{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/10","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"10","points":13,"ptype":"open","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10. (0-13)\nWypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200\ndo 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.\nZaznacz temat wybrany przez Ciebie, zakreślając jego numer.\n1. Wiele muzeów i galerii sztuki udostępnia swoje zbiory online. Napisz rozprawkę, w której\nprzedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.\n2. Anglojęzyczna gazeta internetowa postanowiła zorganizować kampanię promującą\naktywność fizyczną wśród młodzieży. Napisz list do redakcji popierający tę inicjatywę.\nW swoim liście uzasadnij, dlaczego uważasz, że taka kampania jest potrzebna,\ni zaproponuj, w jaki sposób mógłbyś/mogłabyś wesprzeć działania organizatorów.\nCZYSTOPIS\nEJAP-R0-100\nEJAP-R0-100\nZgodność z poleceniem\nSpójność\ni logika\nZakres\nśrodków\njęzykowych\nPoprawność\nśrodków\njęzykowych\nRAZEM\n0-1-2-3-4-5\n0-1-2\n0-1-2-3\n0-1-2-3\nElementy treści (0-1-2)\nElementy formy (0-1)\n1\n2\n3\n4\n5\n1\n2\n3\n4\nEJAP-R0-100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"10. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.\nMore and more museums give people a chance to see\ntheir exhibitions without leaving home. There are good\nand bad sides of this trend.\nThere are many art galleries which have decided to\nshow their exhibits on the Internet. For many people\nthis is a great chance to see famous works of art so\nthey embrace the idea. But it also has many\nopponents.\nTeza zgodna z tematem,\nzapowiada oczekiwaną strukturę\nrozprawki.\nIn the times of pandemic many institutions which deal\nwith culture have decided to show their collections on\ntheir websites. It seems a good idea but it also creates\nsome problems.\nTeza odbiegająca od tematu.\nMany institutions today have to change the way they\noperate. It is a problem many museums and galleries\nface. It may be good but it is also a problem.\nMany museums have too few visitors nowadays so\nthey are looking for different ways to make money. It\nhas some advantages and disadvantages.\nMore and more art galleries and museums share their\nequipment on the Internet. I will describe pros and\ncons of this solution.\nTezy niezgodne z tematem.\nIn recent years a lot of museums or art galleries allow\nto them illuminations were published in the internet. It\nis clear there are both advantages and disadvantages\nof the issue publishing them.\nTeza niejasna\nIn our times many galleries and museums decide to\ndisplay their collection online. It is a great idea.\nTeza odbiegająca od tematu (nie\nzapowiada oczekiwanej struktury\nrozprawki)\nMany galleries and museums nowadays have to earn\nmoney by showing their collections online.\nBrak tezy.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nElementy tematu\n1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony udostępniania lub oglądania zbiorów muzealnych /\nzbiorów galerii sztuki online.\n2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, nie bierze się\ntego argumentu pod uwagę, oceniając dany element.\n3. Dobre i złe strony mogą być przedstawione z punktu widzenia właścicieli muzeów /\nzwiedzających / pracowników / społeczeństwa.\n4. Jeśli zdający, zamiast wskazywać wady/zalety udostępniania zbiorów online, przedstawia\nswoją argumentację tezy, omawiając zalety/wady zwiedzania muzeów w sposób\ntradycyjny, taka realizacja danego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.\n5. Jeśli zdający odnosi się do pokazywania zbiorów muzealnych online / w Internecie, ale\nw innym celu niż samo obejrzenie eksponatów (np. ich sprzedaży lub wypożyczenia,\nzareklamowania wystawy online), taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na\npoziom niższy.\nZgodność z tematem\nWiele muzeów i galerii sztuki udostępnia swoje zbiory online. Napisz rozprawkę, w której\nprzedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.\n1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:\n• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)\n• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.\n- przyczyny popularności muzeów/galerii.\nFragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.\ngg\nfragmenty nie na temat\nfragmenty odbiegające od tematu\n„główka”\nelementy tematu\nC\nD\nX\nY\nA\nB\n2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:\n• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami\ntematu (X, Y), np.\n- szczegółowy opis eksponatów udostępnianych online, który nie jest związany\nz przedstawieniem argumentu za lub przeciw\n- rola muzeów w życiu człowieka.\nTakie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli\nwystępują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.\nw Tabeli A.\n3. Fragmenty wypracowania nie na temat:\n• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.\n- opis wycieczki do muzeum\n- wymiana eksponatów między muzeami\n- udostępnianie książek online.\nTakie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana\nna poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane\nw liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.\n4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany\nza odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,\nuznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).\n5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy,\nale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na\npoziom niższy (maksymalnie poziom 1).\n6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany\nfragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam\nfragment\npracy\nnie\nmoże\nbyć\nrealizacją\nelementu\ntematu\noraz\nczęścią\nwstępu/zakończenia.\n7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia\nz dłuższego fragmentu i uznanie go za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja\noceniana jest na 0.\nPodsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi\n1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej\nczęści pracy z rozwinięciem wypracowania.\n2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie\nz przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest\nakceptowane jako zgodne z treścią i tematem.\nPrzykłady schematycznego zakończenia\nrozprawki\nPrzykłady zakończenia luźno związanego\nz tematem\nAs you can see, this trend has not only the\nadvantages but also drawbacks.\nTo sum up, it’s good that we have so many\nmuseums.\nThe problem is very important and both\nadvantages and disadvantages have to be\nconsidered.\nAll in all, visiting museums is too expensive\nin my opinion.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nUwagi dodatkowe:\n1. Jeśli rozprawka jest napisana w formie listu (posiada zwrot rozpoczynający i/lub kończący),\nsegmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.\n2. Jeśli zamiast rozprawki zdający realizuje temat w formie relacji/opisu wizyty w muzeum\nonline, taka realizacja tematu jest kwalifikowana na poziom niższy we wstępie, obydwu\nelementach tematu oraz podsumowaniu.\nLIST\nTemat\nAnglojęzyczna gazeta internetowa postanowiła zorganizować kampanię promującą\naktywność fizyczną wśród młodzieży. Napisz list do redakcji popierający tę inicjatywę.\nW swoim liście uzasadnij, dlaczego uważasz, że taka kampania jest potrzebna, i zaproponuj,\nw jaki sposób mógłbyś/mogłabyś wesprzeć działania organizatorów.\nList formalny jest napisany w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym.\nMoże to być np. list czytelnika do gazety/czasopisma lub list mieszkańca do władz miasta. List\nmoże zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp.\nDobrze napisany list:\n• zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany\n• omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny\n• zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący, akapity\nitp.\nWstęp\n1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się do problemu\nniewystarczającej aktywności fizycznej wśród młodzieży / pomysłu zaproponowanej\nkampanii / swojej reakcji na przeczytany artykuł.\n2. Wstęp musi zawierać cel/powód napisania listu, zgodny z tematem, czyli organizacją\nkampanii lub problemem aktywności fizycznej wśród młodzieży. Pozytywna reakcja\nzdającego na propozycję kampanii, o której przeczytał w artykule, jest akceptowana jako\nwskazanie celu listu.\n3. Zdający nie musi we wstępie uzasadniać potrzeby tej kampanii oraz wskazywać sposobów\njej wsparcia.\n4. Jeśli zdający odnosi się we wstępie do przeczytania artykułu, ale nie wskazuje celu\nnapisania listu i w żaden sposób nie odnosi się do zawartości przeczytanego artykułu\n(kwestii kampanii promującej aktywność fizyczną), np. Yesterday I read an interesting\narticle on your website, taka realizacja wstępu kwalifikowana jest na poziom 0.