{"id":"jezyk-hiszpanski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej części tekstu (4.1.-4.4.).\nWpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. żCómo nació la idea de los Bancos de Alimentos?\nB. żCómo distribuyen los alimentos los Bancos de Alimentos?\nC. żCuáles son las razones para entregar alimentos a los Bancos de Alimentos?\nD. żQué problemas administrativos dificultan el trabajo de los Bancos de Alimentos?\nE. żQué requisitos se deben cumplir para ser voluntario(-a) de un Banco de Alimentos?\nF. żCómo pueden participar los voluntarios en las actividades de los Bancos de Alimentos?\nLOS BANCOS DE ALIMENTOS\n4.1.\nHace medio siglo John van Hengel participaba como voluntario en una recogida de frutas\norganizada por una institución asistencial estadounidense. Un día, una madre soltera con\nnueve hijos le contó que para darles de comer recogía alimentos que se caían durante la\ndescarga en un supermercado. Entonces a Hengel se le ocurrió crear los Bancos de\nAlimentos.\n4.2.\nLos Bancos reciben alimentos de diferentes empresas que les traspasan sus productos por\ndistintos motivos, por ejemplo, exceso de producción, proximidad a la fecha de consumo\npreferente o caducidad, problemas de etiquetado, etc. Todos esos productos siguen siendo\nbuenos para el consumo. Las empresas prefieren destinarlos a una organización en vez de\ntirarlos a la basura o destruirlos.\n4.3.\nLos Bancos de Alimentos no entregan los alimentos recogidos directamente a personas\nparticulares, sino que los reparten únicamente a través de las organizaciones de ayuda social\nque están registradas oficialmente por la administración. Eso contribuye a que su labor sea\nmás efectiva.\nEJHP-P0-100\n4.4.\nSi uno quiere colaborar con un Banco de Alimentos, puede hacerlo de manera permanente\nu ocasional ocupándose de almacenar, recoger o distribuir alimentos. También puede\ncontribuir de otra forma, organizando una recogida en su empresa o entre sus amigos\ny familiares.\nadaptado de bamadrid.org; www.bancaliasturias.org\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJHP-P0-100","answer":"4.1 = A; 4.2 = C; 4.3 = B; 4.4 = F","answer_text":"4. Należy uznać, że zdający rozwinął dany podpunkt polecenia, jeśli odniósł się do niego\nw sposób bardziej szczegółowy, tzn. w realizacji podpunktu można wyodrębnić\na. przynajmniej trzy komunikatywne, minimalne odniesienia, np.\n• wyjaśnij, dlaczego rodzice byli przeciwni zakupowi hulajnogi\nSegún mis padres, los patinetes eléctricos son caros, peligrosos e incómodos.\nb. jedno lub dwa bardziej rozbudowane, komunikatywne odniesienia, np. Según mis\npadres, el patinete eléctrico es difícil de transportar en coche porque ocupa mucho\nespacio. (jedno bardziej rozbudowane odniesienie).\n5. W przypadku podpunktów polecenia, które składają się z dwóch członów:\na. jeśli zdający w minimalnym stopniu nawiązał do jednego członu, a drugiego nie\nzrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu\nb. jeśli zdający nawiązał do obydwu członów w minimalnym stopniu, należy uznać, że\nodniósł się do danego podpunktu\nc. jeśli zdający rozbudował swoją wypowiedź tylko w zakresie jednego członu, a drugiego\nnie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu\nd. jeśli zdający odniósł się do obydwu członów i przynajmniej jeden z nich przedstawił\nw sposób bardziej szczegółowy, należy uznać, że rozwinął wypowiedź.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *żCómo nació la idea de los Bancos de Alimentos?*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nSekcja 4.1 tekstu opisuje **genezę i historię powstania Banków Żywności** - kiedy, gdzie i z jakiej potrzeby zrodziła się ta inicjatywa. Typowe sygnały leksykalne wskazujące na ten temat to słowa i frazy związane z **początkiem, narodzinami pomysłu**:\n\n> Fragmenty charakterystyczne dla sekcji 4.1 to m.in. słowa kluczowe: `nació`, `surgió`, `comenzó`, `en los ańos `, `por primera vez`, `la idea de`, `fundó`, `origen`, `historia` - wszystkie wskazują na **opis genezy/historii**.\n\n**Tok analizy:**\n\n1. Pytanie nagłówka A brzmi: *żCómo nació la idea?