{"id":"jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nHISTORIA DE UNA HOJA DE PAPEL\nSoy una hoja de papel.\nNací en un bello bosque que cubría un lado de una colina. Era yo una rama de un\nmajestuoso árbol. Un día llegaron unos hombres y 8.1. cortaron. Y así empezó mi\nnueva vida. Procesaron químicamente mi cuerpo, y pronto pasé a la imprenta1, donde\n8.2. de mí una hoja de un libro de cuentos infantiles. En sus páginas, los piratas\nllegaban a una isla para buscar un tesoro escondido en la selva. ¡Qué suerte tuve de ser\n8.3. de aquel libro!\nPero el libro se mantuvo en la librería tan solo tres semanas. Algunos nos hojeaban2, a mí\ny a mis hermanas, pero luego nos dejaban en el estante. El libro no se vendía y por eso nos\nllevaron 8.4. un lugar horroroso, donde había una gran trituradora de papel3. Allí me\npareció que mi vida estaba acabada.\nPero no fue así; me reciclaron, y 8.5. ser hoja. Me imprimieron, esta vez en un libro\nde amores y sentimientos.\nDe nuevo tengo un papel en la vida.\nadaptado de www.laleyendadedarwan.es\n1 La imprenta - tu: drukarnia.\n2 Hojear - przekartkować.\n3 Una trituradora de papel - maszyna do niszczenia papieru.\n8.1.\nA. se\nB. le\nC. lo\n8.2.\nA. escribieron\nB. hicieron\nC. cambiaron\n8.3.\nA. parte\nB. partido\nC. personaje\n8.4.\nA. en\nB. de\nC. a\n8.5.\nA. me puse a\nB. volví a\nC. dejé de\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą co najmniej trzech słów/wyrażeń\nodnoszących się do różnych aspektów jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n• opisz miejsce, w którym została zorganizowana\nLa sala era grande, luminosa y muy agradable.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - lo**\n\nPełne zdanie: *\"Un día llegaron unos hombres y **lo** cortaron.\"*\n(Pewnego dnia przyszli mężczyźni i go ścięli.)\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nNarrator to **hoja de papel** (kartka papieru), ale w momencie cięcia mówi o sobie jako o **gałęzi drzewa** (*era yo una rama de un majestuoso árbol*). Kontekst:\n\n> \"Era yo una rama de un majestuoso árbol. Un día llegaron unos hombres y 8.1. cortaron.\"\n\nPytanie: jaki zaimek dopełnienia (pronombre de complemento directo) należy użyć zamiast słowa \"rama\" (gałąź)?\n\n**Analiza gramatyczna:**\n- **\"lo cortaron\"** = go ścięli → *lo* = zaimek CD rodzaju **nijakiego lub męskiego**\n- *la rama* jest rodzaju **żeńskiego** - dlaczego nie *la cortaron*?\n- W tekście narrator określa się: *\"era yo una rama\"* - ale narracja jest w rodzaju **nijakim** (*yo, una hoja*) i w języku potocznym *lo* może odnosić się do całej sytuacji/obiektu\n- Jednak kluczowy jest kontekst gramatyczny w hiszpańskim: *árbol* (drzewo) jest rodzaju **męskiego** (*el árbol*) → narracja odnosi się do drzewa jako całości → *lo* (zaimek CD m.rodzaju dla *el árbol*)\n\n→ **Wniosek:** *lo cortaron* = \"go ścięli\" (tzn. drzewo) → **C - lo**\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - *se cortaron* (Reflexive/Passive):\n- *se cortaron* = \"poranili się\" lub \"zostały ścięte\" (pasywna konstrukcja bezosobowa)\n- Kontekst: mężczyźni przyszli i kogoś/coś ścięli - jest konkretny podmiot (*unos hombres*) + konkretny obiekt (drzewo/gałąź)\n- Z podmiotem jawnym (*unos hombres*) nie używamy *se* do oznaczenia obiektu → A **błędna**\n\n**Opcja B** - *le cortaron*:\n- *le* = zaimek dopełnienia dalszego (Complemento Indirecto = komu?)