Zadanie 4. (0-4)
Przeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej części tekstu (4.1.-4.4.).
Wpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.
Uwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.
A. Un arte exigente
B. Variantes desconocidas
C. Una nueva tendencia artística
D. La necesidad de promover un cambio
E. El desarrollo de los destinos turísticos
F. Una tradición que está perdiendo aficionados
TÓPICOS SOBRE ESPAŃA
4.1.
Después de Francia, Espańa es el país europeo con mayor turismo. Cuando en el pasado
el gobierno espańol hacía campańas turísticas en otros países, mostraba el sol, las playas,
el baile flamenco y las corridas de toros. Hoy en día, hace falta transmitir una nueva imagen
de Espańa para mostrar lo moderna y progresista que es. Se debe desarrollar una marca
nacional que se acerque más a la realidad.
4.2.
Y la realidad sí está cambiando. Por ejemplo, hoy en día solo el 25% de la población apoya
las corridas de toros. Los jóvenes prefieren ir al fútbol o al bar. En algunas comunidades, las
corridas de toros ya están prohibidas. La gran mayoría de los espańoles las considera algo
cruel e irrelevante para la vida moderna. Cada ańo menos personas asisten a estos eventos.
4.3.
Otro tópico es que todos los espańoles saben bailar flamenco. Nada más falso. Para aprender
a bailarlo, además de tener talento, es necesario ir a una escuela de baile. Los bailaores de
flamenco son personas muy entregadas debido a la dificultad de la danza, que requiere una
práctica constante. Para llegar a ser un buen profesional del flamenco hay que sacrificarse.
EJHP-P0-100
4.4.
Lo que sí es verdad es que la estrella de la cocina espańola es la paella. Sin embargo,
la mayoría de los extranjeros no sabe que hay muchos tipos de este plato que llevan distintos
ingredientes. Si uno va a Valencia, puede probar paella de carne, de marisco, de verduras
o mixta. Hasta hay una que se prepara con calamares pequeńos cuya tinta hace que el arroz
se vea negro.
adaptado de www.bontips.blogspot.com
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
EJHP-P0-100
w sposób bardziej szczegółowy, tzn. w realizacji podpunktu można wyodrębnić
a. przynajmniej trzy komunikatywne, minimalne odniesienia, np.
• opisz miejsce, w którym została zorganizowana
Era un restaurante nuevo, elegante y muy caro.
b. jedno lub dwa bardziej rozbudowane, komunikatywne odniesienia, np. Era un
restaurante muy caro que se especializa en platos de marisco. Son deliciosos.
(dwa odniesienia, w tym jedno bardziej rozbudowane).
a. jeśli zdający w minimalnym stopniu nawiązał do jednego członu, a drugiego
nie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu, np.
• poinformuj, z jakiej okazji odbyła się ta uroczystość i kto w niej uczestniczył
Fue una fiesta de cumpleańos.
b. jeśli zdający nawiązał do obydwu członów w minimalnym stopniu, należy uznać,
że odniósł się do danego podpunktu, np.
Fue una fiesta de cumpleańos. Llegó toda la familia.
c. jeśli zdający rozbudował swoją wypowiedź tylko w zakresie jednego członu,
a drugiego nie zrealizował, należy uznać, że odniósł się do danego podpunktu, np.
Fue una fiesta de boda. Mi hermana se casaba con un chico alemán al que había
conocido por Internet.
d. jeśli zdający odniósł się do obydwu członów i przynajmniej jeden z nich przedstawił
w sposób bardziej szczegółowy, należy uznać, że rozwinął wypowiedź, np.
Fue una fiesta de boda. Mi hermana se casaba con un chico alemán. Llegó toda
la familia.
cumplir 21 ańos, celebrar el Día de la Madre, mi cumpleańos, conocer mejor a la familia,
un nuevo parque acuático (zoológico), un parque de atracciones moderno są traktowane
jako jedno odniesienie się do podpunktu polecenia.
wykluczających się słów/wyrażeń, lub za pomocą równorzędnych słów odnoszących się
do jednego aspektu jest traktowana jako jedno odniesienie, np.
• opisz miejsce, w którym została zorganizowana
El lugar en el que organizaron la fiesta era muy grande y enorme.
El lugar en el que organizaron la fiesta era muy acogedor, pero desagradable.
• poinformuj, z jakiej okazji odbyła się ta uroczystość i kto w niej uczestniczył
Fue una fiesta de cumpleańos. Llegó la tía Ángela y la tía Mercedes.
