{"id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi, które łączy temat zwierząt. Do każdej\nwypowiedzi (2.1.-2.4.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-E). Wpisz rozwiązania\ndo tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nEl/la hablante\nA. presenta una oferta novedosa.\nB. da consejos basados en su experiencia.\nC. describe la relación que tiene con su mascota.\nD. da a conocer los resultados de unas investigaciones.\nE. instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas.\n2.1.\n2.2.\n2.3.\n2.4.\nMJH-1P","answer":"2.1 = C; 2.2 = A; 2.3 = D; 2.4 = B","answer_text":"2. Należy uznać, że zdający nie odniósł się do podpunktu polecenia, jeśli\na. nie realizuje tego podpunktu\nb. realizuje go w sposób niekomunikatywny.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - describe la relación que tiene con su mascota**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nWypowiedź 1. dotyczy psa o imieniu Nero, który ma profil na Instagramie z 20 000 obserwujących i mieszka z rodziną w wiosce. Kluczowe fragmenty transkrypcji:\n\n> *\"Éramos inseparables.\"*\n> *(Byliśmy nierozłączni.)*\n\n> *\"Lo echo de menos.\"*\n> *(Tęsknię za nim.)*\n\n> *\"Me llevo a Nero de vacaciones. Damos largos paseos, nos hacemos selfies y hasta nos bańamos juntos.\"*\n> *(Zabieram Nero na wakacje. Robimy długie spacery, robimy sobie selfie, a nawet razem się kąpiemy.)*\n\n**Wskazówki interpretacyjne:**\n1. *\"Éramos inseparables\"* → relacja emocjonalna, bardzo bliska więź właściciela ze zwierzakiem\n2. *\"Lo echo de menos\"* → uczucie tęsknoty = opis relacji uczuciowej, a nie instrukcja, porada ani wynik badań\n3. *\"nos bańamos juntos\"* → wspólne aktywności = opis codziennego życia z pupilem, nie prezentacja oferty handlowej\n4. Narrator mówi w pierwszej osobie (*me llevo, nos hacemos, nos bańamos*) → osobiste doświadczenia właściciela\n\n**Wniosek:** Cała wypowiedź jest opisem osobistej, bliskiej relacji z psem - to definicja opcji **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego nie pasuje |\n| A | *presenta una oferta novedosa* | Brak jakiejkolwiek oferty handlowej; nie ma zwrotów typu *le ofrecemos, descuento, novedad* |\n| **C** | **describe la relación que tiene con su mascota** | **POPRAWNA** - *éramos inseparables, echo de menos, nos bańamos juntos* |\n| B | *da consejos basados en su experiencia* | Brak trybu rozkazującego (*haz, lleva, evita*), brak struktury rady; mówi o sobie, nie udziela wskazówek |\n| D | *da a conocer los resultados de unas investigaciones* | Brak danych, statystyk, badań; nie pojawia się *según un estudio, los investigadores demuestran* |\n| E | *instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas* | Selfie pojawia się jako element relacji (*nos hacemos selfies*), ale nie ma instrukcji fotografowania krok po kroku |\n\n**Kluczowa pułapka:** Wzmianka o selfie z psem (*nos hacemos selfies*) może skusić do wyboru opcji **E** (*instruye sobre cómo sacar buenas fotos*). To typowa **pułapka dystraktora** - pojedyncze słowo kluczowe (*selfies*) nie decyduje o temacie całej wypowiedzi. Główna myśl to relacja emocjonalna, a robienie selfie jest tylko jednym z elementów wspólnych aktywności.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - jakakolwiek inna litera (A, B, D, E)\n> - Wymaganie szczegółowe: *2.1. - zdający określa główną myśl tekstu* (poziom podstawowy, Tekst 1)\n> - Nie ma wariantów częściowych - zadanie matching oceniane 0/1\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i rozpoznanie głównej myśli. Reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nWarto jednak zapamiętać przydatne wyrażenia z transkrypcji:\n\n> 📖 **Słownictwo - opis relacji z pupilem (poziom PP/PR):**\n> - *ser inseparable* - być nierozłącznym\n> - *echar de menos* - tęsknić (za kimś/czymś); uwaga: *echo de menos a Nero* (NIE: *extrańo a Nero* - oba poprawne, ale *echar de menos* to typowy kolokalizm iberoamerykański i iberyjski)\n> - *llevarse bien con alguien* - dogadywać się z kimś\n> - *compartir momentos* - dzielić chwile\n> - *bańarse juntos* - kąpać się razem\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść po polsku | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Prezentuje nowatorską ofertę | Brak języka oferty handlowej (*oferta, precio, novedad*) | Żadna - słaby dystraktor |\n| B | Daje rady na podstawie doświadczenia | Brak trybu rozkazującego, brak struktury rady; wszystko w 1. os. l.poj. | Słowo *experiencia* nie pada; osobiste opowiadanie ≠ udzielanie rad |\n| **C** | **Opisuje relację ze swoim pupilem** | **POPRAWNA** | - |\n| D | Przedstawia wyniki badań | Brak terminologii naukowej, statystyk, źródeł | Żadna - słaby dystraktor |\n| E | Instruuje, jak robić dobre zdjęcia zwierzakom | Selfie to element relacji, nie temat instrukcji fotograficznej | **Główna pułapka**: słowo *selfies* może mylnie wskazywać na fotografię |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór **E** ze względu na słowo *selfies* w transkrypcji. Pamiętaj: w zadaniu na **główną myśl** (*idea principal*) jeden szczegół nigdy nie decyduje - liczy się ogólny przekaz całej wypowiedzi.