\n- *cortar* nie wymaga CI - wymaga CD (co ścięli? = drzewo/gałąź)\n- Użycie *le* jako CI z *cortar* byłoby błędem składniowym → B **błędna**\n- Wyjątek: *leísmo* (użycie *le* zamiast *lo* dla osób) - ale drzewo to nie osoba\n\n**Opcja C** - *lo cortaron* → **POPRAWNA** (CD rodzaju męskiego, odnosi się do *el árbol*)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** (*lo*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Zaimki dopełnienia bliższego (Complemento Directo - CD):**\n>\n> | Osoba | Forma |\n> |-------|-------|\n> | 1 os. lp. | me |\n> | 2 os. lp. | te |\n> | 3 os. lp. m. | **lo** (dla rzeczy i osób - normalnie) |\n> | 3 os. lp. ż. | **la** (dla rzeczy i osób) |\n> | 3 os. lp. nijakie | **lo** |\n> | 3 os. lm. m. | los |\n> | 3 os. lm. ż. | las |\n>\n> Klucz: zamień rzeczownik na pronombre CD → *el árbol → lo* | *la rama → la*\n> W tym zadaniu *lo* odnosi się do *el árbol* (drzewo, rodzaj m.) - obcięto/ścięto drzewo\n\n> 📖 **Reference - Leísmo (wyjątek):**\n> W niektórych regionach Hiszpanii *le* używane jest zamiast *lo* dla osób (*Le vi a Juan*). To regionalizm - na maturze stosuj standardowe *lo* dla rzeczy.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Forma | Funkcja | Dlaczego błędna |\n| A | *se* | Reflexive / Pasywna bezosobowa | Z jawnym podmiotem (*unos hombres*) nie pasuje *se* dla oznaczenia obiektu |\n| B | *le* | Complemento Indirecto | *cortar* wymaga CD, nie CI. *Le* = \"komu?\", a nie \"co?\" |\n| **C** | ***lo*** | **Complemento Directo (m. rod.)** | **POPRAWNA - odnosi się do *el árbol*, CD** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór *se* (opcja A), bo uczniowie kojarzą *se* z pasywnością: *se cortó el árbol* = drzewo zostało ścięte. Ale w tym zdaniu podmiotem są *unos hombres* - jest aktywny podmiot działający, więc nie *se* pasywne, lecz *lo* jako CD.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka *le* vs *lo* - Pamiętaj: *le* = Complemento Indirecto (komu?), *lo* = Complemento Directo (co?). Cortar coś = cortar + CO = CD = *lo/la*. Cortar komuś = cortar + KOMU = CI = *le*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zastanów się: *\"lo/la cortaron\"* - jak? drzewo (*el árbol*) jest rodzaju **męskiego** → *lo*. Gdyby podmiotem była *la rama* (gałąź, r. ż.) → *la cortaron*. W tekście cała narracja toczy się wokół drzewa (narrator = gałąź drzewa, ale drzewo = *árbol* = m.).\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - hicieron**\n\nPełne zdanie: *\"pasé a la imprenta, donde **hicieron** de mí una hoja de un libro de cuentos infantiles.\"*\n(trafiłam do drukarni, gdzie zrobili ze mnie kartkę książki dla dzieci.)\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna i leksykalna\n\nKontekst zdania:\n\n> \"Procesaron químicamente mi cuerpo, y pronto pasé a la imprenta, donde 8.2. de mí una hoja de un libro de cuentos infantiles.\"\n\nKluczowa struktura: *hacer de X + Y* = zrobić z czegoś coś, zamienić coś w coś.\n\n**Analiza opcji:**\n- Podmiot: *unos hombres* (z poprzedniego zdania) lub nieokreślone \"oni\" (forma 3. os. lm.)\n- Czas: Pretérito Indefinido (narracja o przeszłości)\n- Struktura: *hacer de mí* = zrobić ze mnie, zamienić mnie w\n\n**Dlaczego *hicieron*?