{"id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, który został podzielony na trzy części (A-C), oraz pytania go dotyczące\n(4.1.-4.4.). Do każdego pytania dopasuj właściwą część tekstu. Wpisz rozwiązania\ndo tabeli.\nUwaga: jedna część tekstu pasuje do dwóch pytań.\nIn which paragraph does the author\n4.1. link the origin of the dollar sign ($) to a certain geographical landmark?\n4.2. point to a non-English origin of the word dollar?\n4.3. express regret that the roots of the US dollar sign are difficult to trace?\n4.4. compare the value of one currency to another?\nTHE CURIOUS ORIGINS OF THE DOLLAR\nA. The dollar has an exciting history. In 1520, the Kingdom of Bohemia began making coins\nusing silver from a mine in Joachimsthal. Logically, the coin was called the Joachimsthaler.\nShortened to thaler the name found its way into other languages, for example, daler in\nDutch. And, it was the Dutch coin that, thanks to booming international trade, made its way\nto the Dutch New Netherland Colony. It’s noteworthy that the modern pronunciation of dollar\nis remarkably close to the 17th-century Dutch pronunciation of daler. Unfortunately, there is\nno straightforward answer to the question of how the dollar sign originated.\nB. One theory is that the dollar sign comes from the Pillars of Hercules, as the Ancient Greeks\nused to call the two rocks at the entrance to the Straits of Gibraltar. When King Ferdinand II\nof Aragon claimed the Straits of Gibraltar in 1492, he ordered the production of coins\nshowing the Pillars of Hercules wrapped in a banner. When the Spanish colonized America,\nthe coins travelled with them and so the Pillars of Hercules became a symbol of the New\nWorld. In the 18th and 19th centuries they also appeared on the Spanish dollar, known as\nthe peso. This showed two columns with a ribbon wrapped around them in an S shape.\nThe similarity to the American dollar sign seems obvious.\nEJAP-R0-100\nC. Another widely accepted theory also involves the Spanish currency, and it goes like this: in\nthe colonies, trade between Spanish Americans and English Americans was lively,\nand the Spanish peso was a legal currency in the US until 1857. The word “peso” was often\nabbreviated to the initial “P” with an “S” beside it. Gradually the “P” merged with the “S”,\nthen the “P” lost its curve, leaving a vertical line in the centre of the “S”. A peso was more\nor less worth one American dollar. Since both were in circulation simultaneously, the sign\nmight have been transferred.\nadapted from www.bbc.com\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJAP-R0-100","answer":"4.1 = B; 4.2 = A; 4.3 = A; 4.4 = C","answer_text":"4.\npodsumowa-\nnie: właściwe\ni adekwatne\ndo tematu\nzakończenie\nwypowiedzi\nR\nA\nL\nzakończenie zgodne\nz tematem oraz treścią\nwypowiedzi; jeżeli zdający\npowtarza wstęp - czyni to\ninnymi słowami\nzakończenie nie jest w pełni\npoprawne, np. jest zgodne\nz tematem ALBO treścią\nwypowiedzi; odbiega trochę\nod tematu LUB treści\nwypowiedzi; zdający stosuje\nzakończenie schematyczne\n(sztampowe) LUB powtarza\nwstęp praktycznie tymi samymi\nsłowami\nbrak zakończenia LUB\nzakończenie nie jest\nkomunikatywne LUB\nzakończenie jest jedynie luźno\nzwiązane z tematem oraz\ntreścią wypowiedzi\n(też jeśli nie jest zgodne)\n5.\nfragmenty\nodbiegające\nod tematu\ni/lub nie na\ntemat\nR\nA\nL\nwypowiedź nie zawiera\nfragmentów odbiegających\nod tematu i/lub nie na temat\nwypowiedź zawiera dłuższy\nfragment / nieliczne krótkie\nfragmenty odbiegające od\ntematu i/lub nie na temat\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n* R - rozprawka; A - artykuł; L - list formalny\nTabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy\nElementy formy\nForma\n1\n0\n1.\nelementy\ncharakterystyczne\ndla formy\nR\nteza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nA\nwypowiedź jest zatytułowana\nL\nwypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający\ni kończący\n2.\nkompozycja\nR\nA\nL\nwypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny\nwyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach\nwstępu, rozwinięcia i zakończenia\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n3.\nsegmentacja\nR\nA\nL\ntekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na\nakapity) jest konsekwentny\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n4.\ndługość pracy\nR\nA\nL\ndługość pracy mieści się w granicach 180-280 słów\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nUwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym\npodkryterium.\nOstateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny\nelementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.\nTabela C\nElementy\ntreści\nElementy formy\n4-3\n2-1\n0\n10-9\n5 p.\n4 p.\n3 p.\n8-7\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n6-5\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n4-3\n2 p.\n1 p.\n0 p.\n2-1\n1 p.\n0 p.\n0 p.\n0\n0 p.\n0 p.\n0 p.