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W matching-u z opcją dodatkową zawsze jedna litera pozostaje nieużyta. Jeśli zostałeś z opcją **A** lub **D**, to dobry znak - są to najsłabsze dystraktory dla Tekstu 1 i rzadko kogoś mylą.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania na *główną myśl tekstu* (*determina el tema/la idea principal*) wymagają spojrzenia CAŁOŚCIOWEGO. Skup się na tym, co narrator robi przez całą wypowiedź - nie na pojedynczym słowie.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - presenta una oferta novedosa**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)\n\nKluczowy fragment reklamy (Texto 2):\n\n> *\"En nuestra tienda puede adquirir ingeniosos artefactos y aplicaciones pioneras para el móvil que le permitirán estar en contacto con su mascota.\"*\n\n**Wskazówki:**\n\n1. **\"aplicaciones pioneras\"** → *pioneras* = pionierskie, nowatorskie, przełomowe → to bezpośredni synonim słowa **novedosa** (= nowa, nowatorska, oryginalna)\n2. **\"ingeniosos artefactos\"** → *ingeniosos* = pomysłowe, sprytne → podkreśla nowość i oryginalność oferty\n3. Tekst to **reklama sklepu** (*nuestra tienda*) oferującego konkretne produkty i aplikacje - co wzmacnia odczyt: *presenta una oferta* (= prezentuje ofertę)\n4. Całość tekstu skupia się na tym, **CO sklep sprzedaje** (gadżety + aplikacje), a nie np. na wadach technologii, historii firmy czy opiniach klientów - główna myśl = prezentacja nowej oferty handlowej\n\n→ **Wniosek:** Tekst 2 przedstawia **nowatorską ofertę** produktów i aplikacji dla właścicieli zwierząt. Odpowiedź **A** jest poprawna.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (key words)\n\nPołączenie znaczeń kluczowych słów z transkrypcji z opcją A:\n\n| Słowo z transkrypcji | Znaczenie | Odpowiednik w opcji A |\n| *pioneras* | pionierskie, przełomowe | *novedosa* (nowatorska) |\n| *ingeniosos* | pomysłowe, sprytne | *novedosa* (oryginalna) |\n| *adquirir* | nabyć, kupić | *oferta* (oferta handlowa) |\n| *nuestra tienda* | nasz sklep | *oferta* (kontekst handlowy) |\n| *aplicaciones para el móvil* | aplikacje mobilne | *novedosa* (nowoczesna forma produktu) |\n\n**Analiza wyrazu *novedosa*:**\n- Pochodzi od *novedad* (nowość) → *novedoso/a* = nowatorski/a, nowy/a w swoim rodzaju\n- Antonimy (pomocne przy eliminacji): *anticuado* (przestarzały), *tradicional* (tradycyjny), *conocido* (znany)\n- Tekst NIE mówi o tradycyjnych produktach ani o znanych rozwiązaniach → wyraźny sygnał na *novedosa*\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - każda inna odpowiedź (B, C, D lub brak odpowiedzi)\n> - Wymaganie szczegółowe: **2.1** - *Zdający określa główną myśl tekstu*\n> - Zadanie typu matching (dobieranie): uczeń przyporządkowuje tekst do jego głównej myśli\n> - **Nie ma punktów częściowych** - albo A, albo 0\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - Vocabulary: *novedoso/a* vs *nuevo/a*:**\n> - *nuevo* = nowy (po raz pierwszy istniejący, np. *una película nueva*)\n> - *novedoso* = nowatorski, innowacyjny, oryginalny w podejściu (np. *una técnica novedosa*)\n> - W kontekście reklamy: *novedosa* podkreśla INNOWACYJNOŚĆ i WYJĄTKOWOŚĆ oferty, nie tylko jej \"nowość\" w czasie\n\n> 📖 **Reference - Słowotwórstwo: *pionero/a*:**\n> - Rzeczownik: *el pionero / la pionera* = pionier/ka\n> - Przymiotnik: *pionero/a* = pionierski/a, przełomowy/a\n> - Synonimiczne w kontekście reklamy: *innovador* (innowacyjny), *vanguardista* (awangardowy), *revolucionario* (rewolucyjny)\n> - Wszystkie → wskazują na odpowiedź A (*novedosa*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n*(Typowe opcje w zadaniach matching na główną myśl tekstu - poziom PP)*\n\n| Opcja | Typowa treść opcji | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **presenta una oferta novedosa** | **POPRAWNA** - *aplicaciones pioneras* = *novedosa* | - |\n| B | *advierte sobre los riesgos de la tecnología* | Tekst nie ostrzega przed ryzykiem technologii - to reklama, nie artykuł ostrzegawczy | Słowo *tecnología* pojawia się w tekście → uczeń myli temat z główną myślą |\n| C | *describe la relación entre personas y animales* | Tekst wzmiankuje zwierzęta (*mascota*), ale główna myśl to oferta sklepu, nie opis relacji | *Mascota* jako słowo-klucz może mylić - uczeń skupia się na temacie zwierząt zamiast na charakterze tekstu (reklama) |\n| D | *informa sobre un nuevo servicio veterinario* | Tekst dotyczy gadżetów i aplikacji mobilnych, nie usług weterynaryjnych | Skojarzenie: zwierzęta → weterynarz, błędne wnioskowanie bez oparcia w transkrypcji |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd to mylenie **tematu tekstu** z **główną myślą**. Tekst jest o zwierzętach (*mascotas*) - ale to tylko kontekst. Główna myśl to **co tekst robi**: prezentuje nowatorską ofertę handlową. Zawsze pytaj: *\"Co autor chce osiągnąć tym tekstem?