{"id":"jezyk-hiszpanski-2019-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2019-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nLA PRIMERA CAFETERÍA PARA GATOS EN BARCELONA\nEspai de Gats es un lugar único en Barcelona que permite a los clientes relajarse en compańía\nde gatos y jugar con ellos, todo esto 8.1. toman un té o un café. Además, el local cuenta\ncon libros, música y wifi para que la estancia allí 8.2. más agradable.\nAunque pasarlo bien es uno de los objetivos del proyecto, el principal es facilitar la adopción\nde los gatos. El local ofrece la 8.3. de conocerlos y llegar a enamorarse de ellos, y de\neste modo posibilitarles la salida de las casas de acogida o de los refugios.\nEspai de Gats colabora con varias asociaciones protectoras y son ellas las que marcan\nlas condiciones de adopción, que generalmente 8.4. entre 80 y 150 euros (vacunas,\nesterilización y chip).\nOtra característica de este sitio son los cursos y las charlas 8.5. el comportamiento,\nla salud, la nutrición y el bienestar de los animales.\nadaptado de www.elperiodico.com\n8.1.\nA. mientras\nB. durante\nC. hasta\n8.2.\nA. sería\nB. será\nC. sea\n8.3.\nA. disposición\nB. oportunidad\nC. competencia\n8.4.\nA. paga\nB. gasta\nC. cuesta\n8.5.\nA. en\nB. por\nC. sobre\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJH-ąP","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy co najmniej trzech słów/wyrażeń\nodnoszących się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n• Wyjaśnij, dlaczego zdecydowałeś(-aś) się wykonać prezent własnoręcznie.\nCreo que los regalos hechos a mano son originales, divertidos y baratos.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - mientras** (podczas gdy, w tym czasie)\n\nPełne zdanie: *\"todo esto **mientras** toman un té o un café\"* = wszystko to podczas gdy piją herbatę lub kawę.\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu zdania\n\nFragment tekstu z luką:\n\n> *\"Espai de Gats es un lugar único en Barcelona que permite a los clientes relajarse en compańía de gatos y jugar con ellos, todo esto **8.1.** toman un té o un café.\"*\n\n**Co luka wyraża:**\nDwie czynności dzieją się **jednocześnie**:\n1. Klienci relaksują się z kotami / bawią się z nimi\n2. Klienci piją herbatę lub kawę\n\n→ Potrzebna jest spójnik/przyimek oznaczający **jednoczesność** (simultaneidad) → *\"mientras\"* = podczas gdy.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i eliminacja opcji\n\n| Opcja | Znaczenie | Struktura gramatyczna | Pasuje? |\n| **A. mientras** | podczas gdy, w tym czasie | *mientras + indicativo* (zdanie podrzędne) | ✅ **TAK** - jednoczesność |\n| B. durante | podczas, w trakcie | *durante + sustantivo* (rzeczownik, nie zdanie!) | ❌ *durante toman* = błąd - *durante* wymaga rzeczownika, nie czasownika |\n| C. hasta | aż do, do czasu gdy | *hasta + que + subj/ind* (cel lub kres czasowy) | ❌ Znaczenie: \"aż do momentu, gdy wypiją\" - to zmiana sensu |\n\n**Kluczowa reguła:**\n- *mientras + czasownik w zdaniu* = podczas gdy (jednoczesność) ✅\n- *durante + rzeczownik* = podczas (np. *durante la cena* = podczas kolacji) ❌ nie może poprzedzać formy osobowej\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (mientras)**\n> - **0 pkt** - B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - spójnik \"mientras\" vs przyimek \"durante\":**\n>\n> | | **mientras** | **durante** |\n> |---|---|---|\n> | Typ | spójnik (conjunción) | przyimek (preposición) |\n> | Po nim | zdanie z czasownikiem | rzeczownik / grupo nominal |\n> | Znaczenie | podczas gdy (jednoczesność) | podczas (czas trwania) |\n> | Przykład | *Escucha mientras cocina* | *durante la película* |\n>\n> **\"hasta\"** = do (granicy czasowej lub miejscowej)\n> *hasta + que + subj* = do czasu aż\n> *hasta + noun* = do (miejsca/czasu): *hasta las diez*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **mientras** | **POPRAWNA** - jednoczesność + zdanie | - |\n| B | durante | Wymaga rzeczownika po sobie, NIE zdania z *toman* | Mylenie *durante la visita* (poprawne) z *durante toman* (błąd) |\n| C | hasta | Zmienia sens: \"aż do momentu gdy piją\" = inny czas | Mylenie granicy czasowej z jednoczesną czynnością |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *\"durante\"* to jedna z najczęstszych pułapek na egzaminie. Pamiętaj: **durante + rzeczownik** (*durante la visita*, *durante el partido*), NIE *durante + czasownik*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *\"mientras\"* wyraża dwie czynności **w tym samym czasie** - obie trwają równolegle. To idealne do zdania: bawisz się z kotami JEDNOCZEŚNIE PIJąC kawę.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *\"hasta\"* wyraża kres, granicę - \"aż do\". W tym zdaniu klienci nie relaksują się \"aż do momentu gdy piją\", lecz relaksują się **podczas gdy** piją. Różnica semantyczna jest kluczowa.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - sea** (Presente de Subjuntivo od *ser*)\n\nPełne zdanie: *\"el local cuenta con libros, música y wifi para que la estancia allí **sea** más agradable\"* = lokal ma książki, muzykę i wifi, żeby pobyt tam był przyjemniejszy.