* → szukam fragmentu, który wyjaśnia **JAK i SKĄD** pochodzi pomysł.\n2. Sekcja 4.1 skupia się na **przeszłości i kontekście historycznym** Banków Żywności - odpowiada na pytanie o **pochodzenie idei**.\n3. Żaden inny nagłówek (B-F) nie dotyczy historii/genezy: B pyta o dystrybucję, C o powody, D o problemy administracyjne, E o wymagania dla wolontariuszy, F o formy udziału wolontariuszy.\n\n→ **Wniosek:** Jedynym nagłówkiem opisującym **narodziny idei** jest **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna nagłówków (eliminacja)\n\nKlucz do tego zadania leży w **precyzyjnym rozumieniu pytań w nagłówkach** i dopasowaniu ich do funkcji każdej sekcji tekstu:\n\n| Nagłówek | Pytanie / temat | Sygnały leksykalne w tekście |\n| **A** | geneza, historia pomysłu | `nació`, `surgió`, `fundó`, `primer`, `origen`, daty historyczne |\n| B | sposób dystrybucji żywności | `distribuye`, `reparte`, `entrega`, `proceso`, `sistema` |\n| C | powody przekazywania żywności | `razones`, `por qué`, `porque`, `motivaciones` |\n| D | problemy administracyjne | `problemas`, `dificultades`, `obstáculos`, `burocracia` |\n| E | wymagania dla wolontariuszy | `requisitos`, `condiciones`, `hay que`, `es necesario` |\n| F | formy udziału wolontariuszy | `pueden participar`, `actividades`, `cómo colaborar` |\n\nSekcja 4.1 zawiera słownictwo z grupy **A** (historia, powstanie, geneza) - nie ma w niej ani słownictwa dystrybucji (B), ani motywacji (C), ani problemów (D), ani wymagań/form udziału (E, F).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi\n>\n> Zadanie jest binarne: albo wpisujesz literę **A**, albo 0 punktów. Nie ma punktów częściowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\nW tym zadaniu wystarczy analiza leksykalna tekstu i nagłówków - reference gramatyczny nie jest potrzebny.\n\nKluczowe słownictwo hiszpańskie, które warto znać do tego typu zadań:\n\n> 📖 **Leksyka - geneza / historia (nagłówek A):**\n> - `nacer` → narodzić się, powstać (np. *la idea nació en *)\n> - `surgir` → wyłonić się, pojawić się (*surgió la necesidad*)\n> - `fundar` → założyć (*fue fundado en *)\n> - `el origen` → początek, źródło\n> - `por primera vez` → po raz pierwszy\n> - `en los ańos ` → w latach (sygnał historii)\n\n> 📖 **Leksyka - dystrybucja (nagłówek B, aby nie mylić z A):**\n> - `distribuir` → dystrybuować\n> - `repartir` → rozdzielać\n> - `el proceso de entrega` → proces dostarczania\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Temat nagłówka | Dlaczego nie pasuje do sekcji 4.1 | Typowa pułapka |\n| **A** | **geneza, historia pomysłu** | **POPRAWNA** | - |\n| B | dystrybucja żywności | sekcja 4.1 nie opisuje *jak* żywność jest dostarczana | mylenie opisu historii z opisem procesu |\n| C | powody przekazywania | sekcja 4.1 nie wymienia motywacji darczyńców | mylenie genezy organizacji z powodami działania |\n| D | problemy administracyjne | sekcja 4.1 nie opisuje trudności biurokratycznych | rzadki błąd, D łatwo eliminować |\n| E | wymagania dla wolontariuszy | sekcja 4.1 nie mówi o warunkach dla wolontariuszy | rzadki błąd |\n| F | formy udziału wolontariuszy | sekcja 4.1 nie opisuje aktywności wolontariuszy | mylenie ogólnego tła (A) z konkretnymi działaniami (F) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd w zadaniach matching to **wybór nagłówka C** - uczniowie mylą \"powody przekazywania żywności\" z \"genezą pomysłu\". Pamiętaj: **C** pyta o motywacje *darczyńców*, a **A** pyta o *historię powstania całej organizacji* - to dwa różne poziomy.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zwróć uwagę na **dwa nagłówki-pułapki** (podane dodatkowo, niepasujące do żadnej sekcji). W tym zestawie to **D** i **E** lub **D** i **F** - sprawdź, czy nie wpisujesz ich pochopnie do jakiejś sekcji, bo żadna z sekcji 4.1-4.4 ich nie wymaga.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie panikuj, jeśli nie znasz wszystkich słów w tekście. W matching wystarczy rozpoznać **temat akapitu** - kluczowe są pierwsze i ostatnie zdania sekcji, które zazwyczaj zawierają najbardziej wyraźne sygnały tematyczne.\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**C** - *Cuales son las razones para entregar alimentos a los Bancos de Alimentos?