\"*\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *pioneras* jest **kluczem do odpowiedzi** - uczeń, który nie zna tego przymiotnika, może zgubić cały punkt. Warto zapamiętać: *pionero/a* (pionierski) → synonim *novedoso/a*, *innovador/a*, *vanguardista*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening_matching na poziomie PP opcje są sformułowane INACZEJ niż w transkrypcji - celowo używają synonimów (tu: *pioneras* → *novedosa*). Nie szukaj dosłownego cytatu w opcjach, szukaj **synonimu lub parafrazy**.\n\n**2.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D - da a conocer los resultados de unas investigaciones**\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (główna myśl tekstu)\n\nTekst 3 mówi o badaniach naukowych dotyczących filmików z kotami na YouTube i ich wpływu na emocje. Kluczowe fragmenty:\n\n> *\"Según los estudios, es porque tienen efectos positivos sobre nuestro estado emocional.\"*\n\n> *\"Los científicos sugieren que en el futuro estos vídeos podrían utilizarse como una forma barata de terapia con animales.\"*\n\n**Wskazówki:**\n1. **\"Según los estudios\"** - dosłownie *według badań* → główna myśl to WYNIKI BADAŃ, nie opinia prywatna\n2. **\"Los científicos sugieren\"** - *naukowcy sugerują* → tekst relacjonuje wnioski badaczy\n3. Całość jest zbudowana wokół jednego pytania: *dlaczego ludzie oglądają filmy z kotami?* → odpowiedź pochodzi z badań\n\n→ **Wniosek:** główna myśl tekstu = przedstawienie wyników badań naukowych na temat filmików z kotami → opcja **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\nSprawdź, czy inne opcje mogłyby opisywać główną myśl:\n\n- **Opcja A** (*recomienda ver vídeos de gatos*) - tekst NIE zachęca do oglądania, tylko opisuje zjawisko naukowo\n- **Opcja B** (*habla sobre el comportamiento de los gatos*) - tekst dotyczy **emocji WIDZÓW**, nie zachowania samych kotów\n- **Opcja C** (*describe la popularidad de los vídeos*) - popularność filmików może być wzmiankowana, ale nie jest **główną myślą** - to tylko kontekst wstępny\n- **Opcja D** (*da a conocer los resultados de unas investigaciones*) - **POPRAWNA** - cała treść tekstu opiera się na relacjonowaniu wyników badań naukowych\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, C lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie szczegółowe: **2.1** - zdający określa główną myśl tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - rozpoznanie głównej myśli na podstawie słów kluczowych. Reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Reference leksykalne - słowa sygnalizujące wyniki badań:**\n> - *según los estudios / investigaciones* - według badań\n> - *los científicos sugieren / afirman / concluyen* - naukowcy sugerują / twierdzą / wnioskują\n> - *da a conocer* - informuje o / przedstawia (phrasal - dosłownie *daje do poznania*)\n> - *investigación / estudio / experimento* - sygnały, że tekst dotyczy nauki\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *recomienda ver vídeos de gatos* | Tekst opisuje zjawisko, nie wydaje rekomendacji | Mylenie *opis efektów* z *zachętą do działania* |\n| B | *habla sobre el comportamiento de los gatos* | Tekst mówi o emocjach LUDZI, nie o zachowaniu kotów | Słowo *gatos* w tytule → skojarzenie z zachowaniem zwierząt |\n| C | *describe la popularidad de los vídeos* | Popularność to tylko kontekst wstępny, nie główna myśl | Skupienie się na pierwszym zdaniu, zamiast całości tekstu |\n| **D** | **da a conocer los resultados de unas investigaciones** | **POPRAWNA** - cały tekst relacjonuje wyniki badań naukowych | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach na *główną myśl tekstu* (idea principal) pułapką są szczegóły, które brzmią znajomo z tekstu, ale opisują tylko jeden fragment, nie całość. Opcja C (*popularność*) może się kojarzyć z początkiem tekstu - ale to tylko wstęp, nie myśl przewodnia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwróć uwagę na wyrażenie **\"da a conocer\"** - to stały zwrot hiszpański oznaczający *przedstawia / informuje o*. Nie mylić z *conoce* (poznaje) ani *hace conocer* (błędna forma). W maturze PR ten zwrot pojawia się często w opcjach MCQ dotyczących głównej myśli.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowa kluczowe *según los estudios* i *los científicos sugieren* to niemal pewny sygnał, że tekst **prezentuje wyniki badań** - zawsze sprawdzaj, czy któraś opcja pasuje do tej funkcji tekstu.\n\n**2.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - da consejos basados en su experiencia**\n(udziela rad opartych na własnym doświadczeniu)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nKluczowe fragmenty wypowiedzi 4.:\n\n> \"Soy dueńo de dos perros y viajo a menudo, por eso muchas veces tengo que recurrir a los servicios de cuidadores de perros.\"\n\n> \"Os recomiendo sacarlo de paseo con el cuidador antes del viaje.\"\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. Mówca zaczyna od **przedstawienia własnego doświadczenia**: *„jestem właścicielem dwóch psów i często podróżuję\"* → to sygnał, że rady będą oparte na osobistej praktyce, nie na teorii.