{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nW zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych odpowiedzi (A-C) wybierz tę, która jest\ntłumaczeniem fragmentu podanego w nawiasie, poprawnie uzupełniającym lukę.\nZakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1. (Czy mógłbyś mi pomóc) with these boxes? They are too heavy for me.\nA. Shall I help you\nB. Why didn’t you help me\nC. Would you mind helping me\n9.2. I haven’t been to a gym (odkąd) I twisted my ankle.\nA. when\nB. since\nC. until\n9.3. It’s too late to call our boss now. (A może wyślijmy) him an e-mail?\nA. Did you send\nB. Maybe we sent\nC. What about sending\n9.4. Your dog is really lovely. When you go on holiday, I can (zaopiekować się) him\nfor you.\nA. look at\nB. look for\nC. look after\n9.5. After digging the tunnel, the prisoners (byli w stanie) to escape.\nA. were able\nB. were going\nC. were allowed\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9. Pospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem (np. bardzo,\ndość, trochę) oraz zaimki nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Would you mind helping me*\n\nTłumaczenie: *(Czy mógłbyś mi pomóc)* with these boxes? → **Would you mind helping me** with these boxes?\n\n## Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego\n\nFraza polska: *Czy mógłbyś mi pomóc*\n- *czy mógłbyś* = grzeczna prośba (would/could/would you mind)\n- *mi pomóc* = me + help\n- TYP: GRZECZNA PROŚBA o przyszłą pomoc\n\nPrzekład angielski:\n- *Would you mind helping me?* = Czy nie miałbyś nic przeciwko, żeby mi pomóc? (najbardziej grzeczne)\n- *Could you help me?* = Czy mógłbyś mi pomóc? (też dobre)\n- *Would you help me?* = Czy pomógłbyś mi? (też dobre)\n\n**Wniosek:** **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji\n\n**A. Shall I help you** - *Shall I + V?* = czy ja MAM ci pomóc (proposition od mówiącego do siebie) → OFEROWANIE pomocy, NIE proszenie o nią\n\n**B. Why didn't you help me** - *Why didn't you + V?* = dlaczego NIE pomogłeś (Past Simple, pretensja) → niepasujące tematycznie (przeszłość, wyrzut)\n\n**C. Would you mind helping me** - *Would you mind + V-ing?* = GRZECZNA prośba o pomoc → idealnie pasuje do *Czy mógłbyś mi pomóc*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (Would you mind helping me)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *Would you mind + V-ing* = grzeczna prośba.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Grzeczne prośby:**\n> - *Would you mind + V-ing?* (najbardziej grzeczne; literalnie: czy miałbyś coś przeciwko)\n> - *Could you + V?* = Czy mógłbyś + V (grzecznie)\n> - *Would you + V?* = Czy + V (grzecznie)\n> - *Can you + V?* = Czy potrafisz/możesz + V (mniej formalne)\n> - **UWAGA:** *Shall I + V?* = czy MAM zrobić (OFEROWANIE pomocy, odwrotny kierunek)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A (Shall I help you) | Mówca OFERUJE pomoc, zamiast prosić - odwrotny kierunek | Uczeń kojarzy *help* z prośbą o pomoc, nie zauważa *I* |\n| B (Why didn't you help me) | Past Simple (przeszłość) + pretensja - niepasujące do polskiego *czy mógłbyś* | Uczeń słyszy *didn't* i myli z trybem przypuszczającym |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Would you mind + V-ing* (z V-ing, NIE V infinitive). To często pomijana zasada gramatyczna.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Shall I ?* = OFERUJĘ ci coś zrobić (ja). *Could you ?* = PROSZĘ cię o coś. To OPPOSITE directions!\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *since*\n\nTłumaczenie: *I haven't been to a gym (odkąd)* *I twisted my ankle.* → **since I twisted my ankle** (odkąd skręciłem kostkę).