SKUTEK)\n\nRelacja: PRZYCZYNA → SKUTEK → potrzebny spójnik PRZYCZYNY.\n\n**\"As\"** = ponieważ, jako że (spójnik przyczyny) → wprowadza CAUSE clause.\n\n**Wniosek:** *As Shakespeare didn't go to university * = Ponieważ Szekspir nie poszedł na uniwersytet → **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza wszystkich opcji\n\n**A. Despite** - pomimo, mimo\n- *Despite + N/V-ing* (NIE clause z S+V)\n- *Despite Shakespeare's not going to university * (gerund po Despite)\n- Brak czasownika finit po *Despite + S* → NIEPOPRAWNE\n- Sens: kontrast, niewłaściwy\n\n**B. As** - ponieważ ✓\n- *As + S + V* - poprawna konstrukcja spójnika przyczyny\n- Sens: pasuje do relacji cause-effect\n\n**C. However** - jednak\n- *However* to ADVERB (przysłówek), nie spójnik\n- Łączy ZDANIA, nie wprowadza zależności\n- Sens: kontrast, niewłaściwy\n\n**D. Even so** - mimo wszystko\n- *Even so* to też adverbial connector (kontrast)\n- Wskazuje opozycję, ale niegramatycznie tu (brak związku z poprzednim zdaniem)\n\n## Sposób 3 - analiza spójników przyczyny\n\n**Spójniki PRZYCZYNY:**\n\n| Spójnik | Tłumaczenie | Pozycja |\n| because | ponieważ | przed clause |\n| as | ponieważ / jako że | przed clause (zwłaszcza na początku zdania) |\n| since | ponieważ / skoro | przed clause |\n| seeing that | widząc, że | przed clause |\n| due to + N | z powodu | + rzeczownik |\n| owing to + N | dzięki / z powodu | + rzeczownik |\n\n**\"As\"** + clause = spójnik przyczyny - w tym zdaniu pasuje idealnie.\n\n## Reference gramatyczny - spójniki kontrastu vs przyczyny\n\n> Reference - Cause connectors:\n> - **because** + clause: *I left because I was tired.*\n> - **as** + clause: *As I was tired, I left.* (głównie na początku)\n> - **since** + clause: *Since you're here, let's start.*\n> - **due to** + N: *Due to bad weather, the flight was cancelled.*\n> - **owing to** + N: *Owing to her efforts, they won.*\n\n> Reference - Contrast connectors (NIE pasują tu):\n> - **despite** + N/gerund: *Despite the rain, we went.*\n> - **in spite of** + N/gerund: *In spite of the cost *\n> - **although/though** + clause: *Although it rained, we went.*\n> - **even though** + clause: *Even though it rained *\n> - **however** + comma + clause: *However, it rained.*\n> - **even so** + comma: *I was tired. Even so, I went.*\n\n> Reference - Różnica \"as\" vs \"as if\":\n> - *As + S + V* (cause): *As I was hungry, I ate.*\n> - *As if + S + V* (hipotetyka): *He looked as if he had seen a ghost.*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B (As)**\n> - **WYKLUCZONE:** A (Despite - błąd gramatyczny, kontrast zamiast cause), C (However - adverb, nie spójnik), D (Even so - kontrast)\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.\n\n## Reference - \"As\" wieloznaczność\n\n> Reference - \"As\" w angielskim ma WIELE znaczeń:\n> 1. Spójnik PRZYCZYNY: *As I was tired, I left.* (= because)\n> 2. Spójnik CZASU: *As I was walking, I saw * (= when, while)\n> 3. Spójnik PORÓWNANIA: *as as*: *as tall as me*\n> 4. Funkcja: *He works as a teacher.* (jako)\n> 5. Spójnik MANNER: *Do as I say.* (tak jak)\n>\n> Kontekst wyznacza znaczenie!\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: \"Despite\" NIE może wprowadzać clause z S+V! *Despite he didn't go* - BŁĄD. Poprawnie: *Despite not going / Although he didn't go*.\n\n> Uwaga: \"However\" to PRZYSŁÓWEK (między zdaniami), nie spójnik łączący clauses w jednym zdaniu.\n\n> Uwaga: \"As\" = ponieważ - często rozpoczyna zdanie z PRZYCZYNĄ → SKUTEK.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** (emphasis).\n\nPełne zdanie: *This was a classical education which placed a strong emphasis on Latin and memorisation.*\n\n## Sposób 1 - analiza kolokacji \"place emphasis on\"\n\n**Kontekst:** \"This was a classical education which **placed a strong 7.3. on** Latin and memorisation.\"\n\nKluczowa kolokacja: **\"place + emphasis + on + N\"** = kłaść nacisk na coś.\n\n- *place a strong emphasis on X* = kłaść silny nacisk na X\n- Synonim: *put emphasis on*, *lay emphasis on*\n- Sens: podkreślać znaczenie X\n\n**Wniosek:** *placed a strong **emphasis** on Latin* = kładł silny nacisk na łacinę → **D**.