\n2. Czasownik **`os recomiendo`** (*polecam wam*) to klasyczny wykładnik dawania rad - użycie 1. os. l.poj. + tryb subjuntivo / bezokolicznik.\n3. Kolejna rada: prośba o informacje i zdjęcia podczas nieobecności właściciela → praktyczne wskazówki z życia wzięte.\n4. Całość struktury: doświadczenie własne → wynikające z niego zalecenia = **rady oparte na doświadczeniu = opcja B**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i intencji\n\nW lingwistyce tekstu istnieją tzw. **marcadores de consejo** (wykładniki rad):\n\n| Wyrażenie w tekście | Funkcja |\n| `Os recomiendo + bezokolicznik` | bezpośrednia rada (polecam wam) |\n| `Soy dueńo de dos perros y viajo a menudo` | legitymizacja rady własnym doświadczeniem |\n| `tengo que recurrir a los servicios de cuidadores` | osobiste doświadczenie z usługą |\n\n**Eliminacja błędnych opcji metodą intencji komunikacyjnej:**\n- Mówca **nie relacjonuje problemu** → odrzucamy opcje o skarżeniu się\n- Mówca **nie opisuje swojego zwierzęcia** → nie ma tu opisu wyglądu/charakteru psa\n- Mówca **nie instruuje o fotografowaniu zwierząt** → żadne zdanie nie dotyczy techniki robienia zdjęć\n- Mówca **owszem wspomina o prośbie o zdjęcia**, ale jako jeden z elementów rady, nie jako główny cel wypowiedzi\n\nDominująca intencja całej wypowiedzi = **dawanie rad** → B.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 2.4, max 1 pkt:**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C, D, E lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie szczegółowe: *2.4. Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.*\n>\n> **Uwaga CKE:** Opcja **E** (*instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas*) jest dystraktorkiem - **nie pasuje do żadnej wypowiedzi** w całym nagraniu. Jeśli uczeń wybrał E dla tekstu 4., popełnił błąd polegający na zbytnim skupieniu się na detalu (wzmianka o zdjęciach) przy pominięciu intencji nadrzędnej.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza transkrypcji i rozpoznanie intencji komunikacyjnej - szczegółowy reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\n> 📖 **Reference - Marcadores de consejo (wykładniki rad) w j. hiszpańskim:**\n> - `Te/Os/Le recomiendo + bezokolicznik` - polecam ci/wam\n> - `Te/Os aconsejo + subjuntivo` - radzę ci/wam\n> - `Es mejor que + subjuntivo` - lepiej żebyś\n> - `Deberías + bezokolicznik` - powinieneś\n> - `Lo mejor es + bezokolicznik` - najlepiej jest\n>\n> Rozpoznanie tych struktur w nagraniu pozwala natychmiast zidentyfikować intencję = *dawanie rad*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść (przykładowa) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | opisuje swoje zwierzę | Mówca wspomina, że ma psy, ale to tylko tło do rad - nie opis zwierzęcia jako cel wypowiedzi | Uczeń słyszy *„soy dueńo de dos perros\"* i myśli, że wypowiedź dotyczy opisu psa |\n| **B** | **da consejos basados en su experiencia** | **POPRAWNA** - doświadczenie + `os recomiendo` + praktyczne wskazówki | - |\n| C | (relacjonuje problem / narzeka) | Mówca nie skarży się - opisuje sprawdzoną praktykę jako coś normalnego | Mylenie *„tengo que recurrir\"* (muszę korzystać) z wyrażaniem problemu |\n| D | (opisuje zalety usługi) | Mówca ocenia usługę pośrednio, ale celem jest przekazanie rad, nie reklama czy opis usługi | Zbyt szerokie rozumienie kontekstu |\n| E | instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas | Wzmianka o prośbie o zdjęcia to jeden szczegół w radzie - NIE temat całej wypowiedzi; opcja E nie pasuje do żadnego tekstu nagrania | Skupienie się na detalu zamiast na dominującej intencji całej wypowiedzi |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd w zadaniach typu *określ intencję nadawcy* - uczeń identyfikuje **jeden detal** (tu: wzmianka o zdjęciach) i przypisuje mu rolę głównego tematu. Intencję określamy na podstawie **całości wypowiedzi**, nie pojedynczego zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Opcja **E jest pułapką CKE** - celowo nie pasuje do żadnej wypowiedzi. Jeśli po przesłuchaniu wszystkich tekstów zostaje Ci opcja E nieprzypisana - to normalne i zamierzone przez egzaminatorów.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Zwróć uwagę na **osobę gramatyczną** w nagraniu: `os recomiendo` (2. os. l.mn.) świadczy o tym, że mówca **zwraca się bezpośrednio do słuchaczy** z radą - to kluczowy sygnał intencji komunikacyjnej *davanie rad*, a nie np. opowiadania historii.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2018-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 2. (0-4)
Usłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi, które łączy temat zwierząt. Do każdej
wypowiedzi (2.1.-2.4.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-E). Wpisz rozwiązania
do tabeli.
Uwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.
El/la hablante
A. presenta una oferta novedosa.
B. da consejos basados en su experiencia.
C. describe la relación que tiene con su mascota.
D. da a conocer los resultados de unas investigaciones.
E. instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas.
2.1.
2.2.
2.3.
2.4.
MJH-1P