\n\n## Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego\n\nFraza polska: *odkąd*\n- *odkąd* = od kiedy / od momentu, kiedy\n- TYP: PUNKT W PRZESZŁOŚCI, od którego trwa stan\n\nKonstrukcja angielska z Present Perfect + since:\n- *I haven't been to a gym since I twisted my ankle* = NIE chodzę na siłownię, ODKĄD skręciłem kostkę\n- Present Perfect (*haven't been*) + *since* + Past Simple (*twisted*) = typowa konstrukcja\n\n**Wniosek:** **odpowiedź B**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji\n\n**A. when** - *kiedy*; nie pasuje, bo *I haven't been when I twisted* niegramatyczne (when + Past Simple to konkretny moment, nie okres)\n\n**B. since** - *odkąd*; idealnie pasuje, Present Perfect + since + Past Simple = standardowa konstrukcja\n\n**C. until** - *aż do*; odwrotny sens (do momentu, gdy ); *I haven't been until I twisted my ankle* = nie chodziłem, AŻ skręciłem - niezgodne logicznie (powinno być inversja)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B (since)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *Present Perfect + since + Past Simple* = standardowa konstrukcja angielska.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Present Perfect z *since/for*:**\n> - *since + punkt w czasie* = od (since 2020, since Monday, since I twisted my ankle)\n> - *for + okres czasu* = przez/od (for 5 years, for an hour)\n> - **Klucz:** *since* = PUNKT w przeszłości (kiedy się zaczęło); *for* = OKRES (jak długo trwa)\n> - **Konstrukcja:** Present Perfect (*I haven't been*) + since + Past Simple (*I twisted*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A (when) | *When* = kiedy; nie wprowadza okresu trwania od momentu | Uczeń kojarzy *odkąd* z *when* (które oznacza KIEDY) |\n| C (until) | *Until* = aż do; odwrotny sens (granica końcowa) | Uczeń myli kierunek - *until* zatrzymuje, *since* rozpoczyna |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Since* z Present Perfect to STANDARD. Z Past Simple bywa też (*since I twisted my ankle*). NIE używaj *when* z Present Perfect w roli *odkąd*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Until* (aż do) i *since* (odkąd) to PRZECIWIEŃSTWA. *I haven't gone there since 2020* (nie byłem od 2020) vs *I stayed there until 2020* (zostałem do 2020).\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *What about sending*\n\nTłumaczenie: *(A może wyślijmy)* *him an e-mail?* → **What about sending him an e-mail?** (A może wyślijmy mu e-maila?)\n\n## Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego\n\nFraza polska: *A może wyślijmy*\n- *a może* = sugestia, propozycja\n- *wyślijmy* = forma trybu rozkazującego I osoby liczby mnogiej (1st person plural imperative)\n- TYP: PROPOZYCJA / SUGESTIA\n\nKonstrukcje angielskie wyrażające sugestię:\n- *What about + V-ing?* = A może ? (najczęstsza w PP)\n- *How about + V-ing?* = A może ?\n- *Let's + V* = Zróbmy\n- *Why don't we + V?* = Czemu nie + V?\n- *Shall we + V?* = Może + V?\n\n**Wniosek:** *What about sending* = idealna propozycja = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji\n\n**A. Did you send** - *Did you + V?* = Past Simple pytanie (czy wysłałeś?); to PYTANIE O PRZESZŁOŚĆ, nie propozycja\n\n**B. Maybe we sent** - *Maybe we + Past Simple* = Może wysłaliśmy (Past Simple, ale jako propozycja - niegramatyczne; propozycja powinna być w przyszłości lub jako gerund)\n\n**C. What about sending** - *What about + V-ing?* = idealnie wyraża propozycję; pasuje do polskiego *a może wyślijmy*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (What about sending)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *What about + V-ing* = propozycja.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Propozycje (suggestions):**\n> - *What about + V-ing?* = A może + V?\n> - *How about + V-ing?* = A co z + V?\n> - *Let's + V* = Zróbmy + V\n> - *Why don't we + V?