{"id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"jezyk-angielski-2021-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w każdą lukę (5.1.-5.4.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\n25 PLACES THAT SHAPE YOUR LIFE\nSome people are always out, going to concerts, restaurant openings, you name it. They never\nfall into a predictable leisure routine! Or so it seems. However, according to a new study,\neveryone has a set of places they return to regularly. Twenty-five of them, to be precise.\n5.1. With the use of GPS their whereabouts were mapped throughout the day.\nThe study showed that although the students often visited new spots, they spent most of their\ntime in roughly 25 places that they returned to repeatedly. They weren’t always frequent\nvisitors, but they were regular enough.\nThis behaviour seemed linked to university life when students are relatively campus-bound.\n5.2. Again, to their surprise, it turned out that visiting 25 places on a regular basis\nseemed to be an unwritten rule for all of them. People didn’t show up in more locations when\nthey had more free time to explore, or fewer when they had less. What the number of places\nthey went to correlated with was the number of friends they had. More friends translated into\nslightly more places visited.\nThese results by no means suggest that we don’t incorporate new places into our routines.\nWe do! All the time! 5.3. This may suggest that humans simply don’t have the mental\ncapacity for much more than 25 places. This finding could have implications for how cities are\ndesigned or how governments manage epidemics. 5.4. After all, if you can only be\na regular in 25 places, it’s worth selecting them carefully. Companies are constantly investing\nin offices encouraging creativity and collaboration and people have to start to think about the\nspaces they visit outside of work in the same way, seeking out layouts and amenities that help\nthem feel their best.\nadapted from https://curiosity.com\nA. But when the researchers scaled up the study to 40,000 people from all over the world with\ndifferent kinds of lifestyles, they found the exact same thing.\nB. When we change university, for example, the number of places on our mental list can\nincrease to 30 or even 40.\nC. It could also have an influence on how people think about their personal choices.\nD. Initially, the research carried out in the UK and Denmark involved a relatively small group\nof 850 university students.\nE. We change neighbourhoods, try new restaurants, and so forth, but for every new pizza\nplace we discover, an old favourite gets abandoned.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-R0-100","answer":null,"answer_text":"5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.\n5.2) R Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub\nrozwiązaniu.\n5.5)\nZdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.\n5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.\nSzczegółowe wymagania egzaminacyjne (list)\n1.\nZdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,\ngramatycznych, ortograficznych) […].\n5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.\n5.5)\nZdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.\n5.7)\nZdający przedstawia zalety […] różnych rozwiązań.\n5.9)\nZdający opisuje doświadczenia swoje i innych.\n5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.\n7.4)\nZdający proponuje […].\nKażda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:\n• zgodność z poleceniem\n• spójność i logika wypowiedzi\n• zakres środków językowych\n• poprawność środków językowych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZgodność z poleceniem\nW ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi\nzdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje\nsię punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.\nTabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści\nElementy treści Forma\n2\n1\n0\n1.\nwstęp:\nwłaściwe\ni adekwatne\ndo tematu\nrozpoczęcie\nwypowiedzi\nR*\nteza zgodna z tematem ORAZ\ntreścią wypowiedzi (teza\n„zapowiada” zawartość\ntreściową oraz typ rozprawki)\nteza nie jest w pełni poprawna,\nnp. jest zgodna\nz tematem ALBO z treścią\nwypowiedzi; odbiegająca od\ntematu LUB treści wypowiedzi\nbrak tezy; teza niezgodna\nz tematem ORAZ treścią\nwypowiedzi; teza nieczytelna,\nniejasna, trudna do wskazania;\nwstęp niekomunikatywny\nA*\nwprowadzenie zgodne\nz tematem ORAZ np. ciekawe,\noryginalne, zachęcające do\nczytania, w ciekawej formie\n(np. pytanie, cytat)\nwprowadzenie nie jest w pełni\npoprawne, np. wprowadzenie\nzgodne z tematem, ale\nschematyczne ALBO bardziej\ntypowe dla innego typu tekstu\n(np. rozprawki) ALBO ciekawe,\noryginalne, ale odbiegające od\ntematu\nbrak wprowadzenia;\nwprowadzenie niezgodne\nz tematem, niejasne,\nnieczytelne, trudne do\nwskazania; wprowadzenie\nniekomunikatywne\nL*\nwstęp zgodny z tematem\ni treścią wypowiedzi ORAZ\nwskazujący cel/powód pisania\nlistu\nwstęp nie jest w pełni\npoprawny, np. nie określa celu\nALBO określa cel/powód\npisania listu, ale odbiega od\ntematu ALBO cel nie jest\nokreślony jasno ALBO wstęp\nnie jest zgodny z treścią listu\n(np. zapowiada poparcie, a\nopisuje argumenty przeciwne)\nbrak wstępu; wstęp niezgodny\nz tematem, niejasny,\nnieczytelny, trudny\ndo wskazania; wstęp\nniekomunikatywny\n2.