","answer_text_html":"
  1. Należy uznać, że zdający nie odniósł się do podpunktu polecenia, jeśli
\n

a. nie realizuje tego podpunktu
b. realizuje go w sposób niekomunikatywny.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

2.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - describe la relación que tiene con su mascota

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n

Wypowiedź 1. dotyczy psa o imieniu Nero, który ma profil na Instagramie z 20 000 obserwujących i mieszka z rodziną w wiosce. Kluczowe fragmenty transkrypcji:

\n
"Éramos inseparables."
(Byliśmy nierozłączni.)
\n
"Lo echo de menos."
(Tęsknię za nim.)
\n
"Me llevo a Nero de vacaciones. Damos largos paseos, nos hacemos selfies y hasta nos bańamos juntos."
(Zabieram Nero na wakacje. Robimy długie spacery, robimy sobie selfie, a nawet razem się kąpiemy.)
\n

Wskazówki interpretacyjne:

\n
  1. "Éramos inseparables" → relacja emocjonalna, bardzo bliska więź właściciela ze zwierzakiem
  2. "Lo echo de menos" → uczucie tęsknoty = opis relacji uczuciowej, a nie instrukcja, porada ani wynik badań
  3. "nos bańamos juntos" → wspólne aktywności = opis codziennego życia z pupilem, nie prezentacja oferty handlowej
  4. Narrator mówi w pierwszej osobie (me llevo, nos hacemos, nos bańamos) → osobiste doświadczenia właściciela
\n

Wniosek: Cała wypowiedź jest opisem osobistej, bliskiej relacji z psem - to definicja opcji C.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego nie pasuje |
| A | presenta una oferta novedosa | Brak jakiejkolwiek oferty handlowej; nie ma zwrotów typu le ofrecemos, descuento, novedad |
| C | describe la relación que tiene con su mascota | POPRAWNA - éramos inseparables, echo de menos, nos bańamos juntos |
| B | da consejos basados en su experiencia | Brak trybu rozkazującego (haz, lleva, evita), brak struktury rady; mówi o sobie, nie udziela wskazówek |
| D | da a conocer los resultados de unas investigaciones | Brak danych, statystyk, badań; nie pojawia się según un estudio, los investigadores demuestran |
| E | instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas | Selfie pojawia się jako element relacji (nos hacemos selfies), ale nie ma instrukcji fotografowania krok po kroku |

\n

Kluczowa pułapka: Wzmianka o selfie z psem (nos hacemos selfies) może skusić do wyboru opcji E (instruye sobre cómo sacar buenas fotos). To typowa pułapka dystraktora - pojedyncze słowo kluczowe (selfies) nie decyduje o temacie całej wypowiedzi. Główna myśl to relacja emocjonalna, a robienie selfie jest tylko jednym z elementów wspólnych aktywności.

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź C
- 0 pkt - jakakolwiek inna litera (A, B, D, E)
- Wymaganie szczegółowe: 2.1. - zdający określa główną myśl tekstu (poziom podstawowy, Tekst 1)
- Nie ma wariantów częściowych - zadanie matching oceniane 0/1
\n

Reference gramatyczny - czego użyto

\n

W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i rozpoznanie głównej myśli. Reference gramatyczny nie jest potrzebny.