* = Czemu nie + V?\n> - *Shall we + V?* = Może + V?\n> - **UWAGA:** Po *What/How about* musi być GERUND (V-ing), NIE infinitive\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A (Did you send) | Past Simple pytanie - przeszłość, NIE propozycja przyszłej akcji | Uczeń kojarzy *did* z polską formą trybu przypuszczającego |\n| B (Maybe we sent) | Past Simple - propozycja powinna być w bezokoliczniku lub gerund, nie w Past Simple | Uczeń tłumaczy dosłownie *maybe = może* + Past |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *What about + V-ing* (z gerund!). Częsty błąd: *What about to send* (niegramatyczne) lub *What about we send* (też niegramatyczne).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Propozycja w angielskim ZAWSZE odnosi się do przyszłości lub teraźniejszości, NIGDY do Past Simple.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *look after*\n\nTłumaczenie: *I can (zaopiekować się)* *him for you.* → **I can look after him for you** (Mogę się nim zaopiekować dla ciebie).\n\n## Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego\n\nFraza polska: *zaopiekować się*\n- *zaopiekować się* = wziąć pod opiekę, dbać o kogoś/coś\n- Angielski phrasal verb: *look after* (sb/sth)\n\n**Wniosek:** *look after him* = zaopiekować się nim = **odpowiedź C**.\n\n## Sposób 2 - analiza phrasal verbs z 'look'\n\n**Phrasal verbs z LOOK:**\n- **look after** sb/sth = opiekować się kimś/czymś (take care of)\n- **look at** sb/sth = patrzeć na coś/kogoś\n- **look for** sb/sth = szukać kogoś/czegoś\n- **look up** sth = sprawdzić w słowniku\n- **look forward to** + V-ing = czekać z niecierpliwością\n- **look up to** sb = podziwiać\n- **look into** sth = zbadać\n- **look out** = uważać\n\n**Eliminacja:**\n- A (*look at*) ✗ - *patrzeć na*; niezgodne semantycznie\n- B (*look for*) ✗ - *szukać*; niezgodne semantycznie\n- **C (*look after*) ✓** - *opiekować się*; pasuje\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (look after)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *look after* = opiekować się (phrasal verb).\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Phrasal verbs z LOOK:**\n> - *look after* = opiekować się (= take care of)\n> - *look at* = patrzeć na\n> - *look for* = szukać\n> - *look up* = sprawdzić (w słowniku)\n> - *look forward to* = czekać z niecierpliwością\n> - **Klucz w CKE:** opanuj phrasal verbs z look, get, take, give, put - to częsty zestaw w testach\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| A (look at) | *Look at* = patrzeć na; brak opieki | Uczeń kojarzy *look* z patrzeniem |\n| B (look for) | *Look for* = szukać; nie pasuje (pies nie zginął) | Uczeń kojarzy *look* z szukaniem |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Look after sb* = OPIEKOWAĆ się. Częsty błąd: uczniowie tłumaczą dosłownie *look after = patrzeć później* (BŁĘDNIE).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Synonim *look after* = *take care of* (oba znaczą opiekować się). Często wymieniane w testach.\n\n**9.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *were able*\n\nTłumaczenie: *the prisoners (byli w stanie)* *to escape.* → **the prisoners were able to escape** (Więźniowie byli w stanie uciec).\n\n## Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego\n\nFraza polska: *byli w stanie*\n- *byli w stanie* = potrafili, mieli zdolność/sposobność, udało im się\n- Angielski odpowiednik: *be able to + V* (Past: *were able to + V*)\n\nKluczowy element: *to escape* (po luce) wymaga konstrukcji z bezokolicznikiem.