**\n- *hicieron de mí una hoja* = zrobili ze mnie kartkę (zamienili mnie w kartkę)\n- *hacer de X + Y* to idiomatyczne wyrażenie oznaczające transformację/zmianę\n- *hicieron* = forma 3. os. lm. Pretérito Indefinido od *hacer*\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - *escribieron* (napisali):\n- *escribir de mí* lub *escribir de mí una hoja* nie jest poprawną strukturą\n- *escribir* = pisać/napisać → nie zmienia czegoś w coś; można napisać na kartce, ale nie *zrobić* z kartki książki\n- A **błędna**\n\n**Opcja B** - *hicieron* → **POPRAWNA**: *hacer de mí una hoja* = zrobić ze mnie kartkę\n\n**Opcja C** - *cambiaron* (zmienili):\n- *cambiar de mí* nie jest poprawną strukturą w języku hiszpańskim\n- Wyrażenie zmiany używa: *cambiar algo por algo* (zamienić coś na coś) lub *cambiar a alguien/algo* - ale NIE *cambiar de mí una hoja*\n- C **błędna**\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B** (*hicieron*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub C lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Idiom *hacer de + alguien/algo* (zrobić z kogoś/czegoś):**\n> Struktura: *hacer de X + Y* = zamienić X w Y / sprawić, że X stało się Y\n> Przykłady:\n> - *hicieron de mí un soldado* = zrobili ze mnie żołnierza\n> - *hicieron de la habitación un estudio* = zrobili z pokoju gabinet/studio\n> Podobne: *convertir a/en* (zamienić/przekształcić), *transformar en* (przemienić w)\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Indefinido od *hacer* (nieregularny):**\n> Forma: *hice, hiciste, **hizo**, **hicimos**, hicisteis, **hicieron***\n> Uwaga na zmianę c → z w 3. os. lp.: *hizo* (nie *hició*)\n> Uczyć się jako nieregularnego: rdzeń *hic-* + końcówki: -e, -iste, -o, -imos, -isteis, -ieron\n> Końcówka 3 os. lm.: *hicieron* (regularnie od rdzenia *hic-*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Forma | Problem składniowy | Dlaczego błędna |\n| A | *escribieron* | *escribir de mí* - niepoprawna kolokacja | Pisać coś ≠ zamienić w coś; brak struktury transformacji |\n| **B** | ***hicieron*** | *hacer de mí* - poprawna kolokacja idiomatyczna | **POPRAWNA - hicieron de mí una hoja = zrobili ze mnie kartkę** |\n| C | *cambiaron* | *cambiar de mí* - niepoprawna składnia | *cambiar* wymaga *algo por algo* lub *a alguien*, nie *de mí una hoja* |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Idiom *hacer de + X + Y* jest bardzo częsty w hiszpańskim i ma dokładne polskie odpowiedniki: \"zrobić z (kogoś/czegoś) (coś)\". Zapamiętaj jako kolokację, nie jako dosłowne tłumaczenie słowa *hacer* (robić).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nieregularna koniugacja *hacer* w Indefinido: *hice, hiciste, **hizo**, hicimos, hicisteis, hicieron*. Pamiętaj o zmianie *c → z* tylko w 3. os. lp. (*hizo*, nie *hició*). W 3. os. lm. jest regularnie *hicieron*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (*escribieron*) brzmi kusiząco - w końcu drukarnia kojarzy się z pisaniem. Ale *escribir* = pisać/napisać tekst, a nie przekształcać materiał. Pytanie dotyczy fizycznej transformacji (gałąź → kartka papieru), nie czynności pisania.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - parte**\n\nPełne zdanie: *\"¡Qué suerte tuve de ser **parte** de aquel libro!\"*\n(Jakie miałam szczęście być częścią tej książki!)\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna\n\nKontekst:\n\n> \"En sus páginas, los piratas llegaban a una isla para buscar un tesoro escondido en la selva. ¡Qué suerte tuve de ser 8.3. de aquel libro!\"\n\nNarrator (kartka papieru) wyraża radość z bycia **częścią** (składową, elementem) tej książki.\n\n**Analiza opcji:**\n\n- Potrzebne jest słowo oznaczające bycie **elementem/składową** czegoś\n- Konstrukt: *ser parte de algo* = być częścią czegoś → poprawna kolokacja\n\n**Dlaczego *parte*?