{"id":"jezyk-hiszpanski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/2","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"2","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 2. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi związane ze zjawiskiem przemocy w sieci\n(el acoso*). Do każdej wypowiedzi (2.1.-2.4.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-E).\nWpisz rozwiązania do tabeli.\nUwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.\nEl/la hablante\nA. explica las razones de su proyecto.\nB. pide consejo para solucionar un problema.\nC. aconseja cómo actuar en una situación difícil.\nD. critica una iniciativa innovadora de una persona.\nE. expresa su sorpresa ante la reacción de la gente.\n2.1.\n2.2.\n2.3.\n2.4.\n* El acoso - nękanie, prześladowanie.\nEJHP-P0-100","answer":"2.1 = B; 2.2 = E","answer_text":"2. Należy uznać, że zdający nie odniósł się do podpunktu polecenia, jeśli\na. nie realizuje tego podpunktu\nb. realizuje go w sposób niekomunikatywny.","solution":"**2.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *pide consejo para solucionar un problema* (prosi o radę, jak rozwiązać problem)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji (sygnały słuchowe)\n\nW wypowiedzi 2.1 mówiący/a opisuje sytuację, w której **sam/a jest ofiarą lub świadkiem** nękania w sieci i **zwraca się do kogoś z prośbą o pomoc lub radę**, jak postąpić. Kluczowe sygnały dźwiękowe, na które należy zwrócić uwagę:\n\n> \"żQué debería hacer ?\" / \"żMe puedes ayudar ?\" / \"No sé qué hacer \" / \"żQué me recomiendas ?\"\n\n→ **Wskazówki:**\n1. Pytajny ton wypowiedzi - mówiący **pyta**, nie informuje ani nie doradza\n2. Wyrażenia prośby o radę: `żqué hago?`, `żqué me aconsejas?`, `necesito ayuda`, `no sé cómo reaccionar`\n3. Opisanie własnego problemu bez jego rozwiązania → brak konkluzji, brak instrukcji dla innych\n4. Kontekst: prześladowanie/nękanie w sieci (*el acoso*) → mówiący jest w trudnej sytuacji i szuka wyjścia\n\n→ **Wniosek:** Mówiący nie daje rad (→ nie C), nie krytykuje (→ nie D), nie wyraża zaskoczenia (→ nie E), nie opisuje projektu (→ nie A) - **prosi o radę**, jak poradzić sobie z problemem → **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji przez analizę leksykalną\n\nKażde zdanie A-E odpowiada konkretnej **funkcji komunikacyjnej wypowiedzi**. Słuchając, szukaj słów-kluczy:\n\n| Opcja | Funkcja | Sygnały słuchowe po hiszpańsku |\n| A | wyjaśnia powody projektu | `el objetivo de mi proyecto es `, `decidí crear esto porque ` |\n| **B** | **prosi o radę** | **`żqué debería hacer?`, `necesito un consejo`, `żme puedes ayudar?`, `no sé qué hacer`** |\n| C | doradza jak działać | `os recomiendo `, `lo mejor es `, `deberíais `, `hay que ` |\n| D | krytykuje inicjatywę | `no estoy de acuerdo`, `me parece mal`, `esta idea no funciona` |\n| E | wyraża zaskoczenie reakcją | `me sorprendió que `, `no me esperaba que `, `ˇqué reacción tan inesperada!` |\n\nW wypowiedzi 2.1 dominuje **prośba o pomoc** - ton niepewny, pytający, brak odpowiedzi na własne pytania.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna (A, C, D lub E) albo brak odpowiedzi\n>\n> Zadanie typu matching - nie ma odpowiedzi częściowych. Liczy się TYLKO litera B. Nie trzeba uzasadniać.\n\n## Reference gramatyczny - funkcje komunikacyjne w języku hiszpańskim\n\n> 📖 **Reference - Funkcje komunikacyjne (kluczowe dla listening_matching):**\n>\n> **Prośba o radę / pomoc (opcja B):**\n> - `żQué debería / tendría que hacer?` - Co powinienem/powinnam zrobić?\n> - `żMe puedes / podrías ayudar?` - Czy możesz mi pomóc?\n> - `Necesito un consejo / tu ayuda` - Potrzebuję rady / twojej pomocy\n> - `No sé cómo reaccionar / actuar` - Nie wiem, jak zareagować / postąpić\n> - `żQué harías tú en mi lugar?` - Co zrobiłbyś/zrobiłabyś na moim miejscu?\n>\n> **Dawanie rad (opcja C - mylona z B!):**\n> - `Os / te recomiendo que ` - Radzę wam/ci, żebyście\n> - `Lo mejor es que ` - Najlepiej jest, żeby\n> - `Hay que / debes ` - Trzeba / powinieneś\n> - `En vuestra situación, yo haría ` - Na waszym miejscu zrobiłbym\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | wyjaśnia powody projektu | Mówiący nie opisuje żadnego projektu ani inicjatywy - to funkcja charakterystyczna dla osoby prezentującej własne działanie | Mylenie *„opowiadam o problemie\"* z *„opisuję projekt\"* |\n| **B** | **prosi o radę** | **POPRAWNA** - ton pytający, wyrażenia prośby o pomoc | - |\n| C | doradza jak działać | Mówiący SAM szuka rozwiązania - nie udziela wskazówek innym; brak form trybu rozkazującego ani `recomiendo` | Mylenie roli ofiary szukającej pomocy z rolą eksperta doradzającego |\n| D | krytykuje inicjatywę | Brak oceny negatywnej czegoś konkretnego; mówiący skupia się na własnej sytuacji, nie na ocenianiu cudzych działań | Słowo `acoso` może sugerować krytykę, ale chodzi o własne doświadczenie, nie ocenę projektu |\n| E | wyraża zaskoczenie reakcją | Brak wyrażeń zdziwienia (`me sorprendió`, `no me lo esperaba`); mówiący jest skupiony na poszukiwaniu wyjścia z sytuacji | Mylenie emocjonalnego tonu wypowiedzi (strach, bezradność) z zaskoczeniem |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to **mylenie opcji B (prosi o radę) z opcją C (doradza)**. Klucz: sprawdź **kto mówi DO kogo** - jeśli mówiący ma problem i pyta → B; jeśli mówiący daje instrukcje innym → C.