\n\n**Wniosek:** **were able + to escape** = byli w stanie uciec = **odpowiedź A**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji\n\n**A. were able** - *be able to + V* = być w stanie / móc zrobić; PAST: *were able to escape*\n- Znaczenie: posiadali zdolność, udało im się\n- Pasuje do polskiego *byli w stanie*\n\n**B. were going** - *be going to + V* = mieć zamiar zrobić; PAST: *were going to escape*\n- Znaczenie: PLANOWALI uciec (intencja), niekoniecznie udało się\n- Nie pasuje do *byli w stanie* (zdolność/sukces, nie sam plan)\n\n**C. were allowed** - *be allowed to + V* = mieć pozwolenie; PAST: *were allowed to escape*\n- Znaczenie: pozwolono im uciec - NIEMOŻLIWE w kontekście więźniów (brak pozwolenia na ucieczkę)\n- Nie pasuje semantycznie\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt, wersja A):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (were able)**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub brak odpowiedzi\n> - Klucz: *be able to + V* = być w stanie + V.\n\n## Reference\n\n> 📖 **Reference - Modal expressions:**\n> - *be able to + V* = być w stanie + V (zdolność, możliwość)\n> - *be going to + V* = mieć zamiar + V (intencja, plan)\n> - *be allowed to + V* = mieć pozwolenie + V (zezwolenie zewnętrzne)\n> - *can / could + V* = móc, potrafić (Past: could)\n> - **Klucz:** *were able to* (PAST) - szczególnie przy JEDNORAZOWYCH sukcesach, *could* - bardziej ogólne zdolności\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |\n| B (were going) | *be going to* = mieć zamiar; tu już WYKOPALI tunel, więc nie tylko *plan*, ale *DAJE rezultat* (wykonalność) | Uczeń kojarzy *being going to* z przyszłością |\n| C (were allowed) | Pozwolenie na ucieczkę z więzienia? - semantycznie absurdalne | Uczeń kojarzy *allowed* z możliwością |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Be able to* (NIE *be hability to*) - często mylone z *to be capable of + V-ing*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W Past Simple: *was/were able to + V* przeważnie używamy do JEDNORAZOWYCH sukcesów (zrobili to). *Could* używamy do OGÓLNYCH zdolności (potrafili to robić w przeszłości).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po *were able* MUSI być *to + V infinitive* (*were able to escape*), nie samo V-ing.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9. (0-5)<br>W zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych odpowiedzi (A-C) wybierz tę, która jest<br>tłumaczeniem fragmentu podanego w nawiasie, poprawnie uzupełniającym lukę.<br>Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.<br>9.1. (Czy mógłbyś mi pomóc) with these boxes? They are too heavy for me.<br>A. Shall I help you<br>B. Why didn’t you help me<br>C. Would you mind helping me<br>9.2. I haven’t been to a gym (odkąd) I twisted my ankle.<br>A. when<br>B. since<br>C. until<br>9.3. It’s too late to call our boss now. (A może wyślijmy) him an e-mail?<br>A. Did you send<br>B. Maybe we sent<br>C. What about sending<br>9.4. Your dog is really lovely. When you go on holiday, I can (zaopiekować się) him<br>for you.<br>A. look at<br>B. look for<br>C. look after<br>9.5. After digging the tunnel, the prisoners (byli w stanie) to escape.<br>A. were able<br>B. were going<br>C. were allowed<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>EJAP-P0-100</p>","answer_text_html":"<ol><li>Pospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem (np. bardzo,</li></ol>\n<p>dość, trochę) oraz zaimki nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu<br>polecenia.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>9.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong> - <em>Would you mind helping me</em></p>\n<p>Tłumaczenie: <em>(Czy mógłbyś mi pomóc)</em> with these boxes? → <strong>Would you mind helping me</strong> with these boxes?