{"id":"jezyk-angielski-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"jezyk-angielski-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-5)\nPrzeczytaj tekst, który został podzielony na cztery części (A-D), oraz pytania go\ndotyczące (4.1.-4.5.). Do każdego pytania dopasuj właściwą część tekstu. Wpisz\nrozwiązania do tabeli.\nUwaga: w jednej części tekstu znajdują się odpowiedzi na dwa pytania.\nIn which paragraph does the author mention\n4.1. an incident that could have had disastrous consequences for the building which\nhoused the observatory?\n4.2. a physically demanding solution to a problem faced by the meteorologists?\n4.3. the length of time needed to convert data to make it more widely available?\n4.4. a large contribution made in response to a call for donations?\n4.5. the reason for the closure of the observatory?\nSNOWED UNDER\nA. The observatory on the summit of Ben Nevis, the highest mountain in the United\nKingdom, was set up by the Scottish Meteorological Society. A public appeal was\nlaunched to fund its construction. Queen Victoria is known to have given a generous sum,\nbut there were also other sponsors. Between 1883, when the observatory opened, and\n1904, when its closure was announced, meteorologists at the site undertook detailed\nweather observations. They gathered comprehensive information about atmospheric\nphenomena.\nB. The observations were published in the Transactions of the Royal Society of Edinburgh\nand they are some of the most detailed records of the weather in the Victorian era. But\nwhat was it like to live and work on Ben Nevis? The weather conditions were severe:\n100 mph winds were common, the temperature would sometimes drop to -15oC, and\nthe weathermen lived “inside a cloud” for most of the year. One winter, heavy blizzards\nleft the summit covered in a 5 ft (1.5 m) layer of snow and they found themselves snowed\nin, so they had no other choice but to undertake the exhausting task of digging tunnels to\nleave the observatory. Despite the harsh conditions on Ben Nevis, the meteorologists\ncarried on with their work.\nMJAP-R0-100\nC. Sometimes they had to develop unusual solutions in order to perform their duties, and\nthey always had to be prepared for the unexpected. Once, the observatory was struck by\nlightning, which came down the chimney and set the wooden panels of the interior on fire.\nFortunately, the blaze was speedily and fairly effortlessly extinguished. Due to a lack of\npublic funding and private donations, the weather station ceased operating in October\n1904, though the outcome of the meteorologists’ work lives on.\nD. The ambition of the meteorologists was to make the data they collected accessible to aid\nweather forecasting and mountain meteorology. Following the closure of the observatory,\nthe data lay hidden in dusty archives for a long time. However, they were recently\nrepublished in digital form. More than 3,500 volunteers accomplished the digitization in\nless than three months. This success may result from the fact that the story of the\nmeteorologists living in such a remote observatory and hostile environment was\na wonderful inspiration. The undertaking received extensive media coverage. Social\nmedia were most helpful in spreading information about the digitization and providing\nregular updates on its progress.\nNa podstawie: rmets.onlinelibrary.wiley.com; www.bbc.com\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJAP-R0-100","answer":"4.1 = C; 4.2 = B; 4.3 = D; 4.4 = A; 4.5 = C","answer_text":"4. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku angielskim,\ndopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają komunikacji,\na odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"Odpowiedź: 4.1. — **C** 4.2. — **B** 4.3. — **D** 4.4. — **A** 4.5. — **C** (Wersja A arkusza.)\n\nStrategia: tekst PR\n\nKrok 1 — szybki przegląd całego tekstu\n\nNajpierw przeczytaj tekst raz, dla ogólnego sensu. Nie zatrzymuj się na nieznanych słowach — kontekst je wyjaśni.\n\nKrok 2 — pytania chronologicznie\n\nPytania 4.1.