{"id":"jezyk-hiszpanski-2017-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2017-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nW zadaniach 9.1.-9.5. wybierz wyraz, który poprawnie uzupełnia luki w obydwu\nzdaniach. Zakreśl literę A, B albo C.\n9.1.\nJuan viene de una familia muy y respetada.\nSé hacer una tortilla muy żQuieres que te la prepare para cenar?\nA. rica\nB. cara\nC. sabrosa\n9.2.\nMaría, ż qué estás sońando?\nżTe gusta escribir lápiz?\nA. en\nB. de\nC. con\n9.3.\nA mi madre le encanta blusas de seda.\nTenemos que estas cosas a casa de Ana.\nA. vestir\nB. llevar\nC. comprar\n9.4.\nMi del ańo favorita es la primavera.\nEl hotel está muy cerca de la de metro Cuatro Vientos.\nA. parada\nB. estación\nC. temporada\n9.5.\nMi gran deseo es dar la vuelta al\nCuando terminó el concierto, todo el se puso de pie para aplaudir.\nA. público\nB. planeta\nC. mundo\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"9. Zaimki oraz pospolite modyfikatory takie jak np. muy, poco, bastante, mucho nie są\ntraktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - rica**\n\nUzupełnione zdania:\n- *\"Juan viene de una familia muy **rica** y respetada.\"* = Juan pochodzi z bardzo bogatej i szanowanej rodziny.\n- *\"Sé hacer una tortilla muy **rica**.\"* = Potrafię zrobić bardzo smaczną tortillę.\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań (use of Spanish - polisemia)\n\n**Zdanie 1:** *\"Juan viene de una familia muy y respetada.\"*\n- Kontekst: rodzina + `respetada` (szanowana) → szukamy przymiotnika opisującego rodzinę pozytywnie, powiązanego z `respetada`\n- Znaczenie wymagane: **bogata** (→ *rica* = bogata w sensie majątkowym)\n\n**Zdanie 2:** *\"Sé hacer una tortilla muy \"*\n- Kontekst: tortilla (potrawa) → szukamy przymiotnika opisującego jedzenie pozytywnie\n- Znaczenie wymagane: **smaczna, pyszna** (→ *rica* = smaczna w sensie kulinarnym)\n\n**Polisemia słowa `rica`:**\n- `rica` w kontekście osoby/rodziny = **bogata** (finansowo)\n- `rica` w kontekście jedzenia = **pyszna, smaczna**\n- Oba znaczenia wyrażone tym samym przymiotnikiem → `rica` pasuje do obu zdań\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n**Opcja B** (*cara*):\n- *\"una familia muy cara\"* → droga rodzina - nie ma sensu w j. hiszpańskim (rodzina nie jest \"droga\")\n- *\"una tortilla muy cara\"* → droga tortilla - można powiedzieć o cenie, ale nie opisuje smaku\n- Nie pasuje do OBU zdań jednocześnie\n\n**Opcja C** (*sabrosa*):\n- *\"una familia muy sabrosa y respetada\"* → smaczna rodzina - absurd!\n- *\"una tortilla muy sabrosa\"* → pyszna tortilla - poprawne, ale\n- *Sabrosa* nie pasuje do **rodziny** → eliminacja\n\n**Opcja A** (*rica*):\n- *\"una familia muy rica y respetada\"* → bogata i szanowana rodzina ✅\n- *\"una tortilla muy rica\"* → pyszna tortilla ✅\n- **POPRAWNA** - pasuje do OBU zdań\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A** (*rica*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź B lub C\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **1.** - Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych leksykalnych.\n>\n> Kluczowe uzasadnienie: `rica` = bogata (o rodzinie) I pyszna (o jedzeniu) - jedyne słowo pasujące do obu zdań jednocześnie.