\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu zdania\n\nFragment tekstu z luką:\n\n> *\"el local cuenta con libros, música y wifi para que la estancia allí **8.2.** más agradable.\"*\n\n**Co wyraża *\"para que\"*:**\n\n*\"para que\"* = żeby, w celu żeby → to **wyrażenie celu** (*expresión de finalidad*) → **zawsze wymaga Subjuntivo**.\n\n→ Po *\"para que\"* musi stać forma Subjuntivo od czasownika *ser*:\n- *ser* → Presente de Subjuntivo → ***sea*** ✅\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i eliminacja opcji\n\n| Opcja | Forma | Czas/Tryb | Pasuje po \"para que\"? |\n| A. sería | Condicional Simple od *ser* | Tryb warunkowy | ❌ - *para que* + Condicional = błąd gramatyczny |\n| B. será | Futuro Simple od *ser* | Czas przyszły (Indicativo) | ❌ - *para que* + Futuro = błąd; Indicativo po *para que* jest niedopuszczalny |\n| **C. sea** | Presente de Subjuntivo od *ser* | Tryb łączący (Subjuntivo) | ✅ - *para que* + Subjuntivo = reguła obowiązkowa |\n\n**Reguła żelazna:**\n> *para que* + **Subjuntivo** (ZAWSZE)\n\nNie ma wyjątków. *Para que* wprowadza zdanie finalne i bezwzględnie wymaga Subjuntivo w zdaniu podrzędnym.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (sea)**\n> - **0 pkt** - A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych (gramatycznych)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - \"para que\" + Subjuntivo (zdania finalne):**\n> Forma: *para que + Subjuntivo*\n> Znaczenie: żeby, w celu (wyrażenie celu z innym podmiotem)\n> Przykłady:\n> - *Te lo explico para que **entiendas**.* = Tłumaczę ci, żebyś rozumiał.\n> - *Lo hago para que **sea** mejor.* = Robię to, żeby było lepiej.\n> Kluczowe: zdanie główne i podrzędne mają **różne podmioty** (inny podmiot = para que)\n> Gdy ten sam podmiot: *para + infinitivo* (np. *Lo hago **para mejorar***)\n\n> 📖 **Koniugacja *ser* w Presente de Subjuntivo:**\n> sea, seas, sea, seamos, seáis, sean\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Forma | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | sería (Condicional) | Po *para que* niedopuszczalny jest Condicional | Uczeń myli \"grzeczną formę\" (byłoby) z wymaganym Subjuntivo |\n| B | será (Futuro) | Po *para que* niedopuszczalny jest Indicativo | Uczeń \"czuje\" przyszłość w zdaniu i wybiera Futuro |\n| **C** | **sea (Subjuntivo)** | **POPRAWNA** - reguła *para que* + Subjuntivo | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *\"para que\"* (dwa słowa) vs *\"para\"* (jedno słowo). Po *\"para\"* (bez *que*) - bezokolicznik. Po *\"para que\"* - wyłącznie Subjuntivo. Nigdy *\"para que + Indicativo\"*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Uczniowie często wybierają *\"será\"* (futuro), bo zdanie dotyczy przyszłości. Ale czas gramatyczny nie jest tu decydujący - decyduje **tryb** wymagany przez spójnik *\"para que\"*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Koniugacja nieregularna: *ser* → *sea* (NIE *sera*, NIE *sería* bez akcentu). Sprawdź pisownię: *sea* (3 litery, bez akcentu).\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - oportunidad** (możliwość, sposobność, szansa)\n\nPełne zdanie: *\"El local ofrece la **oportunidad** de conocerlos y llegar a enamorarse de ellos\"* = Lokal oferuje możliwość poznania ich i zakochania się w nich.\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu zdania\n\nFragment tekstu z luką:\n\n> *\"El local ofrece la **8.3.** de conocerlos y llegar a enamorarse de ellos, y de este modo posibilitarles la salida de las casas de acogida o de los refugios.\"*\n\n**Co logicznie pasuje:**\n- Lokal **oferuje coś** (*ofrece*)\n- To coś to możliwość **poznania** kotów i **zakochania się** w nich\n- Celem jest adopcja (*posibilitarles la salida de los refugios*)\n\n→ Szukamy słowa, które pasuje do *\"ofrecer la de + infinitivo\"* = oferować możliwość/szansę zrobienia czegoś.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i eliminacja opcji\n\n| Opcja | Znaczenie | Kolokacja z *\"de + infinitivo\"* | Pasuje? |\n| A. disposición | dyspozycja, gotowość, rozrządzenie | *la disposición de* = rozporządzenie / układanie (np. mebli); *a disposición de* = do dyspozycji kogoś - NIE: \"ofrecer la disposición de conocer\" | ❌ Nie kolokuje z *ofrecer + de + inf* w tym sensie |\n| **B. oportunidad** | możliwość, sposobność, szansa | *la oportunidad de + infinitivo* = szansa na zrobienie czegoś ✅ *\"ofrecer la oportunidad de conocer\"* = oferować możliwość poznania | ✅ **POPRAWNA** |\n| C. competencia | kompetencja, rywalizacja | *la competencia de* = kompetencja w czymś / rywalizacja - NIE: \"ofrecer la competencia de conocer koty\" | ❌ Kompletny brak sensu w kontekście |\n\n**Kolokacja kluczowa:**\n> *ofrecer la oportunidad de + infinitivo* = oferować możliwość/szansę zrobienia czegoś\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B (oportunidad)**\n> - **0 pkt** - A, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Kolokacje z \"oportunidad\":**\n> - *tener la oportunidad de + inf* = mieć możliwość/szansę\n> - *ofrecer la oportunidad de + inf* = oferować możliwość\n> - *aprovechar la oportunidad* = wykorzystać okazję\n> - *perder la oportunidad* = stracić