{"id":"jezyk-angielski-2025-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"jezyk-angielski-2025-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-angielski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-5)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto pięć fragmentów. Wpisz w każdą lukę (5.1.-5.5.)\nliterę, którą oznaczono brakujący fragment (A-F), tak aby otrzymać spójny i logiczny\ntekst.\nUwaga: jeden fragment został podany dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nCHALKING DAY\nIt’s early morning and I am standing in the valley near the village of Uffington in Oxfordshire,\nEngland, looking up at the high curve of grassland above me. One thing dominates the view.\nAcross the side of the hill runs an enormous white stick figure, a horse cut from the chalk.\nIt has a thin body, a curiously long tail and a round eye set in a square head. This is the\nUffington White Horse, the oldest of the English hill figures, the size of a football field and\nvisible from 20 miles away. 5.1. They are volunteers who are coming to clean it.\nIt’s chalking day, a cleaning ritual that has happened here regularly for three millennia.\nHammers, buckets of chalk and kneepads are handed out, and then everyone is allocated\nan area. 5.2. Commenting on the job they are doing, one of the participants\njokes: “It’s the world’s largest colouring book.”\n“Chalking” the horse was already an ancient custom when the historian Francis Wise wrote\nabout it in 1736. 5.3. These days, it’s a quieter event. The only sounds are the wind,\ndistant birdsong and the thumping of hammers on the chalk. Still, the tradition of maintaining\nthe horse’s elegant lines and clearing it of weeds is continued. The volunteers of today are\nfollowing in the footsteps of the ancients, caring for the horse in much the same way as it\nwas done 3,000 years ago.\nIt might seem strange that the horse has such an unstable form, which tends to disappear\nslowly with the passing of time. 5.4. The need to maintain it might have been the\nhorse’s original function - to gather people to do a common task. Today’s cleaning is thus\nan echo of an early ritual.\nUp on the hill, it’s not possible to view the whole horse at once; the curve of the slope gets in\nthe way and the sheer scale of it confuses the eye. It is only from the valley below that the\nwhole picture can be taken in. 5.5. Reportedly, they even arrange their rooms so that\nthey sit facing the horse.\nNa podstawie: www.smithsonianmag.com\nŹródła: kottke.org; www.nationaltrust.org.uk\nMJAP-R0-100\nA. Back then, thousands of people used to come for the chalking every four years, after\nwhich they held a fair, with dancing and singing, in the circle of a prehistoric fort nearby.\nB. Looking at the lower part of the slope, I notice the small figures of people climbing slowly\ntowards the hillside where the chalk horse is.\nC. To the people who live there, the white figure of a horse springing timelessly across\nthe side of the hill is part of the background of their daily life.\nD. For example, during World War II, it was covered over with grass and leaves so that\nLuftwaffe bombers couldn’t use it for navigation.\nE. Archaeologists, however, believe this could have been intentional, as from the start\nthe horse required regular upkeep to stay visible.\nF. The cleaners, commonly called “chalkers”, kneel and whiten the stony pathways with\nchalk inch by inch.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJAP-R0-100","answer":null,"answer_text":"5. Jeżeli lukę należy uzupełnić dłuższym fragmentem tekstu lub zadanie wymaga\nodpowiedzi pełnym zdaniem, kluczowe jest przekazanie komunikatu.\nUwaga!\n1. W zasadach oceniania rozwiązań zadań ustalanych dla zadań w konkretnym arkuszu\negzaminacyjnym mogą zostać określone wyjątki od powyższych zasad,\nnp. dopuszczające uzgodniony katalog błędów w przypadku danego wyrazu.\n2. Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są\nmerytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.\nRozumienie ze słuchu\nZadanie 1.\nZadanie\nPodstawa programowa1\nPoprawna\nodpowiedź\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nWersja arkusza\nA\nB","solution":"Odpowiedź: 5.1. — **B** 5.2. — **F** 5.3. — **A** 5.4. — **E** 5.5. — **C** (Wersja A arkusza. Dystraktor: **D**.)