{"id":"jezyk-angielski-2024-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-angielski-2024-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej części tekstu (4.1.-4.4.).\nWpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. UNDERWATER MUSEUM EXHIBITION DAMAGED BY DIVERS\nB. PROTECTING THE SCULPTURES FROM SEA CREATURES\nC. AN IDEA TO SAVE A PLACE OF NATURAL BEAUTY\nD. RULES AND ADVICE FOR UNDERWATER VISITORS\nE. SCULPTURES SHOWING DIFFERENT PEOPLE\nF. VARIOUS WAYS TO VIEW THE SCULPTURES\nUNDERWATER MUSEUM\n4.1.\nThe National Marine Park in Cancun, Mexico, is visited each year by over 750,000 divers.\nThey come to see the world’s most amazing coral reef. Unfortunately, they also cause a lot\nof damage. In 2009, the park’s authorities decided to create an underwater sculpture\nmuseum as an alternative destination for divers, and in this way, protect the endangered\ncoral reef and the sea creatures which depend on it.\n4.2.\nThe nearly 500 life-size human figures displayed in the Cancun Underwater Museum were\nmodelled on members of the local community and presented in various poses. There is,\nfor example, a little girl with a smile on her face looking up to the surface, six business\npeople with their heads buried in the sand, paying no attention to their surroundings, and\na tired-looking man behind a desk with a dog sitting next to him.\n4.3.\nThe crystal-clear waters of the Caribbean Sea make it easy to admire the sculptures. Visitors\nwho are water sports enthusiasts usually choose snorkelling or scuba diving to explore this\nmuseum wonderland. For tourists who want to avoid getting wet on their trip to the museum,\nthere are guided tours in a boat with a bottom made of glass. You can also book a day trip\nthat combines the glass-bottom boat tour with a guided snorkelling tour with all necessary\nequipment included.\nMJAP-P0-100\n4.4.\nMost boats offering scuba diving tours of the museum leave in the early morning so you need\nto plan your transport to the port carefully. Any resort hotel should be able to arrange this for\nyou. A diving licence is not necessary; however, having one is certainly a plus. Visitors\nwithout a diving licence have to take a short training course on the proper use of diving\nequipment and can only dive if accompanied by an instructor. While diving, you should avoid\ntouching the sculptures or disturbing the marine life in any way. Also, wearing eco-friendly\nsunscreen is a must.\nNa podstawie: www.trip.com\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJAP-P0-100","answer":"4.1 = C; 4.2 = E; 4.3 = F; 4.4 = D","answer_text":"4. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku angielskim,\ndopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają komunikacji,\na odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst.","solution":"Odpowiedź: 4.1. — **C** 4.2. — **E** 4.3. — **F** 4.4. — **D** (Wersja A arkusza. Dystraktory: **A** i **B**.)\n\nStrategia: główna myśl fragmentu\n\nKrok 1 — przeczytaj WSZYSTKIE 6 nagłówków najpierw\n\nTo dla mózgu „matrix\" — wiesz, jakie tematy są w grze. Łatwiej rozpoznasz w trakcie czytania fragmentów.\n\nKrok 2 — czytaj fragment szybko, streszczaj 1 zdaniem\n\n„O czym ten fragment?\" — jedno zdanie. Dopiero potem szukaj pasującego nagłówka.\n\nKrok 3 — eliminuj dystraktory\n\nPo przypisaniu 4 zostają 2 niewykorzystane. Dla pewności wróć i sprawdź, czy faktycznie nie pasują do żadnego z fragmentów.\n\nPunktacja CKE\n\n- 1 pkt — poprawne dopasowanie (za każde z 4.1.–4.4.).\n- 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n- Maksymalnie 4 pkt.\n\nTypowy błąd: W zadaniu z **dwoma** dystraktorami pole błędu jest większe niż w zadaniach z jednym. Nie wybieraj na podstawie pojedynczych słów — szukaj **głównej myśli** fragmentu. Nagłówek może zawierać **synonim** kluczowego słowa z fragmentu (np. fragment o „cycling\" + nagłówek „two-wheeled transport\"). Sprawdzaj sens, nie powierzchnię.","image":"img/jezyk-angielski-2024-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":"czytanie, dopasowanie nagłówków A-F do fragmentów","page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 4. (0-4)
Przeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej części tekstu (4.1.-4.4.).
Wpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.
Uwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.
A. UNDERWATER MUSEUM EXHIBITION DAMAGED BY DIVERS
B. PROTECTING THE SCULPTURES FROM SEA CREATURES
C. AN IDEA TO SAVE A PLACE OF NATURAL BEAUTY
D. RULES AND ADVICE FOR UNDERWATER VISITORS
E. SCULPTURES SHOWING DIFFERENT PEOPLE
F. VARIOUS WAYS TO VIEW THE SCULPTURES
UNDERWATER MUSEUM
4.1.
The National Marine Park in Cancun, Mexico, is visited each year by over 750,000 divers.
They come to see the world’s most amazing coral reef. Unfortunately, they also cause a lot
of damage. In 2009, the park’s authorities decided to create an underwater sculpture
museum as an alternative destination for divers, and in this way, protect the endangered
coral reef and the sea creatures which depend on it.
4.2.
The nearly 500 life-size human figures displayed in the Cancun Underwater Museum were
modelled on members of the local community and presented in various poses. There is,
for example, a little girl with a smile on her face looking up to the surface, six business
people with their heads buried in the sand, paying no attention to their surroundings, and
a tired-looking man behind a desk with a dog sitting next to him.
4.3.
The crystal-clear waters of the Caribbean Sea make it easy to admire the sculptures. Visitors
who are water sports enthusiasts usually choose snorkelling or scuba diving to explore this
museum wonderland. For tourists who want to avoid getting wet on their trip to the museum,
there are guided tours in a boat with a bottom made of glass. You can also book a day trip
that combines the glass-bottom boat tour with a guided snorkelling tour with all necessary
equipment included.
MJAP-P0-100
4.4.
Most boats offering scuba diving tours of the museum leave in the early morning so you need
to plan your transport to the port carefully. Any resort hotel should be able to arrange this for
you. A diving licence is not necessary; however, having one is certainly a plus. Visitors
without a diving licence have to take a short training course on the proper use of diving
equipment and can only dive if accompanied by an instructor. While diving, you should avoid
touching the sculptures or disturbing the marine life in any way. Also, wearing eco-friendly
sunscreen is a must.
Na podstawie: www.trip.com
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJAP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku angielskim,
\n

dopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają komunikacji,
a odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst.

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Odpowiedź: 4.1. — C 4.2. — E 4.3. — F 4.4. — D (Wersja A arkusza. Dystraktory: A i B.)

\n

Strategia: główna myśl fragmentu

\n

Krok 1 — przeczytaj WSZYSTKIE 6 nagłówków najpierw

\n

To dla mózgu „matrix" — wiesz, jakie tematy są w grze. Łatwiej rozpoznasz w trakcie czytania fragmentów.

\n

Krok 2 — czytaj fragment szybko, streszczaj 1 zdaniem

\n

„O czym ten fragment?" — jedno zdanie. Dopiero potem szukaj pasującego nagłówka.

\n

Krok 3 — eliminuj dystraktory

\n

Po przypisaniu 4 zostają 2 niewykorzystane. Dla pewności wróć i sprawdź, czy faktycznie nie pasują do żadnego z fragmentów.

\n

Punktacja CKE

\n\n

Typowy błąd: W zadaniu z dwoma dystraktorami pole błędu jest większe niż w zadaniach z jednym. Nie wybieraj na podstawie pojedynczych słów — szukaj głównej myśli fragmentu. Nagłówek może zawierać synonim kluczowego słowa z fragmentu (np. fragment o „cycling" + nagłówek „two-wheeled transport"). Sprawdzaj sens, nie powierzchnię.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

4.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - AN IDEA TO SAVE A PLACE OF NATURAL BEAUTY.

\n

Sposób 1 - analiza reading passage

\n

Fragment 4.1:

\n
"The National Marine Park in Cancun, Mexico, is visited each year by over 750,000 divers. They come to see the world's most amazing coral reef. Unfortunately, they also cause a lot of damage. In 2009, the park's authorities decided to create an underwater sculpture museum as an alternative destination for divers, and in this way, protect the endangered coral reef and the sea creatures which depend on it."
\n

Kluczowe elementy:

\n
  1. most amazing coral reef = miejsce naturalnego piękna
  2. decided to create = pomysł, decyzja
  3. protect the endangered coral reef = chronić zagrożoną rafę
  4. Pomysł: muzeum jako alternatywa → ochrona
\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

| Opcja | Dlaczego błędna |
| A | brak wzmianki o uszkodzeniu rzeźb przez nurków |
| B | brak ochrony rzeźb przed stworzeniami morskimi |
| C | POPRAWNA - idea to protect the coral reef |
| D | brak zasad i porad |
| E | brak rzeźb ludzi |
| F | brak sposobów oglądania |

