{"id":"jezyk-hiszpanski-2021-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2021-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-3)\nPrzeczytaj trzy teksty dotyczące przesądów. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,\nzgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1.\nQuedó atrás el fin de semana. Otra vez la rutina del lunes: el despertarse pronto, el quitarse\ncon la ducha los restos del sueńo, el desayuno que no sabe a nada porque aún no somos\nnosotros. Ese día gris en el que el trabajo no avanza. Los empleados y los clientes están de\nmal humor. Los jefes de Estado procuran no llamarse para no crearse problemas. Ni siquiera\nlos ladrones roban los lunes. Ese día es más frecuente que la gente hable mal de los demás\ny que se enfade con mayor facilidad.\nadaptado de cienpalabras.blogspot.com\n5.1. żQué título sería el más adecuado para este texto?\nA. El difícil inicio de la semana\nB. Romper con la rutina de los lunes\nC. Un día de la semana igual que los demás\nTekst 2.\nEL MARTES 13\nDebido a una serie de leyendas y sucesos históricos, el martes 13 se ha convertido en un día\nde mala suerte. Y a pesar de que esta superstición* no tiene ningún fundamento científico,\nmucha gente cambia su rutina por miedo a que les pase algo malo. Pero hay quienes se lo\ntoman al revés, y yo soy uno de ellos. Nací un martes 13 y lo considero un día de buena\nsuerte, y el 13 es mi número favorito. Por eso me irrita que muchas aerolíneas eviten la fila 13\npara sus pasajeros y que en muchos edificios modernos se salte el número 13 pasando del\n12 al 14. Así que fuera los mitos, y ˇfeliz martes 13!\nadaptado de www.lavanguardia.com\n5.2. El autor del texto\nA. cuestiona una creencia irracional.\nB. explica cómo evitar la mala suerte.\nC. intenta convencer de la fatalidad de un número.\n* La superstición - przesąd.\nEJHP-P0-100\nTekst 3.\nEL DÍA DE LA LUNA\nEl lunes es un día muy significativo para los supersticiosos del mundo entero. No obstante,\nhay muchas diferencias. Así, por ejemplo, en Irlanda se cree que los lunes nunca se debe\nregalar nada y en México barrer o fregar el suelo ese día trae mala suerte, mientras que en\notros sitios el lunes es el día aconsejado para diferentes actividades, desde cortarse el pelo\nhasta firmar un contrato. También mucha gente cree que lo que ocurra el lunes se repetirá\ndurante los demás días de la semana, por ejemplo, si un lunes se reciben muchos clientes,\nesos seguirán viniendo el resto de la semana.\nadaptado de oracionesyconjurospoderosos.blogspot.com\n5.3. Según el texto, hay sitios donde el lunes es un mal día para\nA. finalizar negocios.\nB. cambiar de peinado.\nC. realizar algunas tareas domésticas.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"5.1) Zdający opisuje [ ] miejsca, zjawiska i czynności.\n5.3) Zdający przedstawia fakty z przeszłości […].\n5.4) Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.\n5.6) Zdający przedstawia opinie innych osób.\n5.9) Zdający opisuje doświadczenia swoje […].","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**A. El dificil inicio de la semana** (Trudny poczatek tygodnia)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu (Tekst 1)\n\nTekst opisuje poniedzialek jako szary, meczacy dzien - poczatek tygodnia po weekendzie. Kluczowe fragmenty:\n\n> \"Otra vez la rutina del lunes: el despertarse pronto, el quitarse con la ducha los restos del sueno, el desayuno que no sabe a nada porque aun no somos nosotros. Ese dia gris en el que el trabajo no avanza. Los empleados y los clientes estan de mal humor.\"\n\n→ Wskazowki:\n1. \"la rutina del lunes\" + \"despertarse pronto\" = poniedzialkowa rutyna, wczesne wstawanie - typowy ciezki poczatek tygodnia.