\n\nStrategia: 5 luk w dłuższym tekście\n\nKrok 1 — czytaj tekst z lukami\n\nSkup się na zdaniach przed I po luce. Jaki most logiczny brakuje?\n\nKrok 2 — analizuj odniesienia w A-F\n\nW każdym zdaniu zaznacz zaimki, łączniki, synonimy. To wskaże, do której luki pasuje.\n\nKrok 3 — czytaj na głos po wstawieniu\n\nCzy logika narracji się trzyma? Czy zaimki mają odniesienie?\n\nPunktacja CKE\n\n- 1 pkt — poprawna odpowiedź (za każde z 5.1.–5.5.).\n- 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n- Maksymalnie 5 pkt.\n\nTypowy błąd: Na PR teksty są dłuższe, a usunięte zdania zwykle zawierają **subtelne odniesienia anaforyczne** — synonimy, zaimki, łączniki logiczne (*meanwhile*, *despite this*, *as a result*). Sprawdzaj nie tylko zdanie przed luką, ale i **zdanie po luce** — często to ono wskazuje, czego dotyczyła luka.","image":"img/jezyk-angielski-2025-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":"czytanie PR, uzupełnianie luk zdaniami A-F","page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Język angielski · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Język angielski","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 5. (0-5)
Przeczytaj tekst, z którego usunięto pięć fragmentów. Wpisz w każdą lukę (5.1.-5.5.)
literę, którą oznaczono brakujący fragment (A-F), tak aby otrzymać spójny i logiczny
tekst.
Uwaga: jeden fragment został podany dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.
CHALKING DAY
It’s early morning and I am standing in the valley near the village of Uffington in Oxfordshire,
England, looking up at the high curve of grassland above me. One thing dominates the view.
Across the side of the hill runs an enormous white stick figure, a horse cut from the chalk.
It has a thin body, a curiously long tail and a round eye set in a square head. This is the
Uffington White Horse, the oldest of the English hill figures, the size of a football field and
visible from 20 miles away. 5.1. They are volunteers who are coming to clean it.
It’s chalking day, a cleaning ritual that has happened here regularly for three millennia.
Hammers, buckets of chalk and kneepads are handed out, and then everyone is allocated
an area. 5.2. Commenting on the job they are doing, one of the participants
jokes: “It’s the world’s largest colouring book.”
“Chalking” the horse was already an ancient custom when the historian Francis Wise wrote
about it in 1736. 5.3. These days, it’s a quieter event. The only sounds are the wind,
distant birdsong and the thumping of hammers on the chalk. Still, the tradition of maintaining
the horse’s elegant lines and clearing it of weeds is continued. The volunteers of today are
following in the footsteps of the ancients, caring for the horse in much the same way as it
was done 3,000 years ago.
It might seem strange that the horse has such an unstable form, which tends to disappear
slowly with the passing of time. 5.4. The need to maintain it might have been the
horse’s original function - to gather people to do a common task. Today’s cleaning is thus
an echo of an early ritual.
Up on the hill, it’s not possible to view the whole horse at once; the curve of the slope gets in
the way and the sheer scale of it confuses the eye. It is only from the valley below that the
whole picture can be taken in. 5.5. Reportedly, they even arrange their rooms so that
they sit facing the horse.
Na podstawie: www.smithsonianmag.com
Źródła: kottke.org; www.nationaltrust.org.uk
MJAP-R0-100
A. Back then, thousands of people used to come for the chalking every four years, after
which they held a fair, with dancing and singing, in the circle of a prehistoric fort nearby.
B. Looking at the lower part of the slope, I notice the small figures of people climbing slowly
towards the hillside where the chalk horse is.
C. To the people who live there, the white figure of a horse springing timelessly across
the side of the hill is part of the background of their daily life.
D. For example, during World War II, it was covered over with grass and leaves so that
Luftwaffe bombers couldn’t use it for navigation.
E. Archaeologists, however, believe this could have been intentional, as from the start
the horse required regular upkeep to stay visible.
F. The cleaners, commonly called “chalkers”, kneel and whiten the stony pathways with
chalk inch by inch.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJAP-R0-100