\nNa przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy\noceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nDodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści\nROZPRAWKA\nTemat\nNiektórzy rodzice dają nastolatkom kieszonkowe za wykonywanie obowiązków domowych.\nNapisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.\nRozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,\nprzedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.\nAutor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio\nsygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym\nzakończeniem.\nDobrze napisana rozprawka:\n• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,\nrozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej\n• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki\n• charakteryzuje się stylem formalnym.\nTeza\n1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się\ndo dawania nastolatkom kieszonkowego za wykonywanie obowiązków domowych oraz\nstwierdzenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony tego zjawiska (wymaga\ntego ten typ rozprawki), np. Some teenagers are given pocket money for doing\nhousework. This solution has some advantages but there are also drawbacks to\nconsider.\n2. Zdający może się odnieść w tezie do dawania nastolatkom pieniędzy za wykonywanie\nobowiązków domowych (zamiast kieszonkowego).\n3. Nie jest wymagane wskazanie, że kieszonkowe jest dawane przez rodziców ALE jeśli\nzdający odnosi się do osób innych niż rodzice dających nastolatkom kieszonkowe za\nwykonywanie obowiązków domowych, taka teza jest kwalifikowana jako odbiegająca od\ntematu, np. Some grandparents give teenagers pocket money for doing housework.\nIt has good and bad points.\n4. Akceptowane jest użycie takich określeń jak, np. young people / children / kids zamiast\nteenagers.\n5. Zdający może użyć różnorodnych wyrażeń na określenie „wykonywania obowiązków\ndomowych”, np. home duties, household tasks, do some work in the house, do house\nchores, perform different jobs in the house.\nJeśli zdający na określenie obowiązków domowych używa wyrażeń sugerujących\nodrabianie pracy domowej, np. homework, home’s work, home works, lub następuje\nznaczne zakłócenie komunikacji poprzez użycie wyrażeń takich jak np. house holds,\nhouse shares, taka teza jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem.\n6. Jeśli teza dotyczy nagradzania nastolatków za wykonywanie obowiązków domowych, ale\nnie wskazuje, że chodzi o kieszonkowe / dawanie pieniędzy, taka realizacja jest\nkwalifikowana jako odbiegająca od tematu.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph B)\nPytanie szuka **geograficznego landmarku** (\"a certain geographical landmark\"). Tylko paragraf B opisuje takie miejsce:\n\n> \"One theory is that the dollar sign comes from the Pillars of Hercules, as the Ancient Greeks used to call the two rocks at the entrance to the Straits of Gibraltar.\"\n\n→ **Słupy Heraklesa** = dwa skały u wejścia do **Cieśniny Gibraltarskiej**\n→ To **konkretny geograficzny landmark** ✓\n\n> \"When King Ferdinand II of Aragon claimed the Straits of Gibraltar in 1492, he ordered the production of coins showing the Pillars of Hercules wrapped in a banner.\"\n\n→ Pochodzenie znaku $ powiązane z geografią (Gibraltar) → opcja **B** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja paragrafów\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"geographical landmark\"** = punkt geograficzny → \"Straits of Gibraltar\" + \"Pillars of Hercules\" ✓\n- **\"origin of the dollar sign\"** = pochodzenie znaku $ → wprost wymienione w B ✓\n\nEliminacja:\n- **Paragraf A**: opisuje pochodzenie SŁOWA \"dollar\" (Joachimsthaler → thaler → daler), NIE pochodzenie ZNAKU $; brak konkretnego landmarku geograficznego\n- **Paragraf C**: opisuje pochodzenie znaku z LITER P+S (peso), NIE z geografii\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"used to + V\" (przeszłe nawyki):**\n> - **\"the Ancient Greeks used to call\"** = starożytni Grecy zwykli nazywać\n> - **used to + V** = robić coś w przeszłości (już nie)\n> - Klucz: opisuje przeszły nawyk lub stan\n\n> 📖 **Reference - \"come from\" (kolokacja):**\n> - **come from + N** = pochodzić z czegoś\n> - \"the dollar sign comes from the Pillars of Hercules\" = znak $ pochodzi od Słupów Heraklesa\n> - Synonim: originate from, derive from\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Pochodzenie SŁOWA dollar | Brak geograficznego landmarku - focus na lingwistyce |\n| **B** | **Słupy Heraklesa + Gibraltar** | **POPRAWNA** - geograficzny landmark |\n| C | Pochodzenie znaku z liter P+S | Brak geografii - focus na typografii |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie precyzuje **\"geographical landmark\"** = miejsce geograficzne. Tylko paragraf B wymienia konkretne miejsce (Gibraltar).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o różnicy między **SŁOWEM \"dollar\"** (paragraf A) a **ZNAKIEM $** (paragrafy B i C).