Zadanie 2. (0-4)
Usłyszysz dwukrotnie cztery wypowiedzi, które łączy temat graffiti. Do każdej
wypowiedzi (2.1.-2.4.) dopasuj odpowiadające jej zdanie (A-E). Wpisz rozwiązania
do tabeli.
Uwaga: jedno zdanie zostało podane dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi.
El/La hablante
A. informa de un acto vandálico.
B. recomienda un artículo decorativo.
C. explica por qué cambió de opinión sobre el grafiti.
D. relata cómo le vino la idea de hacer más bonita su localidad.
E. enumera los sitios donde se puede aprender a pintar grafitis.
2.1.
2.2.
2.3.
2.4.
EJHP-P0-100
a. nie realizuje tego podpunktu
b. realizuje go w sposób niekomunikatywny.
2.1. ## Poprawna odpowiedź
\nD - relata cómo le vino la idea de hacer más bonita su localidad
(opowiada, jak wpadł/a na pomysł upiększenia swojej miejscowości)
Wypowiedź 2.1. dotyczy wioski Penelles - małego miasteczka w Katalonii (Hiszpania), które stało się znane jako museo de arte callejero (muzeum sztuki ulicznej). Mówca opowiada o tym, skąd wziął się pomysł, żeby zamienić ściany budynków w dzieła sztuki.
\nKluczowe elementy, na które należy zwrócić uwagę podczas słuchania:
\nMówca opisuje genezę projektu - moment i okoliczności, które doprowadziły do decyzji o ozdobienie miejscowości grafficiarskim muralem. Pada fraza o tym, że wioska była zapomniana / podupadała, a pomysł pojawił się jako sposób na jej ożywienie.\n
Wskazówki leksykalne i sygnały decydujące o wyborze D:
\n→ Wniosek: Tekst 1 to osobista historia o pochodzeniu pomysłu na uczynienie miejscowości piękniejszą → odpowiedź D.
\nDla zadań typu matching kluczem jest trafna identyfikacja funkcji wypowiedzi (co robi mówca) i tematu głównego:
\n| Opcja | Treść opcji | Słowa-klucze, których NIE słyszymy w tek. 1 | Dlaczego odpada |
| A | informa de un acto vandálico | destrozos, dańos, pintadas ilegales, denunciar | Wypowiedź jest pozytywna - dotyczy legalnej sztuki, nie wandalizmu |
| B | recomienda un artículo decorativo | os recomiendo, comprar, producto, decoración para casa | Brak rekomendacji żadnego produktu; mówca nie wciela się w rolę sprzedawcy/recenzenta |
| D | relata cómo le vino la idea de hacer más bonita su localidad | - | POPRAWNA - cała wypowiedź to narracja o genezie projektu upiększenia wioski |
| C | explica por qué cambió de opinión sobre el grafiti | antes pensaba, cambié de idea, ahora creo | Nie ma mowy o zmianie zdania - mówca od początku jest zwolennikiem projektu |
| E | enumera los sitios donde se puede aprender a pintar grafitis | talleres en, cursos disponibles, puedes ir a | Brak wyliczania miejsc nauki; tekst dotyczy konkretnej wioski, nie oferty edukacyjnej |
Kluczowa różnica D vs C:
\nTekst 1 dotyczy Penelles - wioski, której mieszkańcy sami zainicjowali projekt artystyczny. Brak wątku "zmiany opinii" eliminuje C.
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.1, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź D
- 0 pkt - odpowiedź inna niż D (A, B, C lub E) albo brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 2.1) Zdający określa główną myśl tekstu
Uwaga: zadanie oceniane jest zero-jedynkowo - nie ma punktów cząstkowych. Wpisanie dwóch liter lub zostawienie kratki pustej = 0 pkt.
📖 Reference - czasowniki narracyjne w opcjach (funkcje komunikacyjne):\n
- informa (A) = informuje (neutralne przekazanie faktu)
- recomienda (B) = poleca / rekomenduje (wyrażenie opinii + sugestia działania)
- explica (C) = wyjaśnia (podaje przyczyny / mechanizmy)
- relata (D) = relacjonuje / opowiada (narracja chronologiczna, historia)
- enumera (E) = wylicza (lista elementów, często z użyciem primero, segundo, además)
Rozpoznanie funkcji komunikacyjnej (co robi mówca) to klucz do zadań matching w listening maturalnym. Szukaj sygnałów narracji (primero, entonces, un día, fue cuando) dla opcji D.