–4.5. zwykle idą chronologicznie względem tekstu. Pierwsze pytanie dotyczy początku, ostatnie końca lub całości.\n\nKrok 3 — eliminuj dystraktory\n\nDwie opcje z czterech są zwykle „pułapkami\" zawierającymi słowa z tekstu w innym kontekście.\n\nPunktacja CKE\n\n- 1 pkt — poprawna odpowiedź (za każde z 4.1.–4.5.).\n- 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n- Maksymalnie 5 pkt.\n\nTypowy błąd: Na PR teksty są dłuższe (zwykle ok. 500-700 słów). Pytania o wnioskowanie (III.7) wymagają **zrozumienia implikacji**, nie tylko dosłownej treści. Dystraktor w ABCD na PR często cytuje **dwie różne** części tekstu, łącząc je w odpowiedź sprzeczną z całością. Sprawdzaj kontekst.","image":"img/jezyk-angielski-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":"czytanie PR, ABCD, dłuższy tekst, 5 pytań","page_from":6,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 4. (0-5)
Przeczytaj tekst, który został podzielony na cztery części (A-D), oraz pytania go
dotyczące (4.1.-4.5.). Do każdego pytania dopasuj właściwą część tekstu. Wpisz
rozwiązania do tabeli.
Uwaga: w jednej części tekstu znajdują się odpowiedzi na dwa pytania.
In which paragraph does the author mention
4.1. an incident that could have had disastrous consequences for the building which
housed the observatory?
4.2. a physically demanding solution to a problem faced by the meteorologists?
4.3. the length of time needed to convert data to make it more widely available?
4.4. a large contribution made in response to a call for donations?
4.5. the reason for the closure of the observatory?
SNOWED UNDER
A. The observatory on the summit of Ben Nevis, the highest mountain in the United
Kingdom, was set up by the Scottish Meteorological Society. A public appeal was
launched to fund its construction. Queen Victoria is known to have given a generous sum,
but there were also other sponsors. Between 1883, when the observatory opened, and
1904, when its closure was announced, meteorologists at the site undertook detailed
weather observations. They gathered comprehensive information about atmospheric
phenomena.
B. The observations were published in the Transactions of the Royal Society of Edinburgh
and they are some of the most detailed records of the weather in the Victorian era. But
what was it like to live and work on Ben Nevis? The weather conditions were severe:
100 mph winds were common, the temperature would sometimes drop to -15oC, and
the weathermen lived “inside a cloud” for most of the year. One winter, heavy blizzards
left the summit covered in a 5 ft (1.5 m) layer of snow and they found themselves snowed
in, so they had no other choice but to undertake the exhausting task of digging tunnels to
leave the observatory. Despite the harsh conditions on Ben Nevis, the meteorologists
carried on with their work.
MJAP-R0-100
C. Sometimes they had to develop unusual solutions in order to perform their duties, and
they always had to be prepared for the unexpected. Once, the observatory was struck by
lightning, which came down the chimney and set the wooden panels of the interior on fire.
Fortunately, the blaze was speedily and fairly effortlessly extinguished. Due to a lack of
public funding and private donations, the weather station ceased operating in October
1904, though the outcome of the meteorologists’ work lives on.
D. The ambition of the meteorologists was to make the data they collected accessible to aid
weather forecasting and mountain meteorology. Following the closure of the observatory,
the data lay hidden in dusty archives for a long time. However, they were recently
republished in digital form. More than 3,500 volunteers accomplished the digitization in
less than three months. This success may result from the fact that the story of the
meteorologists living in such a remote observatory and hostile environment was
a wonderful inspiration. The undertaking received extensive media coverage. Social
media were most helpful in spreading information about the digitization and providing
regular updates on its progress.
Na podstawie: rmets.onlinelibrary.wiley.com; www.bbc.com
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJAP-R0-100