okazję\n\n> 📖 **Słownictwo - różnice:**\n> - *la oportunidad* - szansa, sposobność, możliwość (pozytywna, jednorazowa okazja)\n> - *la disposición* - dyspozycja, rozkład, gotowość; *a su disposición* = do jego dyspozycji\n> - *la competencia* - kompetencja (umiejętność) LUB rywalizacja, konkurs\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | disposición | *\"ofrecer la disposición de conocer\"* = brak sensu; *disposición* nie kolokuje z *de + inf* w sensie \"szansy\" | Uczeń zna *\"a tu disposición\"* i myli z *\"la disposición de hacer algo\"* |\n| **B** | **oportunidad** | **POPRAWNA** - *ofrecer la oportunidad de conocer* | - |\n| C | competencia | *\"ofrecer la competencia de conocer\"* = brak sensu logicznego | Uczeń myśli o *\"competencias\"* (umiejętności) zamiast o kontekście adoptowania kotów |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *\"oportunidad\"* to jedno z najczęstszych słów w zadaniach leksykalnych CKE. Zapamiętaj kolokację: *\"tener/ofrecer/aprovechar la oportunidad de + infinitivo\"*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (*disposición*) jest podchwytliwa - istnieje wyrażenie *\"poner a disposición de alguien\"* (oddać do dyspozycji), ale NIE *\"ofrecer la disposición de conocer\"*. Sprawdzaj kolokację z całym zdaniem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach leksykalnych (zadanie 8) zawsze sprawdzaj **całe zdanie**, nie tylko lukę - kontekst *\"de conocerlos y llegar a enamorarse\"* jednoznacznie wskazuje na *\"szansę/możliwość\"* = *oportunidad*.\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - cuesta** (kosztuje; od *costar*)\n\nPełne zdanie: *\"que generalmente **cuestan** entre 80 y 150 euros\"* = które zazwyczaj kosztują od 80 do 150 euro.\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu zdania\n\nFragment tekstu z luką:\n\n> *\"son ellas las que marcan las condiciones de adopción, que generalmente **8.4.** entre 80 y 150 euros (vacunas, esterilización y chip).\"*\n\n**Co logicznie pasuje:**\n- Mówi się o **warunkach adopcji** (*condiciones de adopción*)\n- Podana jest konkretna kwota pieniężna: *entre 80 y 150 euros*\n- To kwota, którą adopcja **kosztuje**\n\n→ Szukamy czasownika oznaczającego **cenę/koszt** pasującego do *\"entre 80 y 150 euros\"*.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i eliminacja opcji\n\n| Opcja | Znaczenie | Pasuje do \"entre 80 y 150 euros\"? |\n| A. paga | płaci (od *pagar*) | *\"que paga entre 80 y 150 euros\"* - kto płaci? Podmiot to *\"condiciones de adopción\"* - warunki nie płacą. Błędny podmiot | ❌ |\n| B. gasta | wydaje (od *gastar*) | *\"que gasta entre 80 y 150 euros\"* - kto wydaje? Znowu podmiot to *condiciones*, nie osoba. Poza tym *gastar* wymaga podmiotu osobowego lub instytucji, nie dokumentu/warunku | ❌ |\n| **C. cuesta** | kosztuje (od *costar*) | *\"que cuestan entre 80 y 150 euros\"* - adopcja kosztuje. Podmiot = *\"condiciones de adopción\"* → warunki adopcji kosztują ✅ | ✅ **POPRAWNA** |\n\n**Kluczowa reguła:**\n> *costar* (kosztować) + kwota pieniężna → naturalna kolokacja: *\"Las condiciones cuestan 100 euros\"*\n\n**Uwaga gramatyczna:**\nPodmiot *\"que\"* odnosi się do *\"condiciones de adopción\"* (l.mn.) → forma powinna być *cuestan* (l.mn.), ale CKE podaje *cuesta* (l.poj.) jako opcję - jest poprawna, bo *\"la adopción\"* (liczba pojedyncza) też może być podmiotem domyślnym.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (cuesta)**\n> - **0 pkt** - A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - czasowniki \"kosztować/płacić/wydawać\":**\n>\n> | Czasownik | Podmiot | Znaczenie | Przykład |\n> |-----------|---------|-----------|---------|\n> | *costar* | rzecz/usługa | kosztować (cena przedmiotu) | *El billete cuesta 10 euros* |\n> | *pagar* | osoba | płacić (podmiot płaci komuś) | *Pago con tarjeta* |\n> | *gastar* | osoba/instytucja | wydawać (podmiot wydaje pieniądze) | *Gasté 50 euros en ropa* |\n>\n> W tym zdaniu podmiot = warunki adopcji (nieosoba) → jedyny pasujący czasownik to *costar*.\n\n> 📖 **Koniugacja *costar* (nieregularna o→ue):**\n> cuesta (él/ella), cuestan (ellos/ellas)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | paga | *pagar* = płacić - podmiot musi być osobą/instytucją, nie *\"las condiciones\"* | Mylenie *pagar* (płacić za coś) z *costar* (kosztować coś) |\n| B | gasta | *gastar* = wydawać - podmiot musi być osobą aktywną. *\"Condiciones de adopción\"* nie wydają pieniędzy | Mylenie *gastar dinero* (wydawać pieniądze - podmiot = osoba) z *costar* |\n| **C** | **cuesta** | **POPRAWNA** - *\"Las condiciones cuestan entre 80 y 150 euros\"* | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *\"costar\"* vs *\"pagar\"* vs *\"gastar\"* - to klasyczna trójka na maturze. Zapamiętaj: **costar** = cena rzeczy/usługi (podmiot = rzecz), **pagar** = kto płaci (podmiot = osoba), **gastar** = kto wydaje (podmiot = osoba).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *costar* jest nieregularny: o → ue: *cuesta, cuestan*. NIE *costa, costan* (błąd częsty przy tej nieregularności).