\nJeśli zdający stosuje schematyczny wstęp typu: I’m writing in response to your article which\nwas published on October 11 i nie odnosi się do zawartości przeczytanego artykułu, taka\nrealizacja jest kwalifikowana na poziom 1.\n5. Jeśli fragment wypowiedzi zdającego jest niezbędny, aby wstęp zawierał cel listu, nie jest\nwydzielany jako należący do rozwinięcia.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nElementy tematu\nElementami są: (1) uzasadnienie potrzeby przeprowadzenia kampanii promującej aktywność\nfizyczną wśród młodzieży; (2) omówienie swojej propozycji wsparcia dla tej kampanii.\n(1) uzasadnienie potrzeby przeprowadzenia kampanii promującej aktywność fizyczną wśród\nmłodzieży\nWymagane jest uzasadnienie swojej pozytywnej opinii o przeprowadzeniu kampanii\npromującej aktywny styl życia. Nie jest wymagane bezpośrednie odniesienie się do\nskierowania tej kampanii do młodzieży.\nJeśli zdający wyraża negatywną opinię o pomyśle takiej kampanii, taka realizacja tego\nelementu polecenia jest kwalifikowana na poziom 0. Jeśli zdający odnosi się do pomysłu\nzorganizowania takiej kampanii we wstępie, a następnie w kolejnym akapicie uzasadnia\npotrzebę takiej kampanii (np. przedstawia problem braku aktywności wśród młodzieży /\npowody braku aktywności fizycznej), taka realizacja tego elementu jest akceptowana.\nJeśli zdający uzasadnia potrzebę walki z brakiem aktywności wśród młodzieży, ale nie\nwspomina o kampanii, taka realizacja tego elementu polecenia jest kwalifikowana na poziom\nniższy.\n(2) omówienie swojej propozycji wsparcia dla tej kampanii\nWymagane są wypowiedzi, w których zdający przedstawia swoją propozycję wsparcia\norganizatorów w przeprowadzeniu tej kampanii. Akceptowane są zróżnicowane rodzaje\npomocy, np. finansowa / reklama tej inicjatywy poprzez media społecznościowe /\nzorganizowanie grupy promującej tę akcję lub wydarzenia promującego ją (np. koncert\nw szkole).\nJeśli zdający przedstawia swój pomysł przeprowadzenia takiej kampanii, taka realizacja jest\nuznawana za propozycję wsparcia.\nJeśli zdający proponuje różne sposoby wsparcia tej kampanii, ale nie wspomina o swoim\nudziale/zaangażowaniu, taka realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana na\npoziom niższy.\nJeśli zdający przedstawia pomysł grupy, której jest członkiem (np. swojej klasy / grupy ludzi,\nz którymi działa w wolontariacie), taka realizacja tego elementu jest akceptowana.\nJeśli przedstawiony pomysł kampanii ogranicza się do wskazania osób, które mogą być / będą\nzaangażowane, a nie wynika z pracy, jakie działania zostaną podjęte w ramach wsparcia tej\nkampanii, taka realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.\nJeśli zdający stwierdza jedynie, że konieczne jest wsparcie takiej kampanii, ale nie\nprzedstawia własnej propozycji zaangażowania się, realizacja drugiego elementu tematu jest\nkwalifikowana na poziom 0.\nJeśli zdający pisze list do kolegi o tej inicjatywie, jej przydatności i swoim wsparciu, taka\nrealizacja poszczególnych części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy.\nZgodność z tematem\nAnglojęzyczna strona internetowa postanowiła zorganizować kampanię promującą aktywność\nfizyczną wśród młodzieży. Napisz list do redakcji popierający tę inicjatywę. W swoim liście\nuzasadnij, dlaczego uważasz, że taka kampania jest potrzebna,\ni zaproponuj, w jaki sposób mógłbyś/mogłabyś wesprzeć działania organizatorów.\n1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:\n• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)\n• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.\n- opis innych kampanii tego typu, które zdającemu się podobały.\nFragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.\n2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:\n• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami\ntematu (X, Y), np.\n- negatywna opinia o pomyśle przeprowadzenia takiej kampanii.\nTakie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli\nwystępują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.\nw Tabeli A.\n3. Fragmenty wypracowania nie na temat:\n• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.\n- niezdrowy styl życia młodzieży bez związku z kwestią aktywności fizycznej, np.\nniewłaściwe odżywianie się.\nTakie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana\nna poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane\nw liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.\n4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany\nza odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,\nuznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).\n5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy,\nale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na\npoziom niższy (maksymalnie poziom 1).\n6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany\nfragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam\nfragment\npracy\nnie\nmoże\nbyć\nrealizacją\nelementu\ntematu\noraz\nczęścią\nwstępu/zakończenia.\n7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia\nz dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja\njest kwalifikowana na poziom 0.\n8. Jeśli cały ostatni akapit jest realizacją jednego z elementów tematu, to ta część pracy jest\ntraktowana jako rozwinięcie. Oznacza to że zdający pominął zakończenie.\n„główka”\nelement 1.\nelement 2.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPodsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi\nRozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części\npracy z rozwinięciem wypracowania.\nDopuszczalne jest krótkie zakończenie listu, ale aby mogło być ono zakwalifikowane na\npoziom 2, musi odnosić się do kwestii poruszanych w rozwinięciu, np. przeprowadzenia\nkampanii / współpracy zdającego z organizatorami, roli mediów w promowaniu dobrych\nwzorców, np. I hope you will accept my offer of cooperation and I will be useful in promoting it\nin Poland. I’m waiting for your reply. Zakończenie ograniczające się do utartych zwrotów\nstosowanych w zakończeniu listu, np. Write me back; I’m looking forward to your answer, jest\nklasyfikowane jako schematyczne.\nElementy charakterystyczne dla formy\nList do redakcji jest listem formalnym. Akceptowane są zwroty rozpoczynające i kończące\no charakterze formalnym i półformalnym standardowo używane w języku angielskim.\nNie są akceptowane zwroty nieformalne (np. Hi; Hello; Greetings; See you) oraz\nnieodpowiednie w kontekście formalnego listu w języku angielskim (np. Dear Mrs; Dear Head\nJournalist; To Everybody).\nNie jest wymagana konsekwencja w użyciu zwrotu rozpoczynającego i kończącego list, pod\nwarunkiem, że obydwa są formalne/półformalne.\nSpójność i logika wypowiedzi\n2 p. wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie\nzdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu\n1 p. wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie\nzdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu\n0 p. wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie\nzdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu\nJeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub\n2-3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się\n0 punktów.\nW ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość\ndzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między\nzdaniami/akapitami tekstu.\nW ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest\nklarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają\nlogicznie z przesłanek).\nDodatkowe uwagi dotyczące spójności\n1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:\n• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest\nwcześniej wspomniane\n• nieuzasadnionego\nużycia\nczasowników\nw\nróżnych\nczasach\ngramatycznych\n(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)\n• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając\ntekst\n• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych\n• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie\nprzyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/\nkontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).\n2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność\ni logikę wypowiedzi.\n3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać\n2 punkty w tym kryterium.\n4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,\nczytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności\ni logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub\nwiększym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.\n5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku\nkluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne\nz zasadami logiki.\n6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza\njako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli\nkomunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.