{"id":"jezyk-hiszpanski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/6","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.\nZakreśl literę A, B, C albo D.\nżALGUIEN ME HA LLAMADO?\nCon el paso del tiempo he visto reacciones muy diversas de la gente cuando se entera de que\nnunca he tenido un teléfono móvil. En los noventa, cuando el móvil era un objeto grande y muy\ncaro, me tomaban por tacańo. Ańos después comenzaron las sonrisas irónicas: “żEn serio?\nżEstás loco?” Y en pleno siglo XXI me regalan sonrisas generosas y hasta abrazos\nde admiración: “żCómo lo consigues? A mí también me gustaría vivir así ” Todo el mundo\nme admira y envidia mi felicidad tecnológica, pero nadie se siente capaz de imitarme. Menos\nmal que la sociedad evoluciona. Poco a poco la gente modifica sus comportamientos y sus\nrutinas diarias, así que dentro de poco todos podrán vivir como yo. Veamos el ejemplo\ndel reciclaje: hace dos décadas reciclar nos parecía ciencia ficción y ahora tenemos la sensación\nde cometer un delito si mezclamos vidrio con basura orgánica. Otro ejemplo, el de la comida.\nżQuién leía antes las etiquetas de los productos o se preocupaba por una dieta sana? Y ahora es\nuna norma. Sin embargo, solo unos pocos han decidido empezar a liberarse del móvil. El 87%\nde los espańoles sigue teniendo el móvil a su lado las 24 horas y lo revisa unas 150 veces al día.\nAdemás, ya aparecen algunas patologías relacionadas con el uso del móvil, tan peligrosas\ncomo divertidas. Por ejemplo, dedicarse a enviar mensajes de texto durante el sueńo, sin ser\nconscientes, fenómeno muy frecuente entre adolescentes. O la vibración fantasma, que consiste\nen que de repente sientes que te vibra el muslo, sacas el móvil y no hay mensaje: como\nun dedo amputado que te sigue picando. O cuando alguien deja de hablar conmigo porque está\ncomo ausente mirando el móvil. Si no puede hablar conmigo, żpor qué no se va?\nYo estoy a salvo de todo esto. Lo primero que hago al levantarme no es coger el móvil, sino\nprepararme un café. Con la taza de café caliente me siento en el balcón a contemplar a la gente\nque tropieza en la calle porque va mirando el móvil. Cuando quiero quedar con algún amigo,\nlo acordamos como en los viejos tiempos: antes de salir de casa y usando el teléfono fijo. Todos\nmis asuntos laborales se realizan por correo electrónico, lo que me ayuda a organizarme\ny tenerlo todo controlado. En mi memoria sigo guardando los números de mis amigos.\nY cuando regreso a casa después de una prolongada ausencia, le hago a mi mujer esta pregunta\nanticuada que siempre incluye un elemento de sorpresa: “żAlguien me ha llamado?”\nPero está claro que no es fácil nadar contra la corriente, no es fácil rechazar la tecnología\nadmirada por todo el mundo. Por eso no recomiendo a nadie imitar mi ejemplo fundamentalista.\nPero merece la pena reflexionar un poco: la tecnología es como el colesterol, se acumula poco\na poco y ni siquiera te das cuenta de que tu estado es muy grave.\nadaptado de www.elpais.com\nMJH-ąP\n6.1. Ahora la gente piensa que el autor es\nA. un loco.\nB. un tacańo.\nC. un afortunado.\nD. un desgraciado.\n6.2. Según el autor, hoy en día, la mayoría de la gente\nA. se opone a reciclar.\nB. cuida su alimentación.\nC. ha empezado a limitar el uso del móvil.\nD. ha perdido la capacidad de cambiar sus hábitos.\n6.3. El autor dice que una de las patologías relacionadas con el uso del móvil es\nA. tener ilusiones auditivas.\nB. sufrir dolor en los dedos.\nC. sońar con hablar por teléfono.\nD. usar el teléfono mientras se duerme.\n6.4. Por no tener móvil, el autor\nA. tiene problemas laborales.\nB. recibe a sus amigos en casa.\nC. ha perdido contacto con muchos amigos.\nD. sabe de memoria los números de sus amigos.\n6.5. En el último párrafo, el autor\nA. avisa de un peligro.\nB. se queja de su estado de salud.\nC. aconseja cómo seguir su ejemplo.\nD. manifiesta su entusiasmo por el desarrollo tecnológico.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"6. Wyrażenia takie jak np. un partido de hockey sobre césped, deportes de equipo, saltar de\nalegría są traktowane jako jedno odniesienie się do podpunktu polecenia.","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - un afortunado** (szczęśliwiec)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nPytanie dotyczy tego, jak ludzie **teraz** (w XXI wieku) postrzegają autora. Szukamy fragmentu opisującego obecną reakcję otoczenia.\n\nFragment kluczowy:\n\n> *\"Y en pleno siglo XXI me regalan sonrisas generosas y hasta abrazos de admiración: 'żCómo lo consigues? A mí también me gustaría vivir así '\"*\n\n> *\"Todo el mundo me admira y envidia mi felicidad tecnológica\"*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **\"sonrisas generosas y abrazos de admiración\"** → życzliwe uśmiechy i uściski podziwu - reakcja pozytywna, emocjonalna\n2. **\"żCómo lo consigues?\"** → jak ci się to udaje? - pyta zazdroszcząc, bo sam chciałby tak żyć\n3. **\"me admira y envidia\"** → podziwia i zazdrości - ktoś, komu się zazdrości, to właśnie **un afortunado** (szczęśliwiec)\n4. **\"mi felicidad tecnológica\"** → moje technologiczne szczęście → autor = człowiek szczęśliwy w oczach innych\n\n→ **Wniosek:** Obecnie ludzie uważają autora za **szczęściarza/szczęśliwca** (un afortunado), któremu zazdrości i podziwia się jego sposób życia.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna + eliminacja opcji\n\nTekst opisuje **trzy różne etapy** w postrzeganiu autora przez otoczenie:\n\n| Okres | Jak go postrzegano | Opcja |\n| Lata 90. (los noventa) | `me tomaban por tacańo` - uważali za skąpca | B - un tacańo |\n| Następne lata | `sonrisas irónicas: \"żEstás loco?\"` - ironiczne uśmiechy, pytania o zdrowie psychiczne | A - un loco |\n| Teraz (siglo XXI) | `me admira y envidia mi felicidad` - podziwiają i zazdroszczą szczęścia | **C - un afortunado** |\n\n**Eliminacja:**\n\n- Opcja **A** (*un loco*) - dotyczyła poprzedniego okresu (*\"żEstás loco?\"*), nie teraźniejszości\n- Opcja **B** (*un tacańo*) - dotyczyła lat 90., kiedy telefon był drogi\n- Opcja **D** (*un desgraciado*) - nieszczęśnik, odwrotność tego co mówi tekst - ludzie mu **zazdroszczą**, więc uważają go za szczęśliwca, nie nieszczęśnika\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub D\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **3.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n>\n> Kluczowe uzasadnienie: *\"me admira y envidia mi felicidad tecnológica\"* → podziw + zazdrość = autor uchodzi za szczęściarza. Słowo `afortunado` (szczęśliwy/fortuny człowiek) to parafraza `felicidad` (szczęście) z tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak znać kluczowe słownictwo opisujące oceny społeczne:\n\n> 📖 **Leksyka - wyrażenia opisujące opinię o człowieku:**\n> - `tomar a alguien por + przymiotnik` = uważać kogoś za (coś)\n> - `me tomaban por tacańo` = uważali mnie za skąpca\n> - `admirar` = podziwiać\n> - `envidiar` = zazdrościć\n> - `un afortunado` = szczęściarz, ktoś komu się poszczęściło\n> - `un desgraciado` = nieszczęśnik\n> - `un loco` = wariat\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | un loco | Tak postrzegano autora w poprzednim etapie (*\"żEstás loco?