**\n- *ser parte de* = być częścią czegoś → dokładnie ten sens: kartka papieru jest fizyczną częścią książki\n- Wyrażenie *formar parte de* (stanowić część czegoś) to synonim\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - *parte* (część) → **POPRAWNA**: *ser parte de aquel libro* = być częścią tej książki\n\n**Opcja B** - *partido* (rozdzielony/podzielony; mecz; partia polityczna):\n- *partido* to Participio Pasado lub rzeczownik (*el partido* = mecz, partia)\n- *ser partido de* nie jest poprawną kolokacją w sensie bycia \"częścią czegoś\"\n- B **błędna**\n\n**Opcja C** - *personaje* (postać, bohater literacki):\n- *ser personaje de un libro* = być postacią w książce → semantycznie kuszące!\n- Ale kartka papieru nie jest *postacią* w książce (to nie fikcyjna osoba) - jest jej **fizyczną częścią** (kartką)\n- Pułapka: uczeń myśli o sensie literackim, a narracja dotyczy materialnej egzystencji papieru\n- C **błędna**\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A** (*parte*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź B lub C lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Kolokacje z *parte*:**\n> - *ser parte de algo* = być częścią czegoś\n> - *formar parte de algo* = stanowić część czegoś, wchodzić w skład czegoś\n> - *tomar parte en algo* = brać udział w czymś\n> - *en parte* = częściowo\n> - *por mi parte* = z mojej strony\n> - *la mayor parte* = większa część, większość\n\n> 📖 **Reference - Exclamación *¡Qué + sustantivo + tener/ser/ !*:**\n> *¡Qué suerte tuve de ser !* = Jakie miałam szczęście, że byłam\n> Struktura: *¡Qué + sustantivo + verbo!* = jakie/jaki/jaka + rzeczownik + czasownik\n> Przykłady: *¡Qué calor hace!*, *¡Qué suerte tienes!*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Znaczenie | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | ***parte*** | **część** | **POPRAWNA - ser parte de = być częścią** | - |\n| B | *partido* | rozdzielony / mecz / partia | *ser partido de* to niepoprawna kolokacja | Uczeń zna *partido* (mecz) i wstawia bez analizy kolokacji |\n| C | *personaje* | postać, bohater | Kartka nie jest postacią literacką, lecz fizyczną częścią książki | Kuszące - w książce są postacie, ale narrator = kartka papieru, nie bohater |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C (*personaje*) to klasyczna pułapka semantyczna. Tekst to opowiadanie o kartce papieru, która jest w KSIĄŻCE. Uczeń myśli: \"kartka jest w książce → jest postacią\". Ale narrator to **fizyczna kartka**, nie literacki bohater. *Parte* = fizyczna część; *personaje* = fikcyjna postać.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kolokacja *ser parte de algo* jest bardzo przydatna na maturze. Zapamiętaj też synonim *formar parte de algo* - oba wyrażenia spotykasz często w tekstach czytanych i słuchanych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Partido* (opcja B) to tzw. \"fałszywy przyjaciel\" kontekstowy - brzmi podobnie do *parte*, ale ma zupełnie inne znaczenia (mecz, partia polityczna, rozdzielony). Zawsze sprawdzaj, czy słowo pasuje do konkretnej kolokacji, nie tylko czy \"brzmi blisko\".\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - a**\n\nPełne zdanie: *\"nos llevaron **a** un lugar horroroso\"*\n(zabrali nas do pewnego strasznego miejsca)\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nKontekst:\n\n> \"El libro no se vendía y por eso nos llevaron 8.4. un lugar horroroso, donde había una gran trituradora de papel.\"\n\nPytanie: jaki przyimek należy użyć po czasowniku *llevar* (nieść/wieźć/zabrać) + kierunek ruchu?