\n\n## Sposób 2 - analiza wszystkich opcji\n\n**A. effect** - efekt, skutek\n- Kolokacja: *have an effect on* (mieć wpływ)\n- *place an effect on* - niepoprawna kolokacja\n- Sens: \"efekt\" pasuje znaczeniowo, ale błędna kolokacja\n\n**B. inspiration** - inspiracja\n- Kolokacja: *be an inspiration to/for sb*\n- *place inspiration on* - niepoprawna kolokacja\n- Sens: \"inspiracja\" nie pasuje do edukacji jako struktury\n\n**C. pressing** - naciskający (Adj/V-ing)\n- *Pressing* to przymiotnik (pilny) lub V-ing\n- *place a pressing on* - błąd składniowy (potrzebny rzeczownik)\n- W kontekście: niepoprawne\n\n**D. emphasis** - nacisk ✓\n- Kolokacja: *place/put/lay emphasis on*\n- Sens: edukacja kładła nacisk na łacinę\n\n## Sposób 3 - analiza wzorów \"place + N + on\"\n\n**Kolokacje z \"place + N + on\":**\n\n| Kolokacja | Znaczenie |\n| **place emphasis on** | kłaść nacisk na |\n| place importance on | przykładać wagę do |\n| place value on | przykładać wartość do |\n| place stress on | kłaść akcent na |\n| place restrictions on | nakładać ograniczenia na |\n| place blame on | obarczać winą |\n| place trust in | pokładać zaufanie w |\n\nTu pasuje **place EMPHASIS on**.\n\n## Reference gramatyczny - kolokacje z \"emphasis\"\n\n> Reference - Kolokacje z \"emphasis\":\n> - *place/put/lay emphasis on + N* = kłaść nacisk na\n> - *with emphasis* = z naciskiem\n> - *for emphasis* = dla wyróżnienia\n> - *strong/heavy emphasis* (intensifiery)\n> - *due emphasis* = należny nacisk\n\n> Reference - \"effect\" vs \"emphasis\" w kolokacji:\n> - *have an effect on* (mieć wpływ na) - NIE *place effect on*\n> - *place emphasis on* - NIE *have emphasis*\n> Pułapka: \"effect\" i \"emphasis\" mają RÓŻNE kolokacje\n\n> Reference - Inne ważne kolokacje z \"place\":\n> - *take place* = mieć miejsce (idiom)\n> - *place an order* = złożyć zamówienie\n> - *place a bet* = postawić zakład\n> - *place a call* = wykonać telefon\n> - *out of place* = nie na miejscu\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D (emphasis)**\n> - **WYKLUCZONE:** A (effect - błędna kolokacja z \"place\"), B (inspiration - nie kolokuje), C (pressing - błąd składniowy)\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.\n\n## Reference - Edukacja klasyczna w tekście\n\n> Reference - Vocabulary edukacyjna:\n> - *classical education* = edukacja klasyczna\n> - *memorisation/memorization* = nauka na pamięć\n> - *Latin* = łacina (przedmiot)\n> - *curriculum* = program nauczania\n> - *rote learning* = uczenie się mechaniczne\n> - *formal education* = edukacja formalna\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: ZAPAMIĘTAJ kolokację **\"place/put emphasis on\"** = kłaść nacisk na. To NAJCZĘŚCIEJ testowana kolokacja!\n\n> Uwaga: \"Effect\" idzie z \"have\" (have an effect on), NIE z \"place\".\n\n> Uwaga: \"Pressing\" to przymiotnik/V-ing, nie rzeczownik - nie pasuje gramatycznie po \"place a strong\".\n\n**7.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** (led).\n\nPełne zdanie: * his education and the inspiration that led him to become the world's greatest playwright.*\n\n## Sposób 1 - analiza konstrukcji \"lead sb to V\"\n\n**Kontekst:** \" the inspiration that **7.4. ** him to become the world's greatest playwright.\"\n\nKluczowa kolokacja: **\"lead + sb + TO + V\"** = doprowadzić kogoś do czegoś / skłonić kogoś do czegoś.\n\nForma:\n- V1: lead (prowadzić, doprowadzać)\n- V2 (Past Simple): **led**\n- V3 (Past Participle): led\n- V-ing: leading\n\nW zdaniu: \"the inspiration that him\" - czasownik w PRZESZŁOŚCI → **led** (V2).\n\n**Wniosek:** *the inspiration that **led** him to become * = inspiracja, która DOPROWADZIŁA go do tego, by zostać → **D**.