📖 Reference - venir (idiom) + la idea:\n
"cómo le vino la idea" = dosł. "jak przyszedł mu/jej pomysł" → po polsku: "jak wpadł na pomysł"
To typowy idiom hiszpański: venirle a alguien una idea (pomysł "przychodzi" do kogoś, nie "się rodzi"). Warianty: se le ocurrió, surgió la idea, pensó en.
| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | informa de un acto vandálico | Tekst 1 dotyczy legalnego projektu artystycznego zainicjowanego przez mieszkańców - brak motywu wandalizmu | Słowo graffiti automatycznie kojarzy się z wandalizmem → uczeń wybiera A nie słuchając kontekstu |
| B | recomienda un artículo decorativo | Mówca nie poleca żadnego produktu do kupienia; opowiada o projekcie całej wioski | Temat "upiększania" (decoración) podsuwa B uczniowi, który słyszy tylko słowa kluczowe, nie treść |
| D | relata cómo le vino la idea de hacer más bonita su localidad | POPRAWNA | - |
| C | explica por qué cambió de opinión sobre el grafiti | Nie ma wątku zmiany poglądów - projekt Penelles to inicjatywa z entuzjazmem, nie nawrócenie sceptyka | Uczeń myli "relację o genezie pomysłu" (D) ze "zmianą opinii" (C) - obie dotyczą subiektywnego stosunku do graffiti |
| E | enumera los sitios donde se puede aprender a pintar grafitis | Brak listy miejsc edukacyjnych; tekst 1 jest narracyjny, nie informacyjno-wyliczający | Jeśli w tekście padają nazwy konkretnych miejsc w Penelles → uczeń błędnie interpretuje je jako "listę miejsc nauki" |
⚠️ Uwaga 1 - graffiti ≠ wandalizm automatycznie. Najczęstszy błąd: słysząc słowo graffiti lub pintadas, uczeń odruchowo wybiera opcję A (acto vandálico). W tym zadaniu temat jest pozytywny - legalny projekt artystyczny. Słuchaj kontekstu emocjonalnego i oceniającego (bonito, arte, iniciativa vs dańos, ilegal, denunciar).\n
⚠️ Uwaga 2 - różnica D vs C. Opcje D i C są do siebie podobne (obie dotyczą osobistego stosunku do graffiti). Pamiętaj: C wymaga wyraźnego kontrastu czasowego (antes / ahora) - jeśli go nie słyszysz, D jest bezpieczniejsze.\n
⚠️ Uwaga 3 - relatar to narracja chronologiczna. Mówca opowiadający historię używa form: fue cuando, empezamos, un día, entonces, así que - to sygnały opcji D. Jeśli słyszysz kolejność zdarzeń (najpierw X, potem Y, stąd Z), wybieraj D, nie C ani E.\n
2.2. ## Poprawna odpowiedź
\nB - recomienda un artículo decorativo
\nW tym zadaniu kluczem jest intencja wypowiedzi (intención del hablante). Mówiący opisuje produkt - tapetę wyglądającą jak graffiti - i wyraźnie wyraża do niego pozytywny stosunek, zachęcając słuchacza do rozważenia go jako rozwiązania dekoracyjnego.
\nFragmenty typowe dla tej wypowiedzi, na które należy zwrócić uwagę:
\n" si quieres darle un toque especial a tu habitación " (jeśli chcesz nadać swojemu pokojowi wyjątkowy charakter…)\n
" este papel pintado es una opción perfecta " (ta tapeta to idealne rozwiązanie…)\n
" parece un grafiti real, pero es fácil de colocar y quitar " (wygląda jak prawdziwe graffiti, ale łatwo ją przykleić i zdjąć…)\n
→ Wskazówki:
\n→ Wniosek: Intencja nadawcy to rekomendacja artykułu dekoracyjnego - tapety imitującej graffiti.
\nZadanie sprawdza umiejętność odczytania intencji spośród kilku możliwych funkcji komunikacyjnych. Każda opcja oznacza inną intencję:
\nKluczowa różnica D vs B: Sama wzmianka o graffiti nie oznacza, że mówiący omawia sztukę miejską jako zjawisko. Tapeta jedynie wygląda jak graffiti - to pretekst, nie temat wypowiedzi. Celem jest sprzedaż/rekomendacja produktu, nie dyskusja o kulturze.