\npierwszy\nelement\ntematu\nR\nA\nL\nwieloaspektowa ORAZ/LUB\npogłębiona realizacja elementu\n(np. wsparta przykładami,\nszczegółowo omówiona)\npowierzchowna realizacja\nelementu, wypowiedzi brak\ngłębi, np. zdający podaje tylko\n„listę” argumentów/cech/\nokreśleń, żadnego nie\nrozwijając/uzasadniając\nbrak wypowiedzi LUB\nwypowiedź nie jest\nkomunikatywna LUB\nwypowiedź nie jest związana\nz tematem / nie realizuje\nelementu; wypowiedź bardzo\npobieżnie dotykająca tematu,\nnp. zdający podaje tylko jeden\nargument/cechę/określenie,\nnie rozwijając go\n3.\ndrugi element\ntematu","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**D. Initially, the research carried out in the UK and Denmark involved a relatively small group of 850 university students.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika lokalna)\nKontekst luki 5.1:\n\n> \" everyone has a set of places they return to regularly. Twenty-five of them, to be precise. **5.1.** With the use of GPS their whereabouts were mapped throughout the day. The study showed that although the students often visited new spots \"\n\n→ **Kluczowe wskazówki:**\n1. **\"their whereabouts\"** w zdaniu PO luce - kogo dotyczy zaimek **their**? Musi być wprowadzona grupa osób.\n2. **\"the students\"** w trzecim zdaniu - kim są ci studenci? Musimy ich wprowadzić.\n3. Logika: ogólna teza (\"25 miejsc\") → konkretne badanie (D wprowadza 850 studentów) → opis metodologii (GPS).\n\n**Fragment D**: \"Initially, the research carried out in the UK and Denmark involved a relatively small group of **850 university students**.\"\n\n→ D wprowadza **studentów** - antecedent dla **\"their whereabouts\"** i **\"the students\"** ✓\n\n## Sposób 2 - analiza spójności (referencja zaimkowa)\nKluczowa zasada w cloze tasks: **antecedent rule** - zaimki muszą mieć POPRZEDNIK w tekście.\n\nW zdaniu po luce: **\"their whereabouts were mapped\"** - \"their\" musi odnosić się do GRUPY osób wymienionej WCZEŚNIEJ.\n\nEliminacja:\n- **A**: \"40,000 people from all over the world\" - nie pasuje przed GPS-em na małej grupie (kontrast logiczny: tu chcemy MAŁĄ grupę)\n- **B**: \"When we change university\" - nie pasuje do wprowadzenia badania\n- **C**: \"It could also have an influence\" - nie pasuje, brak antecedenta \"it\"\n- **D**: \"a relatively small group of 850 university students\" - IDEALNIE pasuje + ✓\n- **E**: \"We change neighbourhoods\" - nie pasuje stylistycznie\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C, E\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6)** Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Reference cohesion (spójność referencyjna):**\n> - Zaimki dzierżawcze (their, his, her, its) wymagają wcześniejszego rzeczownika\n> - **\"their whereabouts\"** = miejsca, gdzie się znajdują OSOBY\n> - Wprowadzenie osób w D: \"850 university students\" → **their** = students' ✓\n\n> 📖 **Reference - Discourse marker \"Initially\":**\n> - **Initially** = na początku (sekwencja czasowa)\n> - Sygnalizuje pierwszy etap badania → przed rozszerzeniem badania (zob. fragment A z \"40,000 people\")\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | 40,000 people from all over the world | Pasuje do luki 5.2 (rozszerzenie badania) |\n| B | When we change university | Pasuje do różnych etapów życia, nie wprowadzenie badania |\n| C | It could also have an influence | Brak antecedenta \"it\"; pasuje do luki 5.4 |\n| **D** | **850 university students** | **POPRAWNA** - wprowadza grupę |\n| E | We change neighbourhoods | Pasuje do luki 5.3 (przykład zmian) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Najważniejsze w cloze tasks: znajdź **antecedent zaimków**. Tu \"their\" w zdaniu po luce wymaga, by w luce była wymieniona grupa osób.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"Initially\"** to typowy discourse marker pierwszego etapu - sygnalizuje, że potem nastąpi DRUGI etap (w luce 5.2 z 40,000 people).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowe collocations: **\"carry out research\"** = przeprowadzić badanie; **\"involve a group\"** = obejmować grupę.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. But when the researchers scaled up the study to 40,000 people from all over the world with different kinds of lifestyles, they found the exact same thing.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika kontrastu)\nKontekst luki 5.2:\n\n> \"This behaviour seemed linked to university life when students are relatively campus-bound. **5.2.** Again, to their surprise, it turned out that visiting 25 places on a regular basis seemed to be an unwritten rule for all of them.\"\n\n→ **Kluczowe wskazówki:**\n1. **Kontekst przed luką**: studenci \"campus-bound\" (ograniczeni do kampusu) → wątpliwość, czy 25 miejsc dotyczy też innych\n2. **Po luce**: \"Again, to their surprise for all of them\" → wynik dla \"all of them\" (wszystkich) - więc luka musi rozszerzyć grupę\n3. **\"Again\"** = znowu (sygnalizuje, że to ten sam wynik co wcześniej)\n4. **\"for all of them\"** - \"them\" wymaga antecedenta (kogo dotyczy)\n\n**Fragment A**: \"But when the researchers **scaled up the study to 40,000 people** \"\n\n→ A wprowadza **40,000 osób z całego świata** - antecedent dla **\"them\"** ✓\n→ **\"But\"** = kontrast z \"university life\" → rozszerzenie poza studentów ✓\n→ **\"the exact same thing\"** = ten sam wynik 25 miejsc ✓\n\n## Sposób 2 - analiza spójności + kontrast\nKluczowy discourse marker: **\"But\"** w opcji A = kontrast.