\n7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/\nniekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy\n(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych\nzaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZakres środków językowych\nW ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję\nśrodków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.\n3 p.\n• szeroki zakres środków językowych\n• w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością\ni różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych\n2 p.\n• zadowalający zakres środków językowych\n• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością\ni różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,\njednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości\n1 p.\n• ograniczony zakres środków językowych\n• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości\n0 p.\n• bardzo ograniczony zakres środków językowych\n• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości\nJeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości\nstylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć\no 1 punkt (maksymalnie do zera).\nZadowalający zakres środków językowych odnosi się do środków leksykalno-gramatycznych,\nujętych w zakresie struktur w Aneksie do Informatora, których znajomości można oczekiwać\nod absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej w roku szkolnym 2020/21 na poziomie B1+ (w skali\nESOKJ).\nPrzez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania\nznaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli\nz wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim\nstopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.\nPrzez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do\nwybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek\nleksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu\nw odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się\njednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione,\njeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza\nbez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt\npotoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.\nZa zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu\n„za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia\nw stylu).\nPoprawność środków językowych\nW ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,\nleksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.\nPoprawność językowa\n(leksykalno-gramatyczna)\nPoprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)\nnieliczne błędy zapisu\nliczne LUB bardzo liczne\nbłędy zapisu\nnieliczne błędy językowe\n3 p.\n2 p.\nliczne błędy językowe\n2 p.\n1 p.\nbardzo liczne błędy językowe\n1 p.\n0 p.\n1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej\nlub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.\n2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.\n3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych\nbłędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają\nkomunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często\nzakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nKwalifikowanie i oznaczanie błędów\nrodzaj błędu\nsposób oznaczenia\nprzykład\nbłąd językowy (leksykalny,\ngramatyczny)\npodkreślenie linią prostą\nMarek lubić czekoladę.\nbłąd językowy spowodowany\nbrakiem wyrazu\nznak √ w miejscu\nbrakującego wyrazu\nMarek √ czekoladę.\nbłąd ortograficzny\notoczenie słowa kołem\nSłońce gżeje.\nbłąd językowy i ortograficzny\nw jednym słowie\npodkreślenie linią prostą\ni otoczenie kołem\nSłońce gżać w lecie.\nbłędy w spójności / logice\npodkreślenie linią falistą\nZałożyłem kurtkę bo było\ngorąco.\nfragment odbiegający\nod tematu\notaczamy nawiasami\nkwadratowymi\nFragment odbiegający\nod tematu\nfragment niezgodny\nz tematem\notaczamy chmurką\nFragment niezgodny\nz tematem\nbłędy interpunkcyjne\notoczenie zbędnego znaku\nkółkiem\nznak √ w kółku w miejscu\nbrakującego znaku\nByło ciepło , i deszczowo.\nZrobiłem to √ ponieważ…\nBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe\ni oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.\nUsterki w spójności i logice występujące między akapitami mogą być zaznaczane „pionową\nfalą” na marginesie.\nUwagi dodatkowe\n1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest\n• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie\nodpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB\n• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna\nz poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium)\nLUB\n• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje\nsię „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się\n0 punktów w każdym kryterium).\n2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu\negzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego\nzdającego, jest uznawana za niesamodzielną.\n3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie\nnienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one\notaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków\njęzykowych i poprawności środków językowych.\n4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, przyznaje się 0 punktów za zakres\ni poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.\n5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.\n6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),\nprzyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.\n7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,\nwe wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.\n8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy\nortograficzne.\n9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną\ndysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (takie błędy\nnie są oznaczane w pracy zdającego). Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu\nw pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie\npoprawności językowej.\nZasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,\nz zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac\nzdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych\nna komputerze.\n10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,\npod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie\nform skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.","solution":"**10.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**Rozprawka 200-250 słów na temat dobrych i złych stron udostępniania zbiorów muzeów i galerii online.**\n\nStruktura: wstęp z tezą → akapit z plusami → akapit z minusami → podsumowanie.\n\n## Sposób 1 - pełen przykład rozprawki wzorcowej (~245 słów)\n\n> **Online Museum Collections: A Double-Edged Sword**\n>\n> In recent years, an increasing number of museums and art galleries have decided to make their collections available online. While this trend has clear advantages, it also raises some legitimate concerns. This essay will examine both the benefits and the drawbacks of this approach.\n>\n> On the one hand, virtual access to museum collections has numerous advantages. **Firstly**, it democratises culture by allowing people with disabilities, those living in remote areas, or those who cannot afford to travel to enjoy world-class art from their own homes. **Furthermore**, online collections serve as an invaluable educational resource - students and researchers can study masterpieces in high resolution, often with detailed descriptions and curator commentary that would not be available during a physical visit. **In addition**, digital platforms help to popularise lesser-known artists and exhibits, reaching audiences who might otherwise never engage with art.\n>\n> **On the other hand**, there are notable drawbacks. The most significant is that virtual visits cannot replicate the emotional and sensory experience of standing in front of an original artwork. The scale, texture, and aura of a masterpiece simply cannot be conveyed by a screen. **Moreover**, free online access may reduce physical attendance, which could lead to financial difficulties for institutions that rely on ticket revenue. **Finally**, reproductions may distort the true colours and details of the originals.\n>\n> **In conclusion**, while online museum collections undeniably broaden access to culture and serve as a powerful educational tool, they cannot replace the unique experience of an in-person visit. The two approaches should therefore be seen as complementary rather than mutually exclusive.\n\n**Słownictwo zaawansowane**: democratises, invaluable, masterpieces, replicate, emotional and sensory experience, mutually exclusive, complementary.