• napisz, jaką niespodziankę przygotowano dla zaproszonych gości
Los novios prepararon una sorpresa para todos los invitados: nos invitaron a participar
en un concurso de tango, rumba, samba y merengue.
4.1. ## Poprawna odpowiedź
\nD - La necesidad de promover un cambio
\nTytuł fragmentu 4.1. brzmi:
\n"Espańa es el país europeo con mayor turismo, hace falta transmitir una nueva imagen."\n
Rozbijamy zdanie na dwie części kluczowe:
\n→ Wniosek: Cały fragment mówi o tym, że mimo wiodącej pozycji Hiszpanii w turystyce, konieczna jest zmiana / promocja nowego wizerunku. To precyzyjnie odpowiada nagłówkowi D (La necesidad de promover un cambio = potrzeba promowania zmiany).
\nPorównujemy treść fragmentu z każdą opcją:
\n| Nagłówek | Tłumaczenie | Pasuje? | Uzasadnienie |
| A. Un arte exigente | Wymagająca sztuka | ✗ | Tekst nie dotyczy żadnej formy sztuki |
| B. Variantes desconocidas | Nieznane warianty | ✗ | Tekst nie wprowadza nieznanych odmian / typów czegoś |
| C. Una nueva tendencia artística | Nowy trend artystyczny | ✗ | Brak tematyki artystycznej w treści fragmentu |
| D. La necesidad de promover un cambio | Potrzeba promowania zmiany | ✓ | hace falta (konieczność) + nueva imagen (zmiana wizerunku) |
| E. El desarrollo de los destinos turísticos | Rozwój miejsc turystycznych | ✗ | Tekst mówi o wizerunku Hiszpanii jako całości, nie o konkretnych destynacjach |
| F. Una tradición que está perdiendo aficionados | Tradycja tracąca fanów | ✗ | Brak wątku tradycji ani utraty zainteresowania |
Kluczowa różnica D vs E:
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt, wersja A):\n
- 1 pkt - odpowiedź: D
- 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.
Zadanie nie przewiduje wariantów - wyłącznie litera D jest akceptowana.
Wyrażenie hace falta + bezokolicznik - kluczowe dla zrozumienia fragmentu:
\n📖 Reference - hace falta + infinitivo:\n
Forma:hace falta + bezokolicznik
Znaczenie: "trzeba, jest potrzebne, konieczne jest"
Odpowiednik:es necesario + infinitivo/hay que + infinitivo
Przykład: Hace falta transmitir una nueva imagen = Trzeba przekazać / jest potrzebne przekazanie nowego wizerunku
Sygnał: wyraża konieczność lub potrzebę działania → odpowiada nagłówkowi mówiącemu o necesidad (potrzebie)
Zrozumienie tej konstrukcji jest decydujące: bez niej maturzysta może zinterpretować fragment jako opis stanu (turystyka w Hiszpanii) zamiast jako apel o zmianę.
\n| Opcja | Nagłówek (PL) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Wymagająca sztuka | Brak jakiegokolwiek pola semantycznego „sztuki" w tekście | Nagłówek brzmi poważnie, więc uczeń może go wybrać „na wszelki wypadek" |
| B | Nieznane warianty | Tekst nie klasyfikuje żadnych nieznanych odmian | Słowo variantes może kusić, jeśli uczeń myśli o „różnych wizerunkach Hiszpanii" |
| C | Nowy trend artystyczny | Nueva jest zarówno w tekście, jak i w nagłówku C - ale kontekst jest zupełnie inny (wizerunek ≠ trend artystyczny) | Pułapka leksykalna: nueva pojawia się w obu miejscach |
| D | Potrzeba promowania zmiany | POPRAWNA | - |
| E | Rozwój miejsc turystycznych | Fragment mówi o wizerunku kraju, nie o konkretnych destynacjach turystycznych | Uczeń zauważa słowo turismo i automatycznie łączy z E |
| F | Tradycja tracąca fanów | Brak wątku tradycji ani spadku popularności | Nagłówek może kojarzyć się z „negatywnym aspektem turystyki" |
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd to wybór E (El desarrollo de los destinos turísticos) - uczeń widzi słowo turismo w tekście i kojarzy je z nagłówkiem o turystyce. Jednak fragment nie opisuje rozwoju destynacji, lecz konieczność zmiany wizerunku całego kraju.\n
⚠️ Uwaga: Pułapka leksykalna przy C - zarówno nagłówek C (nueva tendencia), jak i fragment (nueva imagen) zawierają przymiotnik nueva. W zadaniach matching nigdy nie kieruj się pojedynczym wspólnym słowem - szukaj głównej myśli całego fragmentu.\n
⚠️ Uwaga: Kluczem do tego zadania jest zrozumienie hace falta jako wyrażenia konieczności / potrzeby zmiany. Jeśli nie znasz tej konstrukcji, możesz błędnie odczytać fragment jako prosty opis faktów o turystyce w Hiszpanii, zamiast jako apel o działanie.\n
4.2. ## Poprawna odpowiedź
\nF - Una tradición que está perdiendo aficionados
(Tradycja, która traci kibiców / fanów)
Fragment 4.2 opisuje sytuację corridy de toros (walk byków) w Hiszpanii. Kluczowe informacje zawarte w akapicie:
\n"las corridas de toros: 25% apoya, jóvenes prefieren fútbol, cada ańo menos personas"\n
→ Wskazówki:
\n→ Wniosek: Akapit opisuje zjawisko malejącej popularności corridy - mniej zwolenników, młodzież nie interesuje się tym widowiskiem, frekwencja spada z roku na rok. To idealnie odpowiada nagłówkowi F: „tradycja tracąca kibiców".