\n\nLogika tekstu:\n- Zdanie przed luką: zachowanie dotyczyło STUDENTÓW (campus-bound)\n- Luka: kontrast - co z ludźmi spoza kampusu?\n- Zdanie po luce: ten sam wynik (\"the exact same thing\") + \"for all of them\"\n\nWymagane elementy w luce:\n1. Kontrast wobec studentów (BUT)\n2. Większa grupa (scale up)\n3. Ten sam wynik (the exact same thing)\n\nWszystko spełnia fragment A.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - pozostałe\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6)** Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Discourse markers kontrastu:**\n> - **But** = ale (kontrast)\n> - **However** = jednak (formalniej)\n> - **On the other hand** = z drugiej strony\n> - Sygnalizują zmianę kierunku argumentacji\n\n> 📖 **Reference - Phrasal verb \"scale up\":**\n> - **scale up** = zwiększyć skalę/rozszerzyć\n> - W badaniach: zwiększyć liczbę uczestników\n> - Antonim: scale down (zmniejszyć)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **40,000 people from all over the world** | **POPRAWNA** - kontrast + ten sam wynik |\n| B | When we change university | Brak kontrastu, brak rozszerzenia |\n| C | It could also have an influence | Pasuje do innej luki (5.4) |\n| D | 850 university students | Już użyte w 5.1 |\n| E | We change neighbourhoods | Pasuje do 5.3 |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"Again\"** w zdaniu po luce sygnalizuje POWTÓRZENIE wyniku - luka musi opisywać NOWĄ grupę z TYM SAMYM rezultatem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kontrastywny **\"But\"** w opcji A pasuje do logicznej zmiany kierunku (od studentów do szerszej populacji).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Liczba **40,000** vs 850 z luki 5.1 - to **scale up** w badaniu naukowym (od pilotażu do dużego studium).\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**E. We change neighbourhoods, try new restaurants, and so forth, but for every new pizza place we discover, an old favourite gets abandoned.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika substytucji)\nKontekst luki 5.3:\n\n> \"These results by no means suggest that we don't incorporate new places into our routines. We do! All the time! **5.3.** This may suggest that humans simply don't have the mental capacity for much more than 25 places.\"\n\n→ **Kluczowe wskazówki:**\n1. **Przed luką**: \"We do! All the time!\" → dodajemy nowe miejsca\n2. **Po luce**: \"humans simply don't have the mental capacity for much more than 25 places\" → limit 25 miejsc\n3. **Logika**: jak mogą oba być prawdą? → MUSI być MECHANIZM SUBSTYTUCJI (nowe miejsce zastępuje stare)\n\n**Fragment E**: \"We change neighbourhoods, try new restaurants but **for every new pizza place we discover, an old favourite gets abandoned**.\"\n\n→ E dokładnie opisuje mechanizm: nowe → stare jest porzucane → wyjaśnia, dlaczego pozostajemy w limicie 25 miejsc ✓\n\n## Sposób 2 - analiza referencji + paraphrase\nKluczowy łącznik:\n- Przed luką: **\"incorporate new places\"** (dodajemy nowe)\n- Luka: \"try new restaurants\" + \"old favourite gets abandoned\" (parafraza dodawania i wymiany)\n- Po luce: **\"don't have the mental capacity for much more than 25\"** → wyjaśnienie (limit poznawczy)\n\nMechanizm: dodajemy nowe (E pierwsza część) → tracimy stare (E druga część) → razem suma = 25 (po luce).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **E**\n> - **0 pkt** - pozostałe\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6)** Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"for every X, Y\" (proportional construction):**\n> - **\"for every new pizza place we discover, an old favourite gets abandoned\"** = na każde nowe odkryte miejsce stare ulubione jest porzucone\n> - To wyraża **proporcjonalność/wymianę 1:1**\n\n> 📖 **Reference - Strona bierna \"gets abandoned\":**\n> - **get + V3** = informal passive (z dynamiką)\n> - \"gets abandoned\" = zostaje porzucone\n> - Alternatywa: \"is abandoned\" (formalniej)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | 40,000 people (użyte w 5.2) | - |\n| B | When we change university | Mówi o zmianie szkoły, nie o ogólnej wymianie miejsc |\n| C | It could also have an influence | Pasuje do luki 5.4 |\n| D | 850 students (użyte w 5.1) | - |\n| **E** | **\"We change neighbourhoods an old favourite gets abandoned\"** | **POPRAWNA** - mechanizm wymiany |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Logiczny łącznik **\"We do! All the time!\"** (przed luką) + \"don't have capacity for more than 25\" (po luce) ma SPRZECZNOŚĆ pozorną - luka musi to ROZSTRZYGNĄĆ przez mechanizm wymiany.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"abandoned\"** (porzucony) jest sygnałem usuwania ze zbioru - to klucz do logiki tekstu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"For every X, Y\"** to częsta konstrukcja sygnalizująca trade-off - w zadaniach reading często wskazuje wymianę/substytucję.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. It could also have an influence on how people think about their personal choices.**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika dodawania implikacji)\nKontekst luki 5.4:\n\n> \"This finding could have implications for how cities are designed or how governments manage epidemics. **5.4.