","answer_text_html":"
  1. Jeżeli lukę należy uzupełnić wyrazem/wyrazami o niskiej frekwencji w języku angielskim,
\n

dopuszczalne są błędy językowe i/lub ortograficzne, o ile nie zakłócają komunikacji,
a odpowiedź wskazuje, że zdający zrozumiał tekst.
Zasady oceniania rozwiązań zadań

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Odpowiedź: 4.1. — C 4.2. — B 4.3. — D 4.4. — A 4.5. — C (Wersja A arkusza.)

\n

Strategia: tekst PR

\n

Krok 1 — szybki przegląd całego tekstu

\n

Najpierw przeczytaj tekst raz, dla ogólnego sensu. Nie zatrzymuj się na nieznanych słowach — kontekst je wyjaśni.

\n

Krok 2 — pytania chronologicznie

\n

Pytania 4.1.–4.5. zwykle idą chronologicznie względem tekstu. Pierwsze pytanie dotyczy początku, ostatnie końca lub całości.

\n

Krok 3 — eliminuj dystraktory

\n

Dwie opcje z czterech są zwykle „pułapkami" zawierającymi słowa z tekstu w innym kontekście.

\n

Punktacja CKE

\n\n

Typowy błąd: Na PR teksty są dłuższe (zwykle ok. 500-700 słów). Pytania o wnioskowanie (III.7) wymagają zrozumienia implikacji, nie tylko dosłownej treści. Dystraktor w ABCD na PR często cytuje dwie różne części tekstu, łącząc je w odpowiedź sprzeczną z całością. Sprawdzaj kontekst.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

4.1. ## Poprawna odpowiedź
C - incydent, który mógł mieć katastrofalne konsekwencje dla budynku obserwatorium.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

W paragrafie C kluczowy fragment:

\n
"Once, the observatory was struck by lightning, which came down the chimney and set the wooden panels of the interior on fire. Fortunately, the blaze was speedily and fairly effortlessly extinguished."
\n

→ Wskazówki:

\n
  1. struck by lightning = uderzenie pioruna (zdarzenie zagrażające).
  2. set the wooden panels on fire = pożar wewnątrz drewnianego budynku → potencjalna katastrofa.
  3. Fortunately, the blaze was extinguished = na szczęście udało się ugasić - sugeruje, że MOGŁO być inaczej (could have had disastrous consequences).
\n

→ Wniosek: odpowiedź C.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych paragrafów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 4.1, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź C
- 0 pkt - A, B lub D; brak odpowiedzi; kilka liter
- Podstawa programowa: III.7) Zdający wyciąga wnioski.
\n

Reference

\n
📖 Reference - wyrażenia hipotetyczne (could have had):
- could have had disastrous consequences = mogłoby mieć katastrofalne skutki
- 3rd Conditional (modal perfect): could have V3 o niespełnionej możliwości w przeszłości
- Sygnał w tekście: Fortunately extinguished - sugeruje uniknięte nieszczęście.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Historia początków obserwatorium | Brak incydentu zagrażającego budynkowi |
| B | Trudne warunki, kopanie tuneli | Wyzwania pracy meteorologów, nie incydent na BUDYNKU |
| C | Pożar od pioruna | POPRAWNA - drewniane panele, ledwo ugaszony pożar |
| D | Digitalizacja danych | Brak incydentu |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Kluczowy zwrot Fortunately extinguished sygnalizuje, że niebezpieczeństwo MOGŁO być większe (uniknięta katastrofa = could have had disastrous consequences).
\n
⚠️ Uwaga: Pytanie szuka incydentu zagrażającego BUDYNKOWI, nie pracownikom. Trudne warunki śnieżne (B) zagrażały pracy, nie konstrukcji.
\n

4.2. ## Poprawna odpowiedź
B - fizycznie wymagające rozwiązanie problemu meteorologów.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

W paragrafie B kluczowy fragment:

\n
"One winter, heavy blizzards left the summit covered in a 5 ft (1.5 m) layer of snow and they found themselves snowed in, so they had no other choice but to undertake the exhausting task of digging tunnels to leave the observatory."
\n

→ Wskazówki:

\n
  1. exhausting task = wyczerpujące zadanie (= fizycznie wymagające).
  2. digging tunnels = kopanie tuneli (praca fizyczna).
  3. 1.5 m layer of snow = pół metra ponad metr śniegu do przebicia.
  4. had no other choice = jedyne rozwiązanie problemu zamknięcia.
\n

→ Wniosek: odpowiedź B.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych paragrafów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 4.2, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź B
- 0 pkt - A, C lub D; brak odpowiedzi; kilka liter
- Podstawa programowa: III.4) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
\n

Reference

\n
📖 Reference - synonimy physically demanding:
- exhausting = wyczerpujący
- back-breaking = wymagający fizycznie
- strenuous = uciążliwy
- arduous = mozolny

exhausting task of digging tunnels = klasyczny przykład physically demanding solution.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Historia, sponsorzy | Brak rozwiązania fizycznego |
| B | Kopanie tuneli przez śnieg | POPRAWNA - exhausting task |
| C | Gaszenie pożaru | fairly effortlessly - łatwo, nie fizycznie wymagająco |
| D | Digitalizacja | Praca cyfrowa, wirtualna |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Słowo exhausting (wyczerpujący) to dosłowny synonim physically demanding. Klucz oczekuje rozpoznania tej parafrazy.
\n
⚠️ Uwaga: W paragrafie C też pojawia się incydent (pożar), ale rozwiązanie tego problemu było fairly effortlessly - czyli właśnie BEZ wysiłku fizycznego (PRZECIWIEŃSTWO opcji).
\n

4.3. ## Poprawna odpowiedź
D - czas potrzebny na konwersję danych w celu szerszej dostępności.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

W paragrafie D kluczowy fragment:

\n
"The ambition of the meteorologists was to make the data they collected accessible to aid weather forecasting and mountain meteorology. Following the closure of the observatory, the data lay hidden in dusty archives for a long time. However, they were recently republished in digital form. More than 3,500 volunteers accomplished the digitization in less than three months."
\n

→ Wskazówki:

\n
  1. digitization = konwersja danych (do formy cyfrowej).
  2. in less than three months = czas potrzebny (length of time).
  3. make the data accessible = aby były szerzej dostępne.
  4. republished in digital form = ponownie opublikowane cyfrowo.
\n

→ Wniosek: odpowiedź D.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych paragrafów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 4.3, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź D
- 0 pkt - A, B lub C; brak odpowiedzi; kilka liter
- Podstawa programowa: III.4) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
\n