\n

Sposób 3 - odwołanie do reference

\n
📖 Reference - endangered:
endangered + N = zagrożony (np. gatunkowo, środowiskowo)
endangered coral reef = zagrożona rafa koralowa
Standard ekologiczny terminologia
\n
📖 Reference - decide to + V:
decide + to + bezokolicznik = zdecydować coś zrobić
Past Simple decided - narracja historyczna
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt, wersja A):
- 1 pkt - odpowiedź: C
- WYKLUCZONE (0 pkt): A, B, D, E, F
\n

Reference gramatyczny

\n

Kluczowe: Past Simple Passive (is visited), Past Simple Active (decided), Present Simple cause damage. Reference: § Tenses + § Passive Voice.

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Pułapka 1 (B): Tekst mówi o ochronie rafy, ale uczeń może zaznaczyć B (protecting sculptures from sea creatures). To dwa różne kierunki ochrony.
\n
⚠️ Pułapka 2 (natural beauty): Rafa koralowa = place of natural beauty (parafraza klucza).
\n
⚠️ Pułapka 3 (alternative destination): Muzeum jako alternatywa dla nurków = mniej presji na rafę = ochrona środowiska.
\n

4.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

E - SCULPTURES SHOWING DIFFERENT PEOPLE.

\n

Sposób 1 - analiza reading passage

\n

Fragment 4.2:

\n
"The nearly 500 life-size human figures displayed in the Cancun Underwater Museum were modelled on members of the local community and presented in various poses. There is, for example, a little girl with a smile on her face six business people with their heads buried in the sand and a tired-looking man behind a desk with a dog sitting next to him."
\n

Sygnały różnych ludzi:

\n
  1. 500 life-size human figures = 500 figur ludzkich
  2. modelled on members of the local community = wzorowane na społeczności
  3. Lista: dziewczynka, biznesmeni, mężczyzna z psem - RÓŻNI ludzie w różnych pozach
\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

| Opcja | Dlaczego błędna |
| A | brak uszkodzeń |
| B | brak ochrony przed stworzeniami |
| C | brak pomysłu ratunkowego |
| D | brak zasad/porad |
| E | POPRAWNA - 500 figures little girl, business people, tired man |
| F | brak sposobów oglądania |

\n

Sposób 3 - odwołanie do reference

\n
📖 Reference - Compound life-size:
life-size (adj) = naturalnej wielkości (rzeźba człowieka)
Z dywizą - compound przymiotnikowy
\n
📖 Reference - model sb on sb (Passive):
were modelled on members of community = były wzorowane na członkach społeczności
Past Simple Passive
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt, wersja A):
- 1 pkt - odpowiedź: E
- WYKLUCZONE (0 pkt): A, B, C, D, F
\n

Reference gramatyczny

\n

Kluczowe: Past Simple Passive (were modelled), Present Simple (There is), compound adjectives (life-size, tired-looking). Reference: § Passive Voice + § Compound adjectives.

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Pułapka 1 (heads buried in sand): Idiom (bury one's head in the sand = unikać problemu). Tutaj dosłownie figury z głowami w piasku.
\n
⚠️ Pułapka 2 (life-size): Naturalnej wielkości - figury są tak duże jak prawdziwi ludzie.
\n
⚠️ Pułapka 3 (various poses): Słowo various = sygnał RÓŻNORODNOŚCI - klucz do opcji E (different people).
\n

4.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

F - VARIOUS WAYS TO VIEW THE SCULPTURES.

\n

Sposób 1 - analiza reading passage

\n

Fragment 4.3:

\n
"The crystal-clear waters of the Caribbean Sea make it easy to admire the sculptures. Visitors who are water sports enthusiasts usually choose snorkelling or scuba diving to explore this museum wonderland. For tourists who want to avoid getting wet on their trip to the museum, there are guided tours in a boat with a bottom made of glass. You can also book a day trip that combines the glass-bottom boat tour with a guided snorkelling tour with all necessary equipment included."
\n

Lista różnych sposobów oglądania rzeźb:

\n
  1. snorkelling - snorkeling
  2. scuba diving - nurkowanie z butlą
  3. glass-bottom boat tour - wycieczka łodzią z przezroczystym dnem
  4. combined tour - pakiet łączący łódź z snorkelingiem
\n