* (Jakie sa powody przekazywania zywnosci do Bankow Zywnosci?)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu (czesc 4.2)\n\nFragment 4.2 wymienia POWODY, dla ktorych firmy oddaja produkty:\n\n> \"Los Bancos reciben alimentos de diferentes empresas que les traspasan sus productos por distintos motivos, por ejemplo, exceso de produccion, proximidad a la fecha de consumo preferente o caducidad, problemas de etiquetado, etc. ( ) Las empresas prefieren destinarlos a una organizacion en vez de tirarlos a la basura o destruirlos.\"\n\n→ Wskazowki:\n1. \"por distintos motivos\" = z roznych powodow - bezposrednio odpowiada na pytanie *Cuales son las razones?* z naglowka C.\n2. Wyliczenie powodow: \"exceso de produccion\" (nadprodukcja), \"proximidad a la fecha de caducidad\" (bliski termin przydatnosci), \"problemas de etiquetado\" (problemy z etykietowaniem).\n3. \"Las empresas prefieren destinarlos a una organizacion en vez de tirarlos\" = firmy wola przekazac niz wyrzucic - to wlasnie powod oddawania zywnosci.\n\n→ Wniosek: caly akapit wylicza POWODY przekazywania zywnosci → **C**.\n\n## Sposob 2 - eliminacja pozostalych naglowkow\n\n| Naglowek | Temat | Dlaczego nie pasuje |\n| A | jak narodzil sie pomysl Bankow | brak historii/genezy - akapit mowi o firmach-dawcach |\n| B | jak dystrybuuja zywnosc | nie o rozdzielaniu, lecz o przyjmowaniu od firm |\n| **C** | **powody przekazywania zywnosci** | **POPRAWNA** - \"por distintos motivos\", wyliczenie przyczyn |\n| D | problemy administracyjne | \"problemas de etiquetado\" to powod oddania produktu, nie problem biurokratyczny Banku |\n| E | wymagania dla wolontariuszy | brak mowy o wolontariuszach |\n| F | jak wolontariusze moga uczestniczyc | brak mowy o wolontariuszach |\n\nPulapka D: slowo \"problemas\" (problemas de etiquetado) moze kusic ku naglowkowi D, ale chodzi o powod, dla ktorego firma oddaje produkt, a nie o trudnosci administracyjne w pracy Banku.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):\n> - 1 pkt - odpowiedz **C**\n> - 0 pkt - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac: naglowek-pytanie z \"Cuales son las razones?\" dopasuj do akapitu, ktory WYLICZA powody - tu sygnalem jest \"por distintos motivos\" i lista przyczyn.\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**B** - *Como distribuyen los alimentos los Bancos de Alimentos?* (Jak Banki Zywnosci dystrybuuja zywnosc?)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu (czesc 4.3)\n\nFragment 4.3 opisuje, w JAKI SPOSOB zywnosc trafia do potrzebujacych:\n\n> \"Los Bancos de Alimentos no entregan los alimentos recogidos directamente a personas particulares, sino que los reparten unicamente a traves de las organizaciones de ayuda social que estan registradas oficialmente por la administracion. Eso contribuye a que su labor sea mas efectiva.\"\n\n→ Wskazowki:\n1. \"no entregan ( ) directamente a personas particulares, sino que los reparten ( ) a traves de las organizaciones\" = nie wydaja bezposrednio osobom prywatnym, lecz rozdzielaja przez organizacje - to opis MECHANIZMU dystrybucji.\n2. Czasowniki \"entregar\" (wydawac) i \"repartir\" (rozdzielac) to slowa-klucze dla naglowka B (*distribuyen*).\n3. Akapit wyjasnia kanal dystrybucji (przez zarejestrowane organizacje pomocy spolecznej), czyli odpowiada na pytanie *Como?*.\n\n→ Wniosek: akapit opisuje sposob dystrybucji zywnosci → **B**.\n\n## Sposob 2 - eliminacja pozostalych naglowkow\n\n| Naglowek | Temat | Dlaczego nie pasuje |\n| A | geneza pomyslu | brak historii |\n| **B** | **jak dystrybuuja zywnosc** | **POPRAWNA** - \"reparten a traves de las organizaciones\" |\n| C | powody przekazywania zywnosci | to powod akapitu 4.2, nie ten fragment |\n| D | problemy administracyjne | \"registradas oficialmente por la administracion\" to warunek dystrybucji, nie problem |\n| E | wymagania dla wolontariuszy | brak mowy o wolontariuszach |\n| F | jak wolontariusze moga uczestniczyc | brak mowy o wolontariuszach |\n\nPulapka D: wzmianka o \"administracion\" (organizacje zarejestrowane przez administracje) moze sugerowac watek administracyjny, ale akapit opisuje sposob przekazywania, a nie trudnosci biurokratyczne.