Reference

\n
📖 Reference - convert data to make it available:
- digitization = konwersja do formy cyfrowej
- republish in digital form = ponowna publikacja cyfrowa
- make accessible = udostępnić

length of time = okres czasu = in less than three months.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Historia 1883-1904 | Brak digitalizacji |
| B | Trudne warunki, kopanie tuneli | Brak konwersji danych |
| C | Pożar, zamknięcie | Brak digitalizacji |
| D | Digitalizacja w mniej niż 3 miesiące | POPRAWNA - czas konwersji danych |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: digitization = digitalizacja = konwersja papierowych zapisów do formy cyfrowej. Klucz oczekuje rozpoznania tego procesu.
\n
⚠️ Uwaga: to make it more widely available = make the data accessible - paragraf D wprost mówi o make the data accessible.
\n
⚠️ Uwaga: Pytanie szuka KONKRETNEGO CZASU - paragraf D podaje in less than three months.
\n

4.4. ## Poprawna odpowiedź
A - duża darowizna jako odpowiedź na apel o datki.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

W paragrafie A kluczowy fragment:

\n
"A public appeal was launched to fund its construction. Queen Victoria is known to have given a generous sum, but there were also other sponsors."
\n

→ Wskazówki:

\n
  1. public appeal was launched = ogłoszono publiczny apel (call for donations).
  2. Queen Victoria given a generous sum = królowa dała hojną sumę (large contribution).
  3. to fund its construction = aby sfinansować budowę.
\n

→ Wniosek: odpowiedź A.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych paragrafów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 4.4, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź A
- 0 pkt - B, C lub D; brak odpowiedzi; kilka liter
- Podstawa programowa: III.4) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
\n

Reference

\n
📖 Reference - terminologia darowizn:
- public appeal = publiczny apel/zbiórka
- donation = darowizna
- generous sum/donation = hojna suma
- contribution = wkład finansowy
- sponsor = darczyńca

large contribution = a generous sum (parafraza).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Apel + Queen Victoria's generous sum | POPRAWNA - large contribution in response to call |
| B | Trudne warunki | Brak darowizn |
| C | Zamknięcie z BRAKU funduszy | PRZECIWIEŃSTWO - brak darowizn, nie hojne datki |
| D | Digitalizacja przez wolontariuszy | Wkład pracy, nie pieniędzy |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Paragraf C też mówi o pieniądzach (lack of public funding and private donations), ale w kontekście ich BRAKU. Pytanie szuka HOJNEGO wkładu, czyli A.
\n
⚠️ Uwaga: Queen Victoria is known to have given = czas perfect dla wnioskowania historycznego (is known to have V3) - sygnał, że to fakt znany historycznie.
\n

4.5. ## Poprawna odpowiedź
C - powód zamknięcia obserwatorium.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

W paragrafie C kluczowy fragment:

\n
"Due to a lack of public funding and private donations, the weather station ceased operating in October 1904, though the outcome of the meteorologists' work lives on."
\n

→ Wskazówki:

\n
  1. Due to = z powodu (sygnał POWODU).
  2. lack of public funding and private donations = brak funduszy.
  3. weather station ceased operating = obserwatorium zaprzestało działalności.
  4. October 1904 = data zamknięcia.
\n

→ Wniosek: odpowiedź C.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych paragrafów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 4.5, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź C
- 0 pkt - A, B lub D; brak odpowiedzi; kilka liter
- Podstawa programowa: III.4) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
- UWAGA: paragraf C zawiera odpowiedzi na DWA pytania (4.1. i 4.5.) - zgodnie z poleceniem zadania.
\n

Reference

\n
📖 Reference - sygnały POWODU:
- due to + N = z powodu
- because of + N = z powodu
- owing to + N = na skutek
- as a result of + N = w wyniku

Due to a lack of public funding = klasyczna konstrukcja podająca POWÓD.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Wzmianka o zamknięciu w 1904 | Brak POWODU, tylko data |
| B | Trudne warunki | Nie jest podane jako powód zamknięcia |
| C | Due to lack of funding | POPRAWNA - bezpośredni powód |
| D | Następstwa (digitalizacja) | Po zamknięciu, nie powód |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Paragraf C zawiera odpowiedzi na DWA pytania (4.1. - pożar; 4.5. - zamknięcie). Zgodnie z poleceniem: 'w jednej części tekstu znajdują się odpowiedzi na dwa pytania'.
\n
⚠️ Uwaga: Paragraf A wspomina o ogłoszeniu zamknięcia (closure was announced), ale BEZ powodu. Klucz wymaga PARAGRAFU Z POWODEM (C).
"}]}