{"id":"jezyk-angielski-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"jezyk-angielski-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-5)\nPrzeczytaj tekst, który został podzielony na cztery części (A-D), oraz pytania go\ndotyczące (4.1.-4.5.). Do każdego pytania dopasuj właściwą część tekstu. Wpisz\nrozwiązania do tabeli.\nUwaga: w jednej części tekstu znajdują się odpowiedzi na dwa pytania.\nIn which paragraph does the author mention\n4.1. human error as a possible reason for a break in Big Ben’s functioning?\n4.2. a feature of the clock tower that most people fail to notice?\n4.3. incidents when the time shown by the clock wasn’t accurate?\n4.4. a slight delay in hearing the bell when one is at the foot of the tower?\n4.5. a factor which led to a change in the clock’s appearance?\nBIG BEN\nA. Visitors to London often refer to the famous clock tower and the clock itself as Big Ben.\nBut that’s not accurate. Big Ben is only the name of the bell inside the tower. The tower\nis called the Elizabeth Tower. Not many people know that it leans. This is only seen by\nthose few passers-by who take the time to study its exterior very closely, because\nthe tower leans only slightly - about 0.04 degrees.\nB. Big Ben first chimed in July 1859, but two months later a crack appeared in the bell. This\nwas most likely caused by a worker carrying out routine maintenance. As a result, the bell\nfell silent for four years. When the bell chimes, it not only informs Londoners and tourists\nabout the time, but also illustrates an interesting phenomenon. As sound travels slower\nthan radio waves, people listening to a live radio broadcast will hear the bell’s chimes\none-sixth of a second earlier than people strolling past the clock tower.\nC. The clock’s maintenance book reveals that the clock’s hands were blue when it was built\nin 1859, but London’s smog gradually turned them black. In the 1980s, a new coat of\npaint was applied. This time the colour black was chosen to avoid discolouration.\nThe clock’s hands are illuminated by 28 energy-efficient bulbs, each of which has\na lifetime of 60,000 hours. However, from 1939 to 1945, the authorities decided to make\nan exception - the clock’s hands remained unlit in compliance with wartime blackout\nrules.\nMJAP-R0-100\nD. Inquisitive tourists will come across descriptions of some occasions when the clock’s\ntimekeeping was affected by external factors. For instance, the clock’s time was altered in\n1944 when a flock of starlings rested on one of the hands. The birds were so heavy that\nthey slowed the mechanism down. On another occasion, on 31st December 1962, heavy\nsnow and ice caused Big Ben to chime in the New Year with a 10-minute delay.\nNa podstawie: www.telegraph.co.uk\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJAP-R0-100","answer":"4.1 = B; 4.2 = A; 4.3 = D; 4.4 = B; 4.5 = C","answer_text":"4. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku angielskim,\ndopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają komunikacji,\na odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst, np. create steem zamiast create\nsteam w zadaniu 3.3.","solution":"Odpowiedź: 4.1. — **B** 4.2. — **A** 4.3. — **D** 4.4. — **B** 4.5. — **C** (Wersja A arkusza.)\n\nPunktacja CKE\n\n- 1 pkt — poprawna odpowiedź (za każde z 4.1.–4.5.).\n- Maksymalnie 5 pkt.","image":"img/jezyk-angielski-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":"czytanie PR, ABCD, dłuższy tekst, 5 pytań","page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 4. (0-5)
Przeczytaj tekst, który został podzielony na cztery części (A-D), oraz pytania go
dotyczące (4.1.-4.5.). Do każdego pytania dopasuj właściwą część tekstu. Wpisz
rozwiązania do tabeli.
Uwaga: w jednej części tekstu znajdują się odpowiedzi na dwa pytania.
In which paragraph does the author mention
4.1. human error as a possible reason for a break in Big Ben’s functioning?
4.2. a feature of the clock tower that most people fail to notice?
4.3. incidents when the time shown by the clock wasn’t accurate?
4.4. a slight delay in hearing the bell when one is at the foot of the tower?
4.5. a factor which led to a change in the clock’s appearance?
BIG BEN
A. Visitors to London often refer to the famous clock tower and the clock itself as Big Ben.
But that’s not accurate. Big Ben is only the name of the bell inside the tower. The tower
is called the Elizabeth Tower. Not many people know that it leans. This is only seen by
those few passers-by who take the time to study its exterior very closely, because
the tower leans only slightly - about 0.04 degrees.
B. Big Ben first chimed in July 1859, but two months later a crack appeared in the bell. This
was most likely caused by a worker carrying out routine maintenance. As a result, the bell
fell silent for four years. When the bell chimes, it not only informs Londoners and tourists
about the time, but also illustrates an interesting phenomenon. As sound travels slower
than radio waves, people listening to a live radio broadcast will hear the bell’s chimes
one-sixth of a second earlier than people strolling past the clock tower.
C. The clock’s maintenance book reveals that the clock’s hands were blue when it was built
in 1859, but London’s smog gradually turned them black. In the 1980s, a new coat of
paint was applied. This time the colour black was chosen to avoid discolouration.
The clock’s hands are illuminated by 28 energy-efficient bulbs, each of which has
a lifetime of 60,000 hours. However, from 1939 to 1945, the authorities decided to make
an exception - the clock’s hands remained unlit in compliance with wartime blackout
rules.
MJAP-R0-100
D. Inquisitive tourists will come across descriptions of some occasions when the clock’s
timekeeping was affected by external factors. For instance, the clock’s time was altered in
1944 when a flock of starlings rested on one of the hands. The birds were so heavy that
they slowed the mechanism down. On another occasion, on 31st December 1962, heavy
snow and ice caused Big Ben to chime in the New Year with a 10-minute delay.
Na podstawie: www.telegraph.co.uk
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJAP-R0-100

","answer_text_html":"
  1. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku angielskim,
\n

dopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają komunikacji,
a odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst, np. create steem zamiast create
steam w zadaniu 3.3.

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Odpowiedź: 4.1. — B 4.2. — A 4.3. — D 4.4. — B 4.5. — C (Wersja A arkusza.)

\n

Punktacja CKE

\n"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

4.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

B

\n

Pytanie: human error as a possible reason for a break in Big Ben's functioning? (błąd człowieka jako możliwy powód przerwy w działaniu Big Bena)

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (paragraf B)

\n

W paragrafie B znajduje się dokładny opis:

\n
"Big Ben first chimed in July 1859, but two months later a crack appeared in the bell. This was most likely caused by a worker carrying out routine maintenance. As a result, the bell fell silent for four years."
\n

Dopasowanie do pytania:

\n\n

Wszystkie 3 elementy pytania znajdują się w paragrafie B.

\n

Sposób 2 - eliminacja pozostałych paragrafów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - Zadanie 4.1 (max 1 pkt):
- 1 pkt - wpisanie litery B
- 0 pkt - A, C, D, brak odpowiedzi lub wiele liter
\n

Zadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie określonych informacji w tekście.

\n

Reference - paraphrasing w matching

\n
📖 Reference - paraphrasing strategies:
- human error = (caused by) a worker / human mistake / person's fault
- possible reason = most likely / probably / possibly
- break in functioning = fell silent / stopped working / didn't work
Klucz w matching to ROZPOZNAWANIE synonimów, nie szukanie dosłownych słów.
\n

Dlaczego inne paragrafy są błędne

\n

| Paragraf | Treść główna | Dlaczego błędna |
| A | tower leans slightly | Brak przerwy w działaniu, brak błędu człowieka |
| B | crack caused by worker | POPRAWNA - human error → 4 lata ciszy |
| C | clock's hands colour change | Zmiana koloru, nie przerwa w działaniu |
| D | external factors (birds, snow) | Czynniki ZEWNĘTRZNE, nie człowiek |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: D wspomina o problemach z timekeeping, ale przyczyną były PTAKI i ŚNIEG, czyli external factors, NIE human error. Czytaj uważnie!
\n
⚠️ Uwaga: Most likely caused by = parafraza possible reason - szukaj słów probably, possibly, may have, might have.
\n

4.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

A

\n

Pytanie: a feature of the clock tower that most people fail to notice? (cecha wieży zegarowej, której większość ludzi nie zauważa)

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (paragraf A)

\n

W paragrafie A znajduje się dokładny opis:

\n
"Not many people know that it leans. This is only seen by those few passers-by who take the time to study its exterior very closely, because the tower leans only slightly - about 0.04 degrees."
\n

Dopasowanie do pytania:

\n\n

Dokładne dopasowanie do paragrafu A.

\n

Sposób 2 - eliminacja pozostałych paragrafów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - Zadanie 4.2 (max 1 pkt):
- 1 pkt - wpisanie litery A
- 0 pkt - B, C, D, brak odpowiedzi lub wiele liter
\n

Zadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie określonych informacji.

\n

Reference - paraphrasing

\n
📖 Reference - paraphrasing strategies:
- most people fail to notice = not many people know / few passers-by see
- feature = cecha, właściwość
- to lean = pochylać się
Frazy fail to + V = nie zrobić / nie zauważyć czegoś (negatywna konstrukcja).
\n

Dlaczego inne paragrafy są błędne

\n

| Paragraf | Treść główna | Dlaczego błędna |
| A | tower leans slightly | POPRAWNA - "Not many people know that it leans" |
| B | crack caused by worker | O dźwięku, nie o cesze niezauważanej |
| C | clock's hands colour change | Zmiana ZNANA, odnotowana |
| D | external factors affecting time | O incydentach, nie o niezauważanych cechach |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Fail to notice = nie zauważyć (parafraza not many people know). Szukaj negatywnych konstrukcji w tekście.
\n
⚠️ Uwaga: Pytanie sprawdza ROZUMIENIE "większość nie zauważa" - szukaj fraz jak only few, not many, rarely seen.
\n

4.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

D

\n

Pytanie: incidents when the time shown by the clock wasn't accurate? (incydenty, gdy czas pokazywany przez zegar nie był dokładny)

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (paragraf D)

\n

W paragrafie D są opisane DWA konkretne incydenty:

\n

Incydent 1 (1944):

\n
"the clock's time was altered in 1944 when a flock of starlings rested on one of the hands. The birds were so heavy that they slowed the mechanism down."
\n

Incydent 2 (1962):

\n
"on 31st December 1962, heavy snow and ice caused Big Ben to chime in the New Year with a 10-minute delay."
\n

Dopasowanie do pytania:

\n\n

Obie sytuacje to PRZYKŁADY niedokładnego czasu. Dokładnie paragraf D.

\n

Sposób 2 - eliminacja pozostałych paragrafów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - Zadanie 4.3 (max 1 pkt):
- 1 pkt - wpisanie litery D
- 0 pkt - A, B, C, brak odpowiedzi lub wiele liter
\n

Zadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie informacji.

\n

Reference - paraphrasing time accuracy

\n
📖 Reference - vocabulary o czasie:
- time wasn't accurate = delayed / slowed down / altered
- incident = wydarzenie, sytuacja jednorazowa
- altered = zmieniony
- delay = opóźnienie
\n

Dlaczego inne paragrafy są błędne

\n

| Paragraf | Treść główna | Dlaczego błędna |
| A | tower leans slightly | O pochyleniu, nie o czasie |
| B | sound vs radio waves | Stałe zjawisko, nie incydenty |
| C | hands colour change | O kolorze, nie o czasie |
| D | time altered by birds, snow | POPRAWNA - dwa incydenty z niedokładnym czasem |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: B wspomina opóźnienie sygnału radiowego (1/6 sekundy), ale to NIE jest incident - to stałe zjawisko fizyki. Incydent = jednorazowe wydarzenie.
\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach matching liczba mnoga (incidents) sugeruje WIELE wydarzeń - szukaj paragrafu z 2+ przykładami.
\n

4.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

B

\n

Pytanie: a slight delay in hearing the bell when one is at the foot of the tower? (lekkie opóźnienie w usłyszeniu dzwonu, gdy jest się u stóp wieży)

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (paragraf B)

\n

W paragrafie B znajduje się dokładny opis:

\n
"As sound travels slower than radio waves, people listening to a live radio broadcast will hear the bell's chimes one-sixth of a second earlier than people strolling past the clock tower."
\n

Dopasowanie do pytania:

\n\n

Osoby pod wieżą słyszą dzwon o 1/6 sekundy PÓŹNIEJ niż osoby słuchające radia - bo dźwięk jest wolniejszy od fal radiowych.

\n

Sposób 2 - eliminacja pozostałych paragrafów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - Zadanie 4.4 (max 1 pkt):
- 1 pkt - wpisanie litery B
- 0 pkt - A, C, D, brak odpowiedzi lub wiele liter
\n

Zadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie informacji.

\n

Reference - paraphrasing physics terminology

\n
📖 Reference - vocabulary o dźwięku:
- sound travels slower than light/radio waves = fakt fizyki
- delay = opóźnienie
- strolling past = przechodząc obok (idiomatyczne: spacerując mimochodem)
- at the foot of = u stóp (u podstawy, blisko)
\n

Dlaczego inne paragrafy są błędne

\n

| Paragraf | Treść główna | Dlaczego błędna |
| A | tower leans slightly | O pochyleniu, brak wzmianki o dźwięku |
| B | sound vs radio waves delay | POPRAWNA - opóźnienie dźwięku 1/6 sekundy |
| C | hands colour change | O kolorze, brak dźwięku |
| D | time altered by birds, snow | O niedokładności czasu, nie o słyszeniu |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Pytanie jest TRICKY - wydaje się, że delay odnosi się do D (10-minute delay). ALE pytanie dotyczy hearing the bell at the foot of the tower - to fizyka dźwięku z B, NIE opóźnienie zegara z D.
\n
⚠️ Uwaga: Strolling past the clock tower = u stóp wieży (parafraza at the foot of the tower).
\n

4.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

C

\n

Pytanie: a factor which led to a change in the clock's appearance? (czynnik, który doprowadził do zmiany wyglądu zegara)

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (paragraf C)

\n

W paragrafie C jest dokładny opis zmiany koloru:

\n
"the clock's hands were blue when it was built in 1859, but London's smog gradually turned them black. In the 1980s, a new coat of paint was applied. This time the colour black was chosen to avoid discolouration."
\n

Dopasowanie do pytania:

\n\n

Sposób 2 - eliminacja pozostałych paragrafów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - Zadanie 4.5 (max 1 pkt):
- 1 pkt - wpisanie litery C
- 0 pkt - A, B, D, brak odpowiedzi lub wiele liter
\n

Zadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie informacji.

\n

Reference - paraphrasing cause/effect

\n
📖 Reference - vocabulary o przyczynowości:
- led to = doprowadził do
- caused = spowodował
- factor = czynnik
- gradually turned = stopniowo zmienił (stopniowy proces)
- appearance = wygląd
- discolouration = odbarwienie
Konstrukcje: X led to Y change = X spowodował zmianę Y.
\n

Dlaczego inne paragrafy są błędne

\n

| Paragraf | Treść główna | Dlaczego błędna |
| A | tower leans slightly | O pochyleniu, nie o zmianie wyglądu |
| B | sound vs radio waves | O dźwięku, nie o wyglądzie |
| C | smog turned hands black | POPRAWNA - smog → zmiana koloru wskazówek |
| D | time altered by birds, snow | O czasie, nie o wyglądzie |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Appearance = wygląd ZEWNĘTRZNY (kolor, kształt, struktura). Nie myl z operation/functioning (działanie).
\n
⚠️ Uwaga: Factor (czynnik) szuka KONKRETNEJ przyczyny - London's smog jest tym factor, new coat of paint to skutek/reakcja.
\n
⚠️ Uwaga: Wszystkie pytania w zadaniu 4 wymagały dopasowania pytania do paragrafu. UWAGA: jeden paragraf (B) zawierał odpowiedzi na DWA pytania (4.1 i 4.4) - to standardowe instrukcje CKE.
"}]}