","answer_text_html":"
  1. Jeżeli lukę należy uzupełnić dłuższym fragmentem tekstu lub zadanie wymaga
\n

odpowiedzi pełnym zdaniem, kluczowe jest przekazanie komunikatu.
Uwaga!

\n
  1. W zasadach oceniania rozwiązań zadań ustalanych dla zadań w konkretnym arkuszu
\n

egzaminacyjnym mogą zostać określone wyjątki od powyższych zasad,
np. dopuszczające uzgodniony katalog błędów w przypadku danego wyrazu.

\n
  1. Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są
\n

merytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.
Rozumienie ze słuchu
Zadanie 1.
Zadanie
Podstawa programowa1
Poprawna
odpowiedź
Wymaganie ogólne
Wymagania szczegółowe
Wersja arkusza
A
B

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Odpowiedź: 5.1. — B 5.2. — F 5.3. — A 5.4. — E 5.5. — C (Wersja A arkusza. Dystraktor: D.)

\n

Strategia: 5 luk w dłuższym tekście

\n

Krok 1 — czytaj tekst z lukami

\n

Skup się na zdaniach przed I po luce. Jaki most logiczny brakuje?

\n

Krok 2 — analizuj odniesienia w A-F

\n

W każdym zdaniu zaznacz zaimki, łączniki, synonimy. To wskaże, do której luki pasuje.

\n

Krok 3 — czytaj na głos po wstawieniu

\n

Czy logika narracji się trzyma? Czy zaimki mają odniesienie?

\n

Punktacja CKE

\n\n

Typowy błąd: Na PR teksty są dłuższe, a usunięte zdania zwykle zawierają subtelne odniesienia anaforyczne — synonimy, zaimki, łączniki logiczne (meanwhile, despite this, as a result). Sprawdzaj nie tylko zdanie przed luką, ale i zdanie po luce — często to ono wskazuje, czego dotyczyła luka.

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

5.1. ## Poprawna odpowiedź
B - "Looking at the lower part of the slope, I notice the small figures of people climbing slowly towards the hillside where the chalk horse is."

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Kontekst wokół luki 5.1.:

\n
"This is the Uffington White Horse visible from 20 miles away. 5.1. They are volunteers who are coming to clean it."
\n

Po luce: They are volunteers who are coming to clean it.

\n

→ Wskazówki:

\n
  1. Zaimek they po luce wymaga ANTECEDENTU (do kogo się odnosi).
  2. Fragment B wprowadza the small figures of people climbing slowly - to są they.
  3. to clean it po luce nawiązuje do horse - fragment B wymienia chalk horse.
\n

→ Wniosek: fragment B.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych fragmentów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 5.1, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź B
- 0 pkt - A, C, D, E lub F; brak odpowiedzi; kilka liter
- Podstawa programowa: III.5) Zdający rozpoznaje związki między częściami tekstu.
\n

Reference

\n
📖 Reference - zaimki anaforyczne (they, them, this):
Zaimek wskazuje BIEŻĄCY antecedent w tekście. Jeśli po luce jest They are , fragment przed musi WPROWADZIĆ ludzi/rzeczy.

the small figures of people climbing (B) → They are volunteers (po luce).
\n

Dlaczego inne fragmenty są błędne

\n

| Fragment | Treść | Dlaczego nie pasuje |
| A | Stare zwyczaje | Nie wprowadza they |
| B | Small figures climbing | POPRAWNA - antecedent dla they = volunteers |
| C | Mieszkańcy doliny | Pasuje raczej do 5.5 |
| D | WW2 (dystraktor) | Niezwiązane |
| E | Archeolodzy | Pasuje do 5.4 |
| F | Chalkers metoda | Opis procesu, pasuje do 5.2 |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Zawsze sprawdzaj ZAIMKI po luce (they, this, it). Wskazują, jaki ANTECEDENT musi wprowadzić brakujący fragment.
\n
⚠️ Uwaga: Fragment D (WW2) to DYSTRAKTOR - wersja A nie ma luki, do której pasuje (informuje klucz CKE).
\n

5.2. ## Poprawna odpowiedź
F - "The cleaners, commonly called 'chalkers', kneel and whiten the stony pathways with chalk inch by inch."

