Zadanie 8. (0-4)
Przeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (8.1.-8.4.) jednym wyrazem, przekształcając
wyraz podany w nawiasie, tak aby otrzymać logiczny i gramatycznie poprawny tekst.
Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych wyrazów.
THE STICK LIBRARY
What’s a dog without a good stick to chew on or fetch? That’s exactly what a 59-year-old
man asked himself when he found out there was a 8.1. (SHORT)
of good sticks for his dog, Bella, to play with at the new dog park in Kaiapoi, New Zealand.
Instead of complaining, Andrew Taylor took 8.2. (ACT) and
created a stick library. He collected sticks lying around near his house. Then he cleaned the
sticks using sand paper until they were smooth, crafted a box out of wood to hold the sticks
and engraved his box with the title “Stick Library”. His gift to the new dog park was ready.
By calling it a “Stick Library” Taylor wants to 8.3. (COURAGE)
everyone to return the sticks after they have played with their dogs. The idea has been a hit
with local dog owners, who know very well that the search for a good stick is not always very
8.4. (SUCCESS) That’s why the idea of a stick library makes
perfect sense to them.
Na podstawie: www.interestingengineering.com
MJAP-R0-100
famous/well-known/popular people. Jako znane osoby traktowane są też osoby
popularne w mediach społecznościowych, np. influencerzy.
Odpowiedź: 8.1. — shortage (rzeczownik — niedobór) 8.2. — action (rzeczownik) 8.3. — encourage (czasownik) 8.4. — successful (przymiotnik)
\nDla zdających z dysleksją
\nAkceptowane: 8.1. shortag, 8.2. aktion, 8.3. encorage / encorag / incourage, 8.4. sucesful / successfull.
\nPunktacja CKE
\nTypowy błąd: 8.1. shortage (rzeczownik = niedobór). Odrzucone: shortness / shortlist (zły wyraz lub forma). 8.2. action. Odrzucone: actions / activity / activities / acting (zła forma). 8.3. encourage. Odrzucone: incourage (literówka — en-, NIE in-), discourage (antonim — zmiana znaczenia). 8.4. successful. Odrzucone: succeeding / unsuccessful (zła forma lub antonim).
8.1. ## Poprawna odpowiedź
\nshortage
\nPełne zdanie: he found out there was a shortage of good sticks for his dog.
\nKontekst: w nowym parku dla psów w Nowej Zelandii nie było dobrych patyków dla psa. Pies o imieniu Bella nie miał czym się bawić.
\nZnaczenie: brak / niedobór dobrych patyków → shortage (niedobór).
\nW kolejnym zdaniu Andrew Taylor podejmuje DZIAŁANIE - zbiera patyki sam. To bezpośrednio reaguje na shortage.
\nBazowe słowo: SHORT (adj/V) = krótki / brakować
\nWymagana forma: rzeczownik (po a, przed of)
\nKonstrukcja: a shortage of N = niedobór czegoś
\nSufiks: -age (np. short → shortage, leak → leakage, post → postage)
\n📋 Klucz CKE - Zadanie 8.1 (max 1 pkt):\n
- 1 pkt - shortage (poprawna pisownia)
- WYKLUCZONE (0 pkt):
- shortness - istnieje, ale oznacza coś INNEGO: cecha bycia krótkim (np. shortness of breath = duszność, shortness of stature = niski wzrost). NIE pasuje semantycznie ("krótkość patyków" - bezsensowne).
- shortlist (V/N) - to lista kandydatów do finału, ZUPEŁNIE inne znaczenie.
- Dla dyslektyków: shortag (bez e na końcu)
📖 Reference - sufiks -age:\n
Tworzy rzeczowniki ze znaczeniem stanu / ilości / procesu:
- short → shortage = niedobór
- leak → leakage = przeciek
- post → postage = opłata pocztowa
- store → storage = przechowywanie
- cover → coverage = pokrycie / zasięg
- use → usage = użycie
Kolokacja: a shortage of N (singular countable + uncountable N): a shortage of food, of money, of teachers, of time.
⚠️ Uwaga: Distinction shortage vs shortness:\n
- shortage = niedobór (brak ilościowy): a shortage of food
- shortness = krótkość (jakość bycia krótkim): shortness of breath (duszność)
⚠️ Uwaga: Spelling - shortage (s-h-o-r-t-a-g-e). NIE shortage' z apostrofem, NIE shortag (brak e).\n
⚠️ Uwaga: Klucz CKE WPROST WYKLUCZA shortness i shortlist - to słowa istniejące w angielskim, ale nie pasujące semantycznie.\n
8.2. ## Poprawna odpowiedź
\naction
\nPełne zdanie: Andrew Taylor took action and created a stick library.
\nKolokacja: take action = podjąć działania, zacząć działać.
\nW tekście: zamiast narzekać, Taylor PODJĄŁ DZIAŁANIA. To bezpośrednie sygnał o decyzji i działaniu.
\nKontekst: Instead of complaining, Andrew Taylor took action and created a stick library - kontrast między biernością (narzekanie) a aktywnym działaniem.
\nBazowe słowo: ACT (V/N) = działać / czyn
\nWymagana forma: rzeczownik (po took, czasowniku take)
\nSufiks: -ion tworzy rzeczowniki z czasowników:
\nKolokacja MUSI BYĆ pojedyncza: take action (NIE take actions - to inna konstrukcja). To IDIOMATYCZNE wyrażenie.
\n📋 Klucz CKE - Zadanie 8.2 (max 1 pkt):\n
- 1 pkt - action (jedna forma, bez -s)
- WYKLUCZONE (0 pkt):
- actions - kolokacja take action jest uncountable (idiomatyczne). Take actions zmienia sens.
- activity / activities - activity = aktywność (gerundialna). Take activity nie istnieje jako kolokacja.