</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego</h4>\n<p>Fraza polska: <em>Czy mógłbyś mi pomóc</em></p>\n<ul><li><em>czy mógłbyś</em> = grzeczna prośba (would/could/would you mind)</li><li><em>mi pomóc</em> = me + help</li><li>TYP: GRZECZNA PROŚBA o przyszłą pomoc</li></ul>\n<p>Przekład angielski:</p>\n<ul><li><em>Would you mind helping me?</em> = Czy nie miałbyś nic przeciwko, żeby mi pomóc? (najbardziej grzeczne)</li><li><em>Could you help me?</em> = Czy mógłbyś mi pomóc? (też dobre)</li><li><em>Would you help me?</em> = Czy pomógłbyś mi? (też dobre)</li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <strong>odpowiedź C</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji</h4>\n<p><strong>A. Shall I help you</strong> - <em>Shall I + V?</em> = czy ja MAM ci pomóc (proposition od mówiącego do siebie) → OFEROWANIE pomocy, NIE proszenie o nią</p>\n<p><strong>B. Why didn&#x27;t you help me</strong> - <em>Why didn&#x27;t you + V?</em> = dlaczego NIE pomogłeś (Past Simple, pretensja) → niepasujące tematycznie (przeszłość, wyrzut)</p>\n<p><strong>C. Would you mind helping me</strong> - <em>Would you mind + V-ing?</em> = GRZECZNA prośba o pomoc → idealnie pasuje do <em>Czy mógłbyś mi pomóc</em></p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt, wersja A):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>C (Would you mind helping me)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi<br>- Klucz: <em>Would you mind + V-ing</em> = grzeczna prośba.</blockquote>\n<h4>Reference</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Grzeczne prośby:</strong><br>- <em>Would you mind + V-ing?</em> (najbardziej grzeczne; literalnie: czy miałbyś coś przeciwko)<br>- <em>Could you + V?</em> = Czy mógłbyś + V (grzecznie)<br>- <em>Would you + V?</em> = Czy + V (grzecznie)<br>- <em>Can you + V?</em> = Czy potrafisz/możesz + V (mniej formalne)<br>- <strong>UWAGA:</strong> <em>Shall I + V?</em> = czy MAM zrobić (OFEROWANIE pomocy, odwrotny kierunek)</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |<br>| A (Shall I help you) | Mówca OFERUJE pomoc, zamiast prosić - odwrotny kierunek | Uczeń kojarzy <em>help</em> z prośbą o pomoc, nie zauważa <em>I</em> |<br>| B (Why didn&#x27;t you help me) | Past Simple (przeszłość) + pretensja - niepasujące do polskiego <em>czy mógłbyś</em> | Uczeń słyszy <em>didn&#x27;t</em> i myli z trybem przypuszczającym |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Would you mind + V-ing</em> (z V-ing, NIE V infinitive). To często pomijana zasada gramatyczna.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Shall I ?</em> = OFERUJĘ ci coś zrobić (ja). <em>Could you ?</em> = PROSZĘ cię o coś. To OPPOSITE directions!</blockquote>\n<p><strong>9.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B</strong> - <em>since</em></p>\n<p>Tłumaczenie: <em>I haven&#x27;t been to a gym (odkąd)</em> <em>I twisted my ankle.</em> → <strong>since I twisted my ankle</strong> (odkąd skręciłem kostkę).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego</h4>\n<p>Fraza polska: <em>odkąd</em></p>\n<ul><li><em>odkąd</em> = od kiedy / od momentu, kiedy</li><li>TYP: PUNKT W PRZESZŁOŚCI, od którego trwa stan</li></ul>\n<p>Konstrukcja angielska z Present Perfect + since:</p>\n<ul><li><em>I haven&#x27;t been to a gym since I twisted my ankle</em> = NIE chodzę na siłownię, ODKĄD skręciłem kostkę</li><li>Present Perfect (<em>haven&#x27;t been</em>) + <em>since</em> + Past Simple (<em>twisted</em>) = typowa konstrukcja</li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <strong>odpowiedź B</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji</h4>\n<p><strong>A. when</strong> - <em>kiedy</em>; nie pasuje, bo <em>I haven&#x27;t been when I twisted</em> niegramatyczne (when + Past Simple to konkretny moment, nie okres)</p>\n<p><strong>B. since</strong> - <em>odkąd</em>; idealnie pasuje, Present Perfect + since + Past Simple = standardowa konstrukcja</p>\n<p><strong>C. until</strong> - <em>aż do</em>; odwrotny sens (do momentu, gdy ); <em>I haven&#x27;t been until I twisted my ankle</em> = nie chodziłem, AŻ skręciłem - niezgodne logicznie (powinno być inversja)</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt, wersja A):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>B (since)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A, C lub brak odpowiedzi<br>- Klucz: <em>Present Perfect + since + Past Simple</em> = standardowa konstrukcja angielska.