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - polisemia przymiotnika `rico/a`:**\n> - Znaczenie 1: **bogaty/a** (finansowo, majątkowo): *una familia rica* = bogata rodzina\n> - Znaczenie 2: **pyszny/a, smaczny/a** (o jedzeniu): *una comida rica* = pyszne jedzenie\n> - Znaczenie 3 (przenośne): *rico* jako zawołanie / pieszczotliwe: *\"¡Qué rico estás!\"* = jaki jesteś przystojny/słodki\n>\n> W zadaniach 9.x zawsze szukamy **jednego słowa pasującego do obu zdań** - to zadanie na polisemię lub homonimię.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Zdanie 1 (familia) | Zdanie 2 (tortilla) | Dlaczego błędna |\n| **A** | **rica = bogata** ✅ | **rica = pyszna** ✅ | **POPRAWNA** |\n| B | cara = droga (cenowo?) ❌ | cara = droga (cenowo) - opisuje cenę, nie smak | Pasuje tylko w sensie ceny, nie w sensie smaku / jakości rodziny |\n| C | sabrosa = smaczna ❌ (rodzina smaczna - absurd) | sabrosa = smaczna ✅ | Pasuje tylko do jedzenia, nie do rodziny |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania z serii 9 testują **polisemię** - jedno słowo z dwoma różnymi znaczeniami pasujące do obu zdań. Strategia: najpierw zidentyfikuj trudniejsze z dwóch zdań (zwykle to pierwsze), potem sprawdź, czy wybrana opcja pasuje do drugiego. Tu: *rica* przy rodzinie = bogata (mniej oczywiste) → sprawdź przy tortilli = pyszna (oczywiste) → oba OK.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** `Sabrosa` (smaczna) to poprawny synonim `rica` w kontekście jedzenia - stąd ta pułapka. Ale `sabrosa` NIE ma znaczenia \"bogata\" w kontekście rodziny, więc odpada. Zawsze sprawdzaj **oba** zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** `Cara` (droga) to kolejna pułapka - kojarzy się z wartością, a bogata rodzina jest \"wartościowa\". Jednak `cara` oznacza cenę, nie majątek. Bogata = `rica`, nie `cara`. Droga tortilla = `cara` (cenowo), ale to nie chwali smaku.\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - con**\n\nUzupełnione zdania:\n- *\"María, ż**con** qué estás sońando?\"* = Mario, o czym śnisz?\n- *\"żTe gusta escribir **con** lápiz?\"* = Lubisz pisać ołówkiem?\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań (use of Spanish - polisemia przyimków)\n\n**Zdanie 1:** *\"María, ż qué estás sońando?\"*\n- Czasownik: `sońar` (śnić, marzyć)\n- Kolokacja: `sońar con algo/alguien` = **śnić o czymś/kimś** (stały przyimek)\n- Wymagany przyimek: **con** → *\"żCon qué estás sońando?\"* = O czym śnisz?\n\n**Zdanie 2:** *\"żTe gusta escribir lápiz?\"*\n- Kontekst: pisać + ołówek → opisuje narzędzie/instrument\n- Znaczenie wymagane: **za pomocą, przy użyciu** → *con* jako przyimek narzędzia\n- *\"escribir con lápiz\"* = pisać ołówkiem (z ołówkiem w ręku)\n\n**Wniosek:** `con` pasuje do obu zdań z różnych powodów:\n- `sońar con` = stała kolokacja (o czym śnić)\n- `con lápiz` = przyimek narzędzia (czym pisać)\n\n## Sposób 2 - eliminacja opcji\n\n**Opcja A** (*en*):\n- *\"sońar en\"* → nie jest poprawną kolokacją w j. hiszpańskim; mówi się `sońar con`\n- *\"escribir en lápiz\"* → nie jest poprawne; `en` oznacza \"w\" (lokalizacja) lub \"w języku\": *escribir en espańol* = pisać po hiszpańsku\n\n**Opcja B** (*de*):\n- *\"sońar de\"* → nie jest poprawną kolokacją; `de` po `sońar` nie tworzy standardowego wyrażenia\n- *\"escribir de lápiz\"* → nie jest poprawne; `de` tutaj nie ma sensu\n\n**Opcja C** (*con*):\n- *\"sońar con qué\"* → **poprawna kolokacja**: `sońar con` = śnić o ✅\n- *\"escribir con lápiz\"* → **poprawny przyimek narzędzia** ✅\n- **POPRAWNA**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** (*con*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **1.** - Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych gramatycznych.\n>\n> Kluczowe uzasadnienie: `sońar con` = śnić o (stała kolokacja) AND `escribir con lápiz` = pisać ołówkiem (przyimek narzędzia).\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - kolokacja `sońar con`:**\n> `sońar + con + coś/ktoś` = śnić o czymś/kimś\n> Przykłady: *\"Sońé contigo.\"* (Śniłeś mi się.) / *\"Sueńa con ser famosa.\"* (Marzy o sławie.)\n> Pułapka: po polsku \"śnić O\" → po hiszpańsku \"śnić Z (con)\" - zmiana przyimka!\n\n> 📖 **Reference - `con` jako przyimek narzędzia:**\n> `con + narzędzie` = za pomocą, przy użyciu, z (czymś)\n> Przykłady:\n> - *\"escribir con lápiz\"* = pisać ołówkiem\n> - *\"comer con cuchara\"* = jeść łyżką\n> - *\"cortar con tijeras\"* = ciąć nożyczkami\n> Ekwiwalent polskiego \"czymś\" przy czynnościach manualnych.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Zdanie 1 (sońar) | Zdanie 2 (escribir) | Dlaczego błędna |\n| A | sońar **en** ❌ - nie istnieje ta kolokacja | escribir **en** lápiz ❌ - błąd | Mylenie `en` jako przyimka ogólnego z kolokacjami |\n| B | sońar **de** ❌ - błędna kolokacja | escribir **de** lápiz ❌ - bez sensu | `De` to przyimek posesji/materiału, nie narzędzia |\n| **C** | **sońar con** ✅ | **escribir con lápiz** ✅ | **POPRAWNA** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** `Sońar con` to **pułapka translacyjna** dla Polaków - po polsku mówimy \"śnić O\", po hiszpańsku \"śnić Z (con)\". Przyimek się zmienia. Stała lista kolokacji: `sońar con`, `hablar de`, `pensar en`, `depender de`, `casarse con` - wszystkie różnią się od polskich odpowiedników.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** `Con` jako przyimek narzędzia to podstawa, ale warto zapamiętać, że po polsku \"ołówkiem\" (przypadek narzędnik) = po hiszpańsku `con lápiz` (przyimek + mianownik). Różnica w kodowaniu gramatycznym.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (*en*) może kusić, bo `en` jest bardzo częstym przyimkiem. Jednak w j. hiszpańskim `sońar en` nie jest standardową kolokacją - w niektórych regionach Ameryki Łacińskiej pojawia się `sońar en`, ale norma iberyska to `sońar con`. Na polskiej maturze obowiązuje norma standardowa.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - llevar**\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna\n\nOba zdania wymagają jednego czasownika pasującego do obu kontekstów:\n\n> *\"A mi madre le encanta blusas de seda.\"*\n> - Mojej mamie podoba się nosić jedwabne bluzki.\n\n> *\"Tenemos que estas cosas a casa de Ana.\"*\n> - Musimy zanieść te rzeczy do domu Any.\n\n**\"Llevar\"** ma dwa znaczenia pasujące do obu zdań:\n- **llevar ropa** = nosić ubranie (mieć na sobie)\n- **llevar algo a algún lugar** = zanieść/zawieźć coś gdzieś\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Pasuje do obu? |\n| A | **vestir** | \"vestir blusas\" - ubierać bluzki (ubierać KOGOŚ, nie nosić samemu) | \"vestir cosas a casa\" - bez sensu | NIE |\n| **B** | **llevar** | \"llevar blusas\" = nosić bluzki | \"llevar cosas a casa\" = zanieść rzeczy do domu | **TAK** |\n| C | **comprar** | \"comprar blusas\" = kupować bluzki (inny sens niż \"le encanta\") | \"comprar estas cosas a casa\" - bez sensu syntaktycznie | NIE |\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE - zadanie 9.3, max 1 pkt:**\n> - **1 pkt** - odpowiedź B (llevar)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n\n## Dlaczego błędne\n\n- **A (vestir)** - \"vestir\" = ubierać kogoś; \"le encanta vestir blusas\" brzmi nienaturalnie (znaczy: podoba jej się ubierać bluzki na kogoś), a \"vestir cosas a casa\" jest gramatycznie niepoprawne\n- **C (comprar)** - \"comprar\" = kupować; pasuje leksykalnie do zdania 1, ale \"comprar estas cosas a casa\" jest bez sensu - brakuje poprawnej rekcji\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** \"Vestir\" vs \"llevar\" - \"vestir\" to ubierać (zwł. kogoś innego), \"llevar puesto\" = mieć na sobie, \"llevar\" = nosić. W kontekście \"le encanta llevar blusas\" = lubi nosić bluzki (stale, jako nawyk).\n\n> **Uwaga:** W zadaniach 9.x zawsze sprawdź OBA zdania przed wyborem - opcja musi pasować do OBYDWU jednocześnie.\n\n> **Uwaga:** Rekcja \"llevar algo a alguien/algún lugar\" wymaga przyimka \"a\" - \"llevar estas cosas A casa de Ana\". Brak \"a\" = błąd gramatyczny.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - estación**\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna\n\nOba zdania wymagają jednego słowa pasującego do obu kontekstów:\n\n> *\"Mi del ańo favorita es la primavera.\"*\n> - Moją ulubioną porą roku jest wiosna.\n\n> *\"El hotel está muy cerca de la de metro Cuatro Vientos.\"*\n> - Hotel jest bardzo blisko stacji metra Cuatro Vientos.\n\n**\"Estación\"** ma dwa znaczenia pasujące:\n- **estación del ańo** = pora roku (primavera, verano, otońo, invierno)\n- **estación de metro** = stacja metra\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Zdanie 1 (pora roku) | Zdanie 2 (metro) | Pasuje do obu? |\n| A | **parada** | \"parada del ańo\" - nieużywane w tym znaczeniu | \"parada de metro\" - możliwe (przystanek), ale mniej formalne niż \"estación\" | Klucz wskazuje B |\n| **B** | **estación** | \"estación del ańo\" = pora roku | \"estación de metro\" = stacja metra | **TAK** |\n| C | **temporada** | \"temporada del ańo\" = mniej standardowe niż \"estación del ańo\" | \"temporada de metro\" - nie używane | NIE |\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE - zadanie 9.4, max 1 pkt:**\n> - **1 pkt** - odpowiedź B (estación)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n\n## Dlaczego błędne\n\n- **A (parada)** - \"parada\" = przystanek (autobusowy, tramwajowy), \"parada del ańo\" jest nieużywane; klucz wskazuje B jako jedyne poprawne\n- **C (temporada)** - \"temporada\" = sezon (np. teatralny, sportowy, turystyczny), ale \"temporada del ańo\" jest niestandardowe; \"temporada de metro\" nie istnieje\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** \"Estación\" vs \"temporada\" - oba mogą tłumaczyć \"sezon/pora\", ale \"estación del ańo\" (pora roku) to stała kolokacja. \"Temporada\" jest używane dla sezonów działalności (temporada de verano turístico), nie astronomicznych pór roku.\n\n> **Uwaga:** \"Parada\" to przystanek autobusowy/tramwajowy, \"estación\" to stacja (metra, kolejowa). W Madrycie oficjalnie \"estación de metro\", nie \"parada de metro\".\n\n> **Uwaga:** Sprawdź zawsze OBA zdania - \"estación\" musi pasować zarówno do \"del ańo\" jak i \"de metro\".