\n\n## Sposób 2 - analiza wszystkich opcji\n\n**A. let** - pozwolić\n- *let sb V (bare infinitive)* = pozwolić komuś zrobić\n- *let him become* (bez \"to\") - ale tu jest \"TO become\" → niepoprawnie\n- Konstrukcja niezgodna z \"to V\"\n\n**B. held** - trzymać (Past Simple of \"hold\")\n- *hold sb to* = trzymać kogoś przy czymś\n- Sens niewłaściwy: inspiracja nie \"trzyma\" - ona prowadzi\n- *held him to become* - błąd składniowy\n\n**C. made** - zmusić (Past Simple of \"make\")\n- *make sb V (bare infinitive)* = zmuszać kogoś\n- *made him become* (bez \"to\") - ale tu \"TO become\" → niepoprawnie\n- Sens dodatkowo: \"zmusić\" jest zbyt mocne; inspiracja \"prowadzi\", nie \"zmusza\"\n\n**D. led** - doprowadzić (Past Simple of \"lead\") ✓\n- *lead sb to V* = doprowadzić kogoś do tego, by V\n- Pasuje do \"the inspiration that led him to become\"\n\n## Sposób 3 - porównanie make/let vs lead (causative)\n\n| Czasownik | Składnia | Sens |\n| **make sb V** (bare) | przymus | He MADE me CRY |\n| **let sb V** (bare) | pozwolenie | He LET me GO |\n| **have sb V** (bare) | rozkaz | He HAD them FIX it |\n| **lead sb TO V** (z to!) | doprowadzić | The book LED him TO realize |\n| **force sb TO V** | zmusić siłą | They FORCED him TO sign |\n| **inspire sb TO V** | inspirować | Music INSPIRED her TO write |\n\n**KLUCZ:** *Lead* wymaga \"TO\" - to JEDYNA opcja pasująca do struktury * him TO become*.\n\n## Reference gramatyczny - \"lead\" jako causative\n\n> Reference - \"Lead sb to V\":\n> Form: `lead + N/Pronoun + to + V (infinitive)`\n> Sens: doprowadzić kogoś do tego, że zrobi V\n> *His curiosity led him to study physics.* = jego ciekawość doprowadziła go do studiowania fizyki\n> *The evidence led detectives to arrest him.* = dowody doprowadziły do aresztowania\n\n> Reference - Formy czasownika \"lead\":\n> - V1: lead /liːd/ (verb), lead /liːd/ (lead the way)\n> - V2: **led** /lɛd/ (past simple)\n> - V3: led /lɛd/ (past participle)\n> - V-ing: leading\n>\n> Pułapka: \"lead\" (verb) ≠ \"lead\" /lɛd/ (rzeczownik = ołów)!\n\n> Reference - Synonimy \"lead sb to V\":\n> - cause sb to V - spowodować, że ktoś\n> - prompt sb to V - pobudzić kogoś do\n> - inspire sb to V - inspirować kogoś do\n> - drive sb to V - popchnąć kogoś do\n> - motivate sb to V - motywować kogoś do\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.4, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D (led)**\n> - **WYKLUCZONE:** A (let - wymaga bare infinitive, nie \"to\"), B (held - niepoprawna kolokacja), C (made - wymaga bare infinitive)\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.\n\n## Reference - \"the inspiration that\"\n\n> Reference - Relative clause:\n> *the inspiration THAT led him* = inspiracja, KTÓRA go doprowadziła\n> Form: `N + that/which + V + (object)`\n> - that - universal (people + things)\n> - which - only things\n> - who - only people\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> Uwaga: ROZRÓŻNIENIE **\"let/make + bare infinitive\"** vs **\"lead/inspire + to + infinitive\"**. Tu mamy \"TO become\" → wykluczamy let/made.\n\n> Uwaga: Past Simple \"lead\" → **led** (NIE *leaded*). Czasownik nieregularny.\n\n> Uwaga: \"Led\" (V2 of lead) brzmi /lɛd/ - jak rzeczownik \"lead\" (ołów). Często mylone!","image":"img/jezyk-angielski-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 7. (0-4)<br>Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny<br>i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.<br>SHAKESPEARE’S ORIGINAL CLASSROOM REVEALED<br>Following a £1.8 million restoration, Shakespeare’s Schoolroom &amp; Guildhall in<br>Stratford-upon-Avon opened its doors to the public on 23rd April, 2016. Located in the heart of<br>the town and within a five-minute walk from Shakespeare’s place of birth, this is the building<br>where William Shakespeare is believed to 7.1. Michael Wood, a historian and<br>broadcaster, described it as “one of the most atmospheric, magical and important buildings in<br>the whole of Britain.”<br>There are no surviving records of the school’s pupils in the 16th century, but it is almost certain<br>that this was the school Shakespeare attended until the age of 14 or 15.<br>7.2. Shakespeare didn’t go to university, all his formal education would have taken place<br>in this single room. There would have been 40 boys, aged from 7 to 15, all taught together<br>by the same teacher. This was a classical education which placed a strong 7.3. on Latin<br>and memorisation.<br>In the building, visitors exploring Shakespeare’s childhood learn the story of his time in<br>Stratford - his education and the inspiration that 7.4. him to become the world’s greatest<br>playwright.