\n\n## Sposób 2 - analiza struktury i linking words\n**Struktura rozprawki PR**:\n1. **Introduction** (~40 słów) - wprowadzenie tematu + teza: \"clear advantages but also concerns\"\n2. **Body 1 - Pros** (~75 słów) - 3 zalety: dostępność, edukacja, popularyzacja\n3. **Body 2 - Cons** (~70 słów) - 3 wady: brak doświadczenia fizycznego, spadek frekwencji, jakość reprodukcji\n4. **Conclusion** (~50 słów) - wnioskowanie: oba podejścia komplementarne\n\n**Linking words użyte** (kluczowe dla CKE):\n- Addition: Firstly, Furthermore, In addition, Moreover, Finally\n- Contrast: On the one hand, On the other hand\n- Conclusion: In conclusion, therefore\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - rozprawka 200-250 słów (max 13 pkt):**\n>\n> **ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (max 5 pkt):**\n> - **Treść (max 5)**:\n> 1. Wstęp z tezą zapowiadającą za i przeciw ✓\n> 2. Dobre strony (dostępność, edukacja, popularyzacja) ✓\n> 3. Złe strony (brak fizycznego doświadczenia, spadek frekwencji, jakość) ✓\n> 4. Podsumowanie zgodne z tezą ✓\n> 5. Brak fragmentów odbiegających ✓\n>\n> **Forma (max 4 pkt):**\n> 1. Teza poprawnie umiejscowiona (we wstępie) ✓\n> 2. Zamysł kompozycyjny (3-4 akapity) ✓\n> 3. Segmentacja (oddzielne akapity) ✓\n> 4. Długość 180-280 słów ✓ (245 słów)\n>\n> **SPÓJNOŚĆ I LOGIKA (0-2 pkt)**: linking words, logiczna sekwencja akapitów\n>\n> **ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt)**: leksyka zaawansowana (democratises, invaluable, replicate, complementary), strony bierne, struktury zaawansowane\n>\n> **POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt)**: gramatyka, ortografia, interpunkcja\n>\n> **RAZEM: max 13 pkt**\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Linking words obowiązkowe dla rozprawki:**\n> - **Addition**: moreover, furthermore, in addition, also\n> - **Contrast**: however, on the other hand, while, whereas, despite\n> - **Cause/Result**: therefore, consequently, as a result\n> - **Conclusion**: in conclusion, to sum up, all in all\n> - **Examples**: for instance, such as, namely\n\n> 📖 **Reference - Struktury zaawansowane do esejów:**\n> - **Inversion**: \"Not only does X provide , but it also \"\n> - **Passive Voice**: \"Online collections are seen as \"\n> - **Relative clauses**: \" those who cannot afford to travel \"\n> - **Modal speculation**: \"could lead to financial difficulties\"\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pilnuj długości 200-250 słów (tolerancja 180-280). Pisanie za krótko = utrata punktów za treść; za długo = irrelevant content.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Teza MUSI zapowiadać OBA stanowiska (pros + cons). Sama opinia (np. \"tylko korzyści\") = niezgodność z poleceniem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Każdy akapit MUSI mieć topic sentence + 2-3 argumenty z przykładami. Brak struktury = utrata punktów za formę.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Linking words są OBOWIĄZKOWE - bez nich utrata punktów za spójność (0/2). Minimum 5-7 różnych łączników w całym tekście.\n\n**10.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**List formalny 200-250 słów do redakcji anglojęzycznej gazety popierający kampanię promującą aktywność fizyczną wśród młodzieży.**\n\nStruktura: zwrot powitalny → cel listu → uzasadnienie potrzeby kampanii → propozycja wsparcia → zakończenie + sign-off.\n\n## Sposób 1 - pełen przykład listu wzorcowego (~240 słów)\n\n> Dear Sir or Madam,\n>\n> I am writing in response to your recent announcement about a campaign promoting physical activity among young people. I would like to express my full support for this initiative and offer my assistance.\n>\n> In my opinion, such a campaign is urgently needed for several reasons. **First and foremost**, obesity rates among teenagers have reached alarming levels in many Western countries, and a sedentary lifestyle is one of the main contributing factors. **Furthermore**, modern technology - smartphones, video games, and streaming platforms - keeps young people glued to their screens for hours every day, leaving little time for outdoor activities. **As a result**, many adolescents suffer from poor posture, weakened immunity, and even mental health problems such as anxiety and depression. A well-designed campaign could therefore make a significant difference to public health.\n>\n> **As for how I could support your efforts**, I would be delighted to help in various ways. I could volunteer as a content creator and prepare short, engaging videos for social media showcasing affordable exercise routines that require no equipment. **Moreover**, I could organise weekend running events at my local park, where participants would receive small rewards for their consistency. **Lastly**, I would be willing to translate campaign materials into Polish, which would help reach a wider audience.\n>\n> I look forward to hearing from you and discussing potential ways of collaboration in more detail.\n>\n> Yours faithfully,\n> Anna Kowalska\n\n**Słownictwo zaawansowane**: sedentary lifestyle, contributing factors, glued to their screens, weakened immunity, well-designed campaign, content creator, affordable exercise routines, consistency, collaboration.\n\n## Sposób 2 - analiza struktury listu formalnego\n**Struktura listu formalnego PR**:\n1. **Salutation** - Dear Sir or Madam (gdy nie znasz adresata)\n2. **Opening** (~30 słów) - \"I am writing in response to I would like to express my support \"\n3. **Body 1 - Uzasadnienie potrzeby kampanii** (~90 słów) - 3 powody: otyłość, technologia, problemy zdrowia psychicznego\n4. **Body 2 - Propozycja wsparcia** (~80 słów) - 3 sposoby: content creator, eventy, tłumaczenia\n5. **Closing** (~25 słów) - \"I look forward to hearing from you \"\n6. **Sign-off** - Yours faithfully (bo nie znasz nazwiska) + imię nazwisko\n\n**Linking words obowiązkowe**:\n- First and foremost, Furthermore, As a result (uzasadnienie)\n- Moreover, Lastly, As for (propozycje)\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - list formalny 200-250 słów (max 13 pkt):**\n>\n> **ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (max 5 pkt):**\n> - **Treść (max 5)**:\n> 1. Wstęp określający cel (poparcie kampanii) ✓\n> 2. Uzasadnienie potrzeby kampanii (otyłość, technologia, zdrowie psychiczne) ✓\n> 3. Propozycja wsparcia (volontariat content, eventy, tłumaczenia) ✓\n> 4. Zakończenie zgodne z treścią ✓\n> 5. Brak fragmentów odbiegających ✓\n>\n> **Forma (max 4 pkt):**\n> 1. **Dear Sir or Madam** (start) + **Yours faithfully** (close) - OBOWIĄZKOWE ✓\n> 2. Zamysł kompozycyjny (5 części) ✓\n> 3. Segmentacja na akapity ✓\n> 4. Długość 180-280 słów ✓ (240 słów)\n>\n> **SPÓJNOŚĆ I LOGIKA (0-2 pkt)**: linking words, struktura logiczna\n>\n> **ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt)**: formalna leksyka, kolokacje, strony bierne\n>\n> **POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt)**: gramatyka, ortografia, interpunkcja\n>\n> **RAZEM: max 13 pkt**\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Salutations & Sign-offs (KRYTYCZNE):**\n> - **Dear Sir or Madam** (nie znasz nazwiska) → **Yours faithfully** ✓\n> - **Dear Mr/Ms Smith** (znasz nazwisko) → **Yours sincerely**\n> - **NIE**: \"Dear All\", \"Hello\", \"Hi\" - to nieformalne\n\n> 📖 **Reference - Formalny styl listu:**\n> - **Avoid contractions**: \"I am writing\" (NIE \"I'm writing\")\n> - **Use full forms**: \"would not\", \"could not\" (NIE \"wouldn't\", \"couldn't\")\n> - **Avoid slang**: \"young people\" (NIE \"kids\", \"guys\")\n> - **Polite hedging**: \"I would like to \" \"I would be grateful if \"\n\n> 📖 **Reference - Zwroty formalne do listów:**\n> - **Opening**: \"I am writing in response to \" / \"I am writing to express my support for \"\n> - **Proposing**: \"I would be delighted to \" / \"I could volunteer as \"\n> - **Closing**: \"I look forward to hearing from you.\"\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** KLASYCZNE pomylenie: **Yours faithfully** (z Dear Sir/Madam) vs **Yours sincerely** (z Dear Mr Smith). Pomyłka = utrata punktu za formę.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Brak **\"Dear Sir or Madam\"** lub **\"Yours faithfully\"** = OBOWIĄZKOWE elementy formy - ich brak = 0 pkt za formę listu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** AVOID contractions (I'm, don't, won't) - w formalnym liście używaj pełnych form. To kryterium poprawności.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Każdy element treści MUSI być rozwinięty (min. 2-3 zdania). Sam \"I support the campaign\" bez uzasadnienia = niespełnienie treści (utrata 1-2 pkt).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o IMIENIU/NAZWISKU pod \"Yours faithfully\" - pominięcie = niespełnienie konwencji formy.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-10.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 10. (0-13)
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.
Zaznacz temat wybrany przez Ciebie, zakreślając jego numer.