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *\"entre 80 y 150 euros\"* (od 80 do 150 euro) = wyrażenie z *entre y* = między a Używamy go dla zakresów cenowych, czasowych itp.\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - sobre** (o, na temat, dotyczące)\n\nPełne zdanie: *\"Otra característica de este sitio son los cursos y las charlas **sobre** el comportamiento, la salud, la nutrición y el bienestar de los animales.\"* = Inną cechą tego miejsca są kursy i pogadanki o zachowaniu, zdrowiu, odżywianiu i dobrostanie zwierząt.\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu zdania\n\nFragment tekstu z luką:\n\n> *\"Otra característica de este sitio son los cursos y las charlas **8.5.** el comportamiento, la salud, la nutrición y el bienestar de los animales.\"*\n\n**Co logicznie pasuje:**\n- Kursy i pogadanki (*cursos y charlas*) dotyczą konkretnych tematów\n- Tematy: zachowanie, zdrowie, odżywianie, dobrostan zwierząt\n- Szukamy przyimka oznaczającego **temat** → *\"kursy O czymś\"*, *\"pogadanki NA TEMAT czegoś\"*\n\n→ *\"sobre\"* = o, na temat, dotyczące → **kolokacja: *charlas/cursos sobre [temat]*** ✅\n\n## Sposób 2 - analiza przyimków i eliminacja opcji\n\n| Opcja | Znaczenie | Kolokacja z *\"cursos/charlas\"* | Pasuje? |\n| A. en | w, na (miejsce/czas) | *\"cursos en el comportamiento\"* = kursy W zachowaniu → bez sensu w tym kontekście | ❌ |\n| B. por | przez, przez wzgląd na, z powodu (przyczyna/agent) | *\"charlas por el comportamiento\"* = pogadanki Z POWODU zachowania → zmienia sens | ❌ |\n| **C. sobre** | o, na temat, dotyczące (temat) | *\"cursos y charlas sobre el comportamiento\"* = kursy o zachowaniu | ✅ **POPRAWNA** |\n\n**Kluczowa kolokacja:**\n> *hablar/charlar/dar charlas/organizar cursos + **sobre** + [temat]* = mówić / dawać pogadanki / organizować kursy NA TEMAT czegoś\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (sobre)**\n> - **0 pkt** - A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych)\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - przyimek \"sobre\" (temat):**\n> *sobre* = o, na temat (używany przy tematach wypowiedzi, dyskusji, kursów)\n> Przykłady: *una conferencia sobre el cambio climático*, *una charla sobre nutrición*, *un libro sobre arte*\n> Synonim: *acerca de* (bardziej formalny)\n>\n> NIE mylić z:\n> - *sobre* = na (powierzchni): *el vaso está sobre la mesa* (szklanka jest na stole)\n> - Oba znaczenia to ten sam przyimek - kontekst decyduje o interpretacji\n\n> 📖 **Słownictwo - tematy zdrowia zwierząt:**\n> - *el comportamiento* - zachowanie\n> - *la salud* - zdrowie\n> - *la nutrición* - odżywianie\n> - *el bienestar* - dobrostan, dobre samopoczucie\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | en | *en* = w, na (miejsce/czas) → *\"charlas en el comportamiento\"* = bez sensu | Mylenie *en* (miejsce) z *sobre* (temat) |\n| B | por | *por* = z powodu, przez → zmienia sens na przyczynę, nie temat | Uczeń myli *\"por\"* (przyczyna) z *\"sobre\"* (temat) |\n| **C** | **sobre** | **POPRAWNA** - kolokacja *charlas/cursos sobre [temat]* | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *\"sobre\"* ma dwa znaczenia: (1) **na** (powierzchni): *\"el libro está sobre la mesa\"* i (2) **o / na temat**: *\"charlas sobre animales\"*. W zadaniach na użycie języka zawsze sprawdź kontekst - tutaj temat dyskusji = znaczenie (2).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Przyimek *\"acerca de\"* jest synonimem *\"sobre\"* w sensie tematycznym, ale w tej luce jest tylko jedna opcja z tym znaczeniem - *\"sobre\"*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W języku hiszpańskim temat kursu/wykładu/artykułu podaje się zawsze z *\"sobre\"* lub *\"acerca de\"*, nigdy z *\"en\"* ani *\"por\"*. To stała kolokacja.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2019-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2019 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 8. (0-5)
Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny
i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
LA PRIMERA CAFETERÍA PARA GATOS EN BARCELONA
Espai de Gats es un lugar único en Barcelona que permite a los clientes relajarse en compańía
de gatos y jugar con ellos, todo esto 8.1. toman un té o un café. Además, el local cuenta
con libros, música y wifi para que la estancia allí 8.2. más agradable.
Aunque pasarlo bien es uno de los objetivos del proyecto, el principal es facilitar la adopción
de los gatos. El local ofrece la 8.3. de conocerlos y llegar a enamorarse de ellos, y de
este modo posibilitarles la salida de las casas de acogida o de los refugios.
Espai de Gats colabora con varias asociaciones protectoras y son ellas las que marcan
las condiciones de adopción, que generalmente 8.4. entre 80 y 150 euros (vacunas,
esterilización y chip).
Otra característica de este sitio son los cursos y las charlas 8.5. el comportamiento,
la salud, la nutrición y el bienestar de los animales.
adaptado de www.elperiodico.com
8.1.
A. mientras
B. durante
C. hasta
8.2.
A. sería
B. será
C. sea
8.3.
A. disposición
B. oportunidad
C. competencia
8.4.
A. paga
B. gasta
C. cuesta
8.5.
A. en
B. por
C. sobre
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJH-ąP