** After all, if you can only be a regular in 25 places, it's worth selecting them carefully.\"\n\n→ **Kluczowe wskazówki:**\n1. **Przed luką**: implikacje DLA projektowania miast i zarządzania epidemiami (poziom INSTYTUCJONALNY)\n2. **Po luce**: \"After all, if you can only be a regular in 25 places, **it's worth selecting them carefully**\" - to dotyczy OSOBISTEGO wyboru\n3. **\"After all\"** w zdaniu po luce sygnalizuje WYJAŚNIENIE / UZASADNIENIE myśli z luki\n\n**Fragment C**: \"It could also have an influence on how **people** think about their **personal choices**.\"\n\n→ C wprowadza **trzeci wymiar implikacji** - OSOBISTE wybory ✓\n→ \"It\" odnosi się do \"This finding\" (ze zdania przed luką) ✓\n→ \"personal choices\" naturalnie prowadzi do \"selecting them carefully\" ✓\n\n## Sposób 2 - analiza struktury akapitu\nStruktura argumentacji w akapicie:\n- **Poziom 1 (instytucjonalny)**: cities + epidemics (przed luką)\n- **Poziom 2 (osobisty)**: personal choices (luka C)\n- **Wyjaśnienie**: \"After all select carefully\" (po luce)\n\nTo klasyczna struktura **\"od ogółu do szczegółu\"** - od polityk publicznych do indywidualnych decyzji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - pozostałe\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.6)** Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"It could also have an influence\":**\n> - **\"It\"** - anaphoric reference do \"This finding\"\n> - **\"could also\"** - dodanie kolejnej implikacji (also = również)\n> - **\"have an influence on\"** = mieć wpływ na (kolokacja)\n\n> 📖 **Reference - Discourse marker \"After all\":**\n> - **After all** = w końcu, przecież (uzasadnienie)\n> - Sygnalizuje, że poniższe zdanie WYJAŚNIA lub UZASADNIA wcześniejszą myśl\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | 40,000 people (użyte w 5.2) | - |\n| B | When we change university | Brak związku z implikacjami |\n| **C** | **\"It could also have an influence on personal choices\"** | **POPRAWNA** - dodaje osobiste implikacje |\n| D | 850 students (użyte w 5.1) | - |\n| E | We change neighbourhoods (użyte w 5.3) | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"also\"** w opcji C jest kluczem - sygnalizuje DODANIE kolejnej implikacji (cities → epidemics → personal choices).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"It\"** w opcji C odnosi się do \"This finding\" (wynik badania) - referencja anaforyczna, typowy element spójności tekstu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o ekstra opcji **B (\"When we change university\")** - to ta jedna opcja, która NIE pasuje do żadnej luki w tym zadaniu.","image":"img/jezyk-angielski-2021-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 5. (0-4)
Przeczytaj tekst, z którego usunięto cztery zdania. Wpisz w każdą lukę (5.1.-5.4.) literę,
którą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.
Uwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.
25 PLACES THAT SHAPE YOUR LIFE
Some people are always out, going to concerts, restaurant openings, you name it. They never
fall into a predictable leisure routine! Or so it seems. However, according to a new study,
everyone has a set of places they return to regularly. Twenty-five of them, to be precise.
5.1. With the use of GPS their whereabouts were mapped throughout the day.
The study showed that although the students often visited new spots, they spent most of their
time in roughly 25 places that they returned to repeatedly. They weren’t always frequent
visitors, but they were regular enough.
This behaviour seemed linked to university life when students are relatively campus-bound.
5.2. Again, to their surprise, it turned out that visiting 25 places on a regular basis
seemed to be an unwritten rule for all of them. People didn’t show up in more locations when
they had more free time to explore, or fewer when they had less. What the number of places
they went to correlated with was the number of friends they had. More friends translated into
slightly more places visited.
These results by no means suggest that we don’t incorporate new places into our routines.
We do! All the time! 5.3. This may suggest that humans simply don’t have the mental
capacity for much more than 25 places. This finding could have implications for how cities are
designed or how governments manage epidemics. 5.4. After all, if you can only be
a regular in 25 places, it’s worth selecting them carefully. Companies are constantly investing
in offices encouraging creativity and collaboration and people have to start to think about the
spaces they visit outside of work in the same way, seeking out layouts and amenities that help
them feel their best.
adapted from https://curiosity.com
A. But when the researchers scaled up the study to 40,000 people from all over the world with
different kinds of lifestyles, they found the exact same thing.
B. When we change university, for example, the number of places on our mental list can
increase to 30 or even 40.
C. It could also have an influence on how people think about their personal choices.
D. Initially, the research carried out in the UK and Denmark involved a relatively small group
of 850 university students.
E. We change neighbourhoods, try new restaurants, and so forth, but for every new pizza
place we discover, an old favourite gets abandoned.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
EJAP-R0-100