\n
  1. Wiele muzeów i galerii sztuki udostępnia swoje zbiory online. Napisz rozprawkę, w której
\n

przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.

\n
  1. Anglojęzyczna gazeta internetowa postanowiła zorganizować kampanię promującą
\n

aktywność fizyczną wśród młodzieży. Napisz list do redakcji popierający tę inicjatywę.
W swoim liście uzasadnij, dlaczego uważasz, że taka kampania jest potrzebna,
i zaproponuj, w jaki sposób mógłbyś/mogłabyś wesprzeć działania organizatorów.
CZYSTOPIS
EJAP-R0-100
EJAP-R0-100
Zgodność z poleceniem
Spójność
i logika
Zakres
środków
językowych
Poprawność
środków
językowych
RAZEM
0-1-2-3-4-5
0-1-2
0-1-2-3
0-1-2-3
Elementy treści (0-1-2)
Elementy formy (0-1)
1
2
3
4
5
1
2
3
4
EJAP-R0-100
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)

","answer_text_html":"
  1. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
\n

More and more museums give people a chance to see
their exhibitions without leaving home. There are good
and bad sides of this trend.
There are many art galleries which have decided to
show their exhibits on the Internet. For many people
this is a great chance to see famous works of art so
they embrace the idea. But it also has many
opponents.
Teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną strukturę
rozprawki.
In the times of pandemic many institutions which deal
with culture have decided to show their collections on
their websites. It seems a good idea but it also creates
some problems.
Teza odbiegająca od tematu.
Many institutions today have to change the way they
operate. It is a problem many museums and galleries
face. It may be good but it is also a problem.
Many museums have too few visitors nowadays so
they are looking for different ways to make money. It
has some advantages and disadvantages.
More and more art galleries and museums share their
equipment on the Internet. I will describe pros and
cons of this solution.
Tezy niezgodne z tematem.
In recent years a lot of museums or art galleries allow
to them illuminations were published in the internet. It
is clear there are both advantages and disadvantages
of the issue publishing them.
Teza niejasna
In our times many galleries and museums decide to
display their collection online. It is a great idea.
Teza odbiegająca od tematu (nie
zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki)
Many galleries and museums nowadays have to earn
money by showing their collections online.
Brak tezy.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Elementy tematu

\n
  1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony udostępniania lub oglądania zbiorów muzealnych /
\n

zbiorów galerii sztuki online.

\n
  1. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, nie bierze się
\n

tego argumentu pod uwagę, oceniając dany element.

\n
  1. Dobre i złe strony mogą być przedstawione z punktu widzenia właścicieli muzeów /
\n

zwiedzających / pracowników / społeczeństwa.

\n
  1. Jeśli zdający, zamiast wskazywać wady/zalety udostępniania zbiorów online, przedstawia
\n

swoją argumentację tezy, omawiając zalety/wady zwiedzania muzeów w sposób
tradycyjny, taka realizacja danego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.

\n
  1. Jeśli zdający odnosi się do pokazywania zbiorów muzealnych online / w Internecie, ale
\n

w innym celu niż samo obejrzenie eksponatów (np. ich sprzedaży lub wypożyczenia,
zareklamowania wystawy online), taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy.
Zgodność z tematem
Wiele muzeów i galerii sztuki udostępnia swoje zbiory online. Napisz rozprawkę, w której
przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.

\n
  1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
\n

• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

\n\n

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
gg
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
„główka”
elementy tematu
C
D
X
Y
A
B

\n
  1. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
\n

• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.

\n\n

z przedstawieniem argumentu za lub przeciw

\n\n

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.

\n
  1. Fragmenty wypracowania nie na temat:
\n

• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

\n\n

Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

\n
  1. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany
\n

za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

\n
  1. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy,
\n

ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

\n
  1. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
\n

fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment
pracy
nie
może
być
realizacją
elementu
tematu
oraz
częścią
wstępu/zakończenia.

\n
  1. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
\n

z dłuższego fragmentu i uznanie go za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

\n
  1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej
\n

części pracy z rozwinięciem wypracowania.

\n
  1. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
\n

z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia
rozprawki
Przykłady zakończenia luźno związanego
z tematem
As you can see, this trend has not only the
advantages but also drawbacks.
To sum up, it’s good that we have so many
museums.
The problem is very important and both
advantages and disadvantages have to be
considered.
All in all, visiting museums is too expensive
in my opinion.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Uwagi dodatkowe:

\n
  1. Jeśli rozprawka jest napisana w formie listu (posiada zwrot rozpoczynający i/lub kończący),
\n

segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.