\n

Warto jednak zapamiętać przydatne wyrażenia z transkrypcji:

\n
📖 Słownictwo - opis relacji z pupilem (poziom PP/PR):
- ser inseparable - być nierozłącznym
- echar de menos - tęsknić (za kimś/czymś); uwaga: echo de menos a Nero (NIE: extrańo a Nero - oba poprawne, ale echar de menos to typowy kolokalizm iberoamerykański i iberyjski)
- llevarse bien con alguien - dogadywać się z kimś
- compartir momentos - dzielić chwile
- bańarse juntos - kąpać się razem
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść po polsku | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Prezentuje nowatorską ofertę | Brak języka oferty handlowej (oferta, precio, novedad) | Żadna - słaby dystraktor |
| B | Daje rady na podstawie doświadczenia | Brak trybu rozkazującego, brak struktury rady; wszystko w 1. os. l.poj. | Słowo experiencia nie pada; osobiste opowiadanie ≠ udzielanie rad |
| C | Opisuje relację ze swoim pupilem | POPRAWNA | - |
| D | Przedstawia wyniki badań | Brak terminologii naukowej, statystyk, źródeł | Żadna - słaby dystraktor |
| E | Instruuje, jak robić dobre zdjęcia zwierzakom | Selfie to element relacji, nie temat instrukcji fotograficznej | Główna pułapka: słowo selfies może mylnie wskazywać na fotografię |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd to wybór E ze względu na słowo selfies w transkrypcji. Pamiętaj: w zadaniu na główną myśl (idea principal) jeden szczegół nigdy nie decyduje - liczy się ogólny przekaz całej wypowiedzi.
\n
⚠️ Uwaga: W matching-u z opcją dodatkową zawsze jedna litera pozostaje nieużyta. Jeśli zostałeś z opcją A lub D, to dobry znak - są to najsłabsze dystraktory dla Tekstu 1 i rzadko kogoś mylą.
\n
⚠️ Uwaga: Zadania na główną myśl tekstu (determina el tema/la idea principal) wymagają spojrzenia CAŁOŚCIOWEGO. Skup się na tym, co narrator robi przez całą wypowiedź - nie na pojedynczym słowie.
\n

2.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - presenta una oferta novedosa

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji (listening)

\n

Kluczowy fragment reklamy (Texto 2):

\n
"En nuestra tienda puede adquirir ingeniosos artefactos y aplicaciones pioneras para el móvil que le permitirán estar en contacto con su mascota."
\n

Wskazówki:

\n
  1. "aplicaciones pioneras" → pioneras = pionierskie, nowatorskie, przełomowe → to bezpośredni synonim słowa novedosa (= nowa, nowatorska, oryginalna)
  2. "ingeniosos artefactos" → ingeniosos = pomysłowe, sprytne → podkreśla nowość i oryginalność oferty
  3. Tekst to reklama sklepu (nuestra tienda) oferującego konkretne produkty i aplikacje - co wzmacnia odczyt: presenta una oferta (= prezentuje ofertę)
  4. Całość tekstu skupia się na tym, CO sklep sprzedaje (gadżety + aplikacje), a nie np. na wadach technologii, historii firmy czy opiniach klientów - główna myśl = prezentacja nowej oferty handlowej
\n

→ Wniosek: Tekst 2 przedstawia nowatorską ofertę produktów i aplikacji dla właścicieli zwierząt. Odpowiedź A jest poprawna.

\n

Sposób 2 - analiza leksykalna (key words)

\n

Połączenie znaczeń kluczowych słów z transkrypcji z opcją A:

\n

| Słowo z transkrypcji | Znaczenie | Odpowiednik w opcji A |
| pioneras | pionierskie, przełomowe | novedosa (nowatorska) |
| ingeniosos | pomysłowe, sprytne | novedosa (oryginalna) |
| adquirir | nabyć, kupić | oferta (oferta handlowa) |
| nuestra tienda | nasz sklep | oferta (kontekst handlowy) |
| aplicaciones para el móvil | aplikacje mobilne | novedosa (nowoczesna forma produktu) |

\n

Analiza wyrazu novedosa:

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź A
- 0 pkt - każda inna odpowiedź (B, C, D lub brak odpowiedzi)
- Wymaganie szczegółowe: 2.1 - Zdający określa główną myśl tekstu
- Zadanie typu matching (dobieranie): uczeń przyporządkowuje tekst do jego głównej myśli
- Nie ma punktów częściowych - albo A, albo 0
\n

Reference gramatyczny - czego użyto

\n
📖 Reference - Vocabulary: novedoso/a vs nuevo/a:
- nuevo = nowy (po raz pierwszy istniejący, np. una película nueva)
- novedoso = nowatorski, innowacyjny, oryginalny w podejściu (np. una técnica novedosa)
- W kontekście reklamy: novedosa podkreśla INNOWACYJNOŚĆ i WYJĄTKOWOŚĆ oferty, nie tylko jej "nowość" w czasie
\n
📖 Reference - Słowotwórstwo: pionero/a:
- Rzeczownik: el pionero / la pionera = pionier/ka
- Przymiotnik: pionero/a = pionierski/a, przełomowy/a
- Synonimiczne w kontekście reklamy: innovador (innowacyjny), vanguardista (awangardowy), revolucionario (rewolucyjny)
- Wszystkie → wskazują na odpowiedź A (novedosa)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

(Typowe opcje w zadaniach matching na główną myśl tekstu - poziom PP)