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **Pillars of Hercules** to klasyczny przykład **mitologicznego/geograficznego ZNAKU** - Grecy używali tej nazwy dla rzeczywistych skał w Gibraltarze.\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**A**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph A)\nPytanie szuka **NIE-angielskiego pochodzenia słowa \"dollar\"** (\"a non-English origin of the word dollar\"). Tylko paragraf A opisuje ścieżkę językową:\n\n> \"In 1520, the Kingdom of Bohemia began making coins using silver from a mine in Joachimsthal. Logically, the coin was called the Joachimsthaler. Shortened to *thaler* the name found its way into other languages, for example, *daler* in Dutch. And, it was the Dutch coin that, thanks to booming international trade, made its way to the Dutch New Netherland Colony.\"\n\n→ **Ścieżka językowa:**\n1. **Bohemia (Czechy)** → Joachimsthaler\n2. **niemiecki** → thaler (skrót)\n3. **holenderski** → daler\n4. **angielski** → dollar (poprzez kolonie holenderskie)\n\n→ Pochodzenie **NIE-angielskie**: czeskie/niemieckie/holenderskie ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja paragrafów\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"non-English origin\"** = nie-angielskie pochodzenie → wymienione języki to czeski, niemiecki, holenderski\n- **\"the word dollar\"** = słowo (NIE znak) → focus na lingwistyce\n\nEliminacja:\n- **Paragraf B**: opisuje pochodzenie ZNAKU $, nie słowa\n- **Paragraf C**: opisuje pochodzenie ZNAKU $ z hiszpańskiego peso, nie pochodzenie słowa \"dollar\"\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"find its way into\" (idiom):**\n> - **\"the name found its way into other languages\"** = nazwa znalazła się w innych językach\n> - Idiom: find one's way into = trafić gdzieś, dotrzeć\n> - Sygnalizuje TRANSMISJĘ językową/kulturową\n\n> 📖 **Reference - Cleft sentence (it was X that ):**\n> - **\"it was the Dutch coin that made its way to the Dutch New Netherland Colony\"**\n> - Konstrukcja emfatyczna: it was + X + that + clause\n> - Emfaza: TO BYŁA holenderska moneta, a nie inna\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **Joachimsthaler → thaler → daler (niemiecki/holenderski)** | **POPRAWNA** - pochodzenie słowa z innych języków |\n| B | Pochodzenie ZNAKU z Słupów Heraklesa | Pytanie o SŁOWO, nie znak |\n| C | Pochodzenie ZNAKU z P+S (peso) | Pytanie o SŁOWO, nie znak |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Pytanie precyzuje **\"the WORD dollar\"** - to klucz. Nie ZNAK $, tylko WYRAZ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o sekwencji językowej: czeski → niemiecki → holenderski → angielski. Wszystkie są NIE-angielskie do momentu dotarcia do kolonii.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"Booming international trade\"** = rozwijający się handel międzynarodowy - to mechanizm transmisji słowa między językami.\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**A**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph A)\nPytanie szuka **żalu autora, że pochodzenie znaku $ jest trudne do prześledzenia** (\"expresses regret that the roots of the US dollar sign are difficult to trace\"). Paragraf A kończy się stwierdzeniem żalu:\n\n> \"Unfortunately, there is no straightforward answer to the question of how the dollar sign originated.\"\n\n→ **Kluczowe sygnały żalu:**\n1. **\"Unfortunately\"** = niestety → SYGNAŁ ŻALU autora ✓\n2. **\"no straightforward answer\"** = brak prostej odpowiedzi → trudne do prześledzenia ✓\n3. **\"how the dollar sign originated\"** = jak znak $ powstał → roots/origins ✓\n\nTo wprost wyrażony **regret** (żal) → opcja **A** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja paragrafów\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"expresses regret\"** = wyraża żal → \"Unfortunately\" ✓\n- **\"difficult to trace\"** = trudne do prześledzenia → \"no straightforward answer\" ✓\n- **\"the roots of the US dollar sign\"** = korzenie/pochodzenie znaku $ → \"how the dollar sign originated\" ✓\n\nEliminacja:\n- **Paragraf B**: przedstawia JEDNĄ z TEORII (Pillars of Hercules) - brak żalu, raczej pewność\n- **Paragraf C**: przedstawia INNĄ TEORIĘ (P+S = peso) - brak żalu\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Adverbs wyrażające opinię:**\n> - **Unfortunately** = niestety (negatywna ocena, żal)\n> - **Fortunately** = na szczęście (pozytywna ocena)\n> - **Sadly/Regrettably** = ze smutkiem (żal)\n> - **Surprisingly** = zaskakująco\n> - Klucz: te przysłówki SYGNALIZUJĄ POSTAWĘ autora\n\n> 📖 **Reference - \"straightforward\":**\n> - **straightforward** = prosty, jednoznaczny\n> - **no straightforward answer** = brak prostej odpowiedzi (=temat skomplikowany)\n> - Synonim: simple, clear, direct\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **\"Unfortunately, no straightforward answer\"** | **POPRAWNA** - wprost wyrażony żal |\n| B | Teoria z Pillars of Hercules | Brak żalu - autor przedstawia teorię |\n| C | Teoria z P+S (peso) | Brak żalu - autor przedstawia inną teorię |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo **\"Unfortunately\"** to KRYTYCZNY SYGNAŁ żalu autora. Bez tego słowa zdanie byłoby neutralne (\"There is no straightforward answer\").