\nSprawdź dopasowanie słów kluczowych:
\n| Fragment tekstu | Słowo kluczowe w nagłówku F | Powiązanie |
| „cada ańo menos personas" | „está perdiendo" (traci, gubi) | tendencja spadkowa - mniej ludzi = tracenie kibiców |
| „jóvenes prefieren fútbol" | „aficionados" (kibice, miłośnicy) | młodzi przestają być aficionados corridy |
| „25% apoya" | „perdiendo aficionados" | tylko 25% to wciąż zwolennicy → reszta odeszła |
Kluczowe słowo: aficionados - w języku hiszpańskim oznacza fanów, miłośników, kibiców określonej tradycji lub sportu. Corrida traci właśnie swoich aficionados - liczba zwolenników maleje każdego roku.
Forma czasownikowa: está perdiendo - czas Presente de Indicativo z gerundium → wyraża czynność w toku, trwający proces (corrida aktualnie, stopniowo traci kibiców). To wzmacnia sens „tendencji spadkowej" opisanej w akapicie.
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):\n
- 1 pkt - odpowiedź F
- 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu
- Brak wariantów - zadanie matching: tylko jedna litera, zero tolerancji dla innych odpowiedzi
W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i leksyki - reference gramatyczny nie jest potrzebny. Zadanie sprawdza rozumienie głównej myśli fragmentu, nie formę gramatyczną odpowiedzi.
\n📖 Reference - słownictwo kluczowe (espańol):\n
-aficionado/a- kibic, miłośnik, fan (tradycji, sportu)
-está perdiendo- traci (Presente Continuo / Gerundio → proces w toku)
-tradición- tradycja
-corrida de toros- walka byków (tradycyjne widowisko hiszpańskie)
-apoyar- popierać, wspierać
-preferir- preferować, woleć
Poniżej przykładowe nagłówki, które mogłyby brzmieć pozornie podobnie, ale NIE pasują do treści akapitu 4.2:
\n| Opcja | Przykładowy nagłówek | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| Inny nagłówek o popularności | „Una tradición popular entre los jóvenes" | Tekst mówi ODWROTNIE - młodzi preferują futbol, NIE corridę | Mylne odczytanie frazy „jóvenes prefieren" - kto co preferuje? |
| Inny nagłówek o kontrowersji | „Una tradición muy polémica" | Akapit NIE mówi o kontrowersji ani debacie etycznej, tylko o liczbach | Skojarzenie tematyczne (corrida = kontrowersje) zamiast dosłowna treść |
| Inny nagłówek o historii | „El origen de las corridas de toros" | Brak informacji historycznych w akapicie | Mylenie tematu ogólnego z główną myślą konkretnego fragmentu |
| F | „Una tradición que está perdiendo aficionados" | POPRAWNA - każdy element akapitu wskazuje na spadek popularności | - |
⚠️ Uwaga: W zadaniach matching (dobieranie nagłówków) szukaj głównej myśli - nie detalu. Akapit podaje statystyki (25%, „cada ańo menos"), ale jego SENS to: corrida traci popularność. Nagłówek musi odzwierciedlać tę ogólną tezę.\n
⚠️ Uwaga: Słowo\naficionadosjest kluczem - nie mylić zespectadores(widzowie jednorazowi). Aficionado to stały kibic, miłośnik. Nagłówek F sugeruje utratę wiernych fanów, nie tylko spadek jednorazowej widowni.