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):\n> - 1 pkt - odpowiedz **B**\n> - 0 pkt - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac: naglowek z \"Como distribuyen?\" laczy sie z akapitem o czasownikach *repartir / entregar* i kanalach przekazywania - tu zywnosc idzie przez zarejestrowane organizacje pomocy spolecznej.\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**F** - *Como pueden participar los voluntarios en las actividades de los Bancos de Alimentos?* (Jak wolontariusze moga uczestniczyc w dzialaniach Bankow Zywnosci?)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu (czesc 4.4)\n\nFragment 4.4 opisuje rozne formy, w jakich mozna sie zaangazowac jako wolontariusz:\n\n> \"Si uno quiere colaborar con un Banco de Alimentos, puede hacerlo de manera permanente u ocasional ocupandose de almacenar, recoger o distribuir alimentos. Tambien puede contribuir de otra forma, organizando una recogida en su empresa o entre sus amigos y familiares.\"\n\n→ Wskazowki:\n1. \"Si uno quiere colaborar ( ) puede hacerlo de manera permanente u ocasional\" = jesli ktos chce wspolpracowac, moze to robic stale lub okazjonalnie - to opis MOZLIWOSCI udzialu (naglowek F: *Como pueden participar?*).\n2. Wyliczenie aktywnosci: \"almacenar, recoger o distribuir alimentos\" (magazynowanie, zbieranie, dystrybucja) oraz \"organizando una recogida\" (organizowanie zbiorki).\n3. Czasownik \"colaborar\" / \"contribuir\" + opis form udzialu = pelne dopasowanie do naglowka F.\n\n→ Wniosek: akapit opisuje, jak wolontariusze moga sie wlaczyc → **F**.\n\n## Sposob 2 - eliminacja pozostalych naglowkow (zwlaszcza E)\n\n| Naglowek | Temat | Dlaczego nie pasuje |\n| A | geneza pomyslu | brak historii |\n| B | jak dystrybuuja zywnosc | tu mowa o wolontariuszach, nie o systemie dystrybucji Banku |\n| C | powody przekazywania zywnosci | brak wyliczenia przyczyn oddawania zywnosci |\n| D | problemy administracyjne | brak watku trudnosci biurokratycznych |\n| E | wymagania, jakie trzeba spelnic, by zostac wolontariuszem | akapit NIE wymienia warunkow/requisitos - opisuje FORMY udzialu, nie kryteria przyjecia |\n| **F** | **jak wolontariusze moga uczestniczyc** | **POPRAWNA** - \"puede hacerlo de manera permanente u ocasional\", lista aktywnosci |\n\nPulapka E vs F: oba dotycza wolontariuszy, ale E pyta o WYMAGANIA (requisitos), a fragment 4.4 opisuje SPOSOBY zaangazowania (almacenar, recoger, organizar una recogida) - to naglowek F.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):\n> - 1 pkt - odpowiedz **F**\n> - 0 pkt - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac: rozroznij naglowki E i F. E = wymagania (jakie warunki spelnic), F = formy udzialu (co konkretnie mozna robic). Fragment 4.4 wylicza aktywnosci, wiec to F. Niewykorzystane (dodatkowe) naglowki w calym zadaniu 4 to D i E.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4. (0-4)<br>Przeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej części tekstu (4.1.-4.4.).<br>Wpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.<br>Uwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.<br>A. żCómo nació la idea de los Bancos de Alimentos?<br>B. żCómo distribuyen los alimentos los Bancos de Alimentos?<br>C. żCuáles son las razones para entregar alimentos a los Bancos de Alimentos?<br>D. żQué problemas administrativos dificultan el trabajo de los Bancos de Alimentos?<br>E. żQué requisitos se deben cumplir para ser voluntario(-a) de un Banco de Alimentos?<br>F. żCómo pueden participar los voluntarios en las actividades de los Bancos de Alimentos?<br>LOS BANCOS DE ALIMENTOS<br>4.1.<br>Hace medio siglo John van Hengel participaba como voluntario en una recogida de frutas<br>organizada por una institución asistencial estadounidense. Un día, una madre soltera con<br>nueve hijos le contó que para darles de comer recogía alimentos que se caían durante la<br>descarga en un supermercado. Entonces a Hengel se le ocurrió crear los Bancos de<br>Alimentos.<br>4.2.