","answer_text_html":"

5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.2) R Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5)
Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (list)
1.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.5)
Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7)
Zdający przedstawia zalety […] różnych rozwiązań.
5.9)
Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
7.4)
Zdający proponuje […].
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje
się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma
2
1
0
1.
wstęp:
właściwe
i adekwatne
do tematu
rozpoczęcie
wypowiedzi
R*
teza zgodna z tematem ORAZ
treścią wypowiedzi (teza
„zapowiada” zawartość
treściową oraz typ rozprawki)
teza nie jest w pełni poprawna,
np. jest zgodna
z tematem ALBO z treścią
wypowiedzi; odbiegająca od
tematu LUB treści wypowiedzi
brak tezy; teza niezgodna
z tematem ORAZ treścią
wypowiedzi; teza nieczytelna,
niejasna, trudna do wskazania;
wstęp niekomunikatywny
A*
wprowadzenie zgodne
z tematem ORAZ np. ciekawe,
oryginalne, zachęcające do
czytania, w ciekawej formie
(np. pytanie, cytat)
wprowadzenie nie jest w pełni
poprawne, np. wprowadzenie
zgodne z tematem, ale
schematyczne ALBO bardziej
typowe dla innego typu tekstu
(np. rozprawki) ALBO ciekawe,
oryginalne, ale odbiegające od
tematu
brak wprowadzenia;
wprowadzenie niezgodne
z tematem, niejasne,
nieczytelne, trudne do
wskazania; wprowadzenie
niekomunikatywne
L*
wstęp zgodny z tematem
i treścią wypowiedzi ORAZ
wskazujący cel/powód pisania
listu
wstęp nie jest w pełni
poprawny, np. nie określa celu
ALBO określa cel/powód
pisania listu, ale odbiega od
tematu ALBO cel nie jest
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie, a
opisuje argumenty przeciwne)
brak wstępu; wstęp niezgodny
z tematem, niejasny,
nieczytelny, trudny
do wskazania; wstęp
niekomunikatywny
2.
pierwszy
element
tematu
R
A
L
wieloaspektowa ORAZ/LUB
pogłębiona realizacja elementu
(np. wsparta przykładami,
szczegółowo omówiona)
powierzchowna realizacja
elementu, wypowiedzi brak
głębi, np. zdający podaje tylko
„listę” argumentów/cech/
określeń, żadnego nie
rozwijając/uzasadniając
brak wypowiedzi LUB
wypowiedź nie jest
komunikatywna LUB
wypowiedź nie jest związana
z tematem / nie realizuje
elementu; wypowiedź bardzo
pobieżnie dotykająca tematu,
np. zdający podaje tylko jeden
argument/cechę/określenie,
nie rozwijając go
3.
drugi element
tematu