\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Paragraf A pełni FUNKCJĘ wprowadzającą - przedstawia kontekst, a kończy się **\"thesis statement\"** o trudności tematu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \"To trace\" w pytaniu = prześledzić (synonim \"to track\", \"to find origins of\"). To parafraza dla \"how the dollar sign ORIGINATED\".\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph C)\nPytanie szuka **porównania wartości dwóch walut** (\"compares the value of one currency to another\"). Tylko paragraf C zawiera takie porównanie:\n\n> \"A peso was more or less worth one American dollar. Since both were in circulation simultaneously, the sign might have been transferred.\"\n\n→ **Bezpośrednie porównanie:**\n- **Peso ≈ 1 American dollar**\n- **\"more or less worth\"** = mniej więcej warte → ekwiwalentne wartości\n\nTo **dosłowne porównanie wartości** dwóch walut → opcja **C** ✓\n\n## Sposób 2 - eliminacja paragrafów\nKluczowe pary leksykalne:\n- **\"compare the value\"** = porównać wartość → \"more or less worth one American dollar\" ✓\n- **\"one currency to another\"** = jedna waluta do drugiej → peso vs dollar ✓\n\nEliminacja:\n- **Paragraf A**: opisuje pochodzenie SŁOWA \"dollar\" (Joachimsthaler) - brak porównania wartości\n- **Paragraf B**: opisuje pochodzenie ZNAKU z Słupów Heraklesa - brak porównania wartości\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B\n> - Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - \"be worth\" (kolokacja):**\n> - **be worth + N** = być wartym czegoś\n> - **\"a peso was worth one dollar\"** = peso było warte dolara\n> - Klucz: \"worth\" wymaga rzeczownika (NIE bezokolicznika)\n\n> 📖 **Reference - \"more or less\" (idiom):**\n> - **more or less** = mniej więcej, w przybliżeniu\n> - Synonim: roughly, approximately, about\n> - Sygnalizuje EKWIWALENCJĘ z marginesem\n\n> 📖 **Reference - Past Simple Modal: \"might have been transferred\":**\n> - **\"the sign MIGHT HAVE BEEN transferred\"** = znak mógł zostać przeniesiony\n> - Konstrukcja: modal + have been + V3 (Passive z perfectem)\n> - Znaczenie: spekulacja o przeszłości\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Pochodzenie SŁOWA dollar | Brak porównania wartości |\n| B | Słupy Heraklesa (geografia) | Brak porównania wartości |\n| **C** | **\"A peso was worth one American dollar\"** | **POPRAWNA** - bezpośrednie porównanie |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** **\"More or less worth one American dollar\"** = ekwiwalencja monetarna. To klasyczne porównanie wartości walut.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniu 4 jeden paragraf jest użyty 2× (A dla pytań 4.2 i 4.3), zgodnie z poleceniem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sekwencja wykorzystania paragrafów: B (4.1), A (4.2), A (4.3), C (4.4) - paragraf A użyty dwukrotnie.","image":"img/jezyk-angielski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4. (0-4)<br>Przeczytaj tekst, który został podzielony na trzy części (A-C), oraz pytania go dotyczące<br>(4.1.-4.4.). Do każdego pytania dopasuj właściwą część tekstu. Wpisz rozwiązania<br>do tabeli.<br>Uwaga: jedna część tekstu pasuje do dwóch pytań.<br>In which paragraph does the author<br>4.1. link the origin of the dollar sign ($) to a certain geographical landmark?<br>4.2. point to a non-English origin of the word dollar?<br>4.3. express regret that the roots of the US dollar sign are difficult to trace?<br>4.4. compare the value of one currency to another?<br>THE CURIOUS ORIGINS OF THE DOLLAR<br>A. The dollar has an exciting history. In 1520, the Kingdom of Bohemia began making coins<br>using silver from a mine in Joachimsthal. Logically, the coin was called the Joachimsthaler.<br>Shortened to thaler the name found its way into other languages, for example, daler in<br>Dutch. And, it was the Dutch coin that, thanks to booming international trade, made its way<br>to the Dutch New Netherland Colony. It’s noteworthy that the modern pronunciation of dollar<br>is remarkably close to the 17th-century Dutch pronunciation of daler. Unfortunately, there is<br>no straightforward answer to the question of how the dollar sign originated.<br>B. One theory is that the dollar sign comes from the Pillars of Hercules, as the Ancient Greeks<br>used to call the two rocks at the entrance to the Straits of Gibraltar. When King Ferdinand II<br>of Aragon claimed the Straits of Gibraltar in 1492, he ordered the production of coins<br>showing the Pillars of Hercules wrapped in a banner. When the Spanish colonized America,<br>the coins travelled with them and so the Pillars of Hercules became a symbol of the New<br>World. In the 18th and 19th centuries they also appeared on the Spanish dollar, known as<br>the peso. This showed two columns with a ribbon wrapped around them in an S shape.<br>The similarity to the American dollar sign seems obvious.<br>EJAP-R0-100<br>C. Another widely accepted theory also involves the Spanish currency, and it goes like this: in<br>the colonies, trade between Spanish Americans and English Americans was lively,<br>and the Spanish peso was a legal currency in the US until 1857. The word “peso” was often<br>abbreviated to the initial “P” with an “S” beside it. Gradually the “P” merged with the “S”,<br>then the “P” lost its curve, leaving a vertical line in the centre of the “S”. A peso was more<br>or less worth one American dollar. Since both were in circulation simultaneously, the sign<br>might have been transferred.<br>adapted from www.bbc.com<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>EJAP-R0-100</p>","answer_text_html":"<p>4.<br>podsumowa-<br>nie: właściwe<br>i adekwatne<br>do tematu<br>zakończenie<br>wypowiedzi<br>R<br>A<br>L<br>zakończenie zgodne<br>z tematem oraz treścią<br>wypowiedzi; jeżeli zdający<br>powtarza wstęp - czyni to<br>innymi słowami<br>zakończenie nie jest w pełni<br>poprawne, np. jest zgodne<br>z tematem ALBO treścią<br>wypowiedzi; odbiega trochę<br>od tematu LUB treści<br>wypowiedzi; zdający stosuje<br>zakończenie schematyczne<br>(sztampowe) LUB powtarza<br>wstęp praktycznie tymi samymi<br>słowami<br>brak zakończenia LUB<br>zakończenie nie jest<br>komunikatywne LUB<br>zakończenie jest jedynie luźno<br>związane z tematem oraz<br>treścią wypowiedzi<br>(też jeśli nie jest zgodne)<br>5.<br>fragmenty<br>odbiegające<br>od tematu<br>i/lub nie na<br>temat<br>R<br>A<br>L<br>wypowiedź nie zawiera<br>fragmentów odbiegających<br>od tematu i/lub nie na temat<br>wypowiedź zawiera dłuższy<br>fragment / nieliczne krótkie<br>fragmenty odbiegające od<br>tematu i/lub nie na temat<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.</p>\n<ul><li>R - rozprawka; A - artykuł; L - list formalny</li></ul>\n<p>Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy<br>Elementy formy<br>Forma<br>1<br>0<br>1.<br>elementy<br>charakterystyczne<br>dla formy<br>R<br>teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>A<br>wypowiedź jest zatytułowana<br>L<br>wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający<br>i kończący<br>2.<br>kompozycja<br>R<br>A<br>L<br>wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny<br>wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach<br>wstępu, rozwinięcia i zakończenia<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>3.<br>segmentacja<br>R<br>A<br>L<br>tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na<br>akapity) jest konsekwentny<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>4.<br>długość pracy<br>R<br>A<br>L<br>długość pracy mieści się w granicach 180-280 słów<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym<br>podkryterium.<br>Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny<br>elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.<br>Tabela C<br>Elementy<br>treści<br>Elementy formy<br>4-3<br>2-1<br>0<br>10-9<br>5 p.<br>4 p.<br>3 p.<br>8-7<br>4 p.<br>3 p.<br>2 p.<br>6-5<br>3 p.<br>2 p.<br>1 p.<br>4-3<br>2 p.<br>1 p.<br>0 p.<br>2-1<br>1 p.<br>0 p.<br>0 p.<br>0<br>0 p.<br>0 p.<br>0 p.<br>Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy<br>oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści<br>ROZPRAWKA<br>Temat<br>Niektórzy rodzice dają nastolatkom kieszonkowe za wykonywanie obowiązków domowych.<br>Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.<br>Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,<br>przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.<br>Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio<br>sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym<br>zakończeniem.<br>Dobrze napisana rozprawka:<br>• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,<br>rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej<br>• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki<br>• charakteryzuje się stylem formalnym.<br>Teza</p>\n<ol><li>Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się</li></ol>\n<p>do dawania nastolatkom kieszonkowego za wykonywanie obowiązków domowych oraz<br>stwierdzenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony tego zjawiska (wymaga<br>tego ten typ rozprawki), np. Some teenagers are given pocket money for doing<br>housework. This solution has some advantages but there are also drawbacks to<br>consider.</p>\n<ol><li>Zdający może się odnieść w tezie do dawania nastolatkom pieniędzy za wykonywanie</li></ol>\n<p>obowiązków domowych (zamiast kieszonkowego).</p>\n<ol><li>Nie jest wymagane wskazanie, że kieszonkowe jest dawane przez rodziców ALE jeśli</li></ol>\n<p>zdający odnosi się do osób innych niż rodzice dających nastolatkom kieszonkowe za<br>wykonywanie obowiązków domowych, taka teza jest kwalifikowana jako odbiegająca od<br>tematu, np. Some grandparents give teenagers pocket money for doing housework.<br>It has good and bad points.</p>\n<ol><li>Akceptowane jest użycie takich określeń jak, np. young people / children / kids zamiast</li></ol>\n<p>teenagers.</p>\n<ol><li>Zdający może użyć różnorodnych wyrażeń na określenie „wykonywania obowiązków</li></ol>\n<p>domowych”, np. home duties, household tasks, do some work in the house, do house<br>chores, perform different jobs in the house.<br>Jeśli zdający na określenie obowiązków domowych używa wyrażeń sugerujących<br>odrabianie pracy domowej, np. homework, home’s work, home works, lub następuje<br>znaczne zakłócenie komunikacji poprzez użycie wyrażeń takich jak np. house holds,<br>house shares, taka teza jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem.</p>\n<ol><li>Jeśli teza dotyczy nagradzania nastolatków za wykonywanie obowiązków domowych, ale</li></ol>\n<p>nie wskazuje, że chodzi o kieszonkowe / dawanie pieniędzy, taka realizacja jest<br>kwalifikowana jako odbiegająca od tematu.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>4.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź<br><strong>B</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph B)</h4>\n<p>Pytanie szuka <strong>geograficznego landmarku</strong> (&quot;a certain geographical landmark&quot;). Tylko paragraf B opisuje takie miejsce:</p>\n<blockquote>&quot;One theory is that the dollar sign comes from the Pillars of Hercules, as the Ancient Greeks used to call the two rocks at the entrance to the Straits of Gibraltar.&quot;</blockquote>\n<p>→ <strong>Słupy Heraklesa</strong> = dwa skały u wejścia do <strong>Cieśniny Gibraltarskiej</strong><br>→ To <strong>konkretny geograficzny landmark</strong> ✓</p>\n<blockquote>&quot;When King Ferdinand II of Aragon claimed the Straits of Gibraltar in 1492, he ordered the production of coins showing the Pillars of Hercules wrapped in a banner.&quot;</blockquote>\n<p>→ Pochodzenie znaku $ powiązane z geografią (Gibraltar) → opcja <strong>B</strong> ✓</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja paragrafów</h4>\n<p>Kluczowe pary leksykalne:</p>\n<ul><li><strong>&quot;geographical landmark&quot;</strong> = punkt geograficzny → &quot;Straits of Gibraltar&quot; + &quot;Pillars of Hercules&quot; ✓</li><li><strong>&quot;origin of the dollar sign&quot;</strong> = pochodzenie znaku $ → wprost wymienione w B ✓</li></ul>\n<p>Eliminacja:</p>\n<ul><li><strong>Paragraf A</strong>: opisuje pochodzenie SŁOWA &quot;dollar&quot; (Joachimsthaler → thaler → daler), NIE pochodzenie ZNAKU $; brak konkretnego landmarku geograficznego</li><li><strong>Paragraf C</strong>: opisuje pochodzenie znaku z LITER P+S (peso), NIE z geografii</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź dokładnie <strong>B</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - A, C<br>- Wymaganie szczegółowe: <strong>3.3)</strong> Zdający znajduje w tekście określone informacje.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;used to + V&quot; (przeszłe nawyki):</strong><br>- <strong>&quot;the Ancient Greeks used to call&quot;</strong> = starożytni Grecy zwykli nazywać<br>- <strong>used to + V</strong> = robić coś w przeszłości (już nie)<br>- Klucz: opisuje przeszły nawyk lub stan</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;come from&quot; (kolokacja):</strong><br>- <strong>come from + N</strong> = pochodzić z czegoś<br>- &quot;the dollar sign comes from the Pillars of Hercules&quot; = znak $ pochodzi od Słupów Heraklesa<br>- Synonim: originate from, derive from</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A | Pochodzenie SŁOWA dollar | Brak geograficznego landmarku - focus na lingwistyce |<br>| <strong>B</strong> | <strong>Słupy Heraklesa + Gibraltar</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - geograficzny landmark |<br>| C | Pochodzenie znaku z liter P+S | Brak geografii - focus na typografii |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pytanie precyzuje <strong>&quot;geographical landmark&quot;</strong> = miejsce geograficzne. Tylko paragraf B wymienia konkretne miejsce (Gibraltar).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj o różnicy między <strong>SŁOWEM &quot;dollar&quot;</strong> (paragraf A) a <strong>ZNAKIEM $</strong> (paragrafy B i C).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>Pillars of Hercules</strong> to klasyczny przykład <strong>mitologicznego/geograficznego ZNAKU</strong> - Grecy używali tej nazwy dla rzeczywistych skał w Gibraltarze.</blockquote>\n<p><strong>4.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź<br><strong>A</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph A)</h4>\n<p>Pytanie szuka <strong>NIE-angielskiego pochodzenia słowa &quot;dollar&quot;</strong> (&quot;a non-English origin of the word dollar&quot;). Tylko paragraf A opisuje ścieżkę językową:</p>\n<blockquote>&quot;In 1520, the Kingdom of Bohemia began making coins using silver from a mine in Joachimsthal. Logically, the coin was called the Joachimsthaler. Shortened to <em>thaler</em> the name found its way into other languages, for example, <em>daler</em> in Dutch. And, it was the Dutch coin that, thanks to booming international trade, made its way to the Dutch New Netherland Colony.