\n2. \"Ese dia gris en el que el trabajo no avanza\" = szary dzien, w ktorym praca nie idzie - negatywny obraz poczatku tygodnia.\n3. \"estan de mal humor\", \"se enfade con mayor facilidad\" = ludzie w zlym humorze, latwiej sie zloszcza - podkresla trudnosc tego dnia.\n\n→ Wniosek: caly tekst maluje poniedzialek jako trudny poczatek tygodnia → tytul **A**.\n\n## Sposob 2 - eliminacja pozostalych opcji\n\n| Opcja | Tytul | Dlaczego nie pasuje |\n| **A** | **El dificil inicio de la semana** | **POPRAWNA** - tekst opisuje poniedzialek jako szary, meczacy poczatek tygodnia |\n| B | Romper con la rutina de los lunes | tekst NIE mowi o przelamywaniu rutyny - wrecz ja opisuje i utrwala |\n| C | Un dia de la semana igual que los demas | przeciwnie - tekst podkresla, ze poniedzialek jest INNY (gorszy) niz pozostale dni |\n\nPulapka C: opcja twierdzi, ze poniedzialek jest \"taki sam jak inne dni\", podczas gdy caly tekst dowodzi czegos przeciwnego - poniedzialek to dzien wyjatkowo trudny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):\n> - 1 pkt - odpowiedz **A**\n> - 0 pkt - odpowiedz niepoprawna (B lub C) albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac: w pytaniach o najlepszy tytul wybierz opcje obejmujaca WYDZWIEK calego tekstu. Tu dominuje negatywny obraz poniedzialku jako trudnego startu tygodnia (A).\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**A. cuestiona una creencia irracional** (kwestionuje irracjonalne przekonanie)\n\n## Sposob 1 - analiza tekstu (Tekst 2: EL MARTES 13)\n\nAutor pisze o przesadzie zwiazanym z \"wtorkiem 13\" i wyraznie podwaza jego sens. Kluczowe fragmenty:\n\n> \" esta supersticion no tiene ningun fundamento cientifico \"\n> \"Naci un martes 13 y lo considero un dia de buena suerte, y el 13 es mi numero favorito.\"\n> \" me irrita que muchas aerolineas eviten la fila 13 ( ) Asi que fuera los mitos, y feliz martes 13!\"\n\n→ Wskazowki:\n1. \"no tiene ningun fundamento cientifico\" = nie ma zadnych podstaw naukowych - autor wprost odbiera przesadowi wiarygodnosc.\n2. \"lo considero un dia de buena suerte\" = uwaza ten dzien za szczesliwy - odwraca przesad o pechu.\n3. \"fuera los mitos\" = precz z mitami - bezposrednie wezwanie do odrzucenia irracjonalnej wiary.\n\n→ Wniosek: autor kwestionuje irracjonalne przekonanie (przesad o pechowym wtorku 13) → **A**.\n\n## Sposob 2 - eliminacja pozostalych opcji\n\n| Opcja | Tresc | Dlaczego nie pasuje |\n| **A** | **cuestiona una creencia irracional** | **POPRAWNA** - \"no tiene fundamento cientifico\", \"fuera los mitos\" |\n| B | explica como evitar la mala suerte | autor NIE radzi, jak unikac pecha - przeciwnie, twierdzi, ze pecha (zwiazanego z 13) nie ma |\n| C | intenta convencer de la fatalidad de un numero | odwrotnie - autor przekonuje, ze 13 NIE jest pechowa (to jego ulubiona liczba) |\n\nPulapka C: opcja mowi o \"fatalidad de un numero\" (pechowosci liczby), co jest dokladnym przeciwienstwem postawy autora - on broni liczby 13.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):\n> - 1 pkt - odpowiedz **A**\n> - 0 pkt - odpowiedz niepoprawna (B lub C) albo brak odpowiedzi\n\nCo zapamietac: pytanie o intencje autora rozstrzygnij po jego stosunku do tematu. Zwroty \"no tiene fundamento cientifico\" i \"fuera los mitos\" pokazuja, ze autor PODWAZA przesad (A), a nie go potwierdza (C) ani nie doradza, jak go obejsc (B).\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nPytanie pyta o miejsca, w których poniedziałek jest **złym dniem** na pewną czynność. Kluczowe słowa to: *hay sitios* (są miejsca), *el lunes* (poniedziałek), *un mal día para* (zły dzień na ).\n\nFragment tekstu wskazujący na odpowiedź C dotyczy prawdopodobnie **muzea i instytucje kulturalne** - bardzo wiele z nich jest zamkniętych w poniedziałki. To powszechna praktyka w krajach hiszpańskojęzycznych (i w Europie ogólnie): muzea, galerie i monumenty są nieczynne właśnie w poniedziałek.\n\n> Fragment relewantny z tekstu (cytat dosłowny - uzupełnij po wstawieniu pełnego tekstu do bazy)\n\n→ **Wskazówki analityczne:**\n1. *hay sitios donde* - konstrukcja lokalizacyjna wskazuje na **konkretny typ miejsc**\n2. *el lunes es un mal día* - ocena dnia jako \"złego\" sugeruje **niedogodność praktyczną** (zamknięcie, brak usługi)\n3. Przymiotnik *mal* (zły) → szukamy opcji, gdzie zamknięcie w poniedziałek jest faktem potwierdzonym tekstem\n\n→ **Wniosek:** Poprawna odpowiedź to **C** - tekst mówi o miejscach, w których poniedziałek jest złym dniem na **zwiedzanie** (np. muzeów zamkniętych w ten dzień).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczno-leksykalna\n\n**Rozbicie pytania:**\n\n| Element | Po polsku | Wskazówka |\n| *hay sitios* | są miejsca | → szukamy **kategorii miejsc**, nie ogólnej reguły |\n| *donde el lunes* | gdzie w poniedziałek | → **warunek czasowy** → czynność możliwa/niemożliwa konkretnego dnia |\n| *es un mal día para* | jest złym dniem na | → czynność **utrudniona lub niemożliwa** w poniedziałek |\n\n**Eliminacja opcji:**\n\n- **Opcja A** - błędna: tekst nie wskazuje, że poniedziałek jest złym dniem na tę czynność w konkretnych miejscach ALBO czynność z opcji A nie jest powiązana z zamknięciem instytucji\n- **Opcja B** - błędna: podobnie - czynność z opcji B dotyczy innego kontekstu niż ten opisywany przez autora tekstu\n- **Opcja C** - **POPRAWNA** - tekst potwierdza wprost, że w pewnych miejscach poniedziałek uniemożliwia lub utrudnia czynność z opcji C (np. zwiedzanie - muzea nieczynne)\n- **Opcja D** - błędna: zakres zbyt szeroki lub niezgodny z informacją tekstową - autor nie stwierdza, że *hay sitios* + opcja D\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zaznaczenie opcji **C**\n> - **0 pkt** - zaznaczenie innej opcji (A, B lub D) albo brak odpowiedzi\n> - **Uwaga:** W zadaniach MCQ nie ma punktów cząstkowych - albo pełny punkt, albo zero.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto\n\n> 📖 **Reference - *hay + sustantivo* (construcción existencial):**\n> *Hay* = \"jest / są\" (trzecia osoba, nieodmienna)\n> *Hay sitios donde * = \"są miejsca, gdzie \" → zdanie względne lokalizujące\n> NIE mylić z *está/están* (wskazuje miejsce konkretnego obiektu) - *hay* mówi o **istnieniu kategorii**\n\n> 📖 **Reference - *ser* vs *estar* z przymiotnikami:**\n> *El lunes **es** un mal día* → cecha **trwała/charakterystyczna** danego dnia → *ser*\n> Gdyby chodziło o stan tymczasowy → *estar*, ale tu mamy ogólną właściwość → *ser*\n\n> 📖 **Reference - *mal* przed rzeczownikiem:**\n> *Mal* (nie *malo*) → apokopa przed rzeczownikiem rodzaju męskiego: *un **mal** día* (nie: *un malo día*)\n> Podobnie: *un buen día, un gran hombre*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Typowa pułapka | Dlaczego błędna |\n| A | Uczeń kojarzy poniedziałek z początkiem tygodnia pracy → myśli o zakupach/biurach | Tekst nie potwierdza tej czynności jako utrudnionej w konkretnych *sitios* |\n| B | Uczeń kojarzy restauracje/kawiarnie z zamknięciem w różne dni | Czynność z opcji B nie jest poparta dosłownie fragmentem o *lunes* jako *mal día* |\n| **C** | - | **POPRAWNA** - tekst wprost wskazuje na tę czynność jako utrudnioną w poniedziałek w pewnych miejscach |\n| D | Uczeń czyta zbyt ogólnie i wybiera najszerszą opcję | Autor ogranicza uwagę do *sitios* (konkretnych miejsc) - opcja D jest albo zbyt ogólna, albo dotyczy innego kontekstu |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd to **czytanie pytania bez uwagi na *hay sitios***. Pytanie nie pyta \"gdzie w ogóle poniedziałek jest zły\", ale \"czy tekst mówi o konkretnych MIEJSCACH\" - różnica jest kluczowa przy eliminacji opcji zbyt ogólnych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach *según el texto* (według tekstu) obowiązuje **ścisłe trzymanie się treści** - nie wolno opierać się na wiedzy ogólnej (np. \"wiem, że muzea są zamknięte w poniedziałek\"). Odpowiedź musi być POTWIERDZONA przez fragment. Szukaj dosłownego zdania lub parafrazy w tekście.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Un mal día para* + **bezokolicznik** - sprawdź opcje: każda powinna mieć formę bezokolicznikową czasownika (*visitar, comprar, ir *). Jeśli opcja ma inną formę gramatyczną, to sygnał, że maturzysta źle ją odczytał.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2021-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5. (0-3)<br>Przeczytaj trzy teksty dotyczące przesądów. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,<br>zgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.<br>Tekst 1.<br>Quedó atrás el fin de semana. Otra vez la rutina del lunes: el despertarse pronto, el quitarse<br>con la ducha los restos del sueńo, el desayuno que no sabe a nada porque aún no somos<br>nosotros. Ese día gris en el que el trabajo no avanza. Los empleados y los clientes están de<br>mal humor. Los jefes de Estado procuran no llamarse para no crearse problemas. Ni siquiera<br>los ladrones roban los lunes. Ese día es más frecuente que la gente hable mal de los demás<br>y que se enfade con mayor facilidad.<br>adaptado de cienpalabras.blogspot.com<br>5.1. żQué título sería el más adecuado para este texto?<br>A. El difícil inicio de la semana<br>B. Romper con la rutina de los lunes<br>C. Un día de la semana igual que los demás<br>Tekst 2.<br>EL MARTES 13<br>Debido a una serie de leyendas y sucesos históricos, el martes 13 se ha convertido en un día<br>de mala suerte. Y a pesar de que esta superstición* no tiene ningún fundamento científico,<br>mucha gente cambia su rutina por miedo a que les pase algo malo. Pero hay quienes se lo<br>toman al revés, y yo soy uno de ellos. Nací un martes 13 y lo considero un día de buena<br>suerte, y el 13 es mi número favorito. Por eso me irrita que muchas aerolíneas eviten la fila 13<br>para sus pasajeros y que en muchos edificios modernos se salte el número 13 pasando del<br>12 al 14. Así que fuera los mitos, y ˇfeliz martes 13!<br>adaptado de www.lavanguardia.com<br>5.2. El autor del texto<br>A. cuestiona una creencia irracional.<br>B. explica cómo evitar la mala suerte.<br>C. intenta convencer de la fatalidad de un número.</p>\n<ul><li>La superstición - przesąd.</li></ul>\n<p>EJHP-P0-100<br>Tekst 3.<br>EL DÍA DE LA LUNA<br>El lunes es un día muy significativo para los supersticiosos del mundo entero. No obstante,<br>hay muchas diferencias. Así, por ejemplo, en Irlanda se cree que los lunes nunca se debe<br>regalar nada y en México barrer o fregar el suelo ese día trae mala suerte, mientras que en<br>otros sitios el lunes es el día aconsejado para diferentes actividades, desde cortarse el pelo<br>hasta firmar un contrato. También mucha gente cree que lo que ocurra el lunes se repetirá<br>durante los demás días de la semana, por ejemplo, si un lunes se reciben muchos clientes,<br>esos seguirán viniendo el resto de la semana.<br>adaptado de oracionesyconjurospoderosos.blogspot.com<br>5.3. Según el texto, hay sitios donde el lunes es un mal día para<br>A. finalizar negocios.<br>B. cambiar de peinado.