- acting - acting = aktorstwo / pełniąc obowiązki (np. acting president). Nie pasuje.
- Dla dyslektyków: aktion (z literą k zamiast c - błąd ortograficzny)
📖 Reference - kolokacja take action:\n
- take action = podjąć działania (uncountable, idiomatyczne)
- Synonimy: to act, to do something, to take measures
- Anti-collocation: NIE make action ani do action
Inne kolokacje z take:
- take care, take part, take place, take a break, take a chance
Z do:
- do homework, do exercises, do business
Z make:
- make a decision, make a mistake, make progress
⚠️ Uwaga: Pluralna forma take actions SUGERUJE konkretne, oddzielne czyny (rzadkie użycie). Standardowa kolokacja to take action w l. pojedynczej (jako uncountable).\n
⚠️ Uwaga: Activity (aktywność/zajęcie) ≠ action (działanie). "Take activity" nie jest poprawne w angielskim.\n
⚠️ Uwaga: Spelling - action (a-c-t-i-o-n). Polskie k ("aktion") to klasyczny błąd dla polskich uczniów.\n
8.3. ## Poprawna odpowiedź
\nencourage
\nPełne zdanie: Taylor wants to encourage everyone to return the sticks after they have played with their dogs.
\nKontekst: Taylor nazwał swoją skrzynkę "Stick Library" - w bibliotece zwraca się książki. Chce, żeby ludzie ZWRACALI patyki po użyciu.
\nLogika: Taylor chce ZACHĘCIĆ ludzi do zwracania patyków. To pozytywne działanie - encourage (zachęcać).
\nKonstrukcja: encourage sb to V = zachęcać kogoś do robienia czegoś
\nBazowe słowo: COURAGE (N) = odwaga
\nPrefiksy do utworzenia czasownika:
\nPrefiks en- w angielskim:
\n📋 Klucz CKE - Zadanie 8.3 (max 1 pkt):\n
- 1 pkt - encourage (poprawna pisownia)
- WYKLUCZONE (0 pkt):
- incourage - NIE ISTNIEJE w angielskim (klasyczny błąd: prefix in- zamiast en-)
- discourage - antonim, ZUPEŁNIE inne znaczenie (zniechęcać)
- Dla dyslektyków: encorage / encourag / incourage
📖 Reference - prefix en- / em-:\n
Tworzy czasowniki ze znaczeniem "sprawiać, że X / spowodować X":
- enlarge (large → enlarge) = powiększać
- enable (able → enable) = umożliwiać
- enrich (rich → enrich) = wzbogacać
- encourage (courage → encourage) = zachęcać
- empower (power → empower) = upoważniać
- embed (bed → embed) = osadzać
Pułapka: prefix to en-, NIE in-. Incourage nie istnieje.
Antonimy z dis-:
- encourage ↔ discourage
- appear ↔ disappear
- agree ↔ disagree
⚠️ Uwaga: Polscy uczniowie często piszą incourage zamiast encourage - to klasyczny błąd. Prefiks angielski to en- (NIE in-).\n
⚠️ Uwaga: Discourage (z prefiksem dis-) to antonim - zniechęcać. Klucz wprost odrzuca to słowo, bo zmienia znaczenie.\n
⚠️ Uwaga: Spelling - encourage (e-n-c-o-u-r-a-g-e). Często mylone: encurage, encorage, encourag (bez e na końcu).\n
8.4. ## Poprawna odpowiedź
\nsuccessful
\nPełne zdanie: the search for a good stick is not always very successful.
\nKontekst: właściciele psów wiedzą, że szukanie dobrego patyka NIE ZAWSZE kończy się sukcesem - czyli czasami jest nieudane. Dlatego pomysł "stick library" ma sens.
\nLogika: not always very successful = czasami niezbyt udane. To podaje POWÓD popularności pomysłu Taylora.
\nKonstrukcja: be successful = być udanym, kończyć się sukcesem
\nBazowe słowo: SUCCESS (N) = sukces
\nWymagana forma: przymiotnik (po very - przysłówek + przymiotnik)
\nSufiks: -ful tworzy przymiotniki z rzeczowników:
\n📋 Klucz CKE - Zadanie 8.4 (max 1 pkt):\n
- 1 pkt - successful (poprawna pisownia: 2× s + 2× c + 1× f)
- WYKLUCZONE (0 pkt):
- succeeding - to gerund / participle czasownika succeed. Nie pasuje gramatycznie ("the search is not always very succeeding" - błąd).
- unsuccessful - antonim, zmienia sens (not always very unsuccessful = "nie zawsze bardzo nieudane" = podwójna negacja → mylące).
- Dla dyslektyków: sucesful (jedno c), successfull (2× l)
📖 Reference - sufiks -ful:\n
Tworzy przymiotniki ze znaczeniem "pełen X":
- care → careful = pełen troski
- hope → hopeful = pełen nadziei
- use → useful = pełen użytku (użyteczny)
- help → helpful = pomocny
- success → successful = pełen sukcesu (udany)
- beauty → beautiful = piękny
- power → powerful = potężny
Pułapka pisowni: -ful (JEDNO l), NIE -full (dwa l).
Successfully (przysłówek) = z 2× l (sufix -ly dodany do successful).
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd: successfull (2× l) zamiast successful (1× l). Sufiks -ful ZAWSZE z jedną l. Tylko przysłówek successfully ma 2× l (bo -ful + -ly).\n
⚠️ Uwaga: Success (2× s + 2× c) - podwójne s na początku, podwójne c w środku. Klucz CKE odrzuca sucesful (jedno c).\n
⚠️ Uwaga: Przymiotnik po very: very successful (przysłówek + przymiotnik). NIE very succeeding (przysłówek + gerund - błąd)."}]}