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Kontekst wokół luki 5.2.:

\n
"Hammers, buckets of chalk and kneepads are handed out, and then everyone is allocated an area. 5.2. Commenting on the job they are doing, one of the participants jokes: 'It's the world's largest colouring book.'"
\n

→ Wskazówki:

\n
  1. Przed luką: rozdano narzędzia + przydzielono obszary.
  2. Po luce: komentarz o the job they are doing - wymaga opisu PRACY przed.
  3. Fragment F opisuje sam proces: kneel and whiten the stony pathways with chalk inch by inch.
  4. colouring book (po luce) nawiązuje do bielenia kredą (F).
\n

→ Wniosek: fragment F.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych fragmentów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 5.2, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź F
- 0 pkt - A, B, C, D lub E; brak odpowiedzi; kilka liter
- Podstawa programowa: III.5) Zdający rozpoznaje związki między częściami tekstu.
\n

Reference

\n
📖 Reference - narracyjna spójność:
Po przydziale narzędzi/obszarów następuje OPIS CZYNNOŚCI (jak ją wykonują). Fragment F opisuje DOKŁADNIE czynność bielenia kredą.
\n

Dlaczego inne fragmenty są błędne

\n

| Fragment | Treść | Dlaczego nie pasuje |
| A | Stare zwyczaje | Niezwiązane z tu i teraz |
| B | Small figures | Pasuje do 5.1 |
| C | Mieszkańcy doliny | Pasuje do 5.5 |
| D | WW2 | Dystraktor |
| E | Archeolodzy | Pasuje do 5.4 |
| F | Chalkers, kneel, whiten | POPRAWNA - opis czynności |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Po everyone is allocated an area logicznie następuje DZIAŁANIE. F opisuje to działanie: kneel and whiten the stony pathways.
\n
⚠️ Uwaga: It's the world's largest colouring book (po luce) - koloring book = bielenie KOLOREM białym → fragment F (whiten with chalk) tworzy żartobliwy paralelizm.
\n

5.3. ## Poprawna odpowiedź
A - "Back then, thousands of people used to come for the chalking every four years, after which they held a fair, with dancing and singing, in the circle of a prehistoric fort nearby."

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Kontekst wokół luki 5.3.:

\n
"'Chalking' the horse was already an ancient custom when the historian Francis Wise wrote about it in 1736. 5.3. These days, it's a quieter event."
\n

→ Wskazówki:

\n
  1. Przed luką: wzmianka o XVIII w. (Wise, 1736).
  2. Po luce: These days, it's a quieter event - kontrast z czymś GŁOŚNYM/HUCZNYM.
  3. Fragment A: Back then, thousands of people used to come fair, with dancing and singing - opisuje huczny zwyczaj.
  4. Back then (A) = w przeszłości = nawiązuje do XVIII w. (Wise, 1736).
  5. These days (po luce) = teraz = kontrast z Back then.
\n

→ Wniosek: fragment A.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych fragmentów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 5.3, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź A
- 0 pkt - B, C, D, E lub F; brak odpowiedzi; kilka liter
- Podstawa programowa: III.5) Zdający rozpoznaje związki między częściami tekstu.
\n

Reference

\n
📖 Reference - sygnały KONTRASTU CZASOWEGO:
- Back then / In those days / Once upon a time = przeszłość
- These days / Nowadays / Today = teraźniejszość
- Kontrast Back then These days = klasyczna struktura porównania przeszłości i teraźniejszości.
\n

Dlaczego inne fragmenty są błędne

\n

| Fragment | Treść | Dlaczego nie pasuje |
| A | Back then, thousands, fair | POPRAWNA - kontrast z 'These days' |
| B | Small figures | Pasuje do 5.1 |
| C | Mieszkańcy doliny | Pasuje do 5.5 |
| D | WW2 | Dystraktor |
| E | Archeolodzy | Pasuje do 5.4 |
| F | Chalkers | Pasuje do 5.2 |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Back then i These days to PARA kontrastywna - przed luką wzmianka o 1736 → fragment z Back then → po luce These days.
\n
⚠️ Uwaga: used to come (A) = used to + V = dawniej (zwyczaj, który już nie istnieje). Sygnalizuje porównanie przeszłości z teraźniejszością.
\n

5.4. ## Poprawna odpowiedź
E - "Archaeologists, however, believe this could have been intentional, as from the start the horse required regular upkeep to stay visible."