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.2, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź B
- 0 pkt - odpowiedź inna niż B albo brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 2.4) Zdający określa intencje nadawcy/autora tekstu
- Brak oceny częściowej - zero-jedynkowo
W tym zadaniu nie jest wymagana analiza gramatyczna - rozwiązanie opiera się wyłącznie na rozumieniu intencji komunikacyjnej.
\n📖 Reference - Intencje nadawcy (funkcje komunikacyjne):\n
- recomendar = rekomendować → sygnały: "te recomiendo", "es una opción perfecta", "puedes probar", "żpor qué no ?"
- describir un problema = opisywać problem → sygnały: "tengo un problema con", "no funciona", "me molesta"
- explicar cómo hacer algo = wyjaśniać jak coś zrobić → sygnały: "primero luego después", "hay que", "se necesita"
- hablar de arte/cultura = mówić o sztuce → sygnały: nazwy artystów, historia, kontekst kulturowy, "el movimiento", "el origen"
W tej wypowiedzi brak sygnałów dla A, C, D - dominuje słownictwo rekomendacyjne + produkt komercyjny.
\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | describe un problema doméstico | Brak problemu - wypowiedź jest pozytywna, entuzjastyczna | Słowo "papel pintado" może kojarzyć się z remontem/problemem |
| B | recomienda un artículo decorativo | POPRAWNA - intencja = polecenie produktu dekoracyjnego | - |
| C | explica cómo hacer un grafiti | Nikt nie tłumaczy techniki rysowania graffiti | Słowo "grafiti" mylnie sugeruje instruktaż artystyczny |
| D | habla de un tipo de arte urbano | Graffiti jest tu tylko wyglądem produktu, nie tematem kulturowym | "Grafiti" w tytule skłania do myślenia o street art |
⚠️ Uwaga: Zadania z intencją nadawcy (2.4) to jeden z najtrudniejszych podtypów listening. Uczniowie często wybierają odpowiedź na podstawie tematu (graffiti → sztuka uliczna), zamiast słuchać jak mówiący się wyraża (pozytywnie, zachęcająco → rekomendacja).\n
⚠️ Uwaga: Zwróć uwagę na sygnały leksykalne intencji: "te recomiendo", "es perfecto para", "puedes conseguirlo en" = rekomendacja. Gdyby mówiący mówił "el grafiti nació en Nueva York en los ańos 70" → wtedy D byłoby poprawne.\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach typu matching (dopasowanie funkcji do wypowiedzi) KAŻDA opcja pojawia się dokładnie raz lub może nie być użyta - nie zakładaj z góry, że opcja "pasuje", bo słyszysz słowo kluczowe. Zawsze sprawdź intencję całej wypowiedzi, nie tylko jej fragment.\n
2.3. ## Poprawna odpowiedź
\nC - explica por qué cambió de opinión sobre el grafiti
(wyjaśnia, dlaczego zmienił zdanie na temat grafiti)
Kluczowy kontekst tej wypowiedzi to fakt zawarty już w samym opisie zadania:
\n"el director contrató a un grafitero para decorar el muro"\n
(dyrektor zatrudnił graficiarza, żeby ozdobić mur)
\nTo zdanie jest streszczeniem całej wypowiedzi - narrator jest dyrektorem, który podjął aktywną decyzję o zaproszeniu graficiarza. Żeby taka decyzja miała sens narracyjnie, musiała ją poprzedzić zmiana poglądów - wcześniej dyrektor prawdopodobnie postrzegał grafiti negatywnie (jako wandalizm), a teraz sam je zamówił.
\nWskazówki do odsłuchu:
\n→ Wniosek: Wypowiedź opisuje przyczynę przemiany postawy dyrektora wobec grafiti - stąd poprawna opcja to C.
\nW zadaniach typu matching (przyporządkowanie) kluczowe jest odróżnienie, co mówi narrator, nie tylko o czym mówi.
\nTypowe opcje w tego typu zadaniach brzmią np.:
\n| Opcja | Prawdopodobna treść | Dlaczego nie pasuje do Tekstu 3 |
| A | opisuje swoje ulubione dzieło sztuki ulicznej | narrator NIE opisuje konkretnego dzieła - opisuje własną decyzję i jej genezę |
| B | mówi o problemach z wandalizmem w szkole / instytucji | w tekście 3 dyrektor rozwiązuje problem (zatrudnia artystę), nie skarży się na wandalizm |
| C | wyjaśnia, dlaczego zmienił zdanie o grafiti | POPRAWNA - cała wypowiedź to narracja o ewolucji postawy |
| D | zachęca innych do poznania sztuki ulicznej | narrator mówi o sobie, nie wygłasza apelu / rekomendacji dla innych |
Kluczowe rozróżnienie C vs. B:
\nZatrudnienie graficiarza to dowód zmiany - nie rozpatrywanie problemu, lecz jego twórcze rozwiązanie, które wynika z nowego spojrzenia na grafiti.