<br>adapted from www.bbc.com<br>7.1.<br>A. having studied<br>B. being studied<br>C. have studied<br>D. be studying<br>7.2.<br>A. Despite<br>B. As<br>C. However<br>D. Even so<br>7.3.<br>A. effect<br>B. inspiration<br>C. pressing<br>D. emphasis<br>7.4.<br>A. let<br>B. held<br>C. made<br>D. led<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>MJA-1R</p>","answer_text_html":"<ol><li>Jeśli zdający formułuje tezę dotyczącą przyprowadzania do pracy zwierząt ogólnie lub</li></ol>\n<p>innych zwierząt niż psy, taka teza jest traktowana jako odbiegająca od tematu.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>7.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong> (have studied).</p>\n<p>Pełne zdanie: <em>This is the building where William Shakespeare is believed to have studied.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza konstrukcji &quot;is believed to + V&quot;</h4>\n<p><strong>Kontekst:</strong> * this is the building where William Shakespeare is believed to <strong>7.1. </strong>.*</p>\n<p>Kluczowa fraza: <strong>&quot;is believed TO&quot;</strong> - wymaga BEZOKOLICZNIKA po &quot;to&quot;:</p>\n<ul><li><em>X is believed to V</em> (present)</li><li><em>X is believed to HAVE V3</em> (past - perfect infinitive)</li></ul>\n<p>Kontekst historyczny: Szekspir żył w XVI wieku → uczył się DAWNO TEMU → potrzebny <strong>perfect infinitive</strong> (have + V3).</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <em>is believed to <strong>have studied</strong></em> = uważa się, że uczył się → <strong>C</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza opcji</h4>\n<p><strong>A. having studied</strong> - perfect gerund/participle, NIE pasuje po <em>to</em></p>\n<ul><li><em>to having studied</em> = błąd składniowy</li></ul>\n<p><strong>B. being studied</strong> - passive gerund</p>\n<ul><li><em>to being studied</em> = błąd składniowy</li><li>Sens passive: &quot;był studiowany&quot; - niewłaściwe znaczenie (to ON się uczył)</li></ul>\n<p><strong>C. have studied</strong> - perfect infinitive ✓</p>\n<ul><li><em>to have studied</em> = poprawnie po &quot;is believed to&quot;</li><li>Sens: uczył się w przeszłości</li></ul>\n<p><strong>D. be studying</strong> - continuous infinitive</p>\n<ul><li><em>to be studying</em> = uczyć się aktualnie/w trakcie (continuous)</li><li>Niewłaściwe - Szekspir nie uczy się TERAZ</li></ul>\n<h4>Sposób 3 - analiza Reported beliefs (passive)</h4>\n<p><strong>Konstrukcja &quot;X is believed/said/thought to V&quot;:</strong></p>\n<p>| Aktywne | Pasywne |<br>| People say he is rich. | He is said to BE rich. (Pres.) |<br>| People say he was rich. | He is said to HAVE BEEN rich. (Past) |<br>| People say he is studying. | He is said to BE STUDYING. (Cont.) |<br>| People believed he studied here. | He is believed to HAVE STUDIED here. (Past) |</p>\n<p><strong>Reguła:</strong> czas po <em>to</em> zależy od czasu czynności:</p>\n<ul><li>Teraźniejszość → <em>to + V</em></li><li>Przeszłość → <em>to have + V3</em></li><li>W trakcie → <em>to be V-ing</em></li></ul>\n<p>W naszym zdaniu: Szekspir STUDIOWAŁ (przeszłość) → <em>to have studied</em>.</p>\n<h4>Reference gramatyczny - perfect infinitive po passive</h4>\n<blockquote>Reference - Reporting beliefs in passive (impersonal):<br>Form: <code>X + is/are + said/believed/thought/known + to + V</code><br>- <strong>Present:</strong> <em>He is believed TO BE intelligent.</em><br>- <strong>Past:</strong> <em>He is believed TO HAVE BEEN intelligent.</em><br>- <strong>Continuous:</strong> <em>He is believed TO BE STUDYING.</em><br>- <strong>Perfect Continuous:</strong> <em>He is believed TO HAVE BEEN STUDYING.</em></blockquote>\n<blockquote>Reference - Perfect infinitive &quot;to have + V3&quot;:<br>Sens: czynność wcześniejsza niż reporting verb<br><em>I&#x27;m glad to have met you.</em> = cieszę się, że cię poznałem (już)<br><em>He claims to have finished.</em> = twierdzi, że skończył (już)<br><em>They are reported to have left.</em> = donoszą, że już wyjechali</blockquote>\n<blockquote>Reference - Czas reporting verb (is/are believed) vs czas faktu:<br>- Fakt teraz, reporting teraz: <em>He is believed to BE rich.