\n

| Opcja | Typowa treść opcji | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | presenta una oferta novedosa | POPRAWNA - aplicaciones pioneras = novedosa | - |
| B | advierte sobre los riesgos de la tecnología | Tekst nie ostrzega przed ryzykiem technologii - to reklama, nie artykuł ostrzegawczy | Słowo tecnología pojawia się w tekście → uczeń myli temat z główną myślą |
| C | describe la relación entre personas y animales | Tekst wzmiankuje zwierzęta (mascota), ale główna myśl to oferta sklepu, nie opis relacji | Mascota jako słowo-klucz może mylić - uczeń skupia się na temacie zwierząt zamiast na charakterze tekstu (reklama) |
| D | informa sobre un nuevo servicio veterinario | Tekst dotyczy gadżetów i aplikacji mobilnych, nie usług weterynaryjnych | Skojarzenie: zwierzęta → weterynarz, błędne wnioskowanie bez oparcia w transkrypcji |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Częsty błąd to mylenie tematu tekstu z główną myślą. Tekst jest o zwierzętach (mascotas) - ale to tylko kontekst. Główna myśl to co tekst robi: prezentuje nowatorską ofertę handlową. Zawsze pytaj: "Co autor chce osiągnąć tym tekstem?"
\n
⚠️ Uwaga: Słowo pioneras jest kluczem do odpowiedzi - uczeń, który nie zna tego przymiotnika, może zgubić cały punkt. Warto zapamiętać: pionero/a (pionierski) → synonim novedoso/a, innovador/a, vanguardista.
\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach listening_matching na poziomie PP opcje są sformułowane INACZEJ niż w transkrypcji - celowo używają synonimów (tu: pioneras → novedosa). Nie szukaj dosłownego cytatu w opcjach, szukaj synonimu lub parafrazy.
\n

2.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - da a conocer los resultados de unas investigaciones

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji (główna myśl tekstu)

\n

Tekst 3 mówi o badaniach naukowych dotyczących filmików z kotami na YouTube i ich wpływu na emocje. Kluczowe fragmenty:

\n
"Según los estudios, es porque tienen efectos positivos sobre nuestro estado emocional."
\n
"Los científicos sugieren que en el futuro estos vídeos podrían utilizarse como una forma barata de terapia con animales."
\n

Wskazówki:

\n
  1. "Según los estudios" - dosłownie według badań → główna myśl to WYNIKI BADAŃ, nie opinia prywatna
  2. "Los científicos sugieren" - naukowcy sugerują → tekst relacjonuje wnioski badaczy
  3. Całość jest zbudowana wokół jednego pytania: dlaczego ludzie oglądają filmy z kotami? → odpowiedź pochodzi z badań
\n

→ Wniosek: główna myśl tekstu = przedstawienie wyników badań naukowych na temat filmików z kotami → opcja D.

\n

Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji

\n

Sprawdź, czy inne opcje mogłyby opisywać główną myśl:

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: D
- 0 pkt - odpowiedź A, B, C lub brak odpowiedzi

Wymaganie szczegółowe: 2.1 - zdający określa główną myśl tekstu.
\n

Reference gramatyczny

\n

W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu - rozpoznanie głównej myśli na podstawie słów kluczowych. Reference gramatyczny nie jest potrzebny.

\n
📖 Reference leksykalne - słowa sygnalizujące wyniki badań:
- según los estudios / investigaciones - według badań
- los científicos sugieren / afirman / concluyen - naukowcy sugerują / twierdzą / wnioskują
- da a conocer - informuje o / przedstawia (phrasal - dosłownie daje do poznania)
- investigación / estudio / experimento - sygnały, że tekst dotyczy nauki
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | recomienda ver vídeos de gatos | Tekst opisuje zjawisko, nie wydaje rekomendacji | Mylenie opis efektów z zachętą do działania |
| B | habla sobre el comportamiento de los gatos | Tekst mówi o emocjach LUDZI, nie o zachowaniu kotów | Słowo gatos w tytule → skojarzenie z zachowaniem zwierząt |
| C | describe la popularidad de los vídeos | Popularność to tylko kontekst wstępny, nie główna myśl | Skupienie się na pierwszym zdaniu, zamiast całości tekstu |
| D | da a conocer los resultados de unas investigaciones | POPRAWNA - cały tekst relacjonuje wyniki badań naukowych | - |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach na główną myśl tekstu (idea principal) pułapką są szczegóły, które brzmią znajomo z tekstu, ale opisują tylko jeden fragment, nie całość. Opcja C (popularność) może się kojarzyć z początkiem tekstu - ale to tylko wstęp, nie myśl przewodnia.
\n
⚠️ Uwaga: Zwróć uwagę na wyrażenie "da a conocer" - to stały zwrot hiszpański oznaczający przedstawia / informuje o. Nie mylić z conoce (poznaje) ani hace conocer (błędna forma). W maturze PR ten zwrot pojawia się często w opcjach MCQ dotyczących głównej myśli.
\n
⚠️ Uwaga: Słowa kluczowe según los estudios i los científicos sugieren to niemal pewny sygnał, że tekst prezentuje wyniki badań - zawsze sprawdzaj, czy któraś opcja pasuje do tej funkcji tekstu.
\n

2.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - da consejos basados en su experiencia
(udziela rad opartych na własnym doświadczeniu)

