Zadanie 9. (0-5)
W zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych odpowiedzi (A-C) wybierz tę, która może
najlepiej zastąpić zaznaczony fragment. Zakreśl literę A, B albo C.
9.1.
-Los vecinos del quinto son muy ruidosos.
-Desde luego, porque son jóvenes y tienen derecho a divertirse.
A. En fin
B. Al contrario
C. Por supuesto
9.2.
-Paco, hijo, llevas cuatro horas viendo la tele. Es demasiado, deja de verla ahora mismo.
-Vale, vale, no te enfades.
A. apágala
B. ponla
C. acábala
9.3.
-żPor qué Javier no ha venido a la reunión?
-No tengo ni idea. A lo mejor está enfermo.
A. Otra vez se ha puesto enfermo.
B. Es probable que esté enfermo.
C. Seguramente va a enfermarse.
9.4.
-żQué haces en tu tiempo libre?
-Suelo montar en bici y a menudo juego al ajedrez.
A. con frecuencia
B. raramente
C. de vez en cuando
9.5.
-żCuándo me mandarás el correo electrónico?
-Tan pronto como vuelva a casa, żvale?
A. Mientras vuelvo
B. Después de volver
C. Antes de que vuelva
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJH-ąP
(np. mucho, muy, bastante, demasiado) nie są traktowane jako kolejne odniesienie
do danego podpunktu polecenia.
9.1. ## Poprawna odpowiedź
\nC - Por supuesto
\nZdanie po zamianie: "Por supuesto, porque son jóvenes y tienen derecho a divertirse."
\nZaznaczony fragment: "Desde luego"
\nKontekst dialogu:
\n- Los vecinos del quinto son muy ruidosos.\n
- Desde luego, porque son jóvenes y tienen derecho a divertirse.
Osoba B potwierdza opinię osoby A i uzasadnia zachowanie hałaśliwych sąsiadów. Funkcja komunikacyjna: potwierdzenie, zgoda.
\nZnaczenie "Desde luego": oczywiście, jasne, rzeczywiście (silne potwierdzenie).
\nAnaliza trzech opcji:
\n→ Wniosek: "Por supuesto" i "Desde luego" są synonimami wyrażającymi silne potwierdzenie. Odpowiedź C.
\nPo zamianie zdanie musi mieć ten sam sens co oryginał:
\nGdyby użyć "Al contrario", osoba B zaprzeczałaby temu, co powiedziała A ("son muy ruidosos"), a następnie mówiłaby "porque son jóvenes y tienen derecho a divertirse" - to logicznie niespójne (zaprzeczam, ale uzasadniam, jakby się zgadzała).
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: C (Por supuesto)
- 0 pkt - odpowiedź A (En fin) lub B (Al contrario)
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
- Uzasadnienie: Desde luego = por supuesto = oczywiście (synonimy potwierdzenia). Al contrario to przeciwieństwo, en fin wyraża rezygnację.
📖 Reference - wyrażenia potwierdzenia w j. hiszpańskim:\n
desde luego = oczywiście, jasne (silne potwierdzenie)
por supuesto = oczywiście, naturalnie (synonim desde luego)
claro (que sí) = jasne, oczywiście
efectivamente = dokładnie, rzeczywiście
sin duda = bez wątpienia
naturalmente = naturalnie, oczywiście
📖 Reference - wyrażenia kontrastu i rezygnacji:\n
al contrario = wręcz przeciwnie (zaprzeczenie)
en cambio = natomiast, z kolei (kontrast bez negacji)
en fin = no cóż, w końcu (rezygnacja, podsumowanie)
sin embargo = jednak, niemniej (kontrast)
| Opcja | Wyrażenie | Znaczenie | Dlaczego błędne | Typowa pułapka |
| A | En fin | no cóż, w końcu | Wyraża rezygnację/podsumowanie, nie potwierdzenie | Mylenie "zakończenia" z "potwierdzeniem" |
| B | Al contrario | wręcz przeciwnie | Zaprzeczenie - sprzeczne z dalszą treścią uzasadniającą | Uczeń nie czyta zdania po luce - "porque son jóvenes" POTWIERDZA |
| C | Por supuesto | oczywiście | POPRAWNA - synonim desde luego | - |
⚠️ Uwaga: Zawsze czytaj CAŁE zdanie po zamianie, a nie tylko sam fragment. Opcja B (al contrario) brzmi inteligentnie, ale czyni całe zdanie logicznie niespójne - po "wręcz przeciwnie" nie pasuje uzasadnienie "bo są młodzi i mają prawo się bawić".\n
⚠️ Uwaga: Desde luego i por supuesto to para synonimów, którą warto zapamiętać razem. Oba intensywnie potwierdzają - silniejsze niż proste sí. Na maturze często pojawiają się jako zadanie synonimiczne.\n
⚠️ Uwaga: En fin to wyrażenie ambiwalentne - może być pozytywne (en fin, gracias = w końcu, dziękuję) lub negatywne (en fin, qué se va a hacer = no cóż, nic na to nie poradzimy). Nigdy nie wyraża potwierdzenia w sensie oczywiście - to nie synonim desde luego.\n
9.2. ## Poprawna odpowiedź
\nA - apágala
\nZdanie po zamianie: "Es demasiado, apágala ahora mismo."
\nZaznaczony fragment: "deja de verla"
\nKontekst dialogu:
\n- Paco, hijo, llevas cuatro horas viendo la tele. Es demasiado, deja de verla ahora mismo.\n
- Vale, vale, no te enfades.
Mama mówi Paco, żeby przestał oglądać telewizję. Cel komunikatu: wyłącz telewizor.
\n"Deja de verla" = dejar de + infinitivo = przestać coś robić → przestań to oglądać.
\nAnaliza trzech opcji:
\n→ Wniosek: "Apágala" = wyłącz telewizję = semantyczny ekwiwalent "deja de verla". Odpowiedź A.
\nWszystkie trzy opcje są imperatywami (tryb rozkazujący) w 2. osobie l.poj.:
\nZaimek -la odnosi się do la tele (telewizja) - rodzaj żeński, 3. os. l.poj.
\nMiejsce zaimka: W trybie rozkazującym afirmatywnym zaimek dołącza się do czasownika z tyłu: apaga + la = apágala (z akcentem na przedostatniej sylabie = á).
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: A (apágala)
- 0 pkt - odpowiedź B (ponla) lub C (acábala)
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
- Uzasadnienie: Deja de verla (przestań oglądać) = apágala (wyłącz ją). Ponla = włącz ją (przeciwieństwo). Acábala = skończ ją (nieodpowiednie dla TV bez "początku").
📖 Reference - dejar de + infinitivo (przestać coś robić):\n
Forma: dejar de + bezokolicznik
Znaczenie: zaprzestać, przestać robić coś
Deja de verla = przestań ją oglądać
Synonimy: parar de + infinitivo (kolokwialne), dejar + sustantivo (deja la tele)
📖 Reference - apagar vs. encender / poner:\n
apagar = wyłączać (światło, TV, radio, komputer)
encender / poner = włączać (TV, radio, luz)
poner la tele = włączyć telewizję (kolokwialne)
apagar la tele = wyłączyć telewizję
📖 Reference - imperatyw + zaimek (enclisis):\n
Afirmatywny imperatyw: zaimek dołącza się z tyłu
apaga + la = apágala (akcent przesuwa się: dodaj akcent na sylabę, która była akcentowana w bezokoliczniku)
Vs negacja: no la apagues (zaimek z przodu, przed negacją)
| Opcja | Słowo | Znaczenie | Dlaczego błędne | Typowa pułapka |
| A | apágala | wyłącz ją | POPRAWNA - synonim "przestań oglądać" | - |
| B | ponla | włącz ją | Odwrotny sens - włączenie ≠ zaprzestanie oglądania | Mylenie apagar z poner - oba dotyczą TV |
| C | acábala | skończ ją | Można skończyć film/serial, ale nie "telewizję" jako medium bez końca | Fałszywa analogia do "skończ jedzenie" |
⚠️ Uwaga: Poner la tele = WŁĄCZYĆ telewizję (kolokwialne, jak "nastawić"), apagar la tele = WYŁĄCZYĆ. To odwrotny kierunek. Uczeń może nie znać poner w znaczeniu włączania i wybrać B przypadkowo.\n
⚠️ Uwaga: Acabar + objeto directo = skończyć coś (czynność: skończyć pracę / jedzenie). Telewizja nie ma "końca" w tym sensie - nie "kończymy" telewizji jak talerza zupy. Acabar la tele byłoby nienaturalne.\n
⚠️ Uwaga: Akcent w apágala - słowo trójsylabowe: a-PA-ga-la → przy dodaniu zaimka: a-pá-ga-la. Zasada: dodając zaimek do imperatywu, jeśli wynikłe słowo ma 4+ sylaby, dodaj akcent na oryginalnie akcentowanej sylabie.\n
9.3. ## Poprawna odpowiedź
\nB - Es probable que esté enfermo.
\nZaznaczony fragment: "A lo mejor está enfermo."
\nKontekst dialogu:
\n- żPor qué Javier no ha venido a la reunión?\n
- No tengo ni idea. A lo mejor está enfermo.
"A lo mejor" = być może, prawdopodobnie (wyrażenie przypuszczenia).
\nAnaliza trzech opcji:
\n→ "Znowu zachorował" - sugeruje powtarzający się fakt, nie przypuszczenie. Zmienia sens z "być może" na "fakty/pewność + znowu". Nie jest synonimem.
\n→ "Jest prawdopodobne, że jest chory" → PRZYPUSZCZENIE = synonim "a lo mejor" ✅
\n→ "Na pewno zachoruje" → zmiana czasu: oryginał mówi o aktualnym stanie (está enfermo = jest chory teraz), opcja C sugeruje przyszłość (va a enfermarse = zachoruje). Nie jest synonimem.
\n→ Wniosek: Opcja B jest jedyną, która zachowuje sens przypuszczenia i czas teraźniejszy. Odpowiedź B.
\nOpcja B zawiera subjuntivo: "Es probable que esté enfermo."
\nDlaczego esté (subjuntivo), a nie está (indicativo)?
\nReguła: Wyrażenia niepewności i prawdopodobieństwa wymagają subjuntivo w zdaniu podrzędnym:\n
Es probable que + subjuntivo
Es posible que + subjuntivo
Quizás / Tal vez / A lo mejor → różne reguły!
Ważna różnica:
\nDlatego opcja B używa esté (presente de subjuntivo od estar), nie está (indicativo).
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: B (Es probable que esté enfermo)
- 0 pkt - odpowiedź A (Otra vez se ha puesto *) lub C (Seguramente va a enfermarse*)
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
- Uzasadnienie: A lo mejor = es probable que (oba wyrażają przypuszczenie). A dodaje "otra vez" (powtarzanie - nie obecne w oryginale). C zmienia czas na przyszły - oryginał opisuje stan teraźniejszy.
📖 Reference - wyrażenia przypuszczenia + tryb:\n
| Wyrażenie | Tryb po nim | Przykład |
|-----------|-------------|---------|
| a lo mejor | indicativo | A lo mejor está en casa |
| quizás / tal vez | subjuntivo lub indicativo | Quizás esté / está cansado |
| es probable que | subjuntivo | Es probable que llegue tarde |
| es posible que | subjuntivo | Es posible que venga |
| seguramente | indicativo (pewność) | Seguramente está enfermo |
📖 Reference - presente de subjuntivo od estar:\n
estar → presente de subjuntivo: esté, estés, esté, estemos, estéis, estén
Nieregularny: rdzeń = esté- (z akcentem na -é)
Przykład: Es probable que esté cansado (prawdopodobnie jest zmęczony)
| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Otra vez se ha puesto enfermo | Dodaje "znowu" (powtarzanie) - nie ma tego w oryginale; sugeruje fakty, nie przypuszczenie | Uczeń słyszy "pewno choruje" i wybiera pewność + przeszłość |
| B | Es probable que esté enfermo | POPRAWNA - a lo mejor = es probable que | - |
| C | Seguramente va a enfermarse | Zmiana czasu: teraźniejszy → przyszły; enfermarse (zachoruje) ≠ estar enfermo (jest chory) | Mylenie stanu obecnego z przyszłym zdarzeniem |
⚠️ Uwaga: Najważniejsza reguła: a lo mejor + indicativo, ale es probable que + subjuntivo. Oba wyrażają przypuszczenie, ale wymagają różnych trybów. To jedno z najczęstszych pytań gramatycznych na maturze z j. hiszpańskiego.\n
⚠️ Uwaga: Opcja C (va a enfermarse) zmienia czasownik - estar enfermo (być chorym, stan) ≠ enfermarse (zachorować, proces). Va a enfermarse = będzie chorować w przyszłości, a oryginał mówi "być może jest chory teraz".\n
⚠️ Uwaga: Forma esté (subjuntivo) od estar - nie mylić z esté jako akcentowaną formą imperatywu (nie istnieje). Esté = presente de subjuntivo, 3. os. l.poj. (él/ella esté). Akcent na ostatniej sylabie = subjuntivo.\n
9.4. ## Poprawna odpowiedź
\nA - con frecuencia (często)
\nZaznaczony fragment: "a menudo"
\nKontekst dialogu:
\n- żQué haces en tu tiempo libre?\n
- Suelo montar en bici y a menudo juego al ajedrez.
"a menudo" = często (wyrażenie częstotliwości).
\nAnaliza trzech opcji:
\n→ con frecuencia = często → synonim a menudo ✅
\n→ raramente = rzadko → antonim a menudo ❌
\n→ de vez en cuando = od czasu do czasu, czasami → mniej częste niż a menudo ❌
\n→ Wniosek: Jedynym synonimem jest con frecuencia. Odpowiedź A.
\nPrzysłówki częstotliwości w języku hiszpańskim od najrzadszego do najczęstszego:
\n📖 Reference - skala częstotliwości:\n
nunca (nigdy) → raramente / pocas veces (rzadko) → de vez en cuando (od czasu do czasu) → a veces (czasami) → a menudo / con frecuencia (często) → normalmente / generalmente (zazwyczaj) → siempre (zawsze)
"a menudo" i "con frecuencia" są na tym samym poziomie - obydwa oznaczają często. "de vez en cuando" jest o poziom niżej (rzadziej). "raramente" jest w strefie rzadkości.
\nKontrast opcji:
\n| Opcja | Znaczenie | Synonim a menudo? |
| A - con frecuencia | często | ✅ TAK |
| B - raramente | rzadko | ❌ NIE - antonim |
| C - de vez en cuando | od czasu do czasu | ❌ NIE - zbyt rzadkie |
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: A (con frecuencia)
- 0 pkt - odpowiedź B (raramente) lub C (de vez en cuando)
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
- Uzasadnienie: a menudo = con frecuencia (oba = często). Raramente to antonim. De vez en cuando to częściowy synonim, ale o niższej częstotliwości - nie jest równoważny.
📖 Reference - synonimy "często" w j. hiszpańskim:\n
- a menudo = często (neutralne)
- con frecuencia = często (neutralne, nieco bardziej formalne)
- frecuentemente = często (przysłówek od frecuente)
- muchas veces = wiele razy, często (dosłowne)
Wszystkie cztery są synonimami - mogą zastąpić się nawzajem.
📖 Reference - wyrażenia przeciwne:\n
- raramente / rara vez / pocas veces = rzadko
- casi nunca = prawie nigdy
- nunca / jamás = nigdy
| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | con frecuencia | POPRAWNA - synonim a menudo | - |
| B | raramente | Antonim - znaczy RZADKO, nie często | Pomylenie opozytów: raramente brzmi podobnie do rareza (rzadkość), ale uczeń może zapomnieć znaczenie |
| C | de vez en cuando | Od czasu do czasu - częstotliwość niższa niż a menudo | Uczeń zna wyrażenie i wybiera jako "chyba dobrze", nie sprawdzając dokładnej wartości częstotliwości |
Uwaga: a menudo i con frecuencia są wzajemnie wymiennymi synonimami - to typowe pytanie o synonimy przysłówków częstotliwości na maturze. Warto zapamiętać pary: a menudo = con frecuencia, a veces = en ocasiones, nunca = jamás.\n
Uwaga: de vez en cuando (opcja C) to częsty błąd - uczniowie znają to wyrażenie i wybierają je jako "coś z czasem związanego". Jednak oznacza znacznie rzadsze działanie: de vez en cuando juego = gram sobie czasami/od święta, a nie regularnie i często.\n
Uwaga: raramente pochodzi od raro (rzadki, dziwny) - zapamiętaj, że raro to też dziwny, więc raramente bywa mylone z "dziwnie". Jednak w kontekście częstotliwości = wyłącznie rzadko.\n
9.5. ## Poprawna odpowiedź
\nB - Después de volver (po powrocie)
\nZaznaczony fragment: "Tan pronto como vuelva"
\nKontekst dialogu:
\n- żCuándo me mandarás el correo electrónico?\n
- Tan pronto como vuelva a casa, żvale?
"Tan pronto como vuelva" = jak tylko wrócę do domu.
\nAnaliza trzech opcji:
\n→ mientras = podczas gdy, w trakcie → oznacza jednoczesność: "wyślę, kiedy będę wracać" (w drodze do domu) ❌ Zmienia znaczenie - oryginał mówi o powrocie jako warunku, nie o jednoczesności.
\n→ después de volver = po powrocie → synonim tan pronto como vuelva ✅ Obydwa oznaczają: najpierw wracam, potem wysyłam.
\n→ antes de que vuelva = zanim wrócę → antonim pod względem kolejności: oryginał = po powrocie, C = przed powrotem ❌
\n→ Wniosek: Jedynym synonimem jest Después de volver. Odpowiedź B.
\nOryginał: tan pronto como vuelva - użycie subjuntivo (vuelva = presente de subjuntivo od volver)
\nDlaczego subjuntivo po tan pronto como?
\nReguła: Spójniki czasowe (cuando, tan pronto como, en cuanto, después de que, antes de que) + przyszłość → subjuntivo w zdaniu podrzędnym.\n
Opcja B: Después de volver - tu zamiast zdania podrzędnego użyto bezokolicznika:
\ndespués de + bezokolicznik (ten sam podmiot w obu zdaniach)\n
después de que + subjuntivo (różne podmioty)
Tutaj: yo mandaré después de volver yo → ten sam podmiot → bezokolicznik → después de volver ✅
\nPorównanie struktur:
\n| Struktura | Forma | Przykład |
| tan pronto como + subjuntivo | zdanie podrzędne | Tan pronto como vuelva, te llamo |
| después de + bezokolicznik | bezokolicznik | Después de volver, te llamo |
| en cuanto + subjuntivo | zdanie podrzędne | En cuanto llegue, come |
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: B (Después de volver)
- 0 pkt - odpowiedź A (Mientras vuelvo) lub C (Antes de que vuelva)
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
- Uzasadnienie: tan pronto como vuelva (jak tylko wrócę) = después de volver (po powrocie). Mientras vuelvo = podczas powrotu (jednoczesność). Antes de que vuelva = przed powrotem (odwrotna kolejność).
📖 Reference - spójniki czasowe z subjuntivo (zdania o przyszłości):\n
cuando, tan pronto como, en cuanto, después de que, antes de que, hasta que, mientras - + subjuntivo w zdaniach o przyszłości
Przykład: Cuando llegues, avísame. (Jak przyjdziesz, daj mi znać)
NIE indicativo w zdaniu podrzędnym o przyszłości!
📖 Reference - después de + bezokolicznik vs después de que + subjuntivo:\n
Ten sam podmiot: después de + infinitivo → Después de comer, saldré
Różne podmioty: después de que + subjuntivo → Después de que coma él, saldré
📖 Reference - tan pronto como:\n
Znaczenie: jak tylko, zaraz po tym jak
Synonimie: en cuanto (jak tylko), nada más + bezokolicznik
Forma: tan pronto como + subjuntivo (o przyszłości)
| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Mientras vuelvo | mientras = podczas gdy (jednoczesność) - nie synonim "jak tylko" | Uczeń kojarzy mientras z czasem i wybiera jako "związany z czasem" |
| B | Después de volver | POPRAWNA - po powrocie = jak tylko wrócę | - |
| C | Antes de que vuelva | antes de que = zanim - odwrócona kolejność względem oryginału | Uczeń zna strukturę antes de que + subjuntivo i wybiera ją bo wygląda gramatycznie |
Uwaga: Opcja C (Antes de que vuelva) jest gramatycznie poprawna jako zdanie, ale zmienia sens na odwrotny. Zawsze sprawdź kolejność zdarzeń: oryginał = najpierw powrót, potem e-mail. Antes de que vuelva = wyślij e-mail PRZED powrotem - odwrotna kolejność!\n
Uwaga: tan pronto como to ważne wyrażenie maturalne - zapamiętaj jako synonim en cuanto i nada más (+ bezokolicznik). Wszystkie trzy oznaczają "jak tylko" i wymagają subjuntivo (lub bezokolicznika przy nada más).\n
Uwaga: Opcja B używa bezokolicznika (volver) zamiast subjuntivo (vuelva) - to nie błąd, to poprawna alternatywa gdy podmiot obu zdań jest ten sam. Después de volver = po moim powrocie (domyślnie: ja wracam i ja wysyłam)."}]}