</em><br>- Fakt w przeszłości, reporting teraz: <em>He is believed to HAVE STUDIED.</em><br>- Sezon historyczny (Shakespeare 16th c) → past → HAVE STUDIED</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>C (have studied)</strong><br>- <strong>WYKLUCZONE:</strong> A (having studied - błąd składniowy), B (being studied - niewłaściwy sens passive), D (be studying - niewłaściwy aspekt continuous)<br>- <strong>Wymaganie szczegółowe:</strong> 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.</blockquote>\n<h4>Reference - Dawno vs niedawno</h4>\n<blockquote>Reference - Sygnały czasu dla wyboru tense:<br>- <strong>DAWNO TEMU</strong> (historyczne, lata temu, w przeszłości):<br>- <em>is/are believed TO HAVE V3</em> (perfect infinitive)<br>- <strong>TERAZ</strong> (aktualnie, obecnie):<br>- <em>is/are believed TO BE Adj/N</em><br>- <em>is/are believed TO V</em> (present infinitive)<br>- <strong>W TRAKCIE</strong> (continuous):<br>- <em>is/are believed TO BE V-ing</em></blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>Uwaga: KRYTYCZNE - po <em>to</em> musi być <strong>bare infinitive</strong> lub <strong>perfect infinitive</strong> (to have V3). NIGDY <em>to having</em> lub <em>to V-ing</em>.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Szekspir żył w XVI wieku - to czas przeszły, więc <em>have studied</em> (NIE <em>be studying</em>).</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Konstrukcja <em>is believed/said/thought + to + V</em> jest typowa dla mediów: &quot;He is said to be the richest man.&quot;</blockquote>\n<p><strong>7.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B</strong> (As).</p>\n<p>Pełne zdanie: <em>As Shakespeare didn&#x27;t go to university, all his formal education would have taken place in this single room.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza relacji logicznej między częściami zdania</h4>\n<p><strong>Kontekst:</strong> &quot;<strong>7.2. </strong> Shakespeare didn&#x27;t go to university, all his formal education would have taken place in this single room.&quot;</p>\n<ul><li><strong>Część 1 (CAUSE):</strong> Shakespeare didn&#x27;t go to university (PRZYCZYNA)</li><li><strong>Część 2 (EFFECT):</strong> all his formal education would have taken place in this single room (SKUTEK)</li></ul>\n<p>Relacja: PRZYCZYNA → SKUTEK → potrzebny spójnik PRZYCZYNY.</p>\n<p><strong>&quot;As&quot;</strong> = ponieważ, jako że (spójnik przyczyny) → wprowadza CAUSE clause.</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> *As Shakespeare didn&#x27;t go to university * = Ponieważ Szekspir nie poszedł na uniwersytet → <strong>B</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza wszystkich opcji</h4>\n<p><strong>A. Despite</strong> - pomimo, mimo</p>\n<ul><li><em>Despite + N/V-ing</em> (NIE clause z S+V)</li><li>*Despite Shakespeare&#x27;s not going to university * (gerund po Despite)</li><li>Brak czasownika finit po <em>Despite + S</em> → NIEPOPRAWNE</li><li>Sens: kontrast, niewłaściwy</li></ul>\n<p><strong>B. As</strong> - ponieważ ✓</p>\n<ul><li><em>As + S + V</em> - poprawna konstrukcja spójnika przyczyny</li><li>Sens: pasuje do relacji cause-effect</li></ul>\n<p><strong>C. However</strong> - jednak</p>\n<ul><li><em>However</em> to ADVERB (przysłówek), nie spójnik</li><li>Łączy ZDANIA, nie wprowadza zależności</li><li>Sens: kontrast, niewłaściwy</li></ul>\n<p><strong>D. Even so</strong> - mimo wszystko</p>\n<ul><li><em>Even so</em> to też adverbial connector (kontrast)</li><li>Wskazuje opozycję, ale niegramatycznie tu (brak związku z poprzednim zdaniem)</li></ul>\n<h4>Sposób 3 - analiza spójników przyczyny</h4>\n<p><strong>Spójniki PRZYCZYNY:</strong></p>\n<p>| Spójnik | Tłumaczenie | Pozycja |<br>| because | ponieważ | przed clause |<br>| as | ponieważ / jako że | przed clause (zwłaszcza na początku zdania) |<br>| since | ponieważ / skoro | przed clause |<br>| seeing that | widząc, że | przed clause |<br>| due to + N | z powodu | + rzeczownik |<br>| owing to + N | dzięki / z powodu | + rzeczownik |</p>\n<p><strong>&quot;As&quot;</strong> + clause = spójnik przyczyny - w tym zdaniu pasuje idealnie.