\n\n**Analiza gramatyczna:**\n\nCzasownik *llevar a alguien a un lugar* = zabrać kogoś **do** jakiegoś miejsca\n\n- Ruch/kierunek do miejsca w języku hiszpańskim: **a** (do)\n- Analogia: *ir a Madrid* (jechać do Madrytu), *venir a casa* (przyjść do domu), *llevar a la escuela* (zabrać do szkoły)\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - *en* (w/na - lokalizacja):\n- *en* = lokalizacja statyczna (jestem *w* jakimś miejscu, nie ruch *do* miejsca)\n- *llevaron en un lugar* = niepoprawne - *llevar* wymaga kierunku (*a*), nie lokalizacji (*en*)\n- A **błędna**\n\n**Opcja B** - *de* (od/z - pochodzenie lub wyłączenie):\n- *de* = skąd (origen), nie dokąd (destino)\n- *llevaron de un lugar* = zabrali *z* jakiegoś miejsca → odwrócony kierunek\n- B **błędna**\n\n**Opcja C** - *a* (do - kierunek ruchu) → **POPRAWNA**: *llevar a + miejsce* = zabrać do jakiegoś miejsca\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** (*a*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Przyimki kierunku vs lokalizacji:**\n>\n> | Przyimek | Funkcja | Przykład |\n> |----------|---------|---------|\n> | **a** | kierunek ruchu (dokąd?) | *ir a Madrid, llevar a casa* |\n> | **en** | lokalizacja statyczna (gdzie?) | *estar en Madrid, vivir en casa* |\n> | **de** | skąd? / przynależność | *venir de Madrid, es de Espańa* |\n>\n> Klucz: *llevar* = czasownik ruchu → zawsze z *a* dla celu ruchu\n\n> 📖 **Reference - Czasowniki ruchu + *a* (do):**\n> - *ir a* = iść/jechać do\n> - *llevar a* = zabrać do, nieść do\n> - *volver a* = wrócić do\n> - *llegar a* = dotrzeć do, przybyć do\n> - *venir a* = przyjść do\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Przyimek | Funkcja | Dlaczego błędna |\n| A | *en* | lokalizacja statyczna | *llevar en* jest niepoprawne - *llevar* wymaga celu ruchu (*a*), nie lokalizacji (*en*) |\n| B | *de* | skąd / przynależność | *llevar de* = zabrać *z* - odwrócony kierunek (skąd, nie dokąd) |\n| **C** | ***a*** | **kierunek ruchu (dokąd?)** | **POPRAWNA - *llevar a un lugar* = zabrać do pewnego miejsca** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to mylenie *en* i *a* w kontekście miejsca. Reguła: statyczne = *en* (gdzie jestem?), dynamiczne = *a* (dokąd idę/jadę?). Czasownik *llevar* = ruch → *a*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po *llevar* zawsze stosuj *a* dla miejsca docelowego: *llevar a casa*, *llevar al hospital*, *llevar a un lugar*. To mocna kolokacja - warto nauczyć się jej jako całości.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja B (*de*) mogłaby brzmieć logicznie (*zabrali ze strasznego miejsca* = ucieczka), ale tekst mówi o zabraniu *do* strasznego miejsca (gdzie była trituradora). Zawsze sprawdź kierunek ruchu: do (a) czy od/z (de).\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - volví a**\n\nPełne zdanie: *\"me reciclaron, y **volví a** ser hoja.\"*\n(zostałam poddana recyklingowi i znowu stałam się kartką.)\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna i gramatyczna\n\nKontekst narracyjny:\n\n> \"Pero no fue así; me reciclaron, y 8.5. ser hoja.\"\n\nPrzed tą luką kartka papieru była bliska zniszczenia (*trituradora*), ale zostaje zrecyklingowana i **znowu** staje się kartką.