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

5.1. ## Poprawna odpowiedź
D. Initially, the research carried out in the UK and Denmark involved a relatively small group of 850 university students.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (logika lokalna)

\n

Kontekst luki 5.1:

\n
" everyone has a set of places they return to regularly. Twenty-five of them, to be precise. 5.1. With the use of GPS their whereabouts were mapped throughout the day. The study showed that although the students often visited new spots "
\n

→ Kluczowe wskazówki:

\n
  1. "their whereabouts" w zdaniu PO luce - kogo dotyczy zaimek their? Musi być wprowadzona grupa osób.
  2. "the students" w trzecim zdaniu - kim są ci studenci? Musimy ich wprowadzić.
  3. Logika: ogólna teza ("25 miejsc") → konkretne badanie (D wprowadza 850 studentów) → opis metodologii (GPS).
\n

Fragment D: "Initially, the research carried out in the UK and Denmark involved a relatively small group of 850 university students."

\n

→ D wprowadza studentów - antecedent dla "their whereabouts" i "the students" ✓

\n

Sposób 2 - analiza spójności (referencja zaimkowa)

\n

Kluczowa zasada w cloze tasks: antecedent rule - zaimki muszą mieć POPRZEDNIK w tekście.

\n

W zdaniu po luce: "their whereabouts were mapped" - "their" musi odnosić się do GRUPY osób wymienionej WCZEŚNIEJ.

\n

Eliminacja:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź dokładnie D
- 0 pkt - A, B, C, E
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Reference cohesion (spójność referencyjna):
- Zaimki dzierżawcze (their, his, her, its) wymagają wcześniejszego rzeczownika
- "their whereabouts" = miejsca, gdzie się znajdują OSOBY
- Wprowadzenie osób w D: "850 university students" → their = students' ✓
\n
📖 Reference - Discourse marker "Initially":
- Initially = na początku (sekwencja czasowa)
- Sygnalizuje pierwszy etap badania → przed rozszerzeniem badania (zob. fragment A z "40,000 people")
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | 40,000 people from all over the world | Pasuje do luki 5.2 (rozszerzenie badania) |
| B | When we change university | Pasuje do różnych etapów życia, nie wprowadzenie badania |
| C | It could also have an influence | Brak antecedenta "it"; pasuje do luki 5.4 |
| D | 850 university students | POPRAWNA - wprowadza grupę |
| E | We change neighbourhoods | Pasuje do luki 5.3 (przykład zmian) |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Najważniejsze w cloze tasks: znajdź antecedent zaimków. Tu "their" w zdaniu po luce wymaga, by w luce była wymieniona grupa osób.
\n
⚠️ Uwaga: Słowo "Initially" to typowy discourse marker pierwszego etapu - sygnalizuje, że potem nastąpi DRUGI etap (w luce 5.2 z 40,000 people).
\n
⚠️ Uwaga: Kluczowe collocations: "carry out research" = przeprowadzić badanie; "involve a group" = obejmować grupę.
\n