\n\n**9.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - mundo**\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna\n\nOba zdania wymagają jednego słowa pasującego do obu kontekstów:\n\n> *\"Mi gran deseo es dar la vuelta al \"*\n> - Moim wielkim marzeniem jest objechanie całego świata.\n\n> *\"Cuando terminó el concierto, todo el se puso de pie para aplaudir.\"*\n> - Kiedy skończył się koncert, wszyscy wstali, żeby klaskać.\n\n**\"Mundo\"** ma dwa znaczenia pasujące:\n- **dar la vuelta al mundo** = objechać świat (stała kolokacja)\n- **todo el mundo** = wszyscy, całe towarzystwo (idiom)\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Zdanie 1 (podróż) | Zdanie 2 (publiczność) | Pasuje do obu? |\n| A | **público** | \"dar la vuelta al público\" - nie jest stałą kolokacją | \"todo el público\" - naturalnie oznacza publiczność | NIE (zdanie 1 niestandardowe) |\n| B | **planeta** | \"dar la vuelta al planeta\" - technicznie możliwe, ale mniej idiomatyczne niż \"mundo\" | \"todo el planeta\" - mniej idiomatyczne niż \"todo el mundo\" | Możliwe, ale mniej idiomatyczne |\n| **C** | **mundo** | \"dar la vuelta al mundo\" = stała kolokacja (podróż dookoła świata) | \"todo el mundo\" = idiom (wszyscy) | **TAK - dwie stałe kolokacje** |\n\n## Schemat CKE\n\n> **Klucz CKE - zadanie 9.5, max 1 pkt:**\n> - **1 pkt** - odpowiedź C (mundo)\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź\n\n## Dlaczego błędne\n\n- **A (público)** - \"dar la vuelta al público\" nie jest kolokacją; \"todo el público\" = publiczność (znaczenie zbyt wąskie - tylko obecna publiczność, nie \"wszyscy na świecie\")\n- **B (planeta)** - \"dar la vuelta al planeta\" jest technicznie zrozumiałe, ale nie jest stałą kolokacją jak \"dar la vuelta al mundo\"; \"todo el planeta\" używane jest rzadziej niż \"todo el mundo\"\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** \"Todo el mundo\" = idiom znaczący \"wszyscy\" (nie \"cały świat geograficzny\"). Przykład: \"Todo el mundo sabe eso\" = Wszyscy to wiedzą. To najważniejszy idiom z \"mundo\" w języku hiszpańskim.\n\n> **Uwaga:** \"Dar la vuelta al mundo\" to stała kolokacja - nie można jej zastąpić \"planeta\" ani \"globo\" w kontekście egzaminacyjnym. Klucz CKE wymaga tej dokładnej formy.\n\n> **Uwaga:** Opcja B \"planeta\" jest pułapką - w zdaniu 1 brzmi podobnie do \"mundo\", ale \"todo el planeta\" nie jest idiomem o tej samej sile co \"todo el mundo\".","image":"img/jezyk-hiszpanski-2017-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9. (0-5)
W zadaniach 9.1.-9.5. wybierz wyraz, który poprawnie uzupełnia luki w obydwu
zdaniach. Zakreśl literę A, B albo C.
9.1.
Juan viene de una familia muy y respetada.
Sé hacer una tortilla muy żQuieres que te la prepare para cenar?
A. rica
B. cara
C. sabrosa
9.2.
María, ż qué estás sońando?
żTe gusta escribir lápiz?
A. en
B. de
C. con
9.3.
A mi madre le encanta blusas de seda.
Tenemos que estas cosas a casa de Ana.
A. vestir
B. llevar
C. comprar
9.4.
Mi del ańo favorita es la primavera.
El hotel está muy cerca de la de metro Cuatro Vientos.
A. parada
B. estación
C. temporada
9.5.
Mi gran deseo es dar la vuelta al
Cuando terminó el concierto, todo el se puso de pie para aplaudir.
A. público
B. planeta
C. mundo
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJH-ąP

","answer_text_html":"
  1. Zaimki oraz pospolite modyfikatory takie jak np. muy, poco, bastante, mucho nie są
\n

traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

9.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - rica

\n

Uzupełnione zdania:

\n\n

Sposób 1 - analiza obu zdań (use of Spanish - polisemia)

\n

Zdanie 1: "Juan viene de una familia muy y respetada."

\n\n

Zdanie 2: "Sé hacer una tortilla muy "

\n\n

Polisemia słowa rica:

\n\n

Sposób 2 - eliminacja opcji

\n

Opcja B (cara):

\n\n

Opcja C (sabrosa):

\n\n

Opcja A (rica):

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź A (rica)
- 0 pkt - odpowiedź B lub C

Wymaganie szczegółowe: 1. - Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych leksykalnych.

Kluczowe uzasadnienie: rica = bogata (o rodzinie) I pyszna (o jedzeniu) - jedyne słowo pasujące do obu zdań jednocześnie.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - polisemia przymiotnika rico/a:
- Znaczenie 1: bogaty/a (finansowo, majątkowo): una familia rica = bogata rodzina
- Znaczenie 2: pyszny/a, smaczny/a (o jedzeniu): una comida rica = pyszne jedzenie
- Znaczenie 3 (przenośne): rico jako zawołanie / pieszczotliwe: "¡Qué rico estás!" = jaki jesteś przystojny/słodki

W zadaniach 9.x zawsze szukamy jednego słowa pasującego do obu zdań - to zadanie na polisemię lub homonimię.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Zdanie 1 (familia) | Zdanie 2 (tortilla) | Dlaczego błędna |
| A | rica = bogata ✅ | rica = pyszna ✅ | POPRAWNA |
| B | cara = droga (cenowo?) ❌ | cara = droga (cenowo) - opisuje cenę, nie smak | Pasuje tylko w sensie ceny, nie w sensie smaku / jakości rodziny |
| C | sabrosa = smaczna ❌ (rodzina smaczna - absurd) | sabrosa = smaczna ✅ | Pasuje tylko do jedzenia, nie do rodziny |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Zadania z serii 9 testują polisemię - jedno słowo z dwoma różnymi znaczeniami pasujące do obu zdań. Strategia: najpierw zidentyfikuj trudniejsze z dwóch zdań (zwykle to pierwsze), potem sprawdź, czy wybrana opcja pasuje do drugiego. Tu: rica przy rodzinie = bogata (mniej oczywiste) → sprawdź przy tortilli = pyszna (oczywiste) → oba OK.
\n
⚠️ Uwaga: Sabrosa (smaczna) to poprawny synonim rica w kontekście jedzenia - stąd ta pułapka. Ale sabrosa NIE ma znaczenia "bogata" w kontekście rodziny, więc odpada. Zawsze sprawdzaj oba zdania.
\n
⚠️ Uwaga: Cara (droga) to kolejna pułapka - kojarzy się z wartością, a bogata rodzina jest "wartościowa". Jednak cara oznacza cenę, nie majątek. Bogata = rica, nie cara. Droga tortilla = cara (cenowo), ale to nie chwali smaku.
\n

9.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - con

\n

Uzupełnione zdania:

\n\n

Sposób 1 - analiza obu zdań (use of Spanish - polisemia przyimków)

\n

Zdanie 1: "María, ż qué estás sońando?"

\n\n

Zdanie 2: "żTe gusta escribir lápiz?"

\n\n

Wniosek: con pasuje do obu zdań z różnych powodów:

\n\n

Sposób 2 - eliminacja opcji

\n

Opcja A (en):

\n\n

Opcja B (de):

\n\n

Opcja C (con):

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź C (con)
- 0 pkt - odpowiedź A lub B

Wymaganie szczegółowe: 1. - Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych gramatycznych.

Kluczowe uzasadnienie: sońar con = śnić o (stała kolokacja) AND escribir con lápiz = pisać ołówkiem (przyimek narzędzia).
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - kolokacja sońar con:
sońar + con + coś/ktoś = śnić o czymś/kimś
Przykłady: "Sońé contigo." (Śniłeś mi się.) / "Sueńa con ser famosa." (Marzy o sławie.)
Pułapka: po polsku "śnić O" → po hiszpańsku "śnić Z (con)" - zmiana przyimka!
\n
📖 Reference - con jako przyimek narzędzia:
con + narzędzie = za pomocą, przy użyciu, z (czymś)
Przykłady:
- "escribir con lápiz" = pisać ołówkiem
- "comer con cuchara" = jeść łyżką
- "cortar con tijeras" = ciąć nożyczkami
Ekwiwalent polskiego "czymś" przy czynnościach manualnych.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Zdanie 1 (sońar) | Zdanie 2 (escribir) | Dlaczego błędna |
| A | sońar en ❌ - nie istnieje ta kolokacja | escribir en lápiz ❌ - błąd | Mylenie en jako przyimka ogólnego z kolokacjami |
| B | sońar de ❌ - błędna kolokacja | escribir de lápiz ❌ - bez sensu | De to przyimek posesji/materiału, nie narzędzia |
| C | sońar con ✅ | escribir con lápiz ✅ | POPRAWNA |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Sońar con to pułapka translacyjna dla Polaków - po polsku mówimy "śnić O", po hiszpańsku "śnić Z (con)". Przyimek się zmienia. Stała lista kolokacji: sońar con, hablar de, pensar en, depender de, casarse con - wszystkie różnią się od polskich odpowiedników.
\n
⚠️ Uwaga: Con jako przyimek narzędzia to podstawa, ale warto zapamiętać, że po polsku "ołówkiem" (przypadek narzędnik) = po hiszpańsku con lápiz (przyimek + mianownik). Różnica w kodowaniu gramatycznym.
\n
⚠️ Uwaga: Opcja A (en) może kusić, bo en jest bardzo częstym przyimkiem. Jednak w j. hiszpańskim sońar en nie jest standardową kolokacją - w niektórych regionach Ameryki Łacińskiej pojawia się sońar en, ale norma iberyska to sońar con. Na polskiej maturze obowiązuje norma standardowa.
\n

9.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - llevar

\n

Sposób 1 - analiza leksykalna

\n

Oba zdania wymagają jednego czasownika pasującego do obu kontekstów:

\n
"A mi madre le encanta blusas de seda."
- Mojej mamie podoba się nosić jedwabne bluzki.
\n
"Tenemos que estas cosas a casa de Ana."
- Musimy zanieść te rzeczy do domu Any.
\n

"Llevar" ma dwa znaczenia pasujące do obu zdań:

\n\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

| Opcja | Treść | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Pasuje do obu? |
| A | vestir | "vestir blusas" - ubierać bluzki (ubierać KOGOŚ, nie nosić samemu) | "vestir cosas a casa" - bez sensu | NIE |
| B | llevar | "llevar blusas" = nosić bluzki | "llevar cosas a casa" = zanieść rzeczy do domu | TAK |
| C | comprar | "comprar blusas" = kupować bluzki (inny sens niż "le encanta") | "comprar estas cosas a casa" - bez sensu syntaktycznie | NIE |

\n

Schemat CKE

\n
Klucz CKE - zadanie 9.3, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź B (llevar)
- 0 pkt - każda inna odpowiedź
\n

Dlaczego błędne

\n\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: "Vestir" vs "llevar" - "vestir" to ubierać (zwł. kogoś innego), "llevar puesto" = mieć na sobie, "llevar" = nosić. W kontekście "le encanta llevar blusas" = lubi nosić bluzki (stale, jako nawyk).
\n
Uwaga: W zadaniach 9.x zawsze sprawdź OBA zdania przed wyborem - opcja musi pasować do OBYDWU jednocześnie.
\n
Uwaga: Rekcja "llevar algo a alguien/algún lugar" wymaga przyimka "a" - "llevar estas cosas A casa de Ana". Brak "a" = błąd gramatyczny.
\n

9.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - estación

\n

Sposób 1 - analiza leksykalna

\n

Oba zdania wymagają jednego słowa pasującego do obu kontekstów:

\n
"Mi del ańo favorita es la primavera."
- Moją ulubioną porą roku jest wiosna.
\n
"El hotel está muy cerca de la de metro Cuatro Vientos."
- Hotel jest bardzo blisko stacji metra Cuatro Vientos.
\n

"Estación" ma dwa znaczenia pasujące:

\n\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

| Opcja | Treść | Zdanie 1 (pora roku) | Zdanie 2 (metro) | Pasuje do obu? |
| A | parada | "parada del ańo" - nieużywane w tym znaczeniu | "parada de metro" - możliwe (przystanek), ale mniej formalne niż "estación" | Klucz wskazuje B |
| B | estación | "estación del ańo" = pora roku | "estación de metro" = stacja metra | TAK |
| C | temporada | "temporada del ańo" = mniej standardowe niż "estación del ańo" | "temporada de metro" - nie używane | NIE |

\n

Schemat CKE

\n
Klucz CKE - zadanie 9.4, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź B (estación)
- 0 pkt - każda inna odpowiedź
\n

Dlaczego błędne

\n\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: "Estación" vs "temporada" - oba mogą tłumaczyć "sezon/pora", ale "estación del ańo" (pora roku) to stała kolokacja. "Temporada" jest używane dla sezonów działalności (temporada de verano turístico), nie astronomicznych pór roku.
\n
Uwaga: "Parada" to przystanek autobusowy/tramwajowy, "estación" to stacja (metra, kolejowa). W Madrycie oficjalnie "estación de metro", nie "parada de metro".
\n
Uwaga: Sprawdź zawsze OBA zdania - "estación" musi pasować zarówno do "del ańo" jak i "de metro".
\n

9.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - mundo

\n

Sposób 1 - analiza leksykalna

\n

Oba zdania wymagają jednego słowa pasującego do obu kontekstów:

\n
"Mi gran deseo es dar la vuelta al "
- Moim wielkim marzeniem jest objechanie całego świata.
\n
"Cuando terminó el concierto, todo el se puso de pie para aplaudir."
- Kiedy skończył się koncert, wszyscy wstali, żeby klaskać.
\n

"Mundo" ma dwa znaczenia pasujące:

\n\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

| Opcja | Treść | Zdanie 1 (podróż) | Zdanie 2 (publiczność) | Pasuje do obu? |
| A | público | "dar la vuelta al público" - nie jest stałą kolokacją | "todo el público" - naturalnie oznacza publiczność | NIE (zdanie 1 niestandardowe) |
| B | planeta | "dar la vuelta al planeta" - technicznie możliwe, ale mniej idiomatyczne niż "mundo" | "todo el planeta" - mniej idiomatyczne niż "todo el mundo" | Możliwe, ale mniej idiomatyczne |
| C | mundo | "dar la vuelta al mundo" = stała kolokacja (podróż dookoła świata) | "todo el mundo" = idiom (wszyscy) | TAK - dwie stałe kolokacje |

\n

Schemat CKE

\n
Klucz CKE - zadanie 9.5, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź C (mundo)
- 0 pkt - każda inna odpowiedź
\n

Dlaczego błędne

\n\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: "Todo el mundo" = idiom znaczący "wszyscy" (nie "cały świat geograficzny"). Przykład: "Todo el mundo sabe eso" = Wszyscy to wiedzą. To najważniejszy idiom z "mundo" w języku hiszpańskim.
\n
Uwaga: "Dar la vuelta al mundo" to stała kolokacja - nie można jej zastąpić "planeta" ani "globo" w kontekście egzaminacyjnym. Klucz CKE wymaga tej dokładnej formy.
\n
Uwaga: Opcja B "planeta" jest pułapką - w zdaniu 1 brzmi podobnie do "mundo", ale "todo el planeta" nie jest idiomem o tej samej sile co "todo el mundo".
"}]}