\n\nKluczowe słowo: **znowu** = *de nuevo* / *otra vez* → wyraża powtórzenie czynności\n\n**Analiza struktur verbales:**\n\n- *volver a + infinitivo* = zrobić coś **ponownie**, **znowu**\n- *volvió a ser hoja* = znowu stała się kartką → **powrót do poprzedniego stanu**\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - *me puse a* (zacząłam/zabrałam się do robienia czegoś):\n- *ponerse a + infinitivo* = zacząć coś robić (rozpoczęcie nowej czynności)\n- Kontekst: kartka nie zaczyna po raz pierwszy być kartką - **wraca** do bycia kartką (po recyklingu)\n- Sens nie pasuje: *me puse a ser hoja* = zaczęłam być kartką (jakby nigdy nie była) → A **błędna**\n\n**Opcja B** - *volví a* → **POPRAWNA**: *volver a ser hoja* = znowu zostać kartką (powrót do poprzedniego stanu)\n\n**Opcja C** - *dejé de* (przestałam robić coś):\n- *dejar de + infinitivo* = przestać coś robić (zakończenie, zaprzestanie)\n- *dejé de ser hoja* = przestałam być kartką → odwrotny sens niż wymagany!\n- Tekst mówi o **odzyskaniu** stanu kartki, nie jego utracie → C **błędna**\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B** (*volví a*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub C lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Struktury peryfrastyczne z bezokolicznikiem (Perífrasis Verbales):**\n>\n> | Struktura | Znaczenie | Przykład |\n> |-----------|-----------|---------|\n> | *volver a + inf.* | znowu, ponownie | *volvió a ser hoja* = znowu stała się kartką |\n> | *ponerse a + inf.* | zacząć (robić coś - nowe działanie) | *se puso a llorar* = zaczął płakać |\n> | *dejar de + inf.* | przestać (robić coś - zakończenie) | *dejó de fumar* = przestał palić |\n> | *empezar a + inf.* | zacząć | *empezó a hablar* = zaczął mówić |\n> | *seguir + gerundio* | kontynuować | *siguió hablando* = kontynuował mówienie |\n> | *acabar de + inf.* | właśnie skończyć | *acaba de llegar* = właśnie przyszedł |\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Struktura | Znaczenie | Dlaczego błędna |\n| A | *ponerse a* | zacząć robić coś (po raz pierwszy) | Kartka nie zaczyna po raz pierwszy - wraca do stanu kartki |\n| **B** | ***volver a*** | **znowu, ponownie** | **POPRAWNA - volvió a ser hoja = znowu stała się kartką** |\n| C | *dejar de* | przestać robić coś | Odwrotny sens: *dejé de ser hoja* = przestałam być kartką (nie o to chodzi) |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Trzy struktury (*ponerse a*, *volver a*, *dejar de*) to MUST KNOW na maturze z hiszpańskiego. Każda ma jedno konkretne znaczenie - naucz się ich jako całości z sensem, nie rozkładaj na części.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C (*dejar de*) to klasyczna pułapka antonimu - uczeń, który nie zna struktury *volver a*, może wybrać C bo \"coś się *przestało* dziać\" - ale to odwrotny sens. Kontekst jasno mówi: kartka **odzyskała** swój stan, nie go **straciła**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Volver a + infinitivo* to jedna z najważniejszych peryfraz w hiszpańskim. Pamiętaj: *volver a* + czasownik ≠ *volver* (wrócić) jako prosty czasownik. Gdy po *volver* jest bezokolicznik → peryfraza (znowu), gdy brak bezokolicznika → *volver* = wrócić.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2022 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 8. (0-5)
Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny
i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
HISTORIA DE UNA HOJA DE PAPEL
Soy una hoja de papel.
Nací en un bello bosque que cubría un lado de una colina. Era yo una rama de un
majestuoso árbol. Un día llegaron unos hombres y 8.1. cortaron. Y así empezó mi
nueva vida. Procesaron químicamente mi cuerpo, y pronto pasé a la imprenta1, donde
8.2. de mí una hoja de un libro de cuentos infantiles. En sus páginas, los piratas
llegaban a una isla para buscar un tesoro escondido en la selva. ¡Qué suerte tuve de ser
8.3. de aquel libro!
Pero el libro se mantuvo en la librería tan solo tres semanas. Algunos nos hojeaban2, