Zadanie 1. (0-5)
Usłyszysz dwukrotnie wywiad z archeologiem. Zaznacz znakiem X, które zdania są
zgodne z treścią nagrania (T - True), a które nie (F - False).
T
F
1.1. Mark found employment in Egypt because he could draw very well.
1.2. A well-known professor encouraged Mark to start studying archaeology.
1.3. Mark stopped working in Egypt because of a natural disaster there.
1.4. Mark once discovered a vase made of gold.
1.5. At present, Mark works as a journalist.
1 pkt - poprawna odpowiedź.
","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"Odpowiedź: 1.1. — T 1.2. — F 1.3. — F 1.4. — F 1.5. — T
\nStrategia: True/False w słuchaniu
\nPrzed nagraniem
\nPrzeczytaj wszystkie 5 stwierdzeń. Podkreśl konkretne fakty — daty, liczby, miejsca, czasowniki.
\nPierwsze odsłuchanie
\nKażde stwierdzenie szukaj chronologicznie. Jeśli mówiący mówi co innego niż stwierdzenie — F. Jeśli to samo — T.
\nDrugie odsłuchanie
\nZweryfikuj wątpliwe stwierdzenia. T/F to gra na konkrety.
\nPunktacja CKE
\nTypowy błąd: Typowa pułapka w T/F: stwierdzenie zawiera częściowo prawdziwą informację (mówiący wspomina szczegół, ale w innym kontekście). Wtedy = F. Druga pułapka: w T/F nie ma „nie wiadomo" — każde stwierdzenie MUSI być T lub F.
"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"1.1. ## Poprawna odpowiedź
\nT (True) - zdanie zgodne z treścią nagrania.
\nW wywiadzie Mark wyraźnie tłumaczy, jak dostał pracę w Egipcie:
\n"I thought I was going to be an artist because I was very good at drawing. That's how I got my first job working with some archaeologists in Egypt. They needed someone to make sketches." (Mark, wywiad)\n
Łańcuch przyczynowo-skutkowy:
\nwas very good at drawing (był bardzo dobry w rysowaniu)needed someone to make sketches (potrzebowali kogoś do robienia szkiców)That's how I got my first job - to umiejętność rysowania doprowadziła do zatrudnieniaWniosek: zdanie "Mark found employment in Egypt because he could draw very well" jest prawdziwe (T).
\nZdanie w arkuszu to parafraza fragmentu transkrypcji:
\n| Tekst zadania (zdanie do oceny) | Transkrypcja nagrania |
| found employment | got my first job |
| in Egypt | in Egypt |
| because | That's how (relacja przyczynowa) |
| he could draw very well | I was very good at drawing + They needed someone to make sketches |
Kolokacje wyrażają to samo znaczenie - Mark dostał pracę w Egipcie dzięki umiejętności rysowania.
\n📖 Reference - Parafrazowanie w zadaniach listening T/F:\n
Klucz CKE w zadaniach listening true/false często sprawdza umiejętność rozpoznania synonimów i parafraz:
-find employment=get a job=be hired
-because=that's why/that's how/for this reason
-could draw very well=was very good at drawing=had a talent for drawing
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.1, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: T (True)
- Uzasadnienie z klucza: Mark sam stwierdza, że to umiejętność rysowania zaprowadziła go do pierwszej pracy w Egipcie
- WYKLUCZONE (0 pkt): F (False) - niezgodne z transkrypcją
W tym zadaniu nie ma kluczowej reguły gramatycznej - wystarczy analiza tekstu + rozpoznanie parafrazy. Warto jednak zauważyć konstrukcję was going to be (Past Continuous z going to) - wyraża nierzeczywiste plany z przeszłości.
⚠️ Pułapka 1: Uczeń może odpowiedzieć F, bo Mark mówi "I thought I was going to be an artist" - i pomyśli, że Mark nie został artystą, więc rysowanie nie miało znaczenia. To błąd: rysowanie OK posłużyło mu do dostania pracy archeologicznej (nie artystycznej).\n
⚠️ Pułapka 2: Słowo\nsketches(szkice) - niektórzy uczniowie mogą nie znać tego słowa i nie rozumieć, że to forma rysunku. Synonim:drawings.
⚠️ Pułapka 3: Forma\nwas good at drawing(be good at + V-ing) - typowa kolokacja zat+ gerund. NIEgood in drawing, NIEgood to draw.
1.2. ## Poprawna odpowiedź
\nF (False) - zdanie NIEzgodne z treścią nagrania.
\nKluczowe dwa fragmenty z wywiadu:
\n"I was keen to discover the stories behind the objects which I drew, so in 1990 I decided to study archaeology." (Mark, wywiad)\n
"I was really lucky because, in my second year, a famous archaeology professor, Mark Thompson, became the head of my department, and I learned a lot from him." (Mark, wywiad)\n
Chronologia (kluczowa!):
\nI decided) podjął decyzję o studiach archeologii w 1990 - z własnej inicjatywy, motywowany ciekawością historii za przedmiotami, które rysowałWniosek: zdanie "A well-known professor encouraged Mark to start studying archaeology" jest fałszywe (F) - to typowa pułapka, sprawdzająca uważność na sekwencję czasową.
\nKluczowe słowo: encouraged to START (zachęcił do ROZPOCZĘCIA).
Mark sam siebie cytuje: I decided to study archaeology - podmiotem decyzji jest Mark, nie ktoś inny.
📖 Reference - Konstrukcja\ndecide to V:decide + to + bezokolicznik= decydować się coś zrobić (osoba decyduje sama)encourage sb to V= zachęcać kogoś do robienia czegoś (ktoś inny wpływa)
Te dwie konstrukcje są SEMANTYCZNIE PRZECIWNE z punktu widzenia podmiotu -decide= autonomia,encourage= wpływ zewnętrzny.
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.2, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: F (False)
- Uzasadnienie z klucza: Mark sam zdecydował o studiach; profesor dołączył dopiero na 2. roku, więc nie mógł zachęcić do rozpoczęcia
- WYKLUCZONE (0 pkt): T (True) - błędne zrozumienie chronologii
📖 Past Simple\ndecided(z reference): forma regularnadecide → decided. Konstrukcjadecide + to + V= zdecydować się zrobić coś. NIEdecide + V-ing, NIEdecide for V.
⚠️ Pułapka 1 (chronologia): Uczeń słyszy o profesorze, który był ważny w życiu Marka i automatycznie odpowiada T. Trzeba zwrócić uwagę na moment - profesor pojawił się po rozpoczęciu studiów, nie przed.\n
⚠️ Pułapka 2 (kluczowe słowo\nstart): Słówkostartw zdaniu zadania to klucz - gdyby brakowało, zdanie mogłoby być T. Zawsze zaznaczaj słowa-pułapki w pytaniach T/F.
⚠️ Pułapka 3 (head of department): Frazę head of my department można źle zrozumieć jako "szef". W kontekście uniwersytetu = kierownik katedry/instytutu (akademicki termin).\n1.3. ## Poprawna odpowiedź
\nF (False) - zdanie NIEzgodne z treścią nagrania.
\nMark opisuje, dlaczego po tygodniu opuścił Egipt:
\n"I went back to Egypt because it is one of the most fascinating places for any archaeologist. But I stayed there for only a week because I got a phone call from Professor Thompson in Greece, which had just been hit by an earthquake. He needed urgent help with protecting some archaeological sites in the earthquake region." (Mark, wywiad)\n
Analiza pułapki geograficznej:
\nearthquake = katastrofa naturalna) wydarzyło się w GRECJI, NIE w Egipciewhich had just been hit - zaimek which odnosi się do Greece (najbliższy poprzedzający rzeczownik)Wniosek: zdanie "Mark stopped working in Egypt because of a natural disaster there [in Egypt]" jest fałszywe (F) - katastrofa była gdzie indziej.