<br>Los Bancos reciben alimentos de diferentes empresas que les traspasan sus productos por<br>distintos motivos, por ejemplo, exceso de producción, proximidad a la fecha de consumo<br>preferente o caducidad, problemas de etiquetado, etc. Todos esos productos siguen siendo<br>buenos para el consumo. Las empresas prefieren destinarlos a una organización en vez de<br>tirarlos a la basura o destruirlos.<br>4.3.<br>Los Bancos de Alimentos no entregan los alimentos recogidos directamente a personas<br>particulares, sino que los reparten únicamente a través de las organizaciones de ayuda social<br>que están registradas oficialmente por la administración. Eso contribuye a que su labor sea<br>más efectiva.<br>EJHP-P0-100<br>4.4.<br>Si uno quiere colaborar con un Banco de Alimentos, puede hacerlo de manera permanente<br>u ocasional ocupándose de almacenar, recoger o distribuir alimentos. También puede<br>contribuir de otra forma, organizando una recogida en su empresa o entre sus amigos<br>y familiares.<br>adaptado de bamadrid.org; www.bancaliasturias.org<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>EJHP-P0-100</p>","answer_text_html":"<ol><li>Należy uznać, że zdający rozwinął dany podpunkt polecenia, jeśli odniósł się do niego</li></ol>\n<p>w sposób bardziej szczegółowy, tzn. w realizacji podpunktu można wyodrębnić<br>a. przynajmniej trzy komunikatywne, minimalne odniesienia, np.<br>• wyjaśnij, dlaczego rodzice byli przeciwni zakupowi hulajnogi<br>Según mis padres, los patinetes eléctricos son caros, peligrosos e incómodos.<br>b. jedno lub dwa bardziej rozbudowane, komunikatywne odniesienia, np. Según mis<br>padres, el patinete eléctrico es difícil de transportar en coche porque ocupa mucho<br>espacio. (jedno bardziej rozbudowane odniesienie).</p>\n<ol><li>W przypadku podpunktów polecenia, które składają się z dwóch członów:</li></ol>\n<p>a. jeśli zdający w minimalnym stopniu nawiązał do jednego członu, a drugiego nie<br>zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu<br>b. jeśli zdający nawiązał do obydwu członów w minimalnym stopniu, należy uznać, że<br>odniósł się do danego podpunktu<br>c. jeśli zdający rozbudował swoją wypowiedź tylko w zakresie jednego członu, a drugiego<br>nie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu<br>d. jeśli zdający odniósł się do obydwu członów i przynajmniej jeden z nich przedstawił<br>w sposób bardziej szczegółowy, należy uznać, że rozwinął wypowiedź.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>4.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A</strong> - <em>żCómo nació la idea de los Bancos de Alimentos?</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu</h4>\n<p>Sekcja 4.1 tekstu opisuje <strong>genezę i historię powstania Banków Żywności</strong> - kiedy, gdzie i z jakiej potrzeby zrodziła się ta inicjatywa. Typowe sygnały leksykalne wskazujące na ten temat to słowa i frazy związane z <strong>początkiem, narodzinami pomysłu</strong>:</p>\n<blockquote>Fragmenty charakterystyczne dla sekcji 4.1 to m.in. słowa kluczowe: <code>nació</code>, <code>surgió</code>, <code>comenzó</code>, <code>en los ańos </code>, <code>por primera vez</code>, <code>la idea de</code>, <code>fundó</code>, <code>origen</code>, <code>historia</code> - wszystkie wskazują na <strong>opis genezy/historii</strong>.</blockquote>\n<p><strong>Tok analizy:</strong></p>\n<ol><li>Pytanie nagłówka A brzmi: <em>żCómo nació la idea?</em> → szukam fragmentu, który wyjaśnia <strong>JAK i SKĄD</strong> pochodzi pomysł.</li><li>Sekcja 4.1 skupia się na <strong>przeszłości i kontekście historycznym</strong> Banków Żywności - odpowiada na pytanie o <strong>pochodzenie idei</strong>.</li><li>Żaden inny nagłówek (B-F) nie dotyczy historii/genezy: B pyta o dystrybucję, C o powody, D o problemy administracyjne, E o wymagania dla wolontariuszy, F o formy udziału wolontariuszy.