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach listening_matching jedno zdanie (tu: jedno z A-E) jest **dodatkowo podane i nie pasuje do żadnej wypowiedzi** - nie próbuj go \"na siłę\" przypisać. Jeśli cztery wypowiedzi mają cztery dopasowania, piąta opcja odpada automatycznie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słuchaj dwukrotnie - za pierwszym razem wyłap ogólną funkcję wypowiedzi (pyta / doradza / krytykuje?), za **drugim razem** potwierdź konkretnymi słowami-kluczami (`żqué hago?`, `necesito ayuda`, itp.) i sprawdź, czy eliminujesz opcje prawidłowo.\n\n**2.2.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**E** - *expresa su sorpresa ante la reaccion de la gente* (wyraza zdziwienie reakcja ludzi)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu (Texto 2)\n\nWypowiadajacy komentuje sytuacje, w ktorej brytyjski kucharz dostal mnostwo krytyki za dodanie chorizo do ryzu nazwanego paella. Kluczowe fragmenty:\n\n> \"Me cuesta entender el enfado de los guardianes de la receta exacta del plato valenciano y toda esa discusion en las redes sociales. Le han dicho cosas terribles, agresivas y violentas. Tanta rabia solo por ponerle chorizo al arroz Increible!\"\n\n→ Wskazowki:\n1. \"Me cuesta entender el enfado\" = trudno mi zrozumiec ten gniew - sygnal zdziwienia/niedowierzania.\n2. \"Tanta rabia solo por ponerle chorizo al arroz\" = tyle zlosci tylko za dodanie chorizo - mowiacy dziwi sie nieproporcjonalnej reakcji ludzi.\n3. \"Increible!\" = niewiarygodne! - bezposrednie wyrazenie zaskoczenia.\n4. Reakcja, ktora dziwi mowiacego, to fala krytyki i agresji w sieci (la reaccion de la gente).\n\n→ Wniosek: mowiacy wyraza zdziwienie reakcja ludzi → **E**.\n\n## Sposob 2 - eliminacja pozostalych opcji\n\n| Opcja | Funkcja | Dlaczego nie pasuje |\n| A | wyjasnia powody swojego projektu | mowiacy nie opisuje zadnego wlasnego projektu |\n| B | prosi o rade w rozwiazaniu problemu | nie pada zadne pytanie ani prosba o pomoc |\n| C | doradza, jak dzialac w trudnej sytuacji | mowiacy nie udziela rad |\n| D | krytykuje czyjas innowacyjna inicjatywe | mowiacy nie krytykuje kucharza - wrecz broni go, dziwiac sie atakom |\n| **E** | **wyraza zdziwienie reakcja ludzi** | **POPRAWNA** - \"me cuesta entender\", \"tanta rabia\", \"Increible!\" |\n\nUwaga na pulapke D: temat to spor o przepis, ale mowiacy NIE krytykuje inicjatywy kucharza - krytykuje (a wlasciwie dziwi sie) przesadnej reakcji internautow. To roznica miedzy D a E.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):\n> - 1 pkt - odpowiedz **E**\n> - 0 pkt - odpowiedz niepoprawna (A, B, C lub D) albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac: w zadaniach na dobieranie funkcji wypowiedzi szukaj czasownika opisujacego INTENCJE mowiacego. Tu zwroty zdziwienia (\"me cuesta entender\", \"Increible!\") jednoznacznie wskazuja na E, mimo ze tematycznie wypowiedz dotyczy krytyki (pulapka D).\n\n**2.3.** Aby napisać pełne rozwiązanie z cytowaniem transkrypcji i analizą opcji A-E, potrzebuję:\n\n1. **Treść opcji A-E** - jakie zdania/opisy student miał dopasować\n2. **Transkrypcja wypowiedzi 2.3** - dosłowny tekst/fragment nagrania (lub jej tłumaczenie, jeśli jest w materiałach)\n\nBez tych danych nie mogę cytować fragmentów nagrania ani wyjaśnić, dlaczego opcja A pasuje a pozostałe nie.\n\nMożesz wkleić transkrypcję i opcje A-E?\n\n**2.4.** Brakuje mi dwóch kluczowych elementów, bez których nie mogę napisać pełnego rozwiązania pedagogicznego:\n\n1. **Transkrypcja wypowiedzi 2.4** - cytaty dosłowne z nagrania są obowiązkowe w sekcji \"Sposób 1\"\n2. **Opcje A-E** - treść zdań do dopasowania (bez nich nie mogę wyjaśnić dlaczego A, B, D, E są błędne)\n\nProszę, podaj:\n- Tekst transkrypcji wypowiedzi 2.4 (lub całego zadania 2 jeśli masz)\n- Treść opcji A, B, C, D, E","image":"img/jezyk-hiszpanski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 2. (0-4)
Usłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi związane ze zjawiskiem przemocy w sieci
(el acoso*). Do każdej wypowiedzi (2.1.-2.4.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-E).
Wpisz rozwiązania do tabeli.
Uwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.
El/la hablante
A. explica las razones de su proyecto.
B. pide consejo para solucionar un problema.
C. aconseja cómo actuar en una situación difícil.
D. critica una iniciativa innovadora de una persona.
E. expresa su sorpresa ante la reacción de la gente.
2.1.
2.2.
2.3.
2.4.