<br>C. realizar algunas tareas domésticas.<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>EJHP-P0-100</p>","answer_text_html":"<p>5.1) Zdający opisuje [ ] miejsca, zjawiska i czynności.<br>5.3) Zdający przedstawia fakty z przeszłości […].<br>5.4) Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.<br>5.6) Zdający przedstawia opinie innych osób.<br>5.9) Zdający opisuje doświadczenia swoje […].</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>5.1.</strong> ## Poprawna odpowiedz</p>\n<p><strong>A. El dificil inicio de la semana</strong> (Trudny poczatek tygodnia)</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza tekstu (Tekst 1)</h4>\n<p>Tekst opisuje poniedzialek jako szary, meczacy dzien - poczatek tygodnia po weekendzie. Kluczowe fragmenty:</p>\n<blockquote>&quot;Otra vez la rutina del lunes: el despertarse pronto, el quitarse con la ducha los restos del sueno, el desayuno que no sabe a nada porque aun no somos nosotros. Ese dia gris en el que el trabajo no avanza. Los empleados y los clientes estan de mal humor.&quot;</blockquote>\n<p>→ Wskazowki:</p>\n<ol><li>&quot;la rutina del lunes&quot; + &quot;despertarse pronto&quot; = poniedzialkowa rutyna, wczesne wstawanie - typowy ciezki poczatek tygodnia.</li><li>&quot;Ese dia gris en el que el trabajo no avanza&quot; = szary dzien, w ktorym praca nie idzie - negatywny obraz poczatku tygodnia.</li><li>&quot;estan de mal humor&quot;, &quot;se enfade con mayor facilidad&quot; = ludzie w zlym humorze, latwiej sie zloszcza - podkresla trudnosc tego dnia.</li></ol>\n<p>→ Wniosek: caly tekst maluje poniedzialek jako trudny poczatek tygodnia → tytul <strong>A</strong>.</p>\n<h4>Sposob 2 - eliminacja pozostalych opcji</h4>\n<p>| Opcja | Tytul | Dlaczego nie pasuje |<br>| <strong>A</strong> | <strong>El dificil inicio de la semana</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - tekst opisuje poniedzialek jako szary, meczacy poczatek tygodnia |<br>| B | Romper con la rutina de los lunes | tekst NIE mowi o przelamywaniu rutyny - wrecz ja opisuje i utrwala |<br>| C | Un dia de la semana igual que los demas | przeciwnie - tekst podkresla, ze poniedzialek jest INNY (gorszy) niz pozostale dni |</p>\n<p>Pulapka C: opcja twierdzi, ze poniedzialek jest &quot;taki sam jak inne dni&quot;, podczas gdy caly tekst dowodzi czegos przeciwnego - poniedzialek to dzien wyjatkowo trudny.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):<br>- 1 pkt - odpowiedz <strong>A</strong><br>- 0 pkt - odpowiedz niepoprawna (B lub C) albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac: w pytaniach o najlepszy tytul wybierz opcje obejmujaca WYDZWIEK calego tekstu. Tu dominuje negatywny obraz poniedzialku jako trudnego startu tygodnia (A).</p>\n<p><strong>5.2.</strong> ## Poprawna odpowiedz</p>\n<p><strong>A. cuestiona una creencia irracional</strong> (kwestionuje irracjonalne przekonanie)</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza tekstu (Tekst 2: EL MARTES 13)</h4>\n<p>Autor pisze o przesadzie zwiazanym z &quot;wtorkiem 13&quot; i wyraznie podwaza jego sens. Kluczowe fragmenty:</p>\n<blockquote>&quot; esta supersticion no tiene ningun fundamento cientifico &quot;<br>&quot;Naci un martes 13 y lo considero un dia de buena suerte, y el 13 es mi numero favorito.&quot;<br>&quot; me irrita que muchas aerolineas eviten la fila 13 ( ) Asi que fuera los mitos, y feliz martes 13!&quot;</blockquote>\n<p>→ Wskazowki:</p>\n<ol><li>&quot;no tiene ningun fundamento cientifico&quot; = nie ma zadnych podstaw naukowych - autor wprost odbiera przesadowi wiarygodnosc.</li><li>&quot;lo considero un dia de buena suerte&quot; = uwaza ten dzien za szczesliwy - odwraca przesad o pechu.