</p>\n<h4>Reference gramatyczny - spójniki kontrastu vs przyczyny</h4>\n<blockquote>Reference - Cause connectors:<br>- <strong>because</strong> + clause: <em>I left because I was tired.</em><br>- <strong>as</strong> + clause: <em>As I was tired, I left.</em> (głównie na początku)<br>- <strong>since</strong> + clause: <em>Since you&#x27;re here, let&#x27;s start.</em><br>- <strong>due to</strong> + N: <em>Due to bad weather, the flight was cancelled.</em><br>- <strong>owing to</strong> + N: <em>Owing to her efforts, they won.</em></blockquote>\n<blockquote>Reference - Contrast connectors (NIE pasują tu):<br>- <strong>despite</strong> + N/gerund: <em>Despite the rain, we went.</em><br>- <strong>in spite of</strong> + N/gerund: *In spite of the cost *<br>- <strong>although/though</strong> + clause: <em>Although it rained, we went.</em><br>- <strong>even though</strong> + clause: *Even though it rained *<br>- <strong>however</strong> + comma + clause: <em>However, it rained.</em><br>- <strong>even so</strong> + comma: <em>I was tired. Even so, I went.</em></blockquote>\n<blockquote>Reference - Różnica &quot;as&quot; vs &quot;as if&quot;:<br>- <em>As + S + V</em> (cause): <em>As I was hungry, I ate.</em><br>- <em>As if + S + V</em> (hipotetyka): <em>He looked as if he had seen a ghost.</em></blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>B (As)</strong><br>- <strong>WYKLUCZONE:</strong> A (Despite - błąd gramatyczny, kontrast zamiast cause), C (However - adverb, nie spójnik), D (Even so - kontrast)<br>- <strong>Wymaganie szczegółowe:</strong> 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.</blockquote>\n<h4>Reference - &quot;As&quot; wieloznaczność</h4>\n<blockquote>Reference - &quot;As&quot; w angielskim ma WIELE znaczeń:<br>1. Spójnik PRZYCZYNY: <em>As I was tired, I left.</em> (= because)<br>2. Spójnik CZASU: *As I was walking, I saw * (= when, while)<br>3. Spójnik PORÓWNANIA: <em>as as</em>: <em>as tall as me</em><br>4. Funkcja: <em>He works as a teacher.</em> (jako)<br>5. Spójnik MANNER: <em>Do as I say.</em> (tak jak)<br><br>Kontekst wyznacza znaczenie!</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>Uwaga: &quot;Despite&quot; NIE może wprowadzać clause z S+V! <em>Despite he didn&#x27;t go</em> - BŁĄD. Poprawnie: <em>Despite not going / Although he didn&#x27;t go</em>.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: &quot;However&quot; to PRZYSŁÓWEK (między zdaniami), nie spójnik łączący clauses w jednym zdaniu.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: &quot;As&quot; = ponieważ - często rozpoczyna zdanie z PRZYCZYNĄ → SKUTEK.</blockquote>\n<p><strong>7.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>D</strong> (emphasis).</p>\n<p>Pełne zdanie: <em>This was a classical education which placed a strong emphasis on Latin and memorisation.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kolokacji &quot;place emphasis on&quot;</h4>\n<p><strong>Kontekst:</strong> &quot;This was a classical education which <strong>placed a strong 7.3. on</strong> Latin and memorisation.&quot;</p>\n<p>Kluczowa kolokacja: <strong>&quot;place + emphasis + on + N&quot;</strong> = kłaść nacisk na coś.</p>\n<ul><li><em>place a strong emphasis on X</em> = kłaść silny nacisk na X</li><li>Synonim: <em>put emphasis on</em>, <em>lay emphasis on</em></li><li>Sens: podkreślać znaczenie X</li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <em>placed a strong <strong>emphasis</strong> on Latin</em> = kładł silny nacisk na łacinę → <strong>D</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza wszystkich opcji</h4>\n<p><strong>A. effect</strong> - efekt, skutek</p>\n<ul><li>Kolokacja: <em>have an effect on</em> (mieć wpływ)</li><li><em>place an effect on</em> - niepoprawna kolokacja</li><li>Sens: &quot;efekt&quot; pasuje znaczeniowo, ale błędna kolokacja</li></ul>\n<p><strong>B. inspiration</strong> - inspiracja</p>\n<ul><li>Kolokacja: <em>be an inspiration to/for sb</em></li><li><em>place inspiration on</em> - niepoprawna kolokacja</li><li>Sens: &quot;inspiracja&quot; nie pasuje do edukacji jako struktury</li></ul>\n<p><strong>C. pressing</strong> - naciskający (Adj/V-ing)</p>\n<ul><li><em>Pressing</em> to przymiotnik (pilny) lub V-ing</li><li><em>place a pressing on</em> - błąd składniowy (potrzebny rzeczownik)</li><li>W kontekście: niepoprawne</li></ul>\n<p><strong>D. emphasis</strong> - nacisk ✓</p>\n<ul><li>Kolokacja: <em>place/put/lay emphasis on</em></li><li>Sens: edukacja kładła nacisk na łacinę</li></ul>\n<h4>Sposób 3 - analiza wzorów &quot;place + N + on&quot;</h4>\n<p><strong>Kolokacje z &quot;place + N + on&quot;:</strong></p>\n<p>| Kolokacja | Znaczenie |<br>| <strong>place emphasis on</strong> | kłaść nacisk na |<br>| place importance on | przykładać wagę do |<br>| place value on | przykładać wartość do |<br>| place stress on | kłaść akcent na |<br>| place restrictions on | nakładać ograniczenia na |<br>| place blame on | obarczać winą |<br>| place trust in | pokładać zaufanie w |</p>\n<p>Tu pasuje <strong>place EMPHASIS on</strong>.</p>\n<h4>Reference gramatyczny - kolokacje z &quot;emphasis&quot;</h4>\n<blockquote>Reference - Kolokacje z &quot;emphasis&quot;:<br>- <em>place/put/lay emphasis on + N</em> = kłaść nacisk na<br>- <em>with emphasis</em> = z naciskiem<br>- <em>for emphasis</em> = dla wyróżnienia<br>- <em>strong/heavy emphasis</em> (intensifiery)<br>- <em>due emphasis</em> = należny nacisk</blockquote>\n<blockquote>Reference - &quot;effect&quot; vs &quot;emphasis&quot; w kolokacji:<br>- <em>have an effect on</em> (mieć wpływ na) - NIE <em>place effect on</em><br>- <em>place emphasis on</em> - NIE <em>have emphasis</em><br>Pułapka: &quot;effect&quot; i &quot;emphasis&quot; mają RÓŻNE kolokacje</blockquote>\n<blockquote>Reference - Inne ważne kolokacje z &quot;place&quot;:<br>- <em>take place</em> = mieć miejsce (idiom)<br>- <em>place an order</em> = złożyć zamówienie<br>- <em>place a bet</em> = postawić zakład<br>- <em>place a call</em> = wykonać telefon<br>- <em>out of place</em> = nie na miejscu</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>D (emphasis)</strong><br>- <strong>WYKLUCZONE:</strong> A (effect - błędna kolokacja z &quot;place&quot;), B (inspiration - nie kolokuje), C (pressing - błąd składniowy)<br>- <strong>Wymaganie szczegółowe:</strong> 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.</blockquote>\n<h4>Reference - Edukacja klasyczna w tekście</h4>\n<blockquote>Reference - Vocabulary edukacyjna:<br>- <em>classical education</em> = edukacja klasyczna<br>- <em>memorisation/memorization</em> = nauka na pamięć<br>- <em>Latin</em> = łacina (przedmiot)<br>- <em>curriculum</em> = program nauczania<br>- <em>rote learning</em> = uczenie się mechaniczne<br>- <em>formal education</em> = edukacja formalna</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>Uwaga: ZAPAMIĘTAJ kolokację <strong>&quot;place/put emphasis on&quot;</strong> = kłaść nacisk na. To NAJCZĘŚCIEJ testowana kolokacja!</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: &quot;Effect&quot; idzie z &quot;have&quot; (have an effect on), NIE z &quot;place&quot;.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: &quot;Pressing&quot; to przymiotnik/V-ing, nie rzeczownik - nie pasuje gramatycznie po &quot;place a strong&quot;.</blockquote>\n<p><strong>7.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>D</strong> (led).</p>\n<p>Pełne zdanie: * his education and the inspiration that led him to become the world&#x27;s greatest playwright.*</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza konstrukcji &quot;lead sb to V&quot;</h4>\n<p><strong>Kontekst:</strong> &quot; the inspiration that <strong>7.4. </strong> him to become the world&#x27;s greatest playwright.&quot;</p>\n<p>Kluczowa kolokacja: <strong>&quot;lead + sb + TO + V&quot;</strong> = doprowadzić kogoś do czegoś / skłonić kogoś do czegoś.</p>\n<p>Forma:</p>\n<ul><li>V1: lead (prowadzić, doprowadzać)</li><li>V2 (Past Simple): <strong>led</strong></li><li>V3 (Past Participle): led</li><li>V-ing: leading</li></ul>\n<p>W zdaniu: &quot;the inspiration that him&quot; - czasownik w PRZESZŁOŚCI → <strong>led</strong> (V2).