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Kontekst wokół luki 5.4.:

\n
"It might seem strange that the horse has such an unstable form, which tends to disappear slowly with the passing of time. 5.4. The need to maintain it might have been the horse's original function - to gather people to do a common task."
\n

→ Wskazówki:

\n
  1. Przed luką: seem strange that the horse tends to disappear - paradoks niestabilnej formy.
  2. Po luce: The need to maintain it might have been the horse's original function - sugeruje że konserwacja była intencjonalna.
  3. Fragment E: Archaeologists, however, believe this could have been intentional, as from the start the horse required regular upkeep - pomost między paradoksem a hipotezą o funkcji.
  4. however (E) sygnalizuje kontrast z seem strange (przed luką).
  5. regular upkeep (E) → The need to maintain (po luce).
\n

→ Wniosek: fragment E.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych fragmentów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 5.4, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź E
- 0 pkt - A, B, C, D lub F; brak odpowiedzi; kilka liter
- Podstawa programowa: III.5) Zdający rozpoznaje związki między częściami tekstu.
\n

Reference

\n
📖 Reference - sygnały KONTRASTU/PARADOKSU:
- however = jednak (kontrast)
- It might seem strange ↔ Archaeologists believe this could have been intentional = rozwiązanie pozornego paradoksu

📖 Reference - Modal Perfect:
- could have been intentional = mogłoby być zamierzone (mod. perfect - hipoteza o przeszłości)
- might have been the original function = mogłoby być pierwotną funkcją
\n

Dlaczego inne fragmenty są błędne

\n

| Fragment | Treść | Dlaczego nie pasuje |
| A | Back then, thousands | Pasuje do 5.3 |
| B | Small figures | Pasuje do 5.1 |
| C | Mieszkańcy doliny | Pasuje do 5.5 |
| D | WW2 | Dystraktor |
| E | Archaeologists, intentional, upkeep | POPRAWNA - pomost paradoks/funkcja |
| F | Chalkers | Pasuje do 5.2 |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Słowo however w E sygnalizuje kontrast z seem strange - to ważny sygnał gramatyczny.
\n
⚠️ Uwaga: regular upkeep (E) = maintain it (po luce) - synonim konserwacji. Wzajemne nawiązanie semantyczne.
\n

5.5. ## Poprawna odpowiedź
C - "To the people who live there, the white figure of a horse springing timelessly across the side of the hill is part of the background of their daily life."

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Kontekst wokół luki 5.5.:

\n
"It is only from the valley below that the whole picture can be taken in. 5.5. Reportedly, they even arrange their rooms so that they sit facing the horse."
\n

→ Wskazówki:

\n
  1. Po luce: Reportedly, they even arrange their rooms - wymaga antecedentu they.
  2. Fragment C: the people who live there - wprowadza mieszkańców jako they.
  3. part of the background of their daily life (C) → arrange their rooms so they sit facing the horse (po luce) - logiczna kontynuacja.
\n

→ Wniosek: fragment C.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych fragmentów

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 5.5, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź C
- 0 pkt - A, B, D, E lub F; brak odpowiedzi; kilka liter
- Podstawa programowa: III.5) Zdający rozpoznaje związki między częściami tekstu.
- UWAGA: fragment D (WW2) jest DYSTRAKTOREM w wersji A - nie pasuje do żadnej luki.
\n

Reference

\n
📖 Reference - zaimki w kohezji tekstu:
They are volunteers (5.1.) ↔ small figures of people (B)
Reportedly, they even arrange their rooms (5.5.) ↔ the people who live there (C)

Zaimek they ZAWSZE wymaga rzeczownika osobowego we WPROWADZENIU.
\n

Dlaczego inne fragmenty są błędne

\n

| Fragment | Treść | Dlaczego nie pasuje |
| A | Back then, thousands | Pasuje do 5.3 |
| B | Small figures | Pasuje do 5.1 |
| C | People who live there | POPRAWNA - antecedent dla 'they arrange their rooms' |
| D | WW2 | DYSTRAKTOR (brak luki) |
| E | Archaeologists | Pasuje do 5.4 |
| F | Chalkers | Pasuje do 5.2 |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Fragment D (WW2 covering with grass and leaves) jest DYSTRAKTOREM - w wersji A arkusza NIE pasuje do żadnej luki. Klucz CKE wprost to potwierdza.
\n
⚠️ Uwaga: Reportedly, they even arrange their rooms - sygnał, że poprzednie zdanie wprowadziło GRUPĘ ludzi. Fragment C wprowadza the people who live there.
"}]}