\n
  1. Jeśli zamiast rozprawki zdający realizuje temat w formie relacji/opisu wizyty w muzeum
\n

online, taka realizacja tematu jest kwalifikowana na poziom niższy we wstępie, obydwu
elementach tematu oraz podsumowaniu.
LIST
Temat
Anglojęzyczna gazeta internetowa postanowiła zorganizować kampanię promującą
aktywność fizyczną wśród młodzieży. Napisz list do redakcji popierający tę inicjatywę.
W swoim liście uzasadnij, dlaczego uważasz, że taka kampania jest potrzebna, i zaproponuj,
w jaki sposób mógłbyś/mogłabyś wesprzeć działania organizatorów.
List formalny jest napisany w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym.
Może to być np. list czytelnika do gazety/czasopisma lub list mieszkańca do władz miasta. List
może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp.
Dobrze napisany list:
• zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany
• omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny
• zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący, akapity
itp.
Wstęp

\n
  1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się do problemu
\n

niewystarczającej aktywności fizycznej wśród młodzieży / pomysłu zaproponowanej
kampanii / swojej reakcji na przeczytany artykuł.

\n
  1. Wstęp musi zawierać cel/powód napisania listu, zgodny z tematem, czyli organizacją
\n

kampanii lub problemem aktywności fizycznej wśród młodzieży. Pozytywna reakcja
zdającego na propozycję kampanii, o której przeczytał w artykule, jest akceptowana jako
wskazanie celu listu.

\n
  1. Zdający nie musi we wstępie uzasadniać potrzeby tej kampanii oraz wskazywać sposobów
\n

jej wsparcia.

\n
  1. Jeśli zdający odnosi się we wstępie do przeczytania artykułu, ale nie wskazuje celu
\n

napisania listu i w żaden sposób nie odnosi się do zawartości przeczytanego artykułu
(kwestii kampanii promującej aktywność fizyczną), np. Yesterday I read an interesting
article on your website, taka realizacja wstępu kwalifikowana jest na poziom 0.
Jeśli zdający stosuje schematyczny wstęp typu: I’m writing in response to your article which
was published on October 11 i nie odnosi się do zawartości przeczytanego artykułu, taka
realizacja jest kwalifikowana na poziom 1.

\n
  1. Jeśli fragment wypowiedzi zdającego jest niezbędny, aby wstęp zawierał cel listu, nie jest
\n

wydzielany jako należący do rozwinięcia.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Elementy tematu
Elementami są: (1) uzasadnienie potrzeby przeprowadzenia kampanii promującej aktywność
fizyczną wśród młodzieży; (2) omówienie swojej propozycji wsparcia dla tej kampanii.
(1) uzasadnienie potrzeby przeprowadzenia kampanii promującej aktywność fizyczną wśród
młodzieży
Wymagane jest uzasadnienie swojej pozytywnej opinii o przeprowadzeniu kampanii
promującej aktywny styl życia. Nie jest wymagane bezpośrednie odniesienie się do
skierowania tej kampanii do młodzieży.
Jeśli zdający wyraża negatywną opinię o pomyśle takiej kampanii, taka realizacja tego
elementu polecenia jest kwalifikowana na poziom 0. Jeśli zdający odnosi się do pomysłu
zorganizowania takiej kampanii we wstępie, a następnie w kolejnym akapicie uzasadnia
potrzebę takiej kampanii (np. przedstawia problem braku aktywności wśród młodzieży /
powody braku aktywności fizycznej), taka realizacja tego elementu jest akceptowana.
Jeśli zdający uzasadnia potrzebę walki z brakiem aktywności wśród młodzieży, ale nie
wspomina o kampanii, taka realizacja tego elementu polecenia jest kwalifikowana na poziom
niższy.
(2) omówienie swojej propozycji wsparcia dla tej kampanii
Wymagane są wypowiedzi, w których zdający przedstawia swoją propozycję wsparcia
organizatorów w przeprowadzeniu tej kampanii. Akceptowane są zróżnicowane rodzaje
pomocy, np. finansowa / reklama tej inicjatywy poprzez media społecznościowe /
zorganizowanie grupy promującej tę akcję lub wydarzenia promującego ją (np. koncert
w szkole).
Jeśli zdający przedstawia swój pomysł przeprowadzenia takiej kampanii, taka realizacja jest
uznawana za propozycję wsparcia.
Jeśli zdający proponuje różne sposoby wsparcia tej kampanii, ale nie wspomina o swoim
udziale/zaangażowaniu, taka realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana na
poziom niższy.
Jeśli zdający przedstawia pomysł grupy, której jest członkiem (np. swojej klasy / grupy ludzi,
z którymi działa w wolontariacie), taka realizacja tego elementu jest akceptowana.
Jeśli przedstawiony pomysł kampanii ogranicza się do wskazania osób, które mogą być / będą
zaangażowane, a nie wynika z pracy, jakie działania zostaną podjęte w ramach wsparcia tej
kampanii, taka realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
Jeśli zdający stwierdza jedynie, że konieczne jest wsparcie takiej kampanii, ale nie
przedstawia własnej propozycji zaangażowania się, realizacja drugiego elementu tematu jest
kwalifikowana na poziom 0.
Jeśli zdający pisze list do kolegi o tej inicjatywie, jej przydatności i swoim wsparciu, taka
realizacja poszczególnych części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy.
Zgodność z tematem
Anglojęzyczna strona internetowa postanowiła zorganizować kampanię promującą aktywność
fizyczną wśród młodzieży. Napisz list do redakcji popierający tę inicjatywę. W swoim liście
uzasadnij, dlaczego uważasz, że taka kampania jest potrzebna,
i zaproponuj, w jaki sposób mógłbyś/mogłabyś wesprzeć działania organizatorów.

\n
  1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
\n

• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.

\n\n

Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

\n
  1. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
\n

• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.

\n\n

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.

\n
  1. Fragmenty wypracowania nie na temat:
\n

• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.

\n\n

niewłaściwe odżywianie się.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

\n
  1. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1-2 zdania), który mógłby zostać uznany
\n

za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

\n
  1. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy,
\n

ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

\n
  1. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
\n

fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment
pracy
nie
może
być
realizacją
elementu
tematu
oraz
częścią
wstępu/zakończenia.

\n
  1. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia
\n

z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
jest kwalifikowana na poziom 0.