\nKluczowa konstrukcja gramatyczna:
\nGreece, which had just been hit by an earthquakewhich = zaimek względny dla rzeczy/miejsc/zwierząt (NIE dla osób)which odnosi się do najbliższego poprzedzającego rzeczownika = Greecehad just been hit - Past Perfect Passive (czas zaprzeszły strona bierna) - trzęsienie nastąpiło PRZED telefonem do MarkaKluczowe słowo w zdaniu zadania: there (tam = w Egipcie). Tymczasem katastrofa była w Grecji - więc zdanie jest F.
📖 Reference - Past Perfect Passive (\nhad + been + V3):
Forma:had + been + V3(np.had been hit,had been built)
Użycie: czynność wcześniejsza wobec innej przeszłej, w stronie biernej
Tutaj: trzęsienie ziemi WYDARZYŁO SIĘ (had been hit) ZANIM Mark otrzymał telefon (got a phone call)
📖 Reference - Relative clauses (zdania względne):\nwhich- dla rzeczy/zwierząt/miejscwho/that- dla osóbwhere- dla miejsc (gdy mówimy O miejscu, nie O katastrofie W miejscu)
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.3, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: F (False)
- Uzasadnienie z klucza: trzęsienie ziemi było w Grecji, nie w Egipcie
- WYKLUCZONE (0 pkt): T (True) - błędne przypisanie katastrofy do Egiptu
W tym zadaniu kluczowe są: zaimki względne (which → Greece) + Past Perfect Passive (had been hit). Reference z wzory_reference_angielski.py § Passive Voice + § Tenses (Past Perfect).
⚠️ Pułapka 1 (geograficzna): Uczeń słyszy "earthquake" i automatycznie kojarzy z Egiptem (bo o nim mówi cały fragment). Trzeba uważnie słuchać struktury zdania złożonego - which odnosi się do Grecji.\n⚠️ Pułapka 2 (słówko\nthere): W zdaniu zadaniathere= w Egipcie. To kluczowy wskaźnik, że pytanie sprawdza umiejscowienie katastrofy.
⚠️ Pułapka 3 (kolokacja\nhit by an earthquake): Strona bierna zby- "być uderzonym przez trzęsienie" = doznać trzęsienia ziemi. Idiomatyczna konstrukcja: NIEhit with, NIEhit from.
1.4. ## Poprawna odpowiedź
\nF (False) - zdanie NIEzgodne z treścią nagrania.
\nMark dokładnie opisuje wazę, którą znalazł:
\n"Once, I found an extraordinary vase. When the sun shines on it, it seems to be made of gold, but it's in fact made of crystal. There's a photo of it on the wall behind me." (Mark, wywiad)\n
Analiza klucza:
\nit seems to be made of gold - wydaje się być ze złota (pozory)but it's in fact made of crystal - ale w rzeczywistości jest z kryształuseems vs in fact - pozory kontra rzeczywistośćWniosek: waza tylko WYGLĄDA na złotą w świetle słońca, ale jest wykonana z kryształu, nie ze złota. Zdanie "Mark once discovered a vase made of gold" jest fałszywe (F).
\nseem vs be)Kluczowy kontrast leksykalny:
\n| Wyrażenie | Znaczenie |
| seems to be made of gold | wydaje się być ze złota (pozór) |
| is in fact made of crystal | jest w rzeczywistości z kryształu (fakt) |
Czasownik seem = wydawać się (subiektywna ocena, pozór). in fact = w rzeczywistości (obiektywny fakt). Ten kontrast jest klasycznym sygnałem do odpowiedzi F - pozory mylą.