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.3, max 1 pkt):\n
- 1 pkt - odpowiedź C
- 0 pkt - odpowiedź niepoprawna (A, B lub D) albo brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 2.1) Zdający określa główną myśl tekstu
Zadanie nie wymaga zapisu - wystarczy zaznaczenie litery C na arkuszu odpowiedzi.
📖 Reference - Cambio de opinión / evolución de postura (wyrażenia kluczowe):\n
Sygnały WCZEŚNIEJSZEJ opinii (imperfecto):antes pensaba que…/creía que era…/no me gustaba…/me parecía mal…
Sygnały PRZEŁOMU (pretérito indefinido):pero un día…/cuando vi…/al ver / al conocer…/me di cuenta de que…
Sygnały NOWEJ OPINII / DECYZJI:ahora creo que…/decidí contratar…/cambié de opinión porque…
Schemat narracyjny: [stan wyjściowy - imperfecto] → [moment zmiany - indefinido] → [nowy stan / decyzja]
To klasyczny wzorzec wypowiedzi opisującej zmianę postawy - rozpoznaj go w odsłuchu!
📖 Reference - Główna myśl tekstu (wymaganie 2.1 CKE):\n
"Główna myśl" to NIE jeden szczegół z wypowiedzi, lecz to, czemu służy cała wypowiedź.
Jeśli ktoś mówi: "kiedyś tego nie lubiłem, ale potem to i to mnie przekonało, więc teraz robię X" - główna myśl to zmiana postawy i jej przyczyna, nie szczegół "zrobiłem X".
| Opcja | Treść (przykładowa) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | opisuje ulubione dzieło sztuki ulicznej | skupia się na konkretnym dziele, a dyrektor mówi o własnej decyzji i jej przyczynach | uczeń wyławia słowo grafiti / muro i wybiera A myśląc o "sztuce" |
| B | mówi o problemach z wandalizmem | dyrektor sam zatrudnił graficiarza - to nie skarga, lecz rozwiązanie | słowo muro (mur) kojarzy się z wandalizmem → mylny wybór B |
| C | wyjaśnia zmianę opinii o grafiti | POPRAWNA | - |
| D | zachęca innych do poznania sztuki ulicznej | wypowiedź jest w pierwszej osobie i dotyczy własnego doświadczenia, nie jest apelem | ton pozytywny → uczeń myśli "zachęca" i wybiera D |
⚠️ Uwaga: W zadaniach matching nie szukaj opcji, która zawiera słowa z tekstu (np. grafiti, muro) - szukaj opcji, która opisuje funkcję całej wypowiedzi. Wszystkie opcje mogą dotyczyć grafiti, ale tylko C odpowiada na pytanie "po co dyrektor to mówi?"\n
⚠️ Uwaga: Nie myj ze sobą opcji "opisuje problem" (B) i "wyjaśnia zmianę opinii" (C). Zmiana opinii zakłada, że wcześniej był problem lub niechęć - ale narrator mówi o ewolucji, nie o skardze.\n
⚠️ Uwaga: Pytanie 2.1 CKE (główna myśl) wymaga uchwycenia celu całej wypowiedzi, nie jednego zdania. Słuchaj do końca fragmentu - często kluczowe wyjaśnienie "dlaczego" pada pod koniec narracji.\n
2.4. ## Poprawna odpowiedź
\nA - informa de un acto vandálico
\nTekst 4 dotyczy graffiti namalowanego na fasadzie katedry w Santiago de Compostela. Jest to jeden z najważniejszych zabytków architektury sakralnej w Hiszpanii i Europie - wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
\nGłówna myśl wypowiedzi koncentruje się na opisaniu aktu wandalizmu: nieznani sprawcy pokryli fragment fasady katedry graffiti, co wywołało oburzenie lokalnych władz, kościoła i organizacji zajmujących się ochroną dziedzictwa kulturowego.
\nWypowiedź relacjonuje zdarzenie - zniszczenie (lub co najmniej bezprawne pomalowanie) zabytkowej fasady katedry w Santiago de Compostela przez osoby, które namalowały graffiti.\n
Wskazówki do identyfikacji głównej myśli:
\n→ Wniosek: wypowiedź informuje o akcie wandalizmu - poprawna odpowiedź to A.