</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> *the inspiration that <strong>led</strong> him to become * = inspiracja, która DOPROWADZIŁA go do tego, by zostać → <strong>D</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza wszystkich opcji</h4>\n<p><strong>A. let</strong> - pozwolić</p>\n<ul><li><em>let sb V (bare infinitive)</em> = pozwolić komuś zrobić</li><li><em>let him become</em> (bez &quot;to&quot;) - ale tu jest &quot;TO become&quot; → niepoprawnie</li><li>Konstrukcja niezgodna z &quot;to V&quot;</li></ul>\n<p><strong>B. held</strong> - trzymać (Past Simple of &quot;hold&quot;)</p>\n<ul><li><em>hold sb to</em> = trzymać kogoś przy czymś</li><li>Sens niewłaściwy: inspiracja nie &quot;trzyma&quot; - ona prowadzi</li><li><em>held him to become</em> - błąd składniowy</li></ul>\n<p><strong>C. made</strong> - zmusić (Past Simple of &quot;make&quot;)</p>\n<ul><li><em>make sb V (bare infinitive)</em> = zmuszać kogoś</li><li><em>made him become</em> (bez &quot;to&quot;) - ale tu &quot;TO become&quot; → niepoprawnie</li><li>Sens dodatkowo: &quot;zmusić&quot; jest zbyt mocne; inspiracja &quot;prowadzi&quot;, nie &quot;zmusza&quot;</li></ul>\n<p><strong>D. led</strong> - doprowadzić (Past Simple of &quot;lead&quot;) ✓</p>\n<ul><li><em>lead sb to V</em> = doprowadzić kogoś do tego, by V</li><li>Pasuje do &quot;the inspiration that led him to become&quot;</li></ul>\n<h4>Sposób 3 - porównanie make/let vs lead (causative)</h4>\n<p>| Czasownik | Składnia | Sens |<br>| <strong>make sb V</strong> (bare) | przymus | He MADE me CRY |<br>| <strong>let sb V</strong> (bare) | pozwolenie | He LET me GO |<br>| <strong>have sb V</strong> (bare) | rozkaz | He HAD them FIX it |<br>| <strong>lead sb TO V</strong> (z to!) | doprowadzić | The book LED him TO realize |<br>| <strong>force sb TO V</strong> | zmusić siłą | They FORCED him TO sign |<br>| <strong>inspire sb TO V</strong> | inspirować | Music INSPIRED her TO write |</p>\n<p><strong>KLUCZ:</strong> <em>Lead</em> wymaga &quot;TO&quot; - to JEDYNA opcja pasująca do struktury * him TO become*.</p>\n<h4>Reference gramatyczny - &quot;lead&quot; jako causative</h4>\n<blockquote>Reference - &quot;Lead sb to V&quot;:<br>Form: <code>lead + N/Pronoun + to + V (infinitive)</code><br>Sens: doprowadzić kogoś do tego, że zrobi V<br><em>His curiosity led him to study physics.</em> = jego ciekawość doprowadziła go do studiowania fizyki<br><em>The evidence led detectives to arrest him.</em> = dowody doprowadziły do aresztowania</blockquote>\n<blockquote>Reference - Formy czasownika &quot;lead&quot;:<br>- V1: lead /liːd/ (verb), lead /liːd/ (lead the way)<br>- V2: <strong>led</strong> /lɛd/ (past simple)<br>- V3: led /lɛd/ (past participle)<br>- V-ing: leading<br><br>Pułapka: &quot;lead&quot; (verb) ≠ &quot;lead&quot; /lɛd/ (rzeczownik = ołów)!</blockquote>\n<blockquote>Reference - Synonimy &quot;lead sb to V&quot;:<br>- cause sb to V - spowodować, że ktoś<br>- prompt sb to V - pobudzić kogoś do<br>- inspire sb to V - inspirować kogoś do<br>- drive sb to V - popchnąć kogoś do<br>- motivate sb to V - motywować kogoś do</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.4, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>D (led)</strong><br>- <strong>WYKLUCZONE:</strong> A (let - wymaga bare infinitive, nie &quot;to&quot;), B (held - niepoprawna kolokacja), C (made - wymaga bare infinitive)<br>- <strong>Wymaganie szczegółowe:</strong> 1.3) Zdający stosuje zasoby gramatyczne.</blockquote>\n<h4>Reference - &quot;the inspiration that&quot;</h4>\n<blockquote>Reference - Relative clause:<br><em>the inspiration THAT led him</em> = inspiracja, KTÓRA go doprowadziła<br>Form: <code>N + that/which + V + (object)</code><br>- that - universal (people + things)<br>- which - only things<br>- who - only people</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>Uwaga: ROZRÓŻNIENIE <strong>&quot;let/make + bare infinitive&quot;</strong> vs <strong>&quot;lead/inspire + to + infinitive&quot;</strong>. Tu mamy &quot;TO become&quot; → wykluczamy let/made.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Past Simple &quot;lead&quot; → <strong>led</strong> (NIE <em>leaded</em>). Czasownik nieregularny.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: &quot;Led&quot; (V2 of lead) brzmi /lɛd/ - jak rzeczownik &quot;lead&quot; (ołów). Często mylone!</blockquote>"}]}