📖 Reference -\nseem+ bezokolicznik:seem to be / seem to V= wydaje się być / wydaje się robićseems to be made of(Pres. Simple) = wydaje się być wykonany z (strona bierna w bezokoliczniku)
Konstrukcja sygnalizuje: subiektywne wrażenie, niepewność, pozór
📖 Reference -\nmade ofvsmade fromvsmade by:made of + materiał(widoczny): made of wood, made of crystal, made of goldmade from + surowiec(przetworzony): made from grapes (wine)made by + wykonawca: made by Shakespeare
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.4, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: F (False)
- Uzasadnienie z klucza: waza tylko sprawia wrażenie złotej w świetle słońca, ale faktycznie jest z kryształu
- WYKLUCZONE (0 pkt): T (True) - błędna interpretacja pozoru jako faktu
W tym zadaniu kluczowe jest rozpoznanie konstrukcji seem to be made of (pozór) vs is in fact made of (rzeczywistość). Reference: § Tenses (Present Simple), § Adjective + preposition (made of).
⚠️ Pułapka 1 (\nseems): Uczeń pomija słowoseemsi słyszy tylkomade of gold- błędna odpowiedź T. Zawsze słuchaj słów-modyfikatorów (seems,appears,looks like).
⚠️ Pułapka 2 (kontrast\nbut in fact): To bardzo silny sygnał - wszystko PRZEDin factto pozór, wszystko POin factto prawda. W tekstach CKE ten kontrast pojawia się często.
⚠️ Pułapka 3 (\ncrystalvsglass): Crystal = kryształ (typ wysokiej jakości szkła). Inne odpowiedzi: NIE złoto (gold), NIE szkło zwykłe (glass), NIE diament (diamond).
1.5. ## Poprawna odpowiedź
\nT (True) - zdanie zgodne z treścią nagrania.
\nMark opisuje swoją obecną pracę:
\n"Well, I spend most of the time in my office. I work for archaeological magazines and write articles about the latest sites in Egypt, where my younger colleagues are working. By writing the stories about the sites, I try to bring ancient times back to life." (Mark, wywiad)\n
Analiza:
\nI work for archaeological magazines - pracuje DLA magazynów archeologicznychwrite articles - pisze artykuływriting the stories about the sites - pisze historie o stanowiskachDefinicja journalist: osoba pisząca artykuły dla magazynów/gazet. Praca Marka idealnie pasuje do tej definicji - at present, Mark works as a journalist jest prawdziwe (T).
Zawód jako parafraza działania:
\n| Tekst zadania | Transkrypcja |
| journalist (rzeczownik - zawód) | write articles + work for magazines (czynność + miejsce pracy) |
| at present | nowadays (impliedi: What are you doing nowadays?) |
To typowa CKE parafraza: zamiast nazwy zawodu (journalist), tekst opisuje czynności typowe dla tego zawodu.
📖 Reference - Word formation (zawody):\n
Sufix-ist= osoba zajmująca się daną dziedziną (journal → journalist,art → artist,science → scientist)journal= czasopismo, magazyn, dziennikjournalist= osoba pisząca do czasopism = dziennikarz
📖 Reference -\nat presentvsnowadays:at present= obecnie (formalne)nowadays= w dzisiejszych czasach (mniej formalne)
Oba używane z Present Simple (rutynowa/aktualna praca)
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 1.5, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: T (True)
- Uzasadnienie z klucza: pisanie artykułów do magazynów = praca dziennikarska
- WYKLUCZONE (0 pkt): F (False) - niezgodne z transkrypcją
W tym zadaniu kluczowe jest rozpoznanie parafrazy zawodu: opis czynności (writes articles for magazines) = nazwa zawodu (journalist). Reference: § Word formation (sufix -ist).
⚠️ Pułapka 1 (\narchaeologistvsjournalist): Mark BYŁ archeologiem, ale TERAZ pracuje jako dziennikarz pisząc o archeologii. Klucz pytania toat present- moment obecny.
⚠️ Pułapka 2 (\nwork forvswork at):work for + firma/instytucja(pracować dla - relacja zatrudnienia),work at + miejsce(pracować w - miejsce fizyczne). Markworks for magazines- relacja kontraktowa.
⚠️ Pułapka 3 ("}]}articles≠books): Mark pisze ARTYKUŁY (krótsze teksty publikowane w czasopismach), nie KSIĄŻKI. Gdyby pisał książki, byłbywriter/author, niejournalist.