</blockquote>\n<h4>Reference</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Present Perfect z <em>since/for</em>:</strong><br>- <em>since + punkt w czasie</em> = od (since 2020, since Monday, since I twisted my ankle)<br>- <em>for + okres czasu</em> = przez/od (for 5 years, for an hour)<br>- <strong>Klucz:</strong> <em>since</em> = PUNKT w przeszłości (kiedy się zaczęło); <em>for</em> = OKRES (jak długo trwa)<br>- <strong>Konstrukcja:</strong> Present Perfect (<em>I haven&#x27;t been</em>) + since + Past Simple (<em>I twisted</em>)</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |<br>| A (when) | <em>When</em> = kiedy; nie wprowadza okresu trwania od momentu | Uczeń kojarzy <em>odkąd</em> z <em>when</em> (które oznacza KIEDY) |<br>| C (until) | <em>Until</em> = aż do; odwrotny sens (granica końcowa) | Uczeń myli kierunek - <em>until</em> zatrzymuje, <em>since</em> rozpoczyna |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Since</em> z Present Perfect to STANDARD. Z Past Simple bywa też (<em>since I twisted my ankle</em>). NIE używaj <em>when</em> z Present Perfect w roli <em>odkąd</em>.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Until</em> (aż do) i <em>since</em> (odkąd) to PRZECIWIEŃSTWA. <em>I haven&#x27;t gone there since 2020</em> (nie byłem od 2020) vs <em>I stayed there until 2020</em> (zostałem do 2020).</blockquote>\n<p><strong>9.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong> - <em>What about sending</em></p>\n<p>Tłumaczenie: <em>(A może wyślijmy)</em> <em>him an e-mail?</em> → <strong>What about sending him an e-mail?</strong> (A może wyślijmy mu e-maila?)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego</h4>\n<p>Fraza polska: <em>A może wyślijmy</em></p>\n<ul><li><em>a może</em> = sugestia, propozycja</li><li><em>wyślijmy</em> = forma trybu rozkazującego I osoby liczby mnogiej (1st person plural imperative)</li><li>TYP: PROPOZYCJA / SUGESTIA</li></ul>\n<p>Konstrukcje angielskie wyrażające sugestię:</p>\n<ul><li><em>What about + V-ing?</em> = A może ? (najczęstsza w PP)</li><li><em>How about + V-ing?</em> = A może ?</li><li><em>Let&#x27;s + V</em> = Zróbmy</li><li><em>Why don&#x27;t we + V?</em> = Czemu nie + V?</li><li><em>Shall we + V?</em> = Może + V?</li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <em>What about sending</em> = idealna propozycja = <strong>odpowiedź C</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji</h4>\n<p><strong>A. Did you send</strong> - <em>Did you + V?</em> = Past Simple pytanie (czy wysłałeś?); to PYTANIE O PRZESZŁOŚĆ, nie propozycja</p>\n<p><strong>B. Maybe we sent</strong> - <em>Maybe we + Past Simple</em> = Może wysłaliśmy (Past Simple, ale jako propozycja - niegramatyczne; propozycja powinna być w przyszłości lub jako gerund)</p>\n<p><strong>C. What about sending</strong> - <em>What about + V-ing?</em> = idealnie wyraża propozycję; pasuje do polskiego <em>a może wyślijmy</em></p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt, wersja A):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>C (What about sending)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi<br>- Klucz: <em>What about + V-ing</em> = propozycja.