","answer_text_html":"
  1. Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy co najmniej trzech słów/wyrażeń
\n

odnoszących się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.
• Wyjaśnij, dlaczego zdecydowałeś(-aś) się wykonać prezent własnoręcznie.
Creo que los regalos hechos a mano son originales, divertidos y baratos.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

8.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - mientras (podczas gdy, w tym czasie)

\n

Pełne zdanie: "todo esto mientras toman un té o un café" = wszystko to podczas gdy piją herbatę lub kawę.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu zdania

\n

Fragment tekstu z luką:

\n
"Espai de Gats es un lugar único en Barcelona que permite a los clientes relajarse en compańía de gatos y jugar con ellos, todo esto 8.1. toman un té o un café."
\n

Co luka wyraża:
Dwie czynności dzieją się jednocześnie:

\n
  1. Klienci relaksują się z kotami / bawią się z nimi
  2. Klienci piją herbatę lub kawę
\n

→ Potrzebna jest spójnik/przyimek oznaczający jednoczesność (simultaneidad) → "mientras" = podczas gdy.

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna i eliminacja opcji

\n

| Opcja | Znaczenie | Struktura gramatyczna | Pasuje? |
| A. mientras | podczas gdy, w tym czasie | mientras + indicativo (zdanie podrzędne) | ✅ TAK - jednoczesność |
| B. durante | podczas, w trakcie | durante + sustantivo (rzeczownik, nie zdanie!) | ❌ durante toman = błąd - durante wymaga rzeczownika, nie czasownika |
| C. hasta | aż do, do czasu gdy | hasta + que + subj/ind (cel lub kres czasowy) | ❌ Znaczenie: "aż do momentu, gdy wypiją" - to zmiana sensu |

\n

Kluczowa reguła:

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A (mientras)
- 0 pkt - B, C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych)
\n

Reference gramatyczny - czego użyto

\n
📖 Reference - spójnik "mientras" vs przyimek "durante":

| | mientras | durante |
|---|---|---|
| Typ | spójnik (conjunción) | przyimek (preposición) |
| Po nim | zdanie z czasownikiem | rzeczownik / grupo nominal |
| Znaczenie | podczas gdy (jednoczesność) | podczas (czas trwania) |
| Przykład | Escucha mientras cocina | durante la película |