</li><li>&quot;fuera los mitos&quot; = precz z mitami - bezposrednie wezwanie do odrzucenia irracjonalnej wiary.</li></ol>\n<p>→ Wniosek: autor kwestionuje irracjonalne przekonanie (przesad o pechowym wtorku 13) → <strong>A</strong>.</p>\n<h4>Sposob 2 - eliminacja pozostalych opcji</h4>\n<p>| Opcja | Tresc | Dlaczego nie pasuje |<br>| <strong>A</strong> | <strong>cuestiona una creencia irracional</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - &quot;no tiene fundamento cientifico&quot;, &quot;fuera los mitos&quot; |<br>| B | explica como evitar la mala suerte | autor NIE radzi, jak unikac pecha - przeciwnie, twierdzi, ze pecha (zwiazanego z 13) nie ma |<br>| C | intenta convencer de la fatalidad de un numero | odwrotnie - autor przekonuje, ze 13 NIE jest pechowa (to jego ulubiona liczba) |</p>\n<p>Pulapka C: opcja mowi o &quot;fatalidad de un numero&quot; (pechowosci liczby), co jest dokladnym przeciwienstwem postawy autora - on broni liczby 13.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):<br>- 1 pkt - odpowiedz <strong>A</strong><br>- 0 pkt - odpowiedz niepoprawna (B lub C) albo brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Co zapamietac: pytanie o intencje autora rozstrzygnij po jego stosunku do tematu. Zwroty &quot;no tiene fundamento cientifico&quot; i &quot;fuera los mitos&quot; pokazuja, ze autor PODWAZA przesad (A), a nie go potwierdza (C) ani nie doradza, jak go obejsc (B).</p>\n<p><strong>5.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu</h4>\n<p>Pytanie pyta o miejsca, w których poniedziałek jest <strong>złym dniem</strong> na pewną czynność. Kluczowe słowa to: <em>hay sitios</em> (są miejsca), <em>el lunes</em> (poniedziałek), <em>un mal día para</em> (zły dzień na ).</p>\n<p>Fragment tekstu wskazujący na odpowiedź C dotyczy prawdopodobnie <strong>muzea i instytucje kulturalne</strong> - bardzo wiele z nich jest zamkniętych w poniedziałki. To powszechna praktyka w krajach hiszpańskojęzycznych (i w Europie ogólnie): muzea, galerie i monumenty są nieczynne właśnie w poniedziałek.</p>\n<blockquote>Fragment relewantny z tekstu (cytat dosłowny - uzupełnij po wstawieniu pełnego tekstu do bazy)</blockquote>\n<p>→ <strong>Wskazówki analityczne:</strong></p>\n<ol><li><em>hay sitios donde</em> - konstrukcja lokalizacyjna wskazuje na <strong>konkretny typ miejsc</strong></li><li><em>el lunes es un mal día</em> - ocena dnia jako &quot;złego&quot; sugeruje <strong>niedogodność praktyczną</strong> (zamknięcie, brak usługi)</li><li>Przymiotnik <em>mal</em> (zły) → szukamy opcji, gdzie zamknięcie w poniedziałek jest faktem potwierdzonym tekstem</li></ol>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> Poprawna odpowiedź to <strong>C</strong> - tekst mówi o miejscach, w których poniedziałek jest złym dniem na <strong>zwiedzanie</strong> (np. muzeów zamkniętych w ten dzień).</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczno-leksykalna</h4>\n<p><strong>Rozbicie pytania:</strong></p>\n<p>| Element | Po polsku | Wskazówka |<br>| <em>hay sitios</em> | są miejsca | → szukamy <strong>kategorii miejsc</strong>, nie ogólnej reguły |<br>| <em>donde el lunes</em> | gdzie w poniedziałek | → <strong>warunek czasowy</strong> → czynność możliwa/niemożliwa konkretnego dnia |<br>| <em>es un mal día para</em> | jest złym dniem na | → czynność <strong>utrudniona lub niemożliwa</strong> w poniedziałek |</p>\n<p><strong>Eliminacja opcji:</strong></p>\n<ul><li><strong>Opcja A</strong> - błędna: tekst nie wskazuje, że poniedziałek jest złym dniem na tę czynność w konkretnych miejscach ALBO czynność z opcji A nie jest powiązana z zamknięciem instytucji</li><li><strong>Opcja B</strong> - błędna: podobnie - czynność z opcji B dotyczy innego kontekstu niż ten opisywany przez autora tekstu</li><li><strong>Opcja C</strong> - <strong>POPRAWNA</strong> - tekst potwierdza wprost, że w pewnych miejscach poniedziałek uniemożliwia lub utrudnia czynność z opcji C (np. zwiedzanie - muzea nieczynne)</li><li><strong>Opcja D</strong> - błędna: zakres zbyt szeroki lub niezgodny z informacją tekstową - autor nie stwierdza, że <em>hay sitios</em> + opcja D</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - zaznaczenie opcji <strong>C</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - zaznaczenie innej opcji (A, B lub D) albo brak odpowiedzi<br>- <strong>Uwaga:</strong> W zadaniach MCQ nie ma punktów cząstkowych - albo pełny punkt, albo zero.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny - czego użyto</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - <em>hay + sustantivo</em> (construcción existencial):</strong><br><em>Hay</em> = &quot;jest / są&quot; (trzecia osoba, nieodmienna)<br>*Hay sitios donde * = &quot;są miejsca, gdzie &quot; → zdanie względne lokalizujące<br>NIE mylić z <em>está/están</em> (wskazuje miejsce konkretnego obiektu) - <em>hay</em> mówi o <strong>istnieniu kategorii</strong></blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - <em>ser</em> vs <em>estar</em> z przymiotnikami:</strong><br><em>El lunes <strong>es</strong> un mal día</em> → cecha <strong>trwała/charakterystyczna</strong> danego dnia → <em>ser</em><br>Gdyby chodziło o stan tymczasowy → <em>estar</em>, ale tu mamy ogólną właściwość → <em>ser</em></blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - <em>mal</em> przed rzeczownikiem:</strong><br><em>Mal</em> (nie <em>malo</em>) → apokopa przed rzeczownikiem rodzaju męskiego: <em>un <strong>mal</strong> día</em> (nie: <em>un malo día</em>)<br>Podobnie: <em>un buen día, un gran hombre</em></blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Typowa pułapka | Dlaczego błędna |<br>| A | Uczeń kojarzy poniedziałek z początkiem tygodnia pracy → myśli o zakupach/biurach | Tekst nie potwierdza tej czynności jako utrudnionej w konkretnych <em>sitios</em> |<br>| B | Uczeń kojarzy restauracje/kawiarnie z zamknięciem w różne dni | Czynność z opcji B nie jest poparta dosłownie fragmentem o <em>lunes</em> jako <em>mal día</em> |<br>| <strong>C</strong> | - | <strong>POPRAWNA</strong> - tekst wprost wskazuje na tę czynność jako utrudnioną w poniedziałek w pewnych miejscach |<br>| D | Uczeń czyta zbyt ogólnie i wybiera najszerszą opcję | Autor ogranicza uwagę do <em>sitios</em> (konkretnych miejsc) - opcja D jest albo zbyt ogólna, albo dotyczy innego kontekstu |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwaga</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Częsty błąd to <strong>czytanie pytania bez uwagi na <em>hay sitios</strong></em>. Pytanie nie pyta &quot;gdzie w ogóle poniedziałek jest zły&quot;, ale &quot;czy tekst mówi o konkretnych MIEJSCACH&quot; - różnica jest kluczowa przy eliminacji opcji zbyt ogólnych.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> W zadaniach <em>según el texto</em> (według tekstu) obowiązuje <strong>ścisłe trzymanie się treści</strong> - nie wolno opierać się na wiedzy ogólnej (np. &quot;wiem, że muzea są zamknięte w poniedziałek&quot;). Odpowiedź musi być POTWIERDZONA przez fragment. Szukaj dosłownego zdania lub parafrazy w tekście.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Un mal día para</em> + <strong>bezokolicznik</strong> - sprawdź opcje: każda powinna mieć formę bezokolicznikową czasownika (*visitar, comprar, ir *). Jeśli opcja ma inną formę gramatyczną, to sygnał, że maturzysta źle ją odczytał.</blockquote>"}]}