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n

Kluczowe fragmenty wypowiedzi 4.:

\n
"Soy dueńo de dos perros y viajo a menudo, por eso muchas veces tengo que recurrir a los servicios de cuidadores de perros."
\n
"Os recomiendo sacarlo de paseo con el cuidador antes del viaje."
\n

Analiza krok po kroku:

\n
  1. Mówca zaczyna od przedstawienia własnego doświadczenia: „jestem właścicielem dwóch psów i często podróżuję" → to sygnał, że rady będą oparte na osobistej praktyce, nie na teorii.
  2. Czasownik os recomiendo (polecam wam) to klasyczny wykładnik dawania rad - użycie 1. os. l.poj. + tryb subjuntivo / bezokolicznik.
  3. Kolejna rada: prośba o informacje i zdjęcia podczas nieobecności właściciela → praktyczne wskazówki z życia wzięte.
  4. Całość struktury: doświadczenie własne → wynikające z niego zalecenia = rady oparte na doświadczeniu = opcja B.
\n

Sposób 2 - analiza leksykalna i intencji

\n

W lingwistyce tekstu istnieją tzw. marcadores de consejo (wykładniki rad):

\n

| Wyrażenie w tekście | Funkcja |
| Os recomiendo + bezokolicznik | bezpośrednia rada (polecam wam) |
| Soy dueńo de dos perros y viajo a menudo | legitymizacja rady własnym doświadczeniem |
| tengo que recurrir a los servicios de cuidadores | osobiste doświadczenie z usługą |

\n

Eliminacja błędnych opcji metodą intencji komunikacyjnej:

\n\n

Dominująca intencja całej wypowiedzi = dawanie rad → B.

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 2.4, max 1 pkt:
- 1 pkt - odpowiedź B
- 0 pkt - odpowiedź A, C, D, E lub brak odpowiedzi

Wymaganie szczegółowe: 2.4. Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu.

Uwaga CKE: Opcja E (instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas) jest dystraktorkiem - nie pasuje do żadnej wypowiedzi w całym nagraniu. Jeśli uczeń wybrał E dla tekstu 4., popełnił błąd polegający na zbytnim skupieniu się na detalu (wzmianka o zdjęciach) przy pominięciu intencji nadrzędnej.
\n

Reference gramatyczny

\n

W tym zadaniu wystarczy analiza transkrypcji i rozpoznanie intencji komunikacyjnej - szczegółowy reference gramatyczny nie jest potrzebny.

\n
📖 Reference - Marcadores de consejo (wykładniki rad) w j. hiszpańskim:
- Te/Os/Le recomiendo + bezokolicznik - polecam ci/wam
- Te/Os aconsejo + subjuntivo - radzę ci/wam
- Es mejor que + subjuntivo - lepiej żebyś
- Deberías + bezokolicznik - powinieneś
- Lo mejor es + bezokolicznik - najlepiej jest

Rozpoznanie tych struktur w nagraniu pozwala natychmiast zidentyfikować intencję = dawanie rad.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść (przykładowa) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | opisuje swoje zwierzę | Mówca wspomina, że ma psy, ale to tylko tło do rad - nie opis zwierzęcia jako cel wypowiedzi | Uczeń słyszy „soy dueńo de dos perros" i myśli, że wypowiedź dotyczy opisu psa |
| B | da consejos basados en su experiencia | POPRAWNA - doświadczenie + os recomiendo + praktyczne wskazówki | - |
| C | (relacjonuje problem / narzeka) | Mówca nie skarży się - opisuje sprawdzoną praktykę jako coś normalnego | Mylenie „tengo que recurrir" (muszę korzystać) z wyrażaniem problemu |
| D | (opisuje zalety usługi) | Mówca ocenia usługę pośrednio, ale celem jest przekazanie rad, nie reklama czy opis usługi | Zbyt szerokie rozumienie kontekstu |
| E | instruye sobre cómo sacar buenas fotos de las mascotas | Wzmianka o prośbie o zdjęcia to jeden szczegół w radzie - NIE temat całej wypowiedzi; opcja E nie pasuje do żadnego tekstu nagrania | Skupienie się na detalu zamiast na dominującej intencji całej wypowiedzi |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga 1: Najczęstszy błąd w zadaniach typu określ intencję nadawcy - uczeń identyfikuje jeden detal (tu: wzmianka o zdjęciach) i przypisuje mu rolę głównego tematu. Intencję określamy na podstawie całości wypowiedzi, nie pojedynczego zdania.
\n
⚠️ Uwaga 2: Opcja E jest pułapką CKE - celowo nie pasuje do żadnej wypowiedzi. Jeśli po przesłuchaniu wszystkich tekstów zostaje Ci opcja E nieprzypisana - to normalne i zamierzone przez egzaminatorów.
\n
⚠️ Uwaga 3: Zwróć uwagę na osobę gramatyczną w nagraniu: os recomiendo (2. os. l.mn.) świadczy o tym, że mówca zwraca się bezpośrednio do słuchaczy z radą - to kluczowy sygnał intencji komunikacyjnej davanie rad, a nie np. opowiadania historii.
"}]}