"hasta" = do (granicy czasowej lub miejscowej)
hasta + que + subj = do czasu aż
hasta + noun = do (miejsca/czasu): hasta las diez
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | mientras | POPRAWNA - jednoczesność + zdanie | - |
| B | durante | Wymaga rzeczownika po sobie, NIE zdania z toman | Mylenie durante la visita (poprawne) z durante toman (błąd) |
| C | hasta | Zmienia sens: "aż do momentu gdy piją" = inny czas | Mylenie granicy czasowej z jednoczesną czynnością |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: "durante" to jedna z najczęstszych pułapek na egzaminie. Pamiętaj: durante + rzeczownik (durante la visita, durante el partido), NIE durante + czasownik.
\n
⚠️ Uwaga: "mientras" wyraża dwie czynności w tym samym czasie - obie trwają równolegle. To idealne do zdania: bawisz się z kotami JEDNOCZEŚNIE PIJąC kawę.
\n
⚠️ Uwaga: "hasta" wyraża kres, granicę - "aż do". W tym zdaniu klienci nie relaksują się "aż do momentu gdy piją", lecz relaksują się podczas gdy piją. Różnica semantyczna jest kluczowa.
\n

8.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - sea (Presente de Subjuntivo od ser)

\n

Pełne zdanie: "el local cuenta con libros, música y wifi para que la estancia allí sea más agradable" = lokal ma książki, muzykę i wifi, żeby pobyt tam był przyjemniejszy.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu zdania

\n

Fragment tekstu z luką:

\n
"el local cuenta con libros, música y wifi para que la estancia allí 8.2. más agradable."
\n

Co wyraża "para que":

\n

"para que" = żeby, w celu żeby → to wyrażenie celu (expresión de finalidad) → zawsze wymaga Subjuntivo.

\n

→ Po "para que" musi stać forma Subjuntivo od czasownika ser:

\n\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna i eliminacja opcji

\n

| Opcja | Forma | Czas/Tryb | Pasuje po "para que"? |
| A. sería | Condicional Simple od ser | Tryb warunkowy | ❌ - para que + Condicional = błąd gramatyczny |
| B. será | Futuro Simple od ser | Czas przyszły (Indicativo) | ❌ - para que + Futuro = błąd; Indicativo po para que jest niedopuszczalny |
| C. sea | Presente de Subjuntivo od ser | Tryb łączący (Subjuntivo) | ✅ - para que + Subjuntivo = reguła obowiązkowa |

\n

Reguła żelazna:

\n
para que + Subjuntivo (ZAWSZE)
\n

Nie ma wyjątków. Para que wprowadza zdanie finalne i bezwzględnie wymaga Subjuntivo w zdaniu podrzędnym.

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (sea)
- 0 pkt - A, B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych (gramatycznych)
\n

Reference gramatyczny - czego użyto

\n
📖 Reference - "para que" + Subjuntivo (zdania finalne):
Forma: para que + Subjuntivo
Znaczenie: żeby, w celu (wyrażenie celu z innym podmiotem)
Przykłady:
- Te lo explico para que entiendas. = Tłumaczę ci, żebyś rozumiał.
- Lo hago para que sea mejor. = Robię to, żeby było lepiej.
Kluczowe: zdanie główne i podrzędne mają różne podmioty (inny podmiot = para que)
Gdy ten sam podmiot: para + infinitivo (np. Lo hago para mejorar)
\n
📖 Koniugacja ser w Presente de Subjuntivo:
sea, seas, sea, seamos, seáis, sean
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Forma | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | sería (Condicional) | Po para que niedopuszczalny jest Condicional | Uczeń myli "grzeczną formę" (byłoby) z wymaganym Subjuntivo |
| B | será (Futuro) | Po para que niedopuszczalny jest Indicativo | Uczeń "czuje" przyszłość w zdaniu i wybiera Futuro |
| C | sea (Subjuntivo) | POPRAWNA - reguła para que + Subjuntivo | - |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: "para que" (dwa słowa) vs "para" (jedno słowo). Po "para" (bez que) - bezokolicznik. Po "para que" - wyłącznie Subjuntivo. Nigdy "para que + Indicativo".
\n
⚠️ Uwaga: Uczniowie często wybierają "será" (futuro), bo zdanie dotyczy przyszłości. Ale czas gramatyczny nie jest tu decydujący - decyduje tryb wymagany przez spójnik "para que".
\n
⚠️ Uwaga: Koniugacja nieregularna: ser → sea (NIE sera, NIE sería bez akcentu). Sprawdź pisownię: sea (3 litery, bez akcentu).
\n

8.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - oportunidad (możliwość, sposobność, szansa)

\n

Pełne zdanie: "El local ofrece la oportunidad de conocerlos y llegar a enamorarse de ellos" = Lokal oferuje możliwość poznania ich i zakochania się w nich.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu zdania

\n

Fragment tekstu z luką:

\n
"El local ofrece la 8.3. de conocerlos y llegar a enamorarse de ellos, y de este modo posibilitarles la salida de las casas de acogida o de los refugios."
\n

Co logicznie pasuje:

\n\n

→ Szukamy słowa, które pasuje do "ofrecer la de + infinitivo" = oferować możliwość/szansę zrobienia czegoś.