&quot;</blockquote>\n<p>→ <strong>Ścieżka językowa:</strong></p>\n<ol><li><strong>Bohemia (Czechy)</strong> → Joachimsthaler</li><li><strong>niemiecki</strong> → thaler (skrót)</li><li><strong>holenderski</strong> → daler</li><li><strong>angielski</strong> → dollar (poprzez kolonie holenderskie)</li></ol>\n<p>→ Pochodzenie <strong>NIE-angielskie</strong>: czeskie/niemieckie/holenderskie ✓</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja paragrafów</h4>\n<p>Kluczowe pary leksykalne:</p>\n<ul><li><strong>&quot;non-English origin&quot;</strong> = nie-angielskie pochodzenie → wymienione języki to czeski, niemiecki, holenderski</li><li><strong>&quot;the word dollar&quot;</strong> = słowo (NIE znak) → focus na lingwistyce</li></ul>\n<p>Eliminacja:</p>\n<ul><li><strong>Paragraf B</strong>: opisuje pochodzenie ZNAKU $, nie słowa</li><li><strong>Paragraf C</strong>: opisuje pochodzenie ZNAKU $ z hiszpańskiego peso, nie pochodzenie słowa &quot;dollar&quot;</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź dokładnie <strong>A</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - B, C<br>- Wymaganie szczegółowe: <strong>3.3)</strong> Zdający znajduje w tekście określone informacje.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;find its way into&quot; (idiom):</strong><br>- <strong>&quot;the name found its way into other languages&quot;</strong> = nazwa znalazła się w innych językach<br>- Idiom: find one&#x27;s way into = trafić gdzieś, dotrzeć<br>- Sygnalizuje TRANSMISJĘ językową/kulturową</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Cleft sentence (it was X that ):</strong><br>- <strong>&quot;it was the Dutch coin that made its way to the Dutch New Netherland Colony&quot;</strong><br>- Konstrukcja emfatyczna: it was + X + that + clause<br>- Emfaza: TO BYŁA holenderska moneta, a nie inna</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| <strong>A</strong> | <strong>Joachimsthaler → thaler → daler (niemiecki/holenderski)</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - pochodzenie słowa z innych języków |<br>| B | Pochodzenie ZNAKU z Słupów Heraklesa | Pytanie o SŁOWO, nie znak |<br>| C | Pochodzenie ZNAKU z P+S (peso) | Pytanie o SŁOWO, nie znak |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pytanie precyzuje <strong>&quot;the WORD dollar&quot;</strong> - to klucz. Nie ZNAK $, tylko WYRAZ.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj o sekwencji językowej: czeski → niemiecki → holenderski → angielski. Wszystkie są NIE-angielskie do momentu dotarcia do kolonii.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;Booming international trade&quot;</strong> = rozwijający się handel międzynarodowy - to mechanizm transmisji słowa między językami.</blockquote>\n<p><strong>4.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź<br><strong>A</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph A)</h4>\n<p>Pytanie szuka <strong>żalu autora, że pochodzenie znaku $ jest trudne do prześledzenia</strong> (&quot;expresses regret that the roots of the US dollar sign are difficult to trace&quot;). Paragraf A kończy się stwierdzeniem żalu:</p>\n<blockquote>&quot;Unfortunately, there is no straightforward answer to the question of how the dollar sign originated.&quot;</blockquote>\n<p>→ <strong>Kluczowe sygnały żalu:</strong></p>\n<ol><li><strong>&quot;Unfortunately&quot;</strong> = niestety → SYGNAŁ ŻALU autora ✓</li><li><strong>&quot;no straightforward answer&quot;</strong> = brak prostej odpowiedzi → trudne do prześledzenia ✓</li><li><strong>&quot;how the dollar sign originated&quot;</strong> = jak znak $ powstał → roots/origins ✓</li></ol>\n<p>To wprost wyrażony <strong>regret</strong> (żal) → opcja <strong>A</strong> ✓</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja paragrafów</h4>\n<p>Kluczowe pary leksykalne:</p>\n<ul><li><strong>&quot;expresses regret&quot;</strong> = wyraża żal → &quot;Unfortunately&quot; ✓</li><li><strong>&quot;difficult to trace&quot;</strong> = trudne do prześledzenia → &quot;no straightforward answer&quot; ✓</li><li><strong>&quot;the roots of the US dollar sign&quot;</strong> = korzenie/pochodzenie znaku $ → &quot;how the dollar sign originated&quot; ✓</li></ul>\n<p>Eliminacja:</p>\n<ul><li><strong>Paragraf B</strong>: przedstawia JEDNĄ z TEORII (Pillars of Hercules) - brak żalu, raczej pewność</li><li><strong>Paragraf C</strong>: przedstawia INNĄ TEORIĘ (P+S = peso) - brak żalu</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź dokładnie <strong>A</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - B, C<br>- Wymaganie szczegółowe: <strong>3.3)</strong> Zdający znajduje w tekście określone informacje.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Adverbs wyrażające opinię:</strong><br>- <strong>Unfortunately</strong> = niestety (negatywna ocena, żal)<br>- <strong>Fortunately</strong> = na szczęście (pozytywna ocena)<br>- <strong>Sadly/Regrettably</strong> = ze smutkiem (żal)<br>- <strong>Surprisingly</strong> = zaskakująco<br>- Klucz: te przysłówki SYGNALIZUJĄ POSTAWĘ autora</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;straightforward&quot;:</strong><br>- <strong>straightforward</strong> = prosty, jednoznaczny<br>- <strong>no straightforward answer</strong> = brak prostej odpowiedzi (=temat skomplikowany)<br>- Synonim: simple, clear, direct</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| <strong>A</strong> | <strong>&quot;Unfortunately, no straightforward answer&quot;</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - wprost wyrażony żal |<br>| B | Teoria z Pillars of Hercules | Brak żalu - autor przedstawia teorię |<br>| C | Teoria z P+S (peso) | Brak żalu - autor przedstawia inną teorię |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Słowo <strong>&quot;Unfortunately&quot;</strong> to KRYTYCZNY SYGNAŁ żalu autora. Bez tego słowa zdanie byłoby neutralne (&quot;There is no straightforward answer&quot;).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Paragraf A pełni FUNKCJĘ wprowadzającą - przedstawia kontekst, a kończy się <strong>&quot;thesis statement&quot;</strong> o trudności tematu.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> &quot;To trace&quot; w pytaniu = prześledzić (synonim &quot;to track&quot;, &quot;to find origins of&quot;). To parafraza dla &quot;how the dollar sign ORIGINATED&quot;.</blockquote>\n<p><strong>4.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź<br><strong>C</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu (paragraph C)</h4>\n<p>Pytanie szuka <strong>porównania wartości dwóch walut</strong> (&quot;compares the value of one currency to another&quot;). Tylko paragraf C zawiera takie porównanie:</p>\n<blockquote>&quot;A peso was more or less worth one American dollar. Since both were in circulation simultaneously, the sign might have been transferred.&quot;</blockquote>\n<p>→ <strong>Bezpośrednie porównanie:</strong></p>\n<ul><li><strong>Peso ≈ 1 American dollar</strong></li><li><strong>&quot;more or less worth&quot;</strong> = mniej więcej warte → ekwiwalentne wartości</li></ul>\n<p>To <strong>dosłowne porównanie wartości</strong> dwóch walut → opcja <strong>C</strong> ✓</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja paragrafów</h4>\n<p>Kluczowe pary leksykalne:</p>\n<ul><li><strong>&quot;compare the value&quot;</strong> = porównać wartość → &quot;more or less worth one American dollar&quot; ✓</li><li><strong>&quot;one currency to another&quot;</strong> = jedna waluta do drugiej → peso vs dollar ✓</li></ul>\n<p>Eliminacja:</p>\n<ul><li><strong>Paragraf A</strong>: opisuje pochodzenie SŁOWA &quot;dollar&quot; (Joachimsthaler) - brak porównania wartości</li><li><strong>Paragraf B</strong>: opisuje pochodzenie ZNAKU z Słupów Heraklesa - brak porównania wartości</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź dokładnie <strong>C</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - A, B<br>- Wymaganie szczegółowe: <strong>3.3)</strong> Zdający znajduje w tekście określone informacje.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;be worth&quot; (kolokacja):</strong><br>- <strong>be worth + N</strong> = być wartym czegoś<br>- <strong>&quot;a peso was worth one dollar&quot;</strong> = peso było warte dolara<br>- Klucz: &quot;worth&quot; wymaga rzeczownika (NIE bezokolicznika)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;more or less&quot; (idiom):</strong><br>- <strong>more or less</strong> = mniej więcej, w przybliżeniu<br>- Synonim: roughly, approximately, about<br>- Sygnalizuje EKWIWALENCJĘ z marginesem</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Past Simple Modal: &quot;might have been transferred&quot;:</strong><br>- <strong>&quot;the sign MIGHT HAVE BEEN transferred&quot;</strong> = znak mógł zostać przeniesiony<br>- Konstrukcja: modal + have been + V3 (Passive z perfectem)<br>- Znaczenie: spekulacja o przeszłości</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A | Pochodzenie SŁOWA dollar | Brak porównania wartości |<br>| B | Słupy Heraklesa (geografia) | Brak porównania wartości |<br>| <strong>C</strong> | <strong>&quot;A peso was worth one American dollar&quot;</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - bezpośrednie porównanie |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <strong>&quot;More or less worth one American dollar&quot;</strong> = ekwiwalencja monetarna. To klasyczne porównanie wartości walut.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> W zadaniu 4 jeden paragraf jest użyty 2× (A dla pytań 4.2 i 4.3), zgodnie z poleceniem.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Sekwencja wykorzystania paragrafów: B (4.1), A (4.2), A (4.3), C (4.4) - paragraf A użyty dwukrotnie.</blockquote>"}]}