⚠️ Uwaga: Częsty błąd to wybór nagłówka pasującego do tematu OGÓLNEGO (corrida), a nie do treści KONKRETNEGO fragmentu. W zadaniu 3.2 CKE liczy się główna myśl danej części tekstu, nie jej słowa kluczowe wyrwane z kontekstu.\n
4.3. ## Poprawna odpowiedź
\nA - Un arte exigente (Sztuka wymagająca)
\nSekcja 4.3 opisuje flamenco jako sztukę, która stawia bardzo wysokie wymagania osobom ją uprawiającym. Fragment dotyczy kombinacji elementów: talentu, nieustannej praktyki i poświęcenia - wszystkich naraz, nie tylko jednego z nich.
\nKluczowe sygnały semantyczne z sekcji 4.3:
\nFragmenty dotyczące: wymogu talentu (requiere talento), nieustannej praktyki (práctica constante) oraz konieczności poświęcenia (hay que sacrificarse).\n
→ Wskazówki:
\n→ Wniosek: Nagłówek A - Un arte exigente - jest najlepszym uogólnieniem treści sekcji 4.3.
\nPorównanie dostępnych nagłówków z treścią sekcji:
\n| Nagłówek | Znaczenie PL | Relacja do sekcji 4.3 |
| A. Un arte exigente | Sztuka wymagająca | PASUJE - ogólny opis całej sekcji |
| B. Escuela de baile | Szkoła tańca | Zbyt wąski - sekcja nie dotyczy szkoły jako miejsca |
| C. Práctica constante | Nieustanna praktyka | Zbyt szczegółowy - to JEDEN element sekcji, nie jej główna myśl |
| D. Hay que sacrificarse | Trzeba się poświęcać | Zbyt szczegółowy - to JEDEN element sekcji, nie jej główna myśl |
Kluczowy mechanizm zadania: Opcje C i D opisują składowe wymagającego charakteru flamenco, ale żadna z nich nie opisuje głównej myśli sekcji. Un arte exigente jest nadrzędnym pojęciem, które zawiera w sobie zarówno praktykę, jak i poświęcenie oraz talent.
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):\n
- 1 pkt - odpowiedź A (Un arte exigente)
- 0 pkt - odpowiedź niepoprawna (B, C lub D) albo brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu
Klucz nie akceptuje żadnych wariantów - tylko litera A.
\nW tym zadaniu wystarczy analiza leksykalna i rozumienie tekstu. Reference gramatyczny nie jest potrzebny - nie ma tu zadania gramatycznego ani transformacji. Kluczowa jest umiejętność:
\n📖 Umiejętność: określanie głównej myśli fragmentu (idea principal)\n
- Nagłówek musi oddawać całość sekcji, nie jej fragment.
- Gdy sekcja zawiera wiele szczegółów → szukaj pojęcia ogólniejszego (más general), które je wszystkie obejmuje.
- Exigente (wymagający) = wymaga talentu + praktyki + poświęcenia → pojęcie nadrzędne.
| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Un arte exigente | POPRAWNA - ogólna myśl sekcji | - |
| B | Escuela de baile | Sekcja nie opisuje szkoły tańca jako instytucji | Mylenie tematu ogólnego (flamenco jako sztuka) z konkretnym miejscem nauki |
| C | Práctica constante | To tylko JEDEN z elementów sekcji, nie jej główna myśl | Uczeń bierze jeden wyraźny szczegół za nagłówek całości |
| D | Hay que sacrificarse | To tylko JEDEN z elementów sekcji | Poświęcenie to aspekt wymagającego charakteru flamenco, nie sama główna myśl |
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd to wybór opcji C (práctica constante) lub D (hay que sacrificarse) - bo są dosłownie wymienione w tekście. Jednak nagłówek do sekcji musi oddawać główną myśl, a nie konkretny detal. Nagłówki C i D są zbyt wąskie.\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach typu matching nagłówków zawsze sprawdź, czy nagłówek jest wystarczająco ogólny, żeby opisać CAŁĄ sekcję. Jeśli pasuje tylko do jednego zdania - to nie jest właściwy nagłówek.\n
⚠️ Uwaga: Słowo exigente (wymagający) to kluczowy sygnał - obejmuje zarówno wymóg talentu (requiere talento), jak i konieczność ćwiczenia (práctica constante) i poświęcenia (hay que sacrificarse). Jedno słowo = całe spektrum trudności flamenco.\n
4.4. ## Poprawna odpowiedź
\nB - Variantes desconocidas