\n

Sposób 2 - analiza leksykalna i eliminacja opcji

\n

| Opcja | Znaczenie | Kolokacja z "de + infinitivo" | Pasuje? |
| A. disposición | dyspozycja, gotowość, rozrządzenie | la disposición de = rozporządzenie / układanie (np. mebli); a disposición de = do dyspozycji kogoś - NIE: "ofrecer la disposición de conocer" | ❌ Nie kolokuje z ofrecer + de + inf w tym sensie |
| B. oportunidad | możliwość, sposobność, szansa | la oportunidad de + infinitivo = szansa na zrobienie czegoś ✅ "ofrecer la oportunidad de conocer" = oferować możliwość poznania | ✅ POPRAWNA |
| C. competencia | kompetencja, rywalizacja | la competencia de = kompetencja w czymś / rywalizacja - NIE: "ofrecer la competencia de conocer koty" | ❌ Kompletny brak sensu w kontekście |

\n

Kolokacja kluczowa:

\n
ofrecer la oportunidad de + infinitivo = oferować możliwość/szansę zrobienia czegoś
\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: B (oportunidad)
- 0 pkt - A, C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych)
\n

Reference gramatyczny - czego użyto

\n
📖 Kolokacje z "oportunidad":
- tener la oportunidad de + inf = mieć możliwość/szansę
- ofrecer la oportunidad de + inf = oferować możliwość
- aprovechar la oportunidad = wykorzystać okazję
- perder la oportunidad = stracić okazję
\n
📖 Słownictwo - różnice:
- la oportunidad - szansa, sposobność, możliwość (pozytywna, jednorazowa okazja)
- la disposición - dyspozycja, rozkład, gotowość; a su disposición = do jego dyspozycji
- la competencia - kompetencja (umiejętność) LUB rywalizacja, konkurs
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | disposición | "ofrecer la disposición de conocer" = brak sensu; disposición nie kolokuje z de + inf w sensie "szansy" | Uczeń zna "a tu disposición" i myli z "la disposición de hacer algo" |
| B | oportunidad | POPRAWNA - ofrecer la oportunidad de conocer | - |
| C | competencia | "ofrecer la competencia de conocer" = brak sensu logicznego | Uczeń myśli o "competencias" (umiejętności) zamiast o kontekście adoptowania kotów |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: "oportunidad" to jedno z najczęstszych słów w zadaniach leksykalnych CKE. Zapamiętaj kolokację: "tener/ofrecer/aprovechar la oportunidad de + infinitivo".
\n
⚠️ Uwaga: Opcja A (disposición) jest podchwytliwa - istnieje wyrażenie "poner a disposición de alguien" (oddać do dyspozycji), ale NIE "ofrecer la disposición de conocer". Sprawdzaj kolokację z całym zdaniem.
\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach leksykalnych (zadanie 8) zawsze sprawdzaj całe zdanie, nie tylko lukę - kontekst "de conocerlos y llegar a enamorarse" jednoznacznie wskazuje na "szansę/możliwość" = oportunidad.
\n

8.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - cuesta (kosztuje; od costar)

\n

Pełne zdanie: "que generalmente cuestan entre 80 y 150 euros" = które zazwyczaj kosztują od 80 do 150 euro.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu zdania

\n

Fragment tekstu z luką:

\n
"son ellas las que marcan las condiciones de adopción, que generalmente 8.4. entre 80 y 150 euros (vacunas, esterilización y chip)."
\n

Co logicznie pasuje:

\n\n

→ Szukamy czasownika oznaczającego cenę/koszt pasującego do "entre 80 y 150 euros".

\n

Sposób 2 - analiza leksykalna i eliminacja opcji

\n

| Opcja | Znaczenie | Pasuje do "entre 80 y 150 euros"? |
| A. paga | płaci (od pagar) | "que paga entre 80 y 150 euros" - kto płaci? Podmiot to "condiciones de adopción" - warunki nie płacą. Błędny podmiot | ❌ |
| B. gasta | wydaje (od gastar) | "que gasta entre 80 y 150 euros" - kto wydaje? Znowu podmiot to condiciones, nie osoba. Poza tym gastar wymaga podmiotu osobowego lub instytucji, nie dokumentu/warunku | ❌ |
| C. cuesta | kosztuje (od costar) | "que cuestan entre 80 y 150 euros" - adopcja kosztuje. Podmiot = "condiciones de adopción" → warunki adopcji kosztują ✅ | ✅ POPRAWNA |

\n

Kluczowa reguła:

\n
costar (kosztować) + kwota pieniężna → naturalna kolokacja: "Las condiciones cuestan 100 euros"
\n

Uwaga gramatyczna:
Podmiot "que" odnosi się do "condiciones de adopción" (l.mn.) → forma powinna być cuestan (l.mn.), ale CKE podaje cuesta (l.poj.) jako opcję - jest poprawna, bo "la adopción" (liczba pojedyncza) też może być podmiotem domyślnym.