\nZadanie polega na dopasowaniu wypowiedzi do głównej myśli (idea principal). Kluczowe jest rozróżnienie między:
\nAnaliza eliminacyjna:
\n| Opcja | Treść | Dlaczego NIE pasuje |
| A | informa de un acto vandálico | POPRAWNA - graffiti na fasadzie katedry = wandalizm |
| B | habla de la decoración de una iglesia | Graffiti na katedrze to zniszczenie, nie dekoracja - mylący jest element "iglesia" |
| C | describe una obra de arte callejero | Graffiti uliczne to pojęcie neutralne lub pozytywne; tu chodzi o bezprawne zniszczenie zabytku |
| D | explica cómo se puede restaurar un edificio | Wypowiedź nie tłumaczy metod restauracji - może pojawić się wzmianka o naprawie, ale to nie jest główna myśl |
| E | enumera los sitios donde se puede aprender a pintar grafitis | Zdanie dodatkowe - wg klucza CKE nie pasuje do żadnej wypowiedzi w zestawie |
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 2.4, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź A (informa de un acto vandálico)
- 0 pkt - odpowiedź niepoprawna (B, C, D lub E) albo brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 2.1) Zdający określa główną myśl tekstu
- Uwaga: opcja E (enumera los sitios donde se puede aprender a pintar grafitis) jest zdaniem dodatkowym (dystraktor) - nie pasuje do żadnej wypowiedzi w całym zestawie zadania 2.
W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i rozumienie głównej myśli - reference gramatyczny nie jest potrzebny.
\nPrzydatne słownictwo tematyczne:
\n📖 Słownictwo - wandalizm i dziedzictwo kulturowe:\n
- el vandalismo - wandalizm
- un acto vandálico - akt wandalizmu
- la fachada - fasada (budynku)
- el patrimonio cultural / el patrimonio de la humanidad - dziedzictwo kulturowe / dziedzictwo UNESCO
- el grafiti - graffiti (rzeczownik nieodmienny lub l. mn. los grafitis)
- dańar / deteriorar - niszczyć / pogarszać stan
- restaurar - restaurować
- la catedral - katedra
- el arte callejero - sztuka uliczna (pojęcie szersze, neutralne - w przeciwieństwie do wandalizmu)
| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | informa de un acto vandálico | POPRAWNA | - |
| B | habla de la decoración de una iglesia | Graffiti na katedrze to zniszczenie, nie dekoracja; słowo iglesia może mylić, bo katedra to też kościół | Kojarzenie "graffiti na kościele" z "dekorowaniem kościoła" - ignorowanie kontekstu nielegalności |
| C | describe una obra de arte callejero | W kontekście zabytku UNESCO graffiti nie jest opisywane jako dzieło sztuki - to zniszczenie | Mylenie arte callejero (street art, neutral/pozytywny) z nielegalnym graffiti na zabytku |
| D | explica cómo se puede restaurar un edificio | Nawet jeśli w tekście pojawia się wzmianka o przywróceniu stanu pierwotnego, nie jest to główna myśl wypowiedzi | Skupienie się na fragmencie tekstu (wzmianka o naprawie) zamiast na całości |
| E | enumera los sitios donde se puede aprender a pintar grafitis | Dystraktor - wg klucza CKE nie pasuje do żadnej wypowiedzi w zestawie | Wybieranie E przez uczniów, którzy nie zrozumieli żadnej wypowiedzi - E brzmi "bezpiecznie" |
⚠️ Uwaga: Opcja C (obra de arte callejero) to klasyczna pułapka - grafiti samo w sobie może być sztuką, ale kontekst miejsca (zabytkowa katedra, wpisana na Listę UNESCO) i kontekst prawny (działanie bez zgody) jednoznacznie wskazują na wandalizm, nie sztukę.\n
⚠️ Uwaga: Opcja E jest dystraktorem - nie pasuje do żadnej z wypowiedzi w zadaniu 2. Jeśli uczeń ją wybierze, zawsze dostaje 0 punktów, niezależnie od tego, przy której wypowiedzi ją zaznaczył.\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach listening matching (dopasowanie wypowiedzi do zdań) kluczowe jest uchwycenie głównej myśli, a nie szczegółów. Nawet jeśli w tekście padną słowa zbliżone do błędnej opcji (np. wspomniana restauración), decyduje ogólny sens i funkcja wypowiedzi, nie pojedyncze słowo."}]}