\n
  1. Jeśli cały ostatni akapit jest realizacją jednego z elementów tematu, to ta część pracy jest
\n

traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to że zdający pominął zakończenie.
„główka”
element 1.
element 2.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.
Dopuszczalne jest krótkie zakończenie listu, ale aby mogło być ono zakwalifikowane na
poziom 2, musi odnosić się do kwestii poruszanych w rozwinięciu, np. przeprowadzenia
kampanii / współpracy zdającego z organizatorami, roli mediów w promowaniu dobrych
wzorców, np. I hope you will accept my offer of cooperation and I will be useful in promoting it
in Poland. I’m waiting for your reply. Zakończenie ograniczające się do utartych zwrotów
stosowanych w zakończeniu listu, np. Write me back; I’m looking forward to your answer, jest
klasyfikowane jako schematyczne.
Elementy charakterystyczne dla formy
List do redakcji jest listem formalnym. Akceptowane są zwroty rozpoczynające i kończące
o charakterze formalnym i półformalnym standardowo używane w języku angielskim.
Nie są akceptowane zwroty nieformalne (np. Hi; Hello; Greetings; See you) oraz
nieodpowiednie w kontekście formalnego listu w języku angielskim (np. Dear Mrs; Dear Head
Journalist; To Everybody).
Nie jest wymagana konsekwencja w użyciu zwrotu rozpoczynającego i kończącego list, pod
warunkiem, że obydwa są formalne/półformalne.
Spójność i logika wypowiedzi
2 p. wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
1 p. wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
0 p. wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub
2-3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają
logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności

\n
  1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
\n

• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego
użycia
czasowników
w
różnych
czasach
gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając
tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/
kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).

\n
  1. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
\n

i logikę wypowiedzi.

\n
  1. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
\n

2 punkty w tym kryterium.

\n
  1. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
\n

czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.

\n
  1. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku
\n

kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne
z zasadami logiki.

\n
  1. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
\n

jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli
komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.

\n
  1. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
\n

niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy
(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
3 p.
• szeroki zakres środków językowych
• w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
2 p.
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
1 p.
• ograniczony zakres środków językowych
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
0 p.
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Zadowalający zakres środków językowych odnosi się do środków leksykalno-gramatycznych,
ujętych w zakresie struktur w Aneksie do Informatora, których znajomości można oczekiwać
od absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej w roku szkolnym 2020/21 na poziomie B1+ (w skali
ESOKJ).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu
w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się
jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione,
jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza
bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt
potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu
„za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia
w stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność językowa
(leksykalno-gramatyczna)
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
nieliczne błędy zapisu
liczne LUB bardzo liczne
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe
3 p.
2 p.
liczne błędy językowe
2 p.
1 p.
bardzo liczne błędy językowe
1 p.
0 p.

\n
  1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
\n

lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.

\n
  1. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
  2. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
\n

błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
rodzaj błędu
sposób oznaczenia
przykład
błąd językowy (leksykalny,
gramatyczny)
podkreślenie linią prostą
Marek lubić czekoladę.
błąd językowy spowodowany
brakiem wyrazu
znak √ w miejscu
brakującego wyrazu
Marek √ czekoladę.
błąd ortograficzny
otoczenie słowa kołem
Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny
w jednym słowie
podkreślenie linią prostą
i otoczenie kołem
Słońce gżać w lecie.
błędy w spójności / logice
podkreślenie linią falistą
Założyłem kurtkę bo było
gorąco.
fragment odbiegający
od tematu
otaczamy nawiasami
kwadratowymi
Fragment odbiegający
od tematu
fragment niezgodny
z tematem
otaczamy chmurką
Fragment niezgodny
z tematem
błędy interpunkcyjne
otoczenie zbędnego znaku
kółkiem
znak √ w kółku w miejscu
brakującego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
Zrobiłem to √ ponieważ…
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące między akapitami mogą być zaznaczane „pionową
falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe

\n
  1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
\n

• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie
odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna
z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium)
LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje
się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się
0 punktów w każdym kryterium).

\n
  1. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu
\n

egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego
zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.

\n
  1. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie
\n

nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one
otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków
językowych i poprawności środków językowych.

\n
  1. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, przyznaje się 0 punktów za zakres
\n

i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.

\n
  1. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
\n

we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

\n
  1. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
\n

przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.

\n
  1. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
\n

we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.

\n
  1. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy
\n

ortograficzne.

\n
  1. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
\n

dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (takie błędy
nie są oznaczane w pracy zdającego). Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu
w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie
poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac
zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych
na komputerze.

\n
  1. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
\n

pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie
form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

10.1. ## Poprawna odpowiedź
Rozprawka 200-250 słów na temat dobrych i złych stron udostępniania zbiorów muzeów i galerii online.

\n

Struktura: wstęp z tezą → akapit z plusami → akapit z minusami → podsumowanie.

\n

Sposób 1 - pełen przykład rozprawki wzorcowej (~245 słów)

\n
Online Museum Collections: A Double-Edged Sword

In recent years, an increasing number of museums and art galleries have decided to make their collections available online. While this trend has clear advantages, it also raises some legitimate concerns. This essay will examine both the benefits and the drawbacks of this approach.

On the one hand, virtual access to museum collections has numerous advantages. Firstly, it democratises culture by allowing people with disabilities, those living in remote areas, or those who cannot afford to travel to enjoy world-class art from their own homes. Furthermore, online collections serve as an invaluable educational resource - students and researchers can study masterpieces in high resolution, often with detailed descriptions and curator commentary that would not be available during a physical visit. In addition, digital platforms help to popularise lesser-known artists and exhibits, reaching audiences who might otherwise never engage with art.

On the other hand, there are notable drawbacks. The most significant is that virtual visits cannot replicate the emotional and sensory experience of standing in front of an original artwork. The scale, texture, and aura of a masterpiece simply cannot be conveyed by a screen. Moreover, free online access may reduce physical attendance, which could lead to financial difficulties for institutions that rely on ticket revenue. Finally, reproductions may distort the true colours and details of the originals.

In conclusion, while online museum collections undeniably broaden access to culture and serve as a powerful educational tool, they cannot replace the unique experience of an in-person visit. The two approaches should therefore be seen as complementary rather than mutually exclusive.
\n

Słownictwo zaawansowane: democratises, invaluable, masterpieces, replicate, emotional and sensory experience, mutually exclusive, complementary.

\n

Sposób 2 - analiza struktury i linking words

\n

Struktura rozprawki PR:

\n
  1. Introduction (~40 słów) - wprowadzenie tematu + teza: "clear advantages but also concerns"
  2. Body 1 - Pros (~75 słów) - 3 zalety: dostępność, edukacja, popularyzacja
  3. Body 2 - Cons (~70 słów) - 3 wady: brak doświadczenia fizycznego, spadek frekwencji, jakość reprodukcji
  4. Conclusion (~50 słów) - wnioskowanie: oba podejścia komplementarne
\n

Linking words użyte (kluczowe dla CKE):

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - rozprawka 200-250 słów (max 13 pkt):

ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (max 5 pkt):
- Treść (max 5):
1. Wstęp z tezą zapowiadającą za i przeciw ✓
2. Dobre strony (dostępność, edukacja, popularyzacja) ✓
3. Złe strony (brak fizycznego doświadczenia, spadek frekwencji, jakość) ✓
4. Podsumowanie zgodne z tezą ✓
5. Brak fragmentów odbiegających ✓

Forma (max 4 pkt):
1. Teza poprawnie umiejscowiona (we wstępie) ✓
2. Zamysł kompozycyjny (3-4 akapity) ✓
3. Segmentacja (oddzielne akapity) ✓
4. Długość 180-280 słów ✓ (245 słów)