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (cuesta)
- 0 pkt - A, B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych)
\n

Reference gramatyczny - czego użyto

\n
📖 Reference - czasowniki "kosztować/płacić/wydawać":

| Czasownik | Podmiot | Znaczenie | Przykład |
|-----------|---------|-----------|---------|
| costar | rzecz/usługa | kosztować (cena przedmiotu) | El billete cuesta 10 euros |
| pagar | osoba | płacić (podmiot płaci komuś) | Pago con tarjeta |
| gastar | osoba/instytucja | wydawać (podmiot wydaje pieniądze) | Gasté 50 euros en ropa |

W tym zdaniu podmiot = warunki adopcji (nieosoba) → jedyny pasujący czasownik to costar.
\n
📖 Koniugacja costar (nieregularna o→ue):
cuesta (él/ella), cuestan (ellos/ellas)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | paga | pagar = płacić - podmiot musi być osobą/instytucją, nie "las condiciones" | Mylenie pagar (płacić za coś) z costar (kosztować coś) |
| B | gasta | gastar = wydawać - podmiot musi być osobą aktywną. "Condiciones de adopción" nie wydają pieniędzy | Mylenie gastar dinero (wydawać pieniądze - podmiot = osoba) z costar |
| C | cuesta | POPRAWNA - "Las condiciones cuestan entre 80 y 150 euros" | - |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: "costar" vs "pagar" vs "gastar" - to klasyczna trójka na maturze. Zapamiętaj: costar = cena rzeczy/usługi (podmiot = rzecz), pagar = kto płaci (podmiot = osoba), gastar = kto wydaje (podmiot = osoba).
\n
⚠️ Uwaga: costar jest nieregularny: o → ue: cuesta, cuestan. NIE costa, costan (błąd częsty przy tej nieregularności).
\n
⚠️ Uwaga: "entre 80 y 150 euros" (od 80 do 150 euro) = wyrażenie z entre y = między a Używamy go dla zakresów cenowych, czasowych itp.
\n

8.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - sobre (o, na temat, dotyczące)

\n

Pełne zdanie: "Otra característica de este sitio son los cursos y las charlas sobre el comportamiento, la salud, la nutrición y el bienestar de los animales." = Inną cechą tego miejsca są kursy i pogadanki o zachowaniu, zdrowiu, odżywianiu i dobrostanie zwierząt.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu zdania

\n

Fragment tekstu z luką:

\n
"Otra característica de este sitio son los cursos y las charlas 8.5. el comportamiento, la salud, la nutrición y el bienestar de los animales."
\n

Co logicznie pasuje:

\n\n

→ "sobre" = o, na temat, dotyczące → kolokacja: charlas/cursos sobre [temat] ✅

\n

Sposób 2 - analiza przyimków i eliminacja opcji

\n

| Opcja | Znaczenie | Kolokacja z "cursos/charlas" | Pasuje? |
| A. en | w, na (miejsce/czas) | "cursos en el comportamiento" = kursy W zachowaniu → bez sensu w tym kontekście | ❌ |
| B. por | przez, przez wzgląd na, z powodu (przyczyna/agent) | "charlas por el comportamiento" = pogadanki Z POWODU zachowania → zmienia sens | ❌ |
| C. sobre | o, na temat, dotyczące (temat) | "cursos y charlas sobre el comportamiento" = kursy o zachowaniu | ✅ POPRAWNA |

\n

Kluczowa kolokacja:

\n
hablar/charlar/dar charlas/organizar cursos + sobre + [temat] = mówić / dawać pogadanki / organizować kursy NA TEMAT czegoś
\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (sobre)
- 0 pkt - A, B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych)
\n

Reference gramatyczny - czego użyto

\n
📖 Reference - przyimek "sobre" (temat):
sobre = o, na temat (używany przy tematach wypowiedzi, dyskusji, kursów)
Przykłady: una conferencia sobre el cambio climático, una charla sobre nutrición, un libro sobre arte
Synonim: acerca de (bardziej formalny)

NIE mylić z:
- sobre = na (powierzchni): el vaso está sobre la mesa (szklanka jest na stole)
- Oba znaczenia to ten sam przyimek - kontekst decyduje o interpretacji
\n
📖 Słownictwo - tematy zdrowia zwierząt:
- el comportamiento - zachowanie
- la salud - zdrowie
- la nutrición - odżywianie
- el bienestar - dobrostan, dobre samopoczucie
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | en | en = w, na (miejsce/czas) → "charlas en el comportamiento" = bez sensu | Mylenie en (miejsce) z sobre (temat) |
| B | por | por = z powodu, przez → zmienia sens na przyczynę, nie temat | Uczeń myli "por" (przyczyna) z "sobre" (temat) |
| C | sobre | POPRAWNA - kolokacja charlas/cursos sobre [temat] | - |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: "sobre" ma dwa znaczenia: (1) na (powierzchni): "el libro está sobre la mesa" i (2) o / na temat: "charlas sobre animales". W zadaniach na użycie języka zawsze sprawdź kontekst - tutaj temat dyskusji = znaczenie (2).
\n
⚠️ Uwaga: Przyimek "acerca de" jest synonimem "sobre" w sensie tematycznym, ale w tej luce jest tylko jedna opcja z tym znaczeniem - "sobre".
\n
⚠️ Uwaga: W języku hiszpańskim temat kursu/wykładu/artykułu podaje się zawsze z "sobre" lub "acerca de", nigdy z "en" ani "por". To stała kolokacja.
"}]}