5.2. ## Poprawna odpowiedź
A. But when the researchers scaled up the study to 40,000 people from all over the world with different kinds of lifestyles, they found the exact same thing.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (logika kontrastu)

\n

Kontekst luki 5.2:

\n
"This behaviour seemed linked to university life when students are relatively campus-bound. 5.2. Again, to their surprise, it turned out that visiting 25 places on a regular basis seemed to be an unwritten rule for all of them."
\n

→ Kluczowe wskazówki:

\n
  1. Kontekst przed luką: studenci "campus-bound" (ograniczeni do kampusu) → wątpliwość, czy 25 miejsc dotyczy też innych
  2. Po luce: "Again, to their surprise for all of them" → wynik dla "all of them" (wszystkich) - więc luka musi rozszerzyć grupę
  3. "Again" = znowu (sygnalizuje, że to ten sam wynik co wcześniej)
  4. "for all of them" - "them" wymaga antecedenta (kogo dotyczy)
\n

Fragment A: "But when the researchers scaled up the study to 40,000 people "

\n

→ A wprowadza 40,000 osób z całego świata - antecedent dla "them" ✓
→ "But" = kontrast z "university life" → rozszerzenie poza studentów ✓
→ "the exact same thing" = ten sam wynik 25 miejsc ✓

\n

Sposób 2 - analiza spójności + kontrast

\n

Kluczowy discourse marker: "But" w opcji A = kontrast.

\n

Logika tekstu:

\n\n

Wymagane elementy w luce:

\n
  1. Kontrast wobec studentów (BUT)
  2. Większa grupa (scale up)
  3. Ten sam wynik (the exact same thing)
\n

Wszystko spełnia fragment A.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź dokładnie A
- 0 pkt - pozostałe
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Discourse markers kontrastu:
- But = ale (kontrast)
- However = jednak (formalniej)
- On the other hand = z drugiej strony
- Sygnalizują zmianę kierunku argumentacji
\n
📖 Reference - Phrasal verb "scale up":
- scale up = zwiększyć skalę/rozszerzyć
- W badaniach: zwiększyć liczbę uczestników
- Antonim: scale down (zmniejszyć)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | 40,000 people from all over the world | POPRAWNA - kontrast + ten sam wynik |
| B | When we change university | Brak kontrastu, brak rozszerzenia |
| C | It could also have an influence | Pasuje do innej luki (5.4) |
| D | 850 university students | Już użyte w 5.1 |
| E | We change neighbourhoods | Pasuje do 5.3 |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Słowo "Again" w zdaniu po luce sygnalizuje POWTÓRZENIE wyniku - luka musi opisywać NOWĄ grupę z TYM SAMYM rezultatem.
\n
⚠️ Uwaga: Kontrastywny "But" w opcji A pasuje do logicznej zmiany kierunku (od studentów do szerszej populacji).
\n
⚠️ Uwaga: Liczba 40,000 vs 850 z luki 5.1 - to scale up w badaniu naukowym (od pilotażu do dużego studium).
\n

5.3. ## Poprawna odpowiedź
E. We change neighbourhoods, try new restaurants, and so forth, but for every new pizza place we discover, an old favourite gets abandoned.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (logika substytucji)

\n

Kontekst luki 5.3:

\n
"These results by no means suggest that we don't incorporate new places into our routines. We do! All the time! 5.3. This may suggest that humans simply don't have the mental capacity for much more than 25 places."
\n

→ Kluczowe wskazówki:

\n
  1. Przed luką: "We do! All the time!" → dodajemy nowe miejsca
  2. Po luce: "humans simply don't have the mental capacity for much more than 25 places" → limit 25 miejsc
  3. Logika: jak mogą oba być prawdą? → MUSI być MECHANIZM SUBSTYTUCJI (nowe miejsce zastępuje stare)
\n

Fragment E: "We change neighbourhoods, try new restaurants but for every new pizza place we discover, an old favourite gets abandoned."