Tekst wymienia kilka sposobów oglądania - odpowiednik klucza various ways to view.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

| Opcja | Dlaczego błędna |
| A | brak uszkodzeń przez nurków |
| B | brak ochrony przed stworzeniami morskimi |
| C | brak pomysłu ratunkowego (w tej części) |
| D | brak zasad/porad (są w 4.4) |
| E | brak opisu rzeźb |
| F | POPRAWNA - snorkelling, scuba diving, glass-bottom boat, combined trip |

\n

Sposób 3 - odwołanie do reference

\n
📖 Reference - Compound glass-bottom:
glass-bottom + N = z dnem ze szkła (compound adjective)
Pisownia z dywizą przed rzeczownikiem
Synonim: boat with a bottom made of glass
\n
📖 Reference - Gerund po avoid:
avoid + V-ing = unikać czegoś
avoid getting wet = uniknąć zmoczenia
NIE avoid to get wet
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt, wersja A):
- 1 pkt - odpowiedź: F
- WYKLUCZONE (0 pkt): A, B, C, D, E
\n

Reference gramatyczny

\n

Kluczowe: gerund po avoid, compound glass-bottom, kolokacje sportów wodnych (snorkelling, scuba diving). Reference: § Gerund + § Compound adjectives.

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Pułapka 1 (D): Tekst zawiera frazę with all necessary equipment included - uczeń może pomyśleć, że to porada. Ale to opis pakietu, nie zasada.
\n
⚠️ Pułapka 2 (crystal-clear): Compound przymiotnikowy - crystal-clear water = przezroczysta woda. Klucz do łatwego oglądania rzeźb.
\n
⚠️ Pułapka 3 (avoid getting wet): Idiom kontekstowy - turyści, którzy NIE chcą się zamoczyć. Sygnał oferty dla nie-nurków.
\n

4.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - RULES AND ADVICE FOR UNDERWATER VISITORS.

\n

Sposób 1 - analiza reading passage

\n

Fragment 4.4:

\n
"Most boats offering scuba diving tours of the museum leave in the early morning so you need to plan your transport to the port carefully. Any resort hotel should be able to arrange this for you. A diving licence is not necessary; however, having one is certainly a plus. Visitors without a diving licence have to take a short training course on the proper use of diving equipment and can only dive if accompanied by an instructor. While diving, you should avoid touching the sculptures or disturbing the marine life in any way. Also, wearing eco-friendly sunscreen is a must."
\n

Lista zasad i porad:

\n
  1. you need to plan your transport carefully - porada o transporcie
  2. A diving licence is not necessary, however, having one is a plus - informacja o licencji
  3. can only dive if accompanied by an instructor - zasada dla początkujących
  4. you should avoid touching the sculptures - zasada zachowania
  5. wearing eco-friendly sunscreen is a must - wymóg ekologiczny
\n

Tekst to zbiór zasad i porad - opcja D.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

| Opcja | Dlaczego błędna |
| A | brak uszkodzeń muzeum przez nurków |
| B | brak ochrony rzeźb przed stworzeniami |
| C | brak pomysłu ratunkowego |
| D | POPRAWNA - need to plan, should avoid, is a must, can only |
| E | brak opisu rzeźb |
| F | brak różnych sposobów oglądania |

\n

Sposób 3 - odwołanie do reference

\n
📖 Reference - Modale wyrażające obowiązek/radę:
- need to + V = trzeba (silna konieczność praktyczna)
- should + V = powinno się (rada)
- have to + V = musieć (obowiązek zewnętrzny)
- is a must = jest koniecznością (idiom)
- can only + V = tylko można (ograniczenie)
\n
📖 Reference - Gerund po avoid:
avoid + V-ing = unikać
avoid touching / disturbing - typowe zalecenia bezpieczeństwa
\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt, wersja A):
- 1 pkt - odpowiedź: D
- WYKLUCZONE (0 pkt): A, B (obie nieużyte w zadaniu - opcje dodatkowe), C, E, F
\n

Reference gramatyczny

\n

Kluczowe: modale obowiązku (need to, should, have to), gerund po avoid, kolokacja take a course, eco-friendly. Reference: § Modal verbs + § Gerund.

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Pułapka 1 (B): disturb marine life - uczeń może pomyśleć, że to ochrona stworzeń. Ale tekst to ZASADY dla nurków, nie opis ochrony rzeźb przed stworzeniami.
\n
⚠️ Pułapka 2 (is a must): Idiom - jest absolutną koniecznością. Sygnał zasady, nie sugestii.
\n
⚠️ Pułapka 3 (eco-friendly sunscreen): Compound przymiotnikowy - krem przeciwsłoneczny przyjazny środowisku. Wymóg dla ochrony rafy koralowej.
"}]}