SPÓJNOŚĆ I LOGIKA (0-2 pkt): linking words, logiczna sekwencja akapitów

ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt): leksyka zaawansowana (democratises, invaluable, replicate, complementary), strony bierne, struktury zaawansowane

POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt): gramatyka, ortografia, interpunkcja

RAZEM: max 13 pkt
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Linking words obowiązkowe dla rozprawki:
- Addition: moreover, furthermore, in addition, also
- Contrast: however, on the other hand, while, whereas, despite
- Cause/Result: therefore, consequently, as a result
- Conclusion: in conclusion, to sum up, all in all
- Examples: for instance, such as, namely
\n
📖 Reference - Struktury zaawansowane do esejów:
- Inversion: "Not only does X provide , but it also "
- Passive Voice: "Online collections are seen as "
- Relative clauses: " those who cannot afford to travel "
- Modal speculation: "could lead to financial difficulties"
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Pilnuj długości 200-250 słów (tolerancja 180-280). Pisanie za krótko = utrata punktów za treść; za długo = irrelevant content.
\n
⚠️ Uwaga: Teza MUSI zapowiadać OBA stanowiska (pros + cons). Sama opinia (np. "tylko korzyści") = niezgodność z poleceniem.
\n
⚠️ Uwaga: Każdy akapit MUSI mieć topic sentence + 2-3 argumenty z przykładami. Brak struktury = utrata punktów za formę.
\n
⚠️ Uwaga: Linking words są OBOWIĄZKOWE - bez nich utrata punktów za spójność (0/2). Minimum 5-7 różnych łączników w całym tekście.
\n

10.2. ## Poprawna odpowiedź
List formalny 200-250 słów do redakcji anglojęzycznej gazety popierający kampanię promującą aktywność fizyczną wśród młodzieży.

\n

Struktura: zwrot powitalny → cel listu → uzasadnienie potrzeby kampanii → propozycja wsparcia → zakończenie + sign-off.

\n

Sposób 1 - pełen przykład listu wzorcowego (~240 słów)

\n
Dear Sir or Madam,

I am writing in response to your recent announcement about a campaign promoting physical activity among young people. I would like to express my full support for this initiative and offer my assistance.

In my opinion, such a campaign is urgently needed for several reasons. First and foremost, obesity rates among teenagers have reached alarming levels in many Western countries, and a sedentary lifestyle is one of the main contributing factors. Furthermore, modern technology - smartphones, video games, and streaming platforms - keeps young people glued to their screens for hours every day, leaving little time for outdoor activities. As a result, many adolescents suffer from poor posture, weakened immunity, and even mental health problems such as anxiety and depression. A well-designed campaign could therefore make a significant difference to public health.

As for how I could support your efforts, I would be delighted to help in various ways. I could volunteer as a content creator and prepare short, engaging videos for social media showcasing affordable exercise routines that require no equipment. Moreover, I could organise weekend running events at my local park, where participants would receive small rewards for their consistency. Lastly, I would be willing to translate campaign materials into Polish, which would help reach a wider audience.

I look forward to hearing from you and discussing potential ways of collaboration in more detail.

Yours faithfully,
Anna Kowalska
\n

Słownictwo zaawansowane: sedentary lifestyle, contributing factors, glued to their screens, weakened immunity, well-designed campaign, content creator, affordable exercise routines, consistency, collaboration.

\n

Sposób 2 - analiza struktury listu formalnego

\n

Struktura listu formalnego PR:

\n
  1. Salutation - Dear Sir or Madam (gdy nie znasz adresata)
  2. Opening (~30 słów) - "I am writing in response to I would like to express my support "
  3. Body 1 - Uzasadnienie potrzeby kampanii (~90 słów) - 3 powody: otyłość, technologia, problemy zdrowia psychicznego
  4. Body 2 - Propozycja wsparcia (~80 słów) - 3 sposoby: content creator, eventy, tłumaczenia
  5. Closing (~25 słów) - "I look forward to hearing from you "
  6. Sign-off - Yours faithfully (bo nie znasz nazwiska) + imię nazwisko
\n

Linking words obowiązkowe:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - list formalny 200-250 słów (max 13 pkt):

ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM (max 5 pkt):
- Treść (max 5):
1. Wstęp określający cel (poparcie kampanii) ✓
2. Uzasadnienie potrzeby kampanii (otyłość, technologia, zdrowie psychiczne) ✓
3. Propozycja wsparcia (volontariat content, eventy, tłumaczenia) ✓
4. Zakończenie zgodne z treścią ✓
5. Brak fragmentów odbiegających ✓

Forma (max 4 pkt):
1. Dear Sir or Madam (start) + Yours faithfully (close) - OBOWIĄZKOWE ✓
2. Zamysł kompozycyjny (5 części) ✓
3. Segmentacja na akapity ✓
4. Długość 180-280 słów ✓ (240 słów)

SPÓJNOŚĆ I LOGIKA (0-2 pkt): linking words, struktura logiczna

ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt): formalna leksyka, kolokacje, strony bierne

POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH (0-3 pkt): gramatyka, ortografia, interpunkcja

RAZEM: max 13 pkt
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Salutations & Sign-offs (KRYTYCZNE):
- Dear Sir or Madam (nie znasz nazwiska) → Yours faithfully ✓
- Dear Mr/Ms Smith (znasz nazwisko) → Yours sincerely
- NIE: "Dear All", "Hello", "Hi" - to nieformalne
\n
📖 Reference - Formalny styl listu:
- Avoid contractions: "I am writing" (NIE "I'm writing")
- Use full forms: "would not", "could not" (NIE "wouldn't", "couldn't")
- Avoid slang: "young people" (NIE "kids", "guys")
- Polite hedging: "I would like to " "I would be grateful if "
\n
📖 Reference - Zwroty formalne do listów:
- Opening: "I am writing in response to " / "I am writing to express my support for "
- Proposing: "I would be delighted to " / "I could volunteer as "
- Closing: "I look forward to hearing from you."
\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: KLASYCZNE pomylenie: Yours faithfully (z Dear Sir/Madam) vs Yours sincerely (z Dear Mr Smith). Pomyłka = utrata punktu za formę.
\n
⚠️ Uwaga: Brak "Dear Sir or Madam" lub "Yours faithfully" = OBOWIĄZKOWE elementy formy - ich brak = 0 pkt za formę listu.
\n
⚠️ Uwaga: AVOID contractions (I'm, don't, won't) - w formalnym liście używaj pełnych form. To kryterium poprawności.
\n
⚠️ Uwaga: Każdy element treści MUSI być rozwinięty (min. 2-3 zdania). Sam "I support the campaign" bez uzasadnienia = niespełnienie treści (utrata 1-2 pkt).
\n
⚠️ Uwaga: Pamiętaj o IMIENIU/NAZWISKU pod "Yours faithfully" - pominięcie = niespełnienie konwencji formy.
"}]}