\n

→ E dokładnie opisuje mechanizm: nowe → stare jest porzucane → wyjaśnia, dlaczego pozostajemy w limicie 25 miejsc ✓

\n

Sposób 2 - analiza referencji + paraphrase

\n

Kluczowy łącznik:

\n\n

Mechanizm: dodajemy nowe (E pierwsza część) → tracimy stare (E druga część) → razem suma = 25 (po luce).

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź dokładnie E
- 0 pkt - pozostałe
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - "for every X, Y" (proportional construction):
- "for every new pizza place we discover, an old favourite gets abandoned" = na każde nowe odkryte miejsce stare ulubione jest porzucone
- To wyraża proporcjonalność/wymianę 1:1
\n
📖 Reference - Strona bierna "gets abandoned":
- get + V3 = informal passive (z dynamiką)
- "gets abandoned" = zostaje porzucone
- Alternatywa: "is abandoned" (formalniej)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | 40,000 people (użyte w 5.2) | - |
| B | When we change university | Mówi o zmianie szkoły, nie o ogólnej wymianie miejsc |
| C | It could also have an influence | Pasuje do luki 5.4 |
| D | 850 students (użyte w 5.1) | - |
| E | "We change neighbourhoods an old favourite gets abandoned" | POPRAWNA - mechanizm wymiany |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Logiczny łącznik "We do! All the time!" (przed luką) + "don't have capacity for more than 25" (po luce) ma SPRZECZNOŚĆ pozorną - luka musi to ROZSTRZYGNĄĆ przez mechanizm wymiany.
\n
⚠️ Uwaga: Słowo "abandoned" (porzucony) jest sygnałem usuwania ze zbioru - to klucz do logiki tekstu.
\n
⚠️ Uwaga: "For every X, Y" to częsta konstrukcja sygnalizująca trade-off - w zadaniach reading często wskazuje wymianę/substytucję.
\n

5.4. ## Poprawna odpowiedź
C. It could also have an influence on how people think about their personal choices.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (logika dodawania implikacji)

\n

Kontekst luki 5.4:

\n
"This finding could have implications for how cities are designed or how governments manage epidemics. 5.4. After all, if you can only be a regular in 25 places, it's worth selecting them carefully."
\n

→ Kluczowe wskazówki:

\n
  1. Przed luką: implikacje DLA projektowania miast i zarządzania epidemiami (poziom INSTYTUCJONALNY)
  2. Po luce: "After all, if you can only be a regular in 25 places, it's worth selecting them carefully" - to dotyczy OSOBISTEGO wyboru
  3. "After all" w zdaniu po luce sygnalizuje WYJAŚNIENIE / UZASADNIENIE myśli z luki
\n

Fragment C: "It could also have an influence on how people think about their personal choices."

\n

→ C wprowadza trzeci wymiar implikacji - OSOBISTE wybory ✓
→ "It" odnosi się do "This finding" (ze zdania przed luką) ✓
→ "personal choices" naturalnie prowadzi do "selecting them carefully" ✓

\n

Sposób 2 - analiza struktury akapitu

\n

Struktura argumentacji w akapicie:

\n\n

To klasyczna struktura "od ogółu do szczegółu" - od polityk publicznych do indywidualnych decyzji.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź dokładnie C
- 0 pkt - pozostałe
- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - "It could also have an influence":
- "It" - anaphoric reference do "This finding"
- "could also" - dodanie kolejnej implikacji (also = również)
- "have an influence on" = mieć wpływ na (kolokacja)
\n
📖 Reference - Discourse marker "After all":
- After all = w końcu, przecież (uzasadnienie)
- Sygnalizuje, że poniższe zdanie WYJAŚNIA lub UZASADNIA wcześniejszą myśl
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | 40,000 people (użyte w 5.2) | - |
| B | When we change university | Brak związku z implikacjami |
| C | "It could also have an influence on personal choices" | POPRAWNA - dodaje osobiste implikacje |
| D | 850 students (użyte w 5.1) | - |
| E | We change neighbourhoods (użyte w 5.3) | - |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Słowo "also" w opcji C jest kluczem - sygnalizuje DODANIE kolejnej implikacji (cities → epidemics → personal choices).
\n
⚠️ Uwaga: "It" w opcji C odnosi się do "This finding" (wynik badania) - referencja anaforyczna, typowy element spójności tekstu.
\n
⚠️ Uwaga: Pamiętaj o ekstra opcji B ("When we change university") - to ta jedna opcja, która NIE pasuje do żadnej luki w tym zadaniu.
"}]}