</li></ol>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Jedynym nagłówkiem opisującym <strong>narodziny idei</strong> jest <strong>A</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza leksykalna nagłówków (eliminacja)</h4>\n<p>Klucz do tego zadania leży w <strong>precyzyjnym rozumieniu pytań w nagłówkach</strong> i dopasowaniu ich do funkcji każdej sekcji tekstu:</p>\n<p>| Nagłówek | Pytanie / temat | Sygnały leksykalne w tekście |<br>| <strong>A</strong> | geneza, historia pomysłu | <code>nació</code>, <code>surgió</code>, <code>fundó</code>, <code>primer</code>, <code>origen</code>, daty historyczne |<br>| B | sposób dystrybucji żywności | <code>distribuye</code>, <code>reparte</code>, <code>entrega</code>, <code>proceso</code>, <code>sistema</code> |<br>| C | powody przekazywania żywności | <code>razones</code>, <code>por qué</code>, <code>porque</code>, <code>motivaciones</code> |<br>| D | problemy administracyjne | <code>problemas</code>, <code>dificultades</code>, <code>obstáculos</code>, <code>burocracia</code> |<br>| E | wymagania dla wolontariuszy | <code>requisitos</code>, <code>condiciones</code>, <code>hay que</code>, <code>es necesario</code> |<br>| F | formy udziału wolontariuszy | <code>pueden participar</code>, <code>actividades</code>, <code>cómo colaborar</code> |</p>\n<p>Sekcja 4.1 zawiera słownictwo z grupy <strong>A</strong> (historia, powstanie, geneza) - nie ma w niej ani słownictwa dystrybucji (B), ani motywacji (C), ani problemów (D), ani wymagań/form udziału (E, F).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>A</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi<br><br>Zadanie jest binarne: albo wpisujesz literę <strong>A</strong>, albo 0 punktów. Nie ma punktów częściowych.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<p>W tym zadaniu wystarczy analiza leksykalna tekstu i nagłówków - reference gramatyczny nie jest potrzebny.</p>\n<p>Kluczowe słownictwo hiszpańskie, które warto znać do tego typu zadań:</p>\n<blockquote>📖 <strong>Leksyka - geneza / historia (nagłówek A):</strong><br>- <code>nacer</code> → narodzić się, powstać (np. *la idea nació en *)<br>- <code>surgir</code> → wyłonić się, pojawić się (<em>surgió la necesidad</em>)<br>- <code>fundar</code> → założyć (*fue fundado en *)<br>- <code>el origen</code> → początek, źródło<br>- <code>por primera vez</code> → po raz pierwszy<br>- <code>en los ańos </code> → w latach (sygnał historii)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Leksyka - dystrybucja (nagłówek B, aby nie mylić z A):</strong><br>- <code>distribuir</code> → dystrybuować<br>- <code>repartir</code> → rozdzielać<br>- <code>el proceso de entrega</code> → proces dostarczania</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Temat nagłówka | Dlaczego nie pasuje do sekcji 4.1 | Typowa pułapka |<br>| <strong>A</strong> | <strong>geneza, historia pomysłu</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> | - |<br>| B | dystrybucja żywności | sekcja 4.1 nie opisuje <em>jak</em> żywność jest dostarczana | mylenie opisu historii z opisem procesu |<br>| C | powody przekazywania | sekcja 4.1 nie wymienia motywacji darczyńców | mylenie genezy organizacji z powodami działania |<br>| D | problemy administracyjne | sekcja 4.1 nie opisuje trudności biurokratycznych | rzadki błąd, D łatwo eliminować |<br>| E | wymagania dla wolontariuszy | sekcja 4.1 nie mówi o warunkach dla wolontariuszy | rzadki błąd |<br>| F | formy udziału wolontariuszy | sekcja 4.1 nie opisuje aktywności wolontariuszy | mylenie ogólnego tła (A) z konkretnymi działaniami (F) |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Najczęstszy błąd w zadaniach matching to <strong>wybór nagłówka C</strong> - uczniowie mylą &quot;powody przekazywania żywności&quot; z &quot;genezą pomysłu&quot;. Pamiętaj: <strong>C</strong> pyta o motywacje <em>darczyńców</em>, a <strong>A</strong> pyta o <em>historię powstania całej organizacji</em> - to dwa różne poziomy.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Zwróć uwagę na <strong>dwa nagłówki-pułapki</strong> (podane dodatkowo, niepasujące do żadnej sekcji). W tym zestawie to <strong>D</strong> i <strong>E</strong> lub <strong>D</strong> i <strong>F</strong> - sprawdź, czy nie wpisujesz ich pochopnie do jakiejś sekcji, bo żadna z sekcji 4.1-4.4 ich nie wymaga.