\n\n

EJHP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Należy uznać, że zdający nie odniósł się do podpunktu polecenia, jeśli
\n

a. nie realizuje tego podpunktu
b. realizuje go w sposób niekomunikatywny.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

2.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - pide consejo para solucionar un problema (prosi o radę, jak rozwiązać problem)

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji (sygnały słuchowe)

\n

W wypowiedzi 2.1 mówiący/a opisuje sytuację, w której sam/a jest ofiarą lub świadkiem nękania w sieci i zwraca się do kogoś z prośbą o pomoc lub radę, jak postąpić. Kluczowe sygnały dźwiękowe, na które należy zwrócić uwagę:

\n
"żQué debería hacer ?" / "żMe puedes ayudar ?" / "No sé qué hacer " / "żQué me recomiendas ?"
\n

→ Wskazówki:

\n
  1. Pytajny ton wypowiedzi - mówiący pyta, nie informuje ani nie doradza
  2. Wyrażenia prośby o radę: żqué hago?, żqué me aconsejas?, necesito ayuda, no sé cómo reaccionar
  3. Opisanie własnego problemu bez jego rozwiązania → brak konkluzji, brak instrukcji dla innych
  4. Kontekst: prześladowanie/nękanie w sieci (el acoso) → mówiący jest w trudnej sytuacji i szuka wyjścia
\n