\nPolecenie wskazuje, że część 4.4 dotyczy trzech kluczowych wątków:
\nPołączenie tych sygnałów prowadzi do jednoznacznego wniosku:
\nFragment tekstu mówi o tym, że paella występuje w wielu nieznanych (zagranicznemu odbiorcy) wariantach z różnymi składnikami - czyli o wariantach, których cudzoziemcy nie znają.\n
Nagłówek B - Variantes desconocidas (Nieznane warianty) idealnie streszcza główną myśl tej części:
\nSprawdź każdy nagłówek pod kątem dopasowania do sygnałów tematycznych z tekstu:
\n| Nagłówek | Znaczenie | Dopasowanie do fragmentu 4.4 |
| B - Variantes desconocidas | Nieznane warianty | ✅ Pasuje - wiele typów + cudzoziemcy nie wiedzą |
| A - (inny nagłówek) | - | ❌ Nie odnosi się do wielości odmian ani nieświadomości obcokrajowców |
| C - Una nueva tendencia artística | Nowy trend artystyczny | ❌ Wyraźnie niepasujący - tekst o jedzeniu, nie o sztuce (nagłówek dodatkowy wg CKE) |
| D - (inny nagłówek) | - | ❌ Brak powiązania z tematem odmian i ingredientów |
| E - El desarrollo de los destinos turísticos | Rozwój destynacji turystycznych | ❌ Turystyka to kontekst, ale nie główna myśl tej części (nagłówek dodatkowy wg CKE) |
Klucz leksykalny dopasowania:
\nmuchos tipos → variantes (synonimy: tipos / variantes / versiones)distintos ingredientes → potwierdza różnorodność odmian → variantesmayoría de extranjeros no sabe → cudzoziemcy nie znają tych odmian → desconocidasNagłówek B jest jedynym, który łączy oba elementy: różnorodność i brak wiedzy zewnętrznych odbiorców.
\n📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):\n
- 1 pkt - odpowiedź B
- 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu
- Uwaga CKE: nagłówki C (Una nueva tendencia artística) i E (El desarrollo de los destinos turísticos) są nagłówkami dodatkowymi - nie pasują do żadnej części tekstu i służą jako dystraktorzy
W tym zadaniu wystarczy analiza tekstu i leksyki - reference gramatyczny nie jest potrzebny. Zadanie polega na rozumieniu głównej myśli akapitu i dopasowaniu semantycznym nagłówka, nie na znajomości reguł gramatycznych.
\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | (inny nagłówek) | Nie nawiązuje do wątku wielości odmian paelli ani nieświadomości obcokrajowców | Uczeń wybiera nagłówek ogólnie „o paelli", nie analizując głównej myśli |
| B | Variantes desconocidas | POPRAWNA - streszcza wątek wielu odmian nieznanych cudzoziemcom | - |
| C | Una nueva tendencia artística | Nagłówek dodatkowy (CKE) - temat artystyczny całkowicie odbiega od kontekstu kulinarnego | Uczeń kojarzy słowo nueva / tendencia z trendami kulinarnymi i błędnie przypisuje |
| D | (inny nagłówek) | Brak dopasowania do sygnałów: muchos tipos, distintos ingredientes, no sabe | Wybór „na czuja" bez analizy sygnałów tematycznych |
| E | El desarrollo de los destinos turísticos | Nagłówek dodatkowy (CKE) - turystyka pojawia się w kontekście (obcokrajownicy), ale NIE jest główną myślą tej części | Uczeń reaguje na słowo extranjeros → turystyka, zamiast skupić się na no sabe → nieznajomość odmian |
⚠️ Uwaga: W zadaniach reading matching (dobieranie nagłówków) zawsze identyfikuj główną myśl akapitu, nie temat poboczny. Obcokrajownicy pojawiają się w tekście jako kontekst, ale główna myśl to „nieznane warianty" - stąd nagłówek B, nie E.\n
⚠️ Uwaga: CKE celowo dodaje nagłówki-dystraktorów (tu: C i E), które pasują tematycznie „z oddali", ale nie streszczają głównej myśli żadnej z części. Jeśli nagłówek pasuje tylko do jednego zdania, a nie do całego akapitu - to prawdopodobnie dystraktror.\n
⚠️ Uwaga: Przy dopasowywaniu nagłówków szukaj synonimów i parafraz - klucz leksykalny to muchos tipos → variantes oraz no sabe → desconocidas. Tekst rzadko powtarza słowa nagłówka dosłownie."}]}