</blockquote>\n<h4>Reference</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Propozycje (suggestions):</strong><br>- <em>What about + V-ing?</em> = A może + V?<br>- <em>How about + V-ing?</em> = A co z + V?<br>- <em>Let&#x27;s + V</em> = Zróbmy + V<br>- <em>Why don&#x27;t we + V?</em> = Czemu nie + V?<br>- <em>Shall we + V?</em> = Może + V?<br>- <strong>UWAGA:</strong> Po <em>What/How about</em> musi być GERUND (V-ing), NIE infinitive</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |<br>| A (Did you send) | Past Simple pytanie - przeszłość, NIE propozycja przyszłej akcji | Uczeń kojarzy <em>did</em> z polską formą trybu przypuszczającego |<br>| B (Maybe we sent) | Past Simple - propozycja powinna być w bezokoliczniku lub gerund, nie w Past Simple | Uczeń tłumaczy dosłownie <em>maybe = może</em> + Past |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>What about + V-ing</em> (z gerund!). Częsty błąd: <em>What about to send</em> (niegramatyczne) lub <em>What about we send</em> (też niegramatyczne).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Propozycja w angielskim ZAWSZE odnosi się do przyszłości lub teraźniejszości, NIGDY do Past Simple.</blockquote>\n<p><strong>9.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong> - <em>look after</em></p>\n<p>Tłumaczenie: <em>I can (zaopiekować się)</em> <em>him for you.</em> → <strong>I can look after him for you</strong> (Mogę się nim zaopiekować dla ciebie).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego</h4>\n<p>Fraza polska: <em>zaopiekować się</em></p>\n<ul><li><em>zaopiekować się</em> = wziąć pod opiekę, dbać o kogoś/coś</li><li>Angielski phrasal verb: <em>look after</em> (sb/sth)</li></ul>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <em>look after him</em> = zaopiekować się nim = <strong>odpowiedź C</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza phrasal verbs z &#x27;look&#x27;</h4>\n<p><strong>Phrasal verbs z LOOK:</strong></p>\n<ul><li><strong>look after</strong> sb/sth = opiekować się kimś/czymś (take care of)</li><li><strong>look at</strong> sb/sth = patrzeć na coś/kogoś</li><li><strong>look for</strong> sb/sth = szukać kogoś/czegoś</li><li><strong>look up</strong> sth = sprawdzić w słowniku</li><li><strong>look forward to</strong> + V-ing = czekać z niecierpliwością</li><li><strong>look up to</strong> sb = podziwiać</li><li><strong>look into</strong> sth = zbadać</li><li><strong>look out</strong> = uważać</li></ul>\n<p><strong>Eliminacja:</strong></p>\n<ul><li>A (<em>look at</em>) ✗ - <em>patrzeć na</em>; niezgodne semantycznie</li><li>B (<em>look for</em>) ✗ - <em>szukać</em>; niezgodne semantycznie</li><li><strong>C (<em>look after</em>) ✓</strong> - <em>opiekować się</em>; pasuje</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt, wersja A):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>C (look after)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi<br>- Klucz: <em>look after</em> = opiekować się (phrasal verb).</blockquote>\n<h4>Reference</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Phrasal verbs z LOOK:</strong><br>- <em>look after</em> = opiekować się (= take care of)<br>- <em>look at</em> = patrzeć na<br>- <em>look for</em> = szukać<br>- <em>look up</em> = sprawdzić (w słowniku)<br>- <em>look forward to</em> = czekać z niecierpliwością<br>- <strong>Klucz w CKE:</strong> opanuj phrasal verbs z look, get, take, give, put - to częsty zestaw w testach</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |<br>| A (look at) | <em>Look at</em> = patrzeć na; brak opieki | Uczeń kojarzy <em>look</em> z patrzeniem |<br>| B (look for) | <em>Look for</em> = szukać; nie pasuje (pies nie zginął) | Uczeń kojarzy <em>look</em> z szukaniem |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Look after sb</em> = OPIEKOWAĆ się. Częsty błąd: uczniowie tłumaczą dosłownie <em>look after = patrzeć później</em> (BŁĘDNIE).