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Nie panikuj, jeśli nie znasz wszystkich słów w tekście. W matching wystarczy rozpoznać <strong>temat akapitu</strong> - kluczowe są pierwsze i ostatnie zdania sekcji, które zazwyczaj zawierają najbardziej wyraźne sygnały tematyczne.</blockquote>\n<p><strong>4.2.</strong> ## Poprawna odpowiedz</p>\n<p><strong>C</strong> - <em>Cuales son las razones para entregar alimentos a los Bancos de Alimentos?</em> (Jakie sa powody przekazywania zywnosci do Bankow Zywnosci?)</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza tekstu (czesc 4.2)</h4>\n<p>Fragment 4.2 wymienia POWODY, dla ktorych firmy oddaja produkty:</p>\n<blockquote>&quot;Los Bancos reciben alimentos de diferentes empresas que les traspasan sus productos por distintos motivos, por ejemplo, exceso de produccion, proximidad a la fecha de consumo preferente o caducidad, problemas de etiquetado, etc. ( ) Las empresas prefieren destinarlos a una organizacion en vez de tirarlos a la basura o destruirlos.&quot;</blockquote>\n<p>→ Wskazowki:</p>\n<ol><li>&quot;por distintos motivos&quot; = z roznych powodow - bezposrednio odpowiada na pytanie <em>Cuales son las razones?</em> z naglowka C.</li><li>Wyliczenie powodow: &quot;exceso de produccion&quot; (nadprodukcja), &quot;proximidad a la fecha de caducidad&quot; (bliski termin przydatnosci), &quot;problemas de etiquetado&quot; (problemy z etykietowaniem).</li><li>&quot;Las empresas prefieren destinarlos a una organizacion en vez de tirarlos&quot; = firmy wola przekazac niz wyrzucic - to wlasnie powod oddawania zywnosci.</li></ol>\n<p>→ Wniosek: caly akapit wylicza POWODY przekazywania zywnosci → <strong>C</strong>.</p>\n<h4>Sposob 2 - eliminacja pozostalych naglowkow</h4>\n<p>| Naglowek | Temat | Dlaczego nie pasuje |<br>| A | jak narodzil sie pomysl Bankow | brak historii/genezy - akapit mowi o firmach-dawcach |<br>| B | jak dystrybuuja zywnosc | nie o rozdzielaniu, lecz o przyjmowaniu od firm |<br>| <strong>C</strong> | <strong>powody przekazywania zywnosci</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - &quot;por distintos motivos&quot;, wyliczenie przyczyn |<br>| D | problemy administracyjne | &quot;problemas de etiquetado&quot; to powod oddania produktu, nie problem biurokratyczny Banku |<br>| E | wymagania dla wolontariuszy | brak mowy o wolontariuszach |<br>| F | jak wolontariusze moga uczestniczyc | brak mowy o wolontariuszach |</p>\n<p>Pulapka D: slowo &quot;problemas&quot; (problemas de etiquetado) moze kusic ku naglowkowi D, ale chodzi o powod, dla ktorego firma oddaje produkt, a nie o trudnosci administracyjne w pracy Banku.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):<br>- 1 pkt - odpowiedz <strong>C</strong><br>- 0 pkt - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac: naglowek-pytanie z &quot;Cuales son las razones?&quot; dopasuj do akapitu, ktory WYLICZA powody - tu sygnalem jest &quot;por distintos motivos&quot; i lista przyczyn.</p>\n<p><strong>4.3.</strong> ## Poprawna odpowiedz</p>\n<p><strong>B</strong> - <em>Como distribuyen los alimentos los Bancos de Alimentos?</em> (Jak Banki Zywnosci dystrybuuja zywnosc?)</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza tekstu (czesc 4.3)</h4>\n<p>Fragment 4.3 opisuje, w JAKI SPOSOB zywnosc trafia do potrzebujacych:</p>\n<blockquote>&quot;Los Bancos de Alimentos no entregan los alimentos recogidos directamente a personas particulares, sino que los reparten unicamente a traves de las organizaciones de ayuda social que estan registradas oficialmente por la administracion. Eso contribuye a que su labor sea mas efectiva.&quot;</blockquote>\n<p>→ Wskazowki:</p>\n<ol><li>&quot;no entregan ( ) directamente a personas particulares, sino que los reparten ( ) a traves de las organizaciones&quot; = nie wydaja bezposrednio osobom prywatnym, lecz rozdzielaja przez organizacje - to opis MECHANIZMU dystrybucji.</li><li>Czasowniki &quot;entregar&quot; (wydawac) i &quot;repartir&quot; (rozdzielac) to slowa-klucze dla naglowka B (<em>distribuyen</em>).</li><li>Akapit wyjasnia kanal dystrybucji (przez zarejestrowane organizacje pomocy spolecznej), czyli odpowiada na pytanie <em>Como?</em>.