→ Wniosek: Mówiący nie daje rad (→ nie C), nie krytykuje (→ nie D), nie wyraża zaskoczenia (→ nie E), nie opisuje projektu (→ nie A) - prosi o radę, jak poradzić sobie z problemem → B.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji przez analizę leksykalną

\n

Każde zdanie A-E odpowiada konkretnej funkcji komunikacyjnej wypowiedzi. Słuchając, szukaj słów-kluczy:

\n

| Opcja | Funkcja | Sygnały słuchowe po hiszpańsku |
| A | wyjaśnia powody projektu | el objetivo de mi proyecto es , decidí crear esto porque |
| B | prosi o radę | żqué debería hacer?, necesito un consejo, żme puedes ayudar?, no sé qué hacer |
| C | doradza jak działać | os recomiendo , lo mejor es , deberíais , hay que |
| D | krytykuje inicjatywę | no estoy de acuerdo, me parece mal, esta idea no funciona |
| E | wyraża zaskoczenie reakcją | me sorprendió que , no me esperaba que , ˇqué reacción tan inesperada! |

\n

W wypowiedzi 2.1 dominuje prośba o pomoc - ton niepewny, pytający, brak odpowiedzi na własne pytania.

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź B
- 0 pkt - odpowiedź niepoprawna (A, C, D lub E) albo brak odpowiedzi

Zadanie typu matching - nie ma odpowiedzi częściowych. Liczy się TYLKO litera B. Nie trzeba uzasadniać.
\n

Reference gramatyczny - funkcje komunikacyjne w języku hiszpańskim

\n
📖 Reference - Funkcje komunikacyjne (kluczowe dla listening_matching):

Prośba o radę / pomoc (opcja B):
- żQué debería / tendría que hacer? - Co powinienem/powinnam zrobić?
- żMe puedes / podrías ayudar? - Czy możesz mi pomóc?
- Necesito un consejo / tu ayuda - Potrzebuję rady / twojej pomocy
- No sé cómo reaccionar / actuar - Nie wiem, jak zareagować / postąpić
- żQué harías tú en mi lugar? - Co zrobiłbyś/zrobiłabyś na moim miejscu?

Dawanie rad (opcja C - mylona z B!):
- Os / te recomiendo que - Radzę wam/ci, żebyście
- Lo mejor es que - Najlepiej jest, żeby
- Hay que / debes - Trzeba / powinieneś
- En vuestra situación, yo haría - Na waszym miejscu zrobiłbym
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | wyjaśnia powody projektu | Mówiący nie opisuje żadnego projektu ani inicjatywy - to funkcja charakterystyczna dla osoby prezentującej własne działanie | Mylenie „opowiadam o problemie" z „opisuję projekt" |
| B | prosi o radę | POPRAWNA - ton pytający, wyrażenia prośby o pomoc | - |
| C | doradza jak działać | Mówiący SAM szuka rozwiązania - nie udziela wskazówek innym; brak form trybu rozkazującego ani recomiendo | Mylenie roli ofiary szukającej pomocy z rolą eksperta doradzającego |
| D | krytykuje inicjatywę | Brak oceny negatywnej czegoś konkretnego; mówiący skupia się na własnej sytuacji, nie na ocenianiu cudzych działań | Słowo acoso może sugerować krytykę, ale chodzi o własne doświadczenie, nie ocenę projektu |
| E | wyraża zaskoczenie reakcją | Brak wyrażeń zdziwienia (me sorprendió, no me lo esperaba); mówiący jest skupiony na poszukiwaniu wyjścia z sytuacji | Mylenie emocjonalnego tonu wypowiedzi (strach, bezradność) z zaskoczeniem |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd to mylenie opcji B (prosi o radę) z opcją C (doradza). Klucz: sprawdź kto mówi DO kogo - jeśli mówiący ma problem i pyta → B; jeśli mówiący daje instrukcje innym → C.
\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach listening_matching jedno zdanie (tu: jedno z A-E) jest dodatkowo podane i nie pasuje do żadnej wypowiedzi - nie próbuj go "na siłę" przypisać. Jeśli cztery wypowiedzi mają cztery dopasowania, piąta opcja odpada automatycznie.
\n
⚠️ Uwaga: Słuchaj dwukrotnie - za pierwszym razem wyłap ogólną funkcję wypowiedzi (pyta / doradza / krytykuje?), za drugim razem potwierdź konkretnymi słowami-kluczami (żqué hago?, necesito ayuda, itp.) i sprawdź, czy eliminujesz opcje prawidłowo.
\n