\"*), nie teraz | Uczeń nie zauważa, że tekst opisuje EWOLUCJĘ postrzegania w czasie |\n| B | un tacańo | Tak postrzegano autora w latach 90. - kiedy telefon był bardzo drogi | Pomieszanie różnych epok opisanych w tekście |\n| **C** | **un afortunado** | **POPRAWNA** - *\"me admira y envidia mi felicidad\"* = szczęściarz | - |\n| D | un desgraciado | Nieszczęśnik - odwrotność prawdy; ludziom zazdrości się szczęścia, nie nieszczęścia | Pułapka antonimiczna |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst opisuje **chronologiczną ewolucję** postrzegania autora - lata 90. (tacańo), kolejne lata (loco), teraz (afortunado). Pytanie dotyczy wyłącznie **teraźniejszości** (*ahora*, *siglo XXI*). Nie wybieraj opcji A ani B, nawet jeśli te słowa padają w tekście - dotyczą przeszłości.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo `envidiar` (zazdrościć) to kluczowy sygnał - zazdrości się tylko komuś, kto ma coś lepszego. Zazdrość otoczenia = autor uchodzi za szczęściarza (afortunado), nie za nieszczęśnika (desgraciado).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Połączenie `admira + envidia + felicidad` w jednym zdaniu tworzy wyraźny portret człowieka fortunnego. Ćwicz grupowanie semantyczne słów - w zadaniach MCQ odpowiedź C (`afortunado`) jest synonimem całego klastra znaczeniowego z tekstu.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - cuida su alimentación** (dba o odżywianie)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nPytanie pyta o to, co **dziś** robi większość ludzi (*hoy en día, la mayoría de la gente*). Szukamy fragmentu opisującego obecne zachowania społeczne.\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> *\"Otro ejemplo, el de la comida. żQuién leía antes las etiquetas de los productos o se preocupaba por una dieta sana? Y ahora es una norma.\"*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **\"żQuién leía antes ?\"** → pytanie retoryczne wskazujące, że *kiedyś* nikt tego nie robił\n2. **\"preocupaba por una dieta sana\"** → troska o zdrową dietę = **cuidar la alimentación**\n3. **\"Y ahora es una norma\"** → teraz jest to NORMA - robi to większość, jest to standardowe zachowanie\n\n→ **Wniosek:** Dziś troska o zdrowe odżywianie jest normą - odpowiedź **B** jest poprawna.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna + eliminacja opcji\n\n**Weryfikacja każdej opcji przez tekst:**\n\n**Opcja A** (*se opone a reciclar* - sprzeciwia się recyklingowi):\n\nFragment tekstu mówi o recyklingu:\n\n> *\"hace dos décadas reciclar nos parecía ciencia ficción y ahora tenemos la sensación de cometer un delito si mezclamos vidrio con basura orgánica\"*\n\n→ Autor mówi, że recykling stał się normą (nie mieszamy szkła ze śmieciami bo czulibyśmy się jak przestępcy). Czyli większość **stosuje** recykling, nie **sprzeciwia się** mu. Opcja A jest fałszem odwróconym.\n\n**Opcja C** (*ha empezado a limitar el uso del móvil*):\n\nFragment tekstu:\n\n> *\"solo unos pocos han decidido empezar a liberarse del móvil. El 87% de los espańoles sigue teniendo el móvil a su lado las 24 horas\"*\n\n→ Tylko *unos pocos* (niewielu) ograniczyło telefon. 87% NIE ograniczyło. Opcja C jest błędna.\n\n**Opcja D** (*ha perdido la capacidad de cambiar sus hábitos*):\n\nFragment:\n\n> *\"Poco a poco la gente modifica sus comportamientos y sus rutinas diarias\"*\n\n→ Ludzie **modyfikują** zachowania - mają zdolność zmiany. Opcja D jest błędna.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C lub D\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **3.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n>\n> Kluczowe uzasadnienie z tekstu: *\"żQuién se preocupaba por una dieta sana? Y ahora es una norma\"* → cuidar la alimentación = norma dziś.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Leksyka kluczowa - zdrowy styl życia:**\n> - `cuidar la alimentación` = dbać o odżywianie\n> - `una dieta sana` = zdrowa dieta\n> - `leer las etiquetas` = czytać etykiety produktów\n> - `preocuparse por` = troszczyć się o\n> - `es una norma` = jest normą, wszyscy tak robią\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | se opone a reciclar | Recykling stał się normą - większość go STOSUJE, nie sprzeciwia się | Odwrócenie znaczenia: tekst mówi że reciclaje jest normą, ale uczeń myli stosowanie z popieraniem |\n| **B** | **cuida su alimentación** | **POPRAWNA** - *\"se preocupaba por una dieta sana ahora es una norma\"* | - |\n| C | ha empezado a limitar el uso del móvil | Tylko *unos pocos* ograniczyło telefon; 87% cały czas go używa | Pułapka z danymi statystycznymi - uczeń nie wychwytuje liczby 87% |\n| D | ha perdido la capacidad de cambiar sus hábitos | Tekst mówi odwrotnie: *\"gente modifica sus comportamientos\"* = ludzie zmieniają zachowania | Błąd negacji - uczeń odwraca sens zdania |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C jest pułapką liczbową - tekst podaje konkretne 87% (*\"El 87% de los espańoles sigue teniendo el móvil \"*). To oznacza, że *tylko 13%* mogło ograniczyć użycie. Słuchaj liczb i wyrażeń ilościowych: *unos pocos* (niewielu), *la mayoría* (większość), *casi todos* (prawie wszyscy).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst stosuje technikę **kontrastu czasowego**: *\"antes y ahora\"*. Pytanie pyta o *hoy en día*, więc szukamy tego, co jest opisane po słowie *\"ahora\"*. Połączenie *\"żQuién antes ? Y ahora es una norma\"* = zmiana zachowań na dziś.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Parafraza CKE: `cuidar la alimentación` (opcja B) = `preocuparse por una dieta sana` (tekst). Oba wyrażenia oznaczają troskę o jedzenie - to synonimia leksykalna. Zawsze sprawdzaj, czy opcja nie jest parafrazą fragmentu.\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D - usar el teléfono mientras se duerme** (używanie telefonu podczas snu)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nPytanie dotyczy patologii związanych z używaniem telefonu komórkowego. Szukamy w tekście konkretnego opisu jednej z tych patologii.\n\nKluczowy fragment:\n\n> *\"dedicarse a enviar mensajes de texto durante el sueńo, sin ser conscientes, fenómeno muy frecuente entre adolescentes\"*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **\"enviar mensajes de texto durante el sueńo\"** → wysyłanie SMS-ów podczas snu\n2. **\"sin ser conscientes\"** → bez świadomości - czyli podczas faktycznego spania\n3. **\"fenómeno muy frecuente entre adolescentes\"** → zjawisko częste wśród nastolatków\n\n→ **Wymagana opcja:** *\"usar el teléfono mientras se duerme\"* (opcja D) = **używać telefonu podczas snu** - to precyzyjna parafraza powyższego fragmentu.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna + eliminacja opcji\n\nTekst wymienia **trzy patologie** związane z telefonem. Sprawdźmy każdą opcję:\n\n**Patologia 1 z tekstu:** wysyłanie SMS-ów podczas snu bez świadomości → odpowiada opcji **D**\n\n**Patologia 2 z tekstu:** *\"la vibración fantasma sientes que te vibra el muslo, sacas el móvil y no hay mensaje\"* → fantomowe wibracje → nie odpowiada żadnej z opcji A-D\n\n**Eliminacja opcji:**\n\n| Opcja | Treść opcji | Analiza |\n| A | *tener ilusiones auditivas* (mieć halucynacje słuchowe) | Tekst opisuje fantomowe **wibracje** (dotykowe), nie halucynacje słuchowe. Różnica zmysłów: dotyk vs słuch |\n| B | *sufrir dolor en los dedos* (cierpieć na ból palców) | Tekst nie wspomina żadnego bólu palców - ta opcja nie pojawia się w tekście |\n| C | *sońar con hablar por teléfono* (śnić o rozmowach telefonicznych) | Tekst mówi o *wysyłaniu SMS-ów podczas snu* - to nie marzenie senne o telefonie, lecz faktyczne jego używanie |\n| **D** | **usar el teléfono mientras se duerme** | **Bezpośrednia parafraza:** *\"enviar mensajes durante el sueńo\"* = używanie telefonu w trakcie spania |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub C\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **3.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n>\n> Kluczowe uzasadnienie: *\"dedicarse a enviar mensajes de texto durante el sueńo, sin ser conscientes\"* = *\"usar el teléfono mientras se duerme\"*.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Leksyka kluczowa - patologie telefonu:**\n> - `enviar mensajes de texto` = wysyłać wiadomości tekstowe (SMS)\n> - `durante el sueńo` = podczas snu\n> - `sin ser conscientes` = nie będąc świadomym, nieświadomie\n> - `la vibración fantasma` = fantomowe wibracje\n> - `el muslo` = udo (część ciała)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | tener ilusiones auditivas | Tekst opisuje wibracje dotykowe (fantomowe), nie halucynacje słuchowe | Mylenie zmysłów: *vibración* (dotyk/czucie) ≠ *ilusión auditiva* (słuch) |\n| B | sufrir dolor en los dedos | Żaden fragment tekstu nie wspomina bólu palców | Skojarzenie: pisanie SMS-ów → palce → ból - błąd wnioskowania poza tekstem |\n| C | sońar con hablar por teléfono | SMS-y są wysyłane *realnie* podczas snu, nie *śni się* o telefonie - to zupełnie różne zjawiska | Mylenie *durante el sueńo* (w trakcie spania) z *en el sueńo* (w marzeniu sennym) |\n| **D** | **usar el teléfono mientras se duerme** | **POPRAWNA** - bezpośrednia parafraza fragmentu tekstu | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kluczowa różnica między opcją C a D: *sońar con hablar* (śnić o rozmowach) vs *usar el teléfono durante el sueńo* (faktycznie używać telefonu we śnie). Tekst mówi o **realnym działaniu** (*dedicarse a enviar mensajes*) - to patologia neurologiczna, nie treść snu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (*ilusiones auditivas*) brzmi podobnie do *vibración fantasma* - ale różnica jest kluczowa. Fantomowe wibracje to czucie kinestetyczne (czujemy, że udo drga), nie słuchowe. Uważaj na zamianę zmysłów w opcjach MCQ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst opisuje **trzy** różne patologie, a pytanie dotyczy tylko jednej z nich. Nie szukaj *wszystkich* patologii - wystarczy zidentyfikować tę, która pasuje do opcji D.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D - sabe de memoria los números de sus amigos** (zna na pamięć numery swoich przyjaciół)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nPytanie dotyczy konsekwencji nieposiadania telefonu przez autora. Szukamy w tekście konkretnych informacji o jego codziennym życiu bez komórki.\n\nKluczowy fragment z trzeciego akapitu:\n\n> *\"En mi memoria sigo guardando los números de mis amigos.\"*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **\"En mi memoria\"** → w swojej pamięci, z pamięci\n2. **\"sigo guardando\"** → ciągle przechowuję, nadal zachowuję\n3. **\"los números de mis amigos\"** → numery swoich przyjaciół\n\n→ **Wniosek:** Autor **nadal pamięta** numery przyjaciół - to bezpośrednia parafraza opcji D: *\"sabe de memoria los números de sus amigos\"*.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna + eliminacja opcji\n\n**Weryfikacja każdej opcji przez fragmenty tekstu:**\n\n**Opcja A** (*tiene problemas laborales* - ma problemy w pracy):\n\n> *\"Todos mis asuntos laborales se realizan por correo electrónico, lo que me ayuda a organizarme y tenerlo todo controlado.\"*\n\n→ Autor **nie ma** problemów w pracy - e-mail go organizuje i daje kontrolę. Opcja A jest fałszem odwróconym.\n\n**Opcja B** (*recibe a sus amigos en casa* - przyjmuje przyjaciół w domu):\n\nTekst nie mówi nic o przyjmowaniu przyjaciół w domu. Autor opisuje jedynie, jak umawiają się przez telefon stacjonarny. Opcja B nie ma podstawy w tekście.\n\n**Opcja C** (*ha perdido contacto con muchos amigos* - stracił kontakt z wieloma przyjaciółmi):\n\nTekst nie mówi o utracie kontaktu - autor aktywnie umawia się z przyjaciółmi używając telefonu stacjonarnego. Opcja C nie ma podstawy w tekście.\n\n**Opcja D** (*sabe de memoria los números de sus amigos*):\n\nBezpośrednie potwierdzenie: *\"En mi memoria sigo guardando los números de mis amigos\"* → **POPRAWNA**.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub C\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **3.3** - Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n>\n> Kluczowe uzasadnienie z tekstu: *\"En mi memoria sigo guardando los números de mis amigos\"* = *\"sabe de memoria los números de sus amigos\"*.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Leksyka kluczowa - pamięć i kontakty:**\n> - `saber de memoria` = znać na pamięć\n> - `guardar en la memoria` = zachować w pamięci\n> - `el teléfono fijo` = telefon stacjonarny\n> - `quedar con alguien` = umówić się z kimś\n> - `asuntos laborales` = sprawy zawodowe\n> - `correo electrónico` = poczta elektroniczna / e-mail\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | tiene problemas laborales | Tekst wyraźnie mówi: *\"correo electrónico, lo que me ayuda a organizarme\"* - nie ma problemów | Uczeń zakłada, że bez telefonu = problemy zawodowe (błąd wnioskowania bez podstawy w tekście) |\n| B | recibe a sus amigos en casa | Tekst nie wspomina o przyjmowaniu przyjaciół - tylko o umawianiu się przez telefon stacjonarny | Skojarzenie: *quedar con amigos* (umawiać się) + stary sposób → wizyta w domu |\n| C | ha perdido contacto con muchos amigos | Tekst pokazuje, że autor utrzymuje kontakty przez telefon stacjonarny - nie traci przyjaciół | Stereotypowe myślenie: brak komórki = izolacja społeczna |\n| **D** | **sabe de memoria los números de sus amigos** | **POPRAWNA** - *\"En mi memoria sigo guardando los números\"* | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A jest klasyczną pułapką inferencyjną - uczeń *wnioskuje* (bez podstawy w tekście), że brak komórki = problemy zawodowe. Tekst jednak wyraźnie mówi odwrotnie. Zawsze szukaj DOSŁOWNYCH potwierdzeń w tekście, nie wyciągaj wniosków poza nim.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Parafraza kluczowa: `saber de memoria` (znać na pamięć) = `guardar en la memoria` (przechowywać w pamięci). Oba wyrażenia opisują to samo - informacje zapamiętane bez pomocy zewnętrznej. W zadaniach MCQ z reading CKE niemal zawsze stosuje parafrazę zamiast dosłownego powtórzenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Trzeci akapit tekstu to lista **konkretnych działań autora bez komórki**: poranek z kawą, umawianie przez telefon stacjonarny, e-mail do pracy, pamięć numerów. Zadanie 6.4 pyta o jedną z tych konkretnych czynności - czytaj uważnie cały akapit, nie tylko jego pierwszą linię.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - avisa de un peligro** (ostrzega przed niebezpieczeństwem)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (reading)\n\nPytanie dotyczy **intencji autora w ostatnim akapicie**. Szukamy kluczowego fragmentu i określamy, co autor chce osiągnąć tą wypowiedzią.\n\nKluczowy fragment ostatniego akapitu:\n\n> *\"la tecnología es como el colesterol, se acumula poco a poco y ni siquiera te das cuenta de que tu estado es muy grave\"*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **\"la tecnología es como el colesterol\"** → porównanie (símil) technologii do cholesterolu - oba są niewidoczne na co dzień, ale groźne\n2. **\"se acumula poco a poco\"** → gromadzi się powoli - zagrożenie rośnie stopniowo, niezauważalnie\n3. **\"ni siquiera te das cuenta\"** → nie zdajesz sobie nawet sprawy - brak świadomości zagrożenia\n4. **\"tu estado es muy grave\"** → twój stan jest bardzo poważny - konkretne zagrożenie dla zdrowia/dobrostanu\n\n→ **Wniosek:** Autor **ostrzega** czytelnika przed niebezpieczeństwem nadmiernego używania technologii, porównując je do cicho postępującej choroby. Intencja = **avisa de un peligro** (opcja A).\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i funkcja języka\n\n**Identyfikacja intencji przez sygnały leksykalne:**\n\n| Sygnał z tekstu | Funkcja komunikacyjna |\n| `como el colesterol` (jak cholesterol) | Porównanie do **choroby** → zagrożenie zdrowotne |\n| `se acumula poco a poco` | Progresywne narastanie niebezpieczeństwa |\n| `ni siquiera te das cuenta` | Brak świadomości = ukryte niebezpieczeństwo |\n| `tu estado es muy grave` | Diagnoza medyczna → **ostrzeżenie** |\n\nWszystkie te elementy razem tworzą **metaforę ostrzegawczą**: technologia = cholesterol = cicha, narastająca choroba.\n\n**Eliminacja innych opcji:**\n\n- **B** (*se queja de su estado de salud*) - autor nie skarży się na własne zdrowie; pisze o zagrożeniu dla czytelnika, nie o sobie\n- **C** (*aconseja cómo seguir su ejemplo*) - autor wprost pisze: *\"no recomiendo a nadie imitar mi ejemplo\"* - NIE radzi naśladować siebie. To jednoznaczne zaprzeczenie.\n- **D** (*manifiesta su entusiasmo por el desarrollo tecnológico*) - to odwrotność intencji; autor jest KRYTYCZNY wobec technologii, nie entuzjastyczny\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C lub D\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **3.4** - Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.\n>\n> Kluczowe uzasadnienie: *\"la tecnología es como el colesterol tu estado es muy grave\"* → metafora medyczna = ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu kluczowe jest rozpoznanie **funkcji perswazyjnej i ostrzegawczej** tekstu - reference gramatyczny nie jest wymagany.\n\n> 📖 **Figury retoryczne i intencja autora:**\n> - `símil / comparación` - porównanie: *X es como Y* = nadawca porównuje dwa zjawiska, żeby wyjaśnić zagrożenie\n> - Intencja ostrzegawcza → sygnały: słownictwo medyczne (*estado grave, se acumula*), tryb 2. osoby (*te das cuenta, tu estado*) - bezpośredni zwrot do czytelnika\n> - Kontrast z poprzednimi akapitami: wcześniej → humor, anegdoty; ostatni akapit → poważne ostrzeżenie. Zmiana tonu = sygnał nowej intencji.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **avisa de un peligro** | **POPRAWNA** - porównanie technologii do cholesterolu = ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem | - |\n| B | se queja de su estado de salud | Autor pisze o stanie **czytelnika** (*tu estado*), nie o sobie | Pomieszanie nadawcy (autor) z odbiorcą (czytelnik) |\n| C | aconseja cómo seguir su ejemplo | Autor wyraźnie mówi: *\"no recomiendo a nadie imitar mi ejemplo\"* | Uczeń nie wychwytuje negacji *\"no recomiendo\"* albo odwraca jej sens |\n| D | manifiesta su entusiasmo por el desarrollo tecnológico | Autor jest **krytyczny** wobec technologii; entuzjazm jest odwrotnością jego postawy | Uczeń myli temat (technologia) z postawą (krytyczna, nie entuzjastyczna) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C jest pułapką opartą na odwróceniu negacji - autor wprost pisze *\"no recomiendo a nadie imitar mi ejemplo fundamentalista\"*. Negacja *\"no recomiendo\"* jest kluczowa. W czytaniu ze zrozumieniem zawsze zaznaczaj *no, nunca, nadie, jamás* - to słowa zmieniające cały sens zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Porównanie `tecnología = colesterol` to **metafora ostrzegawcza** - cholesterol kojarzy się z chorobą sercowo-naczyniową, która rozwija się bezobjawowo. Rozpoznanie tej metafory = klucz do intencji. W zadaniach o intencji autora szukaj **figur retorycznych** - one niosą główne przesłanie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadanie sprawdza wymaganie **3.4** (*intencje nadawcy*). Nie pytaj się *o czym pisze* autor - pytaj się *po co pisze*. Ten akapit kończy tekst ostrzeżeniem: baw się z humorem, ale nie ignoruj ukrytego niebezpieczeństwa uzależnienia od technologii.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6. (0-5)<br>Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu.<br>Zakreśl literę A, B, C albo D.<br>żALGUIEN ME HA LLAMADO?<br>Con el paso del tiempo he visto reacciones muy diversas de la gente cuando se entera de que<br>nunca he tenido un teléfono móvil. En los noventa, cuando el móvil era un objeto grande y muy<br>caro, me tomaban por tacańo. Ańos después comenzaron las sonrisas irónicas: “żEn serio?<br>żEstás loco?” Y en pleno siglo XXI me regalan sonrisas generosas y hasta abrazos<br>de admiración: “żCómo lo consigues? A mí también me gustaría vivir así ” Todo el mundo<br>me admira y envidia mi felicidad tecnológica, pero nadie se siente capaz de imitarme. Menos<br>mal que la sociedad evoluciona. Poco a poco la gente modifica sus comportamientos y sus<br>rutinas diarias, así que dentro de poco todos podrán vivir como yo. Veamos el ejemplo<br>del reciclaje: hace dos décadas reciclar nos parecía ciencia ficción y ahora tenemos la sensación<br>de cometer un delito si mezclamos vidrio con basura orgánica. Otro ejemplo, el de la comida.<br>żQuién leía antes las etiquetas de los productos o se preocupaba por una dieta sana? Y ahora es<br>una norma. Sin embargo, solo unos pocos han decidido empezar a liberarse del móvil. El 87%<br>de los espańoles sigue teniendo el móvil a su lado las 24 horas y lo revisa unas 150 veces al día.<br>Además, ya aparecen algunas patologías relacionadas con el uso del móvil, tan peligrosas<br>como divertidas. Por ejemplo, dedicarse a enviar mensajes de texto durante el sueńo, sin ser<br>conscientes, fenómeno muy frecuente entre adolescentes. O la vibración fantasma, que consiste<br>en que de repente sientes que te vibra el muslo, sacas el móvil y no hay mensaje: como<br>un dedo amputado que te sigue picando. O cuando alguien deja de hablar conmigo porque está<br>como ausente mirando el móvil. Si no puede hablar conmigo, żpor qué no se va?<br>Yo estoy a salvo de todo esto. Lo primero que hago al levantarme no es coger el móvil, sino<br>prepararme un café. Con la taza de café caliente me siento en el balcón a contemplar a la gente<br>que tropieza en la calle porque va mirando el móvil. Cuando quiero quedar con algún amigo,<br>lo acordamos como en los viejos tiempos: antes de salir de casa y usando el teléfono fijo. Todos<br>mis asuntos laborales se realizan por correo electrónico, lo que me ayuda a organizarme<br>y tenerlo todo controlado. En mi memoria sigo guardando los números de mis amigos.<br>Y cuando regreso a casa después de una prolongada ausencia, le hago a mi mujer esta pregunta<br>anticuada que siempre incluye un elemento de sorpresa: “żAlguien me ha llamado?”<br>Pero está claro que no es fácil nadar contra la corriente, no es fácil rechazar la tecnología<br>admirada por todo el mundo. Por eso no recomiendo a nadie imitar mi ejemplo fundamentalista.<br>Pero merece la pena reflexionar un poco: la tecnología es como el colesterol, se acumula poco<br>a poco y ni siquiera te das cuenta de que tu estado es muy grave.<br>adaptado de www.elpais.com<br>MJH-ąP<br>6.1. Ahora la gente piensa que el autor es<br>A. un loco.<br>B. un tacańo.<br>C. un afortunado.<br>D. un desgraciado.<br>6.2. Según el autor, hoy en día, la mayoría de la gente<br>A. se opone a reciclar.<br>B. cuida su alimentación.<br>C. ha empezado a limitar el uso del móvil.<br>D. ha perdido la capacidad de cambiar sus hábitos.<br>6.3. El autor dice que una de las patologías relacionadas con el uso del móvil es<br>A. tener ilusiones auditivas.<br>B. sufrir dolor en los dedos.<br>C. sońar con hablar por teléfono.<br>D. usar el teléfono mientras se duerme.<br>6.4. Por no tener móvil, el autor<br>A. tiene problemas laborales.<br>B. recibe a sus amigos en casa.<br>C. ha perdido contacto con muchos amigos.<br>D. sabe de memoria los números de sus amigos.<br>6.5. En el último párrafo, el autor<br>A. avisa de un peligro.<br>B. se queja de su estado de salud.<br>C. aconseja cómo seguir su ejemplo.<br>D. manifiesta su entusiasmo por el desarrollo tecnológico.<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>MJH-ąP</p>","answer_text_html":"<ol><li>Wyrażenia takie jak np. un partido de hockey sobre césped, deportes de equipo, saltar de</li></ol>\n<p>alegría są traktowane jako jedno odniesienie się do podpunktu polecenia.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>6.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C - un afortunado</strong> (szczęśliwiec)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu (reading)</h4>\n<p>Pytanie dotyczy tego, jak ludzie <strong>teraz</strong> (w XXI wieku) postrzegają autora. Szukamy fragmentu opisującego obecną reakcję otoczenia.</p>\n<p>Fragment kluczowy:</p>\n<blockquote><em>&quot;Y en pleno siglo XXI me regalan sonrisas generosas y hasta abrazos de admiración: &#x27;żCómo lo consigues? A mí también me gustaría vivir así &#x27;&quot;</em></blockquote>\n<blockquote><em>&quot;Todo el mundo me admira y envidia mi felicidad tecnológica&quot;</em></blockquote>\n<p><strong>Analiza krok po kroku:</strong></p>\n<ol><li><strong>&quot;sonrisas generosas y abrazos de admiración&quot;</strong> → życzliwe uśmiechy i uściski podziwu - reakcja pozytywna, emocjonalna</li><li><strong>&quot;żCómo lo consigues?&quot;</strong> → jak ci się to udaje? - pyta zazdroszcząc, bo sam chciałby tak żyć</li><li><strong>&quot;me admira y envidia&quot;</strong> → podziwia i zazdrości - ktoś, komu się zazdrości, to właśnie <strong>un afortunado</strong> (szczęśliwiec)</li><li><strong>&quot;mi felicidad tecnológica&quot;</strong> → moje technologiczne szczęście → autor = człowiek szczęśliwy w oczach innych</li></ol>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Obecnie ludzie uważają autora za <strong>szczęściarza/szczęśliwca</strong> (un afortunado), któremu zazdrości i podziwia się jego sposób życia.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza leksykalna + eliminacja opcji</h4>\n<p>Tekst opisuje <strong>trzy różne etapy</strong> w postrzeganiu autora przez otoczenie:</p>\n<p>| Okres | Jak go postrzegano | Opcja |<br>| Lata 90. (los noventa) | <code>me tomaban por tacańo</code> - uważali za skąpca | B - un tacańo |<br>| Następne lata | <code>sonrisas irónicas: &quot;żEstás loco?&quot;</code> - ironiczne uśmiechy, pytania o zdrowie psychiczne | A - un loco |<br>| Teraz (siglo XXI) | <code>me admira y envidia mi felicidad</code> - podziwiają i zazdroszczą szczęścia | <strong>C - un afortunado</strong> |</p>\n<p><strong>Eliminacja:</strong></p>\n<ul><li>Opcja <strong>A</strong> (<em>un loco</em>) - dotyczyła poprzedniego okresu (<em>&quot;żEstás loco?&quot;</em>), nie teraźniejszości</li><li>Opcja <strong>B</strong> (<em>un tacańo</em>) - dotyczyła lat 90., kiedy telefon był drogi</li><li>Opcja <strong>D</strong> (<em>un desgraciado</em>) - nieszczęśnik, odwrotność tego co mówi tekst - ludzie mu <strong>zazdroszczą</strong>, więc uważają go za szczęśliwca, nie nieszczęśnika</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź <strong>C</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A, B lub D<br><br>Wymaganie szczegółowe: <strong>3.3</strong> - Zdający znajduje w tekście określone informacje.<br><br>Kluczowe uzasadnienie: <em>&quot;me admira y envidia mi felicidad tecnológica&quot;</em> → podziw + zazdrość = autor uchodzi za szczęściarza. Słowo <code>afortunado</code> (szczęśliwy/fortuny człowiek) to parafraza <code>felicidad</code> (szczęście) z tekstu.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.</p>\n<p>Warto jednak znać kluczowe słownictwo opisujące oceny społeczne:</p>\n<blockquote>📖 <strong>Leksyka - wyrażenia opisujące opinię o człowieku:</strong><br>- <code>tomar a alguien por + przymiotnik</code> = uważać kogoś za (coś)<br>- <code>me tomaban por tacańo</code> = uważali mnie za skąpca<br>- <code>admirar</code> = podziwiać<br>- <code>envidiar</code> = zazdrościć<br>- <code>un afortunado</code> = szczęściarz, ktoś komu się poszczęściło<br>- <code>un desgraciado</code> = nieszczęśnik<br>- <code>un loco</code> = wariat</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A | un loco | Tak postrzegano autora w poprzednim etapie (<em>&quot;żEstás loco?&quot;</em>), nie teraz | Uczeń nie zauważa, że tekst opisuje EWOLUCJĘ postrzegania w czasie |<br>| B | un tacańo | Tak postrzegano autora w latach 90. - kiedy telefon był bardzo drogi | Pomieszanie różnych epok opisanych w tekście |<br>| <strong>C</strong> | <strong>un afortunado</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - <em>&quot;me admira y envidia mi felicidad&quot;</em> = szczęściarz | - |<br>| D | un desgraciado | Nieszczęśnik - odwrotność prawdy; ludziom zazdrości się szczęścia, nie nieszczęścia | Pułapka antonimiczna |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Tekst opisuje <strong>chronologiczną ewolucję</strong> postrzegania autora - lata 90. (tacańo), kolejne lata (loco), teraz (afortunado). Pytanie dotyczy wyłącznie <strong>teraźniejszości</strong> (<em>ahora</em>, <em>siglo XXI</em>). Nie wybieraj opcji A ani B, nawet jeśli te słowa padają w tekście - dotyczą przeszłości.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Słowo <code>envidiar</code> (zazdrościć) to kluczowy sygnał - zazdrości się tylko komuś, kto ma coś lepszego. Zazdrość otoczenia = autor uchodzi za szczęściarza (afortunado), nie za nieszczęśnika (desgraciado).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Połączenie <code>admira + envidia + felicidad</code> w jednym zdaniu tworzy wyraźny portret człowieka fortunnego. Ćwicz grupowanie semantyczne słów - w zadaniach MCQ odpowiedź C (<code>afortunado</code>) jest synonimem całego klastra znaczeniowego z tekstu.</blockquote>\n<p><strong>6.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B - cuida su alimentación</strong> (dba o odżywianie)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu (reading)</h4>\n<p>Pytanie pyta o to, co <strong>dziś</strong> robi większość ludzi (<em>hoy en día, la mayoría de la gente</em>). Szukamy fragmentu opisującego obecne zachowania społeczne.</p>\n<p>Kluczowy fragment tekstu:</p>\n<blockquote><em>&quot;Otro ejemplo, el de la comida. żQuién leía antes las etiquetas de los productos o se preocupaba por una dieta sana? Y ahora es una norma.&quot;</em></blockquote>\n<p><strong>Analiza krok po kroku:</strong></p>\n<ol><li><strong>&quot;żQuién leía antes ?&quot;</strong> → pytanie retoryczne wskazujące, że <em>kiedyś</em> nikt tego nie robił</li><li><strong>&quot;preocupaba por una dieta sana&quot;</strong> → troska o zdrową dietę = <strong>cuidar la alimentación</strong></li><li><strong>&quot;Y ahora es una norma&quot;</strong> → teraz jest to NORMA - robi to większość, jest to standardowe zachowanie</li></ol>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Dziś troska o zdrowe odżywianie jest normą - odpowiedź <strong>B</strong> jest poprawna.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza leksykalna + eliminacja opcji</h4>\n<p><strong>Weryfikacja każdej opcji przez tekst:</strong></p>\n<p><strong>Opcja A</strong> (<em>se opone a reciclar</em> - sprzeciwia się recyklingowi):</p>\n<p>Fragment tekstu mówi o recyklingu:</p>\n<blockquote><em>&quot;hace dos décadas reciclar nos parecía ciencia ficción y ahora tenemos la sensación de cometer un delito si mezclamos vidrio con basura orgánica&quot;</em></blockquote>\n<p>→ Autor mówi, że recykling stał się normą (nie mieszamy szkła ze śmieciami bo czulibyśmy się jak przestępcy). Czyli większość <strong>stosuje</strong> recykling, nie <strong>sprzeciwia się</strong> mu. Opcja A jest fałszem odwróconym.</p>\n<p><strong>Opcja C</strong> (<em>ha empezado a limitar el uso del móvil</em>):</p>\n<p>Fragment tekstu:</p>\n<blockquote><em>&quot;solo unos pocos han decidido empezar a liberarse del móvil. El 87% de los espańoles sigue teniendo el móvil a su lado las 24 horas&quot;</em></blockquote>\n<p>→ Tylko <em>unos pocos</em> (niewielu) ograniczyło telefon. 87% NIE ograniczyło. Opcja C jest błędna.</p>\n<p><strong>Opcja D</strong> (<em>ha perdido la capacidad de cambiar sus hábitos</em>):</p>\n<p>Fragment:</p>\n<blockquote><em>&quot;Poco a poco la gente modifica sus comportamientos y sus rutinas diarias&quot;</em></blockquote>\n<p>→ Ludzie <strong>modyfikują</strong> zachowania - mają zdolność zmiany. Opcja D jest błędna.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź <strong>B</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A, C lub D<br><br>Wymaganie szczegółowe: <strong>3.3</strong> - Zdający znajduje w tekście określone informacje.<br><br>Kluczowe uzasadnienie z tekstu: <em>&quot;żQuién se preocupaba por una dieta sana? Y ahora es una norma&quot;</em> → cuidar la alimentación = norma dziś.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.</p>\n<blockquote>📖 <strong>Leksyka kluczowa - zdrowy styl życia:</strong><br>- <code>cuidar la alimentación</code> = dbać o odżywianie<br>- <code>una dieta sana</code> = zdrowa dieta<br>- <code>leer las etiquetas</code> = czytać etykiety produktów<br>- <code>preocuparse por</code> = troszczyć się o<br>- <code>es una norma</code> = jest normą, wszyscy tak robią</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A | se opone a reciclar | Recykling stał się normą - większość go STOSUJE, nie sprzeciwia się | Odwrócenie znaczenia: tekst mówi że reciclaje jest normą, ale uczeń myli stosowanie z popieraniem |<br>| <strong>B</strong> | <strong>cuida su alimentación</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - <em>&quot;se preocupaba por una dieta sana ahora es una norma&quot;</em> | - |<br>| C | ha empezado a limitar el uso del móvil | Tylko <em>unos pocos</em> ograniczyło telefon; 87% cały czas go używa | Pułapka z danymi statystycznymi - uczeń nie wychwytuje liczby 87% |<br>| D | ha perdido la capacidad de cambiar sus hábitos | Tekst mówi odwrotnie: <em>&quot;gente modifica sus comportamientos&quot;</em> = ludzie zmieniają zachowania | Błąd negacji - uczeń odwraca sens zdania |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Opcja C jest pułapką liczbową - tekst podaje konkretne 87% (<em>&quot;El 87% de los espańoles sigue teniendo el móvil &quot;</em>). To oznacza, że <em>tylko 13%</em> mogło ograniczyć użycie. Słuchaj liczb i wyrażeń ilościowych: <em>unos pocos</em> (niewielu), <em>la mayoría</em> (większość), <em>casi todos</em> (prawie wszyscy).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Tekst stosuje technikę <strong>kontrastu czasowego</strong>: <em>&quot;antes y ahora&quot;</em>. Pytanie pyta o <em>hoy en día</em>, więc szukamy tego, co jest opisane po słowie <em>&quot;ahora&quot;</em>. Połączenie <em>&quot;żQuién antes ? Y ahora es una norma&quot;</em> = zmiana zachowań na dziś.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Parafraza CKE: <code>cuidar la alimentación</code> (opcja B) = <code>preocuparse por una dieta sana</code> (tekst). Oba wyrażenia oznaczają troskę o jedzenie - to synonimia leksykalna. Zawsze sprawdzaj, czy opcja nie jest parafrazą fragmentu.</blockquote>\n<p><strong>6.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>D - usar el teléfono mientras se duerme</strong> (używanie telefonu podczas snu)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu (reading)</h4>\n<p>Pytanie dotyczy patologii związanych z używaniem telefonu komórkowego. Szukamy w tekście konkretnego opisu jednej z tych patologii.</p>\n<p>Kluczowy fragment:</p>\n<blockquote><em>&quot;dedicarse a enviar mensajes de texto durante el sueńo, sin ser conscientes, fenómeno muy frecuente entre adolescentes&quot;</em></blockquote>\n<p><strong>Analiza krok po kroku:</strong></p>\n<ol><li><strong>&quot;enviar mensajes de texto durante el sueńo&quot;</strong> → wysyłanie SMS-ów podczas snu</li><li><strong>&quot;sin ser conscientes&quot;</strong> → bez świadomości - czyli podczas faktycznego spania</li><li><strong>&quot;fenómeno muy frecuente entre adolescentes&quot;</strong> → zjawisko częste wśród nastolatków</li></ol>\n<p>→ <strong>Wymagana opcja:</strong> <em>&quot;usar el teléfono mientras se duerme&quot;</em> (opcja D) = <strong>używać telefonu podczas snu</strong> - to precyzyjna parafraza powyższego fragmentu.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza leksykalna + eliminacja opcji</h4>\n<p>Tekst wymienia <strong>trzy patologie</strong> związane z telefonem. Sprawdźmy każdą opcję:</p>\n<p><strong>Patologia 1 z tekstu:</strong> wysyłanie SMS-ów podczas snu bez świadomości → odpowiada opcji <strong>D</strong></p>\n<p><strong>Patologia 2 z tekstu:</strong> <em>&quot;la vibración fantasma sientes que te vibra el muslo, sacas el móvil y no hay mensaje&quot;</em> → fantomowe wibracje → nie odpowiada żadnej z opcji A-D</p>\n<p><strong>Eliminacja opcji:</strong></p>\n<p>| Opcja | Treść opcji | Analiza |<br>| A | <em>tener ilusiones auditivas</em> (mieć halucynacje słuchowe) | Tekst opisuje fantomowe <strong>wibracje</strong> (dotykowe), nie halucynacje słuchowe. Różnica zmysłów: dotyk vs słuch |<br>| B | <em>sufrir dolor en los dedos</em> (cierpieć na ból palców) | Tekst nie wspomina żadnego bólu palców - ta opcja nie pojawia się w tekście |<br>| C | <em>sońar con hablar por teléfono</em> (śnić o rozmowach telefonicznych) | Tekst mówi o <em>wysyłaniu SMS-ów podczas snu</em> - to nie marzenie senne o telefonie, lecz faktyczne jego używanie |<br>| <strong>D</strong> | <strong>usar el teléfono mientras se duerme</strong> | <strong>Bezpośrednia parafraza:</strong> <em>&quot;enviar mensajes durante el sueńo&quot;</em> = używanie telefonu w trakcie spania |</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź <strong>D</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A, B lub C<br><br>Wymaganie szczegółowe: <strong>3.3</strong> - Zdający znajduje w tekście określone informacje.<br><br>Kluczowe uzasadnienie: <em>&quot;dedicarse a enviar mensajes de texto durante el sueńo, sin ser conscientes&quot;</em> = <em>&quot;usar el teléfono mientras se duerme&quot;</em>.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.</p>\n<blockquote>📖 <strong>Leksyka kluczowa - patologie telefonu:</strong><br>- <code>enviar mensajes de texto</code> = wysyłać wiadomości tekstowe (SMS)<br>- <code>durante el sueńo</code> = podczas snu<br>- <code>sin ser conscientes</code> = nie będąc świadomym, nieświadomie<br>- <code>la vibración fantasma</code> = fantomowe wibracje<br>- <code>el muslo</code> = udo (część ciała)</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A | tener ilusiones auditivas | Tekst opisuje wibracje dotykowe (fantomowe), nie halucynacje słuchowe | Mylenie zmysłów: <em>vibración</em> (dotyk/czucie) ≠ <em>ilusión auditiva</em> (słuch) |<br>| B | sufrir dolor en los dedos | Żaden fragment tekstu nie wspomina bólu palców | Skojarzenie: pisanie SMS-ów → palce → ból - błąd wnioskowania poza tekstem |<br>| C | sońar con hablar por teléfono | SMS-y są wysyłane <em>realnie</em> podczas snu, nie <em>śni się</em> o telefonie - to zupełnie różne zjawiska | Mylenie <em>durante el sueńo</em> (w trakcie spania) z <em>en el sueńo</em> (w marzeniu sennym) |<br>| <strong>D</strong> | <strong>usar el teléfono mientras se duerme</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - bezpośrednia parafraza fragmentu tekstu | - |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Kluczowa różnica między opcją C a D: <em>sońar con hablar</em> (śnić o rozmowach) vs <em>usar el teléfono durante el sueńo</em> (faktycznie używać telefonu we śnie). Tekst mówi o <strong>realnym działaniu</strong> (<em>dedicarse a enviar mensajes</em>) - to patologia neurologiczna, nie treść snu.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Opcja A (<em>ilusiones auditivas</em>) brzmi podobnie do <em>vibración fantasma</em> - ale różnica jest kluczowa. Fantomowe wibracje to czucie kinestetyczne (czujemy, że udo drga), nie słuchowe. Uważaj na zamianę zmysłów w opcjach MCQ.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Tekst opisuje <strong>trzy</strong> różne patologie, a pytanie dotyczy tylko jednej z nich. Nie szukaj <em>wszystkich</em> patologii - wystarczy zidentyfikować tę, która pasuje do opcji D.</blockquote>\n<p><strong>6.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>D - sabe de memoria los números de sus amigos</strong> (zna na pamięć numery swoich przyjaciół)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu (reading)</h4>\n<p>Pytanie dotyczy konsekwencji nieposiadania telefonu przez autora. Szukamy w tekście konkretnych informacji o jego codziennym życiu bez komórki.</p>\n<p>Kluczowy fragment z trzeciego akapitu:</p>\n<blockquote><em>&quot;En mi memoria sigo guardando los números de mis amigos.&quot;</em></blockquote>\n<p><strong>Analiza krok po kroku:</strong></p>\n<ol><li><strong>&quot;En mi memoria&quot;</strong> → w swojej pamięci, z pamięci</li><li><strong>&quot;sigo guardando&quot;</strong> → ciągle przechowuję, nadal zachowuję</li><li><strong>&quot;los números de mis amigos&quot;</strong> → numery swoich przyjaciół</li></ol>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Autor <strong>nadal pamięta</strong> numery przyjaciół - to bezpośrednia parafraza opcji D: <em>&quot;sabe de memoria los números de sus amigos&quot;</em>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza leksykalna + eliminacja opcji</h4>\n<p><strong>Weryfikacja każdej opcji przez fragmenty tekstu:</strong></p>\n<p><strong>Opcja A</strong> (<em>tiene problemas laborales</em> - ma problemy w pracy):</p>\n<blockquote><em>&quot;Todos mis asuntos laborales se realizan por correo electrónico, lo que me ayuda a organizarme y tenerlo todo controlado.&quot;</em></blockquote>\n<p>→ Autor <strong>nie ma</strong> problemów w pracy - e-mail go organizuje i daje kontrolę. Opcja A jest fałszem odwróconym.</p>\n<p><strong>Opcja B</strong> (<em>recibe a sus amigos en casa</em> - przyjmuje przyjaciół w domu):</p>\n<p>Tekst nie mówi nic o przyjmowaniu przyjaciół w domu. Autor opisuje jedynie, jak umawiają się przez telefon stacjonarny. Opcja B nie ma podstawy w tekście.</p>\n<p><strong>Opcja C</strong> (<em>ha perdido contacto con muchos amigos</em> - stracił kontakt z wieloma przyjaciółmi):</p>\n<p>Tekst nie mówi o utracie kontaktu - autor aktywnie umawia się z przyjaciółmi używając telefonu stacjonarnego. Opcja C nie ma podstawy w tekście.</p>\n<p><strong>Opcja D</strong> (<em>sabe de memoria los números de sus amigos</em>):</p>\n<p>Bezpośrednie potwierdzenie: <em>&quot;En mi memoria sigo guardando los números de mis amigos&quot;</em> → <strong>POPRAWNA</strong>.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź <strong>D</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A, B lub C<br><br>Wymaganie szczegółowe: <strong>3.3</strong> - Zdający znajduje w tekście określone informacje.<br><br>Kluczowe uzasadnienie z tekstu: <em>&quot;En mi memoria sigo guardando los números de mis amigos&quot;</em> = <em>&quot;sabe de memoria los números de sus amigos&quot;</em>.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - reference gramatyczny nie jest potrzebny.</p>\n<blockquote>📖 <strong>Leksyka kluczowa - pamięć i kontakty:</strong><br>- <code>saber de memoria</code> = znać na pamięć<br>- <code>guardar en la memoria</code> = zachować w pamięci<br>- <code>el teléfono fijo</code> = telefon stacjonarny<br>- <code>quedar con alguien</code> = umówić się z kimś<br>- <code>asuntos laborales</code> = sprawy zawodowe<br>- <code>correo electrónico</code> = poczta elektroniczna / e-mail</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A | tiene problemas laborales | Tekst wyraźnie mówi: <em>&quot;correo electrónico, lo que me ayuda a organizarme&quot;</em> - nie ma problemów | Uczeń zakłada, że bez telefonu = problemy zawodowe (błąd wnioskowania bez podstawy w tekście) |<br>| B | recibe a sus amigos en casa | Tekst nie wspomina o przyjmowaniu przyjaciół - tylko o umawianiu się przez telefon stacjonarny | Skojarzenie: <em>quedar con amigos</em> (umawiać się) + stary sposób → wizyta w domu |<br>| C | ha perdido contacto con muchos amigos | Tekst pokazuje, że autor utrzymuje kontakty przez telefon stacjonarny - nie traci przyjaciół | Stereotypowe myślenie: brak komórki = izolacja społeczna |<br>| <strong>D</strong> | <strong>sabe de memoria los números de sus amigos</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - <em>&quot;En mi memoria sigo guardando los números&quot;</em> | - |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Opcja A jest klasyczną pułapką inferencyjną - uczeń <em>wnioskuje</em> (bez podstawy w tekście), że brak komórki = problemy zawodowe. Tekst jednak wyraźnie mówi odwrotnie. Zawsze szukaj DOSŁOWNYCH potwierdzeń w tekście, nie wyciągaj wniosków poza nim.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Parafraza kluczowa: <code>saber de memoria</code> (znać na pamięć) = <code>guardar en la memoria</code> (przechowywać w pamięci). Oba wyrażenia opisują to samo - informacje zapamiętane bez pomocy zewnętrznej. W zadaniach MCQ z reading CKE niemal zawsze stosuje parafrazę zamiast dosłownego powtórzenia.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Trzeci akapit tekstu to lista <strong>konkretnych działań autora bez komórki</strong>: poranek z kawą, umawianie przez telefon stacjonarny, e-mail do pracy, pamięć numerów. Zadanie 6.4 pyta o jedną z tych konkretnych czynności - czytaj uważnie cały akapit, nie tylko jego pierwszą linię.</blockquote>\n<p><strong>6.5.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A - avisa de un peligro</strong> (ostrzega przed niebezpieczeństwem)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu (reading)</h4>\n<p>Pytanie dotyczy <strong>intencji autora w ostatnim akapicie</strong>. Szukamy kluczowego fragmentu i określamy, co autor chce osiągnąć tą wypowiedzią.</p>\n<p>Kluczowy fragment ostatniego akapitu:</p>\n<blockquote><em>&quot;la tecnología es como el colesterol, se acumula poco a poco y ni siquiera te das cuenta de que tu estado es muy grave&quot;</em></blockquote>\n<p><strong>Analiza krok po kroku:</strong></p>\n<ol><li><strong>&quot;la tecnología es como el colesterol&quot;</strong> → porównanie (símil) technologii do cholesterolu - oba są niewidoczne na co dzień, ale groźne</li><li><strong>&quot;se acumula poco a poco&quot;</strong> → gromadzi się powoli - zagrożenie rośnie stopniowo, niezauważalnie</li><li><strong>&quot;ni siquiera te das cuenta&quot;</strong> → nie zdajesz sobie nawet sprawy - brak świadomości zagrożenia</li><li><strong>&quot;tu estado es muy grave&quot;</strong> → twój stan jest bardzo poważny - konkretne zagrożenie dla zdrowia/dobrostanu</li></ol>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Autor <strong>ostrzega</strong> czytelnika przed niebezpieczeństwem nadmiernego używania technologii, porównując je do cicho postępującej choroby. Intencja = <strong>avisa de un peligro</strong> (opcja A).</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza leksykalna i funkcja języka</h4>\n<p><strong>Identyfikacja intencji przez sygnały leksykalne:</strong></p>\n<p>| Sygnał z tekstu | Funkcja komunikacyjna |<br>| <code>como el colesterol</code> (jak cholesterol) | Porównanie do <strong>choroby</strong> → zagrożenie zdrowotne |<br>| <code>se acumula poco a poco</code> | Progresywne narastanie niebezpieczeństwa |<br>| <code>ni siquiera te das cuenta</code> | Brak świadomości = ukryte niebezpieczeństwo |<br>| <code>tu estado es muy grave</code> | Diagnoza medyczna → <strong>ostrzeżenie</strong> |</p>\n<p>Wszystkie te elementy razem tworzą <strong>metaforę ostrzegawczą</strong>: technologia = cholesterol = cicha, narastająca choroba.</p>\n<p><strong>Eliminacja innych opcji:</strong></p>\n<ul><li><strong>B</strong> (<em>se queja de su estado de salud</em>) - autor nie skarży się na własne zdrowie; pisze o zagrożeniu dla czytelnika, nie o sobie</li><li><strong>C</strong> (<em>aconseja cómo seguir su ejemplo</em>) - autor wprost pisze: <em>&quot;no recomiendo a nadie imitar mi ejemplo&quot;</em> - NIE radzi naśladować siebie. To jednoznaczne zaprzeczenie.</li><li><strong>D</strong> (<em>manifiesta su entusiasmo por el desarrollo tecnológico</em>) - to odwrotność intencji; autor jest KRYTYCZNY wobec technologii, nie entuzjastyczny</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź <strong>A</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź B, C lub D<br><br>Wymaganie szczegółowe: <strong>3.4</strong> - Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.<br><br>Kluczowe uzasadnienie: <em>&quot;la tecnología es como el colesterol tu estado es muy grave&quot;</em> → metafora medyczna = ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<p>W tym zadaniu kluczowe jest rozpoznanie <strong>funkcji perswazyjnej i ostrzegawczej</strong> tekstu - reference gramatyczny nie jest wymagany.</p>\n<blockquote>📖 <strong>Figury retoryczne i intencja autora:</strong><br>- <code>símil / comparación</code> - porównanie: <em>X es como Y</em> = nadawca porównuje dwa zjawiska, żeby wyjaśnić zagrożenie<br>- Intencja ostrzegawcza → sygnały: słownictwo medyczne (<em>estado grave, se acumula</em>), tryb 2. osoby (<em>te das cuenta, tu estado</em>) - bezpośredni zwrot do czytelnika<br>- Kontrast z poprzednimi akapitami: wcześniej → humor, anegdoty; ostatni akapit → poważne ostrzeżenie. Zmiana tonu = sygnał nowej intencji.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| <strong>A</strong> | <strong>avisa de un peligro</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - porównanie technologii do cholesterolu = ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem | - |<br>| B | se queja de su estado de salud | Autor pisze o stanie <strong>czytelnika</strong> (<em>tu estado</em>), nie o sobie | Pomieszanie nadawcy (autor) z odbiorcą (czytelnik) |<br>| C | aconseja cómo seguir su ejemplo | Autor wyraźnie mówi: <em>&quot;no recomiendo a nadie imitar mi ejemplo&quot;</em> | Uczeń nie wychwytuje negacji <em>&quot;no recomiendo&quot;</em> albo odwraca jej sens |<br>| D | manifiesta su entusiasmo por el desarrollo tecnológico | Autor jest <strong>krytyczny</strong> wobec technologii; entuzjazm jest odwrotnością jego postawy | Uczeń myli temat (technologia) z postawą (krytyczna, nie entuzjastyczna) |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Opcja C jest pułapką opartą na odwróceniu negacji - autor wprost pisze <em>&quot;no recomiendo a nadie imitar mi ejemplo fundamentalista&quot;</em>. Negacja <em>&quot;no recomiendo&quot;</em> jest kluczowa. W czytaniu ze zrozumieniem zawsze zaznaczaj <em>no, nunca, nadie, jamás</em> - to słowa zmieniające cały sens zdania.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Porównanie <code>tecnología = colesterol</code> to <strong>metafora ostrzegawcza</strong> - cholesterol kojarzy się z chorobą sercowo-naczyniową, która rozwija się bezobjawowo. Rozpoznanie tej metafory = klucz do intencji. W zadaniach o intencji autora szukaj <strong>figur retorycznych</strong> - one niosą główne przesłanie.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Zadanie sprawdza wymaganie <strong>3.4</strong> (<em>intencje nadawcy</em>). Nie pytaj się <em>o czym pisze</em> autor - pytaj się <em>po co pisze</em>. Ten akapit kończy tekst ostrzeżeniem: baw się z humorem, ale nie ignoruj ukrytego niebezpieczeństwa uzależnienia od technologii.</blockquote>"}]}