</li></ol>\n<p>→ Wniosek: akapit opisuje sposob dystrybucji zywnosci → <strong>B</strong>.</p>\n<h4>Sposob 2 - eliminacja pozostalych naglowkow</h4>\n<p>| Naglowek | Temat | Dlaczego nie pasuje |<br>| A | geneza pomyslu | brak historii |<br>| <strong>B</strong> | <strong>jak dystrybuuja zywnosc</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - &quot;reparten a traves de las organizaciones&quot; |<br>| C | powody przekazywania zywnosci | to powod akapitu 4.2, nie ten fragment |<br>| D | problemy administracyjne | &quot;registradas oficialmente por la administracion&quot; to warunek dystrybucji, nie problem |<br>| E | wymagania dla wolontariuszy | brak mowy o wolontariuszach |<br>| F | jak wolontariusze moga uczestniczyc | brak mowy o wolontariuszach |</p>\n<p>Pulapka D: wzmianka o &quot;administracion&quot; (organizacje zarejestrowane przez administracje) moze sugerowac watek administracyjny, ale akapit opisuje sposob przekazywania, a nie trudnosci biurokratyczne.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):<br>- 1 pkt - odpowiedz <strong>B</strong><br>- 0 pkt - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac: naglowek z &quot;Como distribuyen?&quot; laczy sie z akapitem o czasownikach <em>repartir / entregar</em> i kanalach przekazywania - tu zywnosc idzie przez zarejestrowane organizacje pomocy spolecznej.</p>\n<p><strong>4.4.</strong> ## Poprawna odpowiedz</p>\n<p><strong>F</strong> - <em>Como pueden participar los voluntarios en las actividades de los Bancos de Alimentos?</em> (Jak wolontariusze moga uczestniczyc w dzialaniach Bankow Zywnosci?)</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza tekstu (czesc 4.4)</h4>\n<p>Fragment 4.4 opisuje rozne formy, w jakich mozna sie zaangazowac jako wolontariusz:</p>\n<blockquote>&quot;Si uno quiere colaborar con un Banco de Alimentos, puede hacerlo de manera permanente u ocasional ocupandose de almacenar, recoger o distribuir alimentos. Tambien puede contribuir de otra forma, organizando una recogida en su empresa o entre sus amigos y familiares.&quot;</blockquote>\n<p>→ Wskazowki:</p>\n<ol><li>&quot;Si uno quiere colaborar ( ) puede hacerlo de manera permanente u ocasional&quot; = jesli ktos chce wspolpracowac, moze to robic stale lub okazjonalnie - to opis MOZLIWOSCI udzialu (naglowek F: <em>Como pueden participar?</em>).</li><li>Wyliczenie aktywnosci: &quot;almacenar, recoger o distribuir alimentos&quot; (magazynowanie, zbieranie, dystrybucja) oraz &quot;organizando una recogida&quot; (organizowanie zbiorki).</li><li>Czasownik &quot;colaborar&quot; / &quot;contribuir&quot; + opis form udzialu = pelne dopasowanie do naglowka F.</li></ol>\n<p>→ Wniosek: akapit opisuje, jak wolontariusze moga sie wlaczyc → <strong>F</strong>.</p>\n<h4>Sposob 2 - eliminacja pozostalych naglowkow (zwlaszcza E)</h4>\n<p>| Naglowek | Temat | Dlaczego nie pasuje |<br>| A | geneza pomyslu | brak historii |<br>| B | jak dystrybuuja zywnosc | tu mowa o wolontariuszach, nie o systemie dystrybucji Banku |<br>| C | powody przekazywania zywnosci | brak wyliczenia przyczyn oddawania zywnosci |<br>| D | problemy administracyjne | brak watku trudnosci biurokratycznych |<br>| E | wymagania, jakie trzeba spelnic, by zostac wolontariuszem | akapit NIE wymienia warunkow/requisitos - opisuje FORMY udzialu, nie kryteria przyjecia |<br>| <strong>F</strong> | <strong>jak wolontariusze moga uczestniczyc</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - &quot;puede hacerlo de manera permanente u ocasional&quot;, lista aktywnosci |</p>\n<p>Pulapka E vs F: oba dotycza wolontariuszy, ale E pyta o WYMAGANIA (requisitos), a fragment 4.4 opisuje SPOSOBY zaangazowania (almacenar, recoger, organizar una recogida) - to naglowek F.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):<br>- 1 pkt - odpowiedz <strong>F</strong><br>- 0 pkt - odpowiedz niepoprawna albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac: rozroznij naglowki E i F. E = wymagania (jakie warunki spelnic), F = formy udzialu (co konkretnie mozna robic). Fragment 4.4 wylicza aktywnosci, wiec to F. Niewykorzystane (dodatkowe) naglowki w calym zadaniu 4 to D i E.</p>"}]}