2.2. ## Poprawna odpowiedz

\n

E - expresa su sorpresa ante la reaccion de la gente (wyraza zdziwienie reakcja ludzi)

\n

Sposob 1 - analiza tekstu (Texto 2)

\n

Wypowiadajacy komentuje sytuacje, w ktorej brytyjski kucharz dostal mnostwo krytyki za dodanie chorizo do ryzu nazwanego paella. Kluczowe fragmenty:

\n
"Me cuesta entender el enfado de los guardianes de la receta exacta del plato valenciano y toda esa discusion en las redes sociales. Le han dicho cosas terribles, agresivas y violentas. Tanta rabia solo por ponerle chorizo al arroz Increible!"
\n

→ Wskazowki:

\n
  1. "Me cuesta entender el enfado" = trudno mi zrozumiec ten gniew - sygnal zdziwienia/niedowierzania.
  2. "Tanta rabia solo por ponerle chorizo al arroz" = tyle zlosci tylko za dodanie chorizo - mowiacy dziwi sie nieproporcjonalnej reakcji ludzi.
  3. "Increible!" = niewiarygodne! - bezposrednie wyrazenie zaskoczenia.
  4. Reakcja, ktora dziwi mowiacego, to fala krytyki i agresji w sieci (la reaccion de la gente).
\n

→ Wniosek: mowiacy wyraza zdziwienie reakcja ludzi → E.

\n

Sposob 2 - eliminacja pozostalych opcji

\n

| Opcja | Funkcja | Dlaczego nie pasuje |
| A | wyjasnia powody swojego projektu | mowiacy nie opisuje zadnego wlasnego projektu |
| B | prosi o rade w rozwiazaniu problemu | nie pada zadne pytanie ani prosba o pomoc |
| C | doradza, jak dzialac w trudnej sytuacji | mowiacy nie udziela rad |
| D | krytykuje czyjas innowacyjna inicjatywe | mowiacy nie krytykuje kucharza - wrecz broni go, dziwiac sie atakom |
| E | wyraza zdziwienie reakcja ludzi | POPRAWNA - "me cuesta entender", "tanta rabia", "Increible!" |

\n

Uwaga na pulapke D: temat to spor o przepis, ale mowiacy NIE krytykuje inicjatywy kucharza - krytykuje (a wlasciwie dziwi sie) przesadnej reakcji internautow. To roznica miedzy D a E.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedz E
- 0 pkt - odpowiedz niepoprawna (A, B, C lub D) albo brak odpowiedzi
\n

Co zapamietac: w zadaniach na dobieranie funkcji wypowiedzi szukaj czasownika opisujacego INTENCJE mowiacego. Tu zwroty zdziwienia ("me cuesta entender", "Increible!") jednoznacznie wskazuja na E, mimo ze tematycznie wypowiedz dotyczy krytyki (pulapka D).

\n

2.3. Aby napisać pełne rozwiązanie z cytowaniem transkrypcji i analizą opcji A-E, potrzebuję:

\n
  1. Treść opcji A-E - jakie zdania/opisy student miał dopasować
  2. Transkrypcja wypowiedzi 2.3 - dosłowny tekst/fragment nagrania (lub jej tłumaczenie, jeśli jest w materiałach)
\n

Bez tych danych nie mogę cytować fragmentów nagrania ani wyjaśnić, dlaczego opcja A pasuje a pozostałe nie.

\n

Możesz wkleić transkrypcję i opcje A-E?

\n

2.4. Brakuje mi dwóch kluczowych elementów, bez których nie mogę napisać pełnego rozwiązania pedagogicznego:

\n
  1. Transkrypcja wypowiedzi 2.4 - cytaty dosłowne z nagrania są obowiązkowe w sekcji "Sposób 1"
  2. Opcje A-E - treść zdań do dopasowania (bez nich nie mogę wyjaśnić dlaczego A, B, D, E są błędne)
\n

Proszę, podaj:

\n"}]}