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Synonim <em>look after</em> = <em>take care of</em> (oba znaczą opiekować się). Często wymieniane w testach.</blockquote>\n<p><strong>9.5.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A</strong> - <em>were able</em></p>\n<p>Tłumaczenie: <em>the prisoners (byli w stanie)</em> <em>to escape.</em> → <strong>the prisoners were able to escape</strong> (Więźniowie byli w stanie uciec).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza znaczenia polskiego</h4>\n<p>Fraza polska: <em>byli w stanie</em></p>\n<ul><li><em>byli w stanie</em> = potrafili, mieli zdolność/sposobność, udało im się</li><li>Angielski odpowiednik: <em>be able to + V</em> (Past: <em>were able to + V</em>)</li></ul>\n<p>Kluczowy element: <em>to escape</em> (po luce) wymaga konstrukcji z bezokolicznikiem.</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <strong>were able + to escape</strong> = byli w stanie uciec = <strong>odpowiedź A</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna opcji</h4>\n<p><strong>A. were able</strong> - <em>be able to + V</em> = być w stanie / móc zrobić; PAST: <em>were able to escape</em></p>\n<ul><li>Znaczenie: posiadali zdolność, udało im się</li><li>Pasuje do polskiego <em>byli w stanie</em></li></ul>\n<p><strong>B. were going</strong> - <em>be going to + V</em> = mieć zamiar zrobić; PAST: <em>were going to escape</em></p>\n<ul><li>Znaczenie: PLANOWALI uciec (intencja), niekoniecznie udało się</li><li>Nie pasuje do <em>byli w stanie</em> (zdolność/sukces, nie sam plan)</li></ul>\n<p><strong>C. were allowed</strong> - <em>be allowed to + V</em> = mieć pozwolenie; PAST: <em>were allowed to escape</em></p>\n<ul><li>Znaczenie: pozwolono im uciec - NIEMOŻLIWE w kontekście więźniów (brak pozwolenia na ucieczkę)</li><li>Nie pasuje semantycznie</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt, wersja A):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>A (were able)</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź B, C lub brak odpowiedzi<br>- Klucz: <em>be able to + V</em> = być w stanie + V.</blockquote>\n<h4>Reference</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Modal expressions:</strong><br>- <em>be able to + V</em> = być w stanie + V (zdolność, możliwość)<br>- <em>be going to + V</em> = mieć zamiar + V (intencja, plan)<br>- <em>be allowed to + V</em> = mieć pozwolenie + V (zezwolenie zewnętrzne)<br>- <em>can / could + V</em> = móc, potrafić (Past: could)<br>- <strong>Klucz:</strong> <em>were able to</em> (PAST) - szczególnie przy JEDNORAZOWYCH sukcesach, <em>could</em> - bardziej ogólne zdolności</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Dlaczego błędna | Pułapka |<br>| B (were going) | <em>be going to</em> = mieć zamiar; tu już WYKOPALI tunel, więc nie tylko <em>plan</em>, ale <em>DAJE rezultat</em> (wykonalność) | Uczeń kojarzy <em>being going to</em> z przyszłością |<br>| C (were allowed) | Pozwolenie na ucieczkę z więzienia? - semantycznie absurdalne | Uczeń kojarzy <em>allowed</em> z możliwością |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Be able to</em> (NIE <em>be hability to</em>) - często mylone z <em>to be capable of + V-ing</em>.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> W Past Simple: <em>was/were able to + V</em> przeważnie używamy do JEDNORAZOWYCH sukcesów (zrobili to). <em>Could</em> używamy do OGÓLNYCH zdolności (potrafili to robić w przeszłości).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Po <em>were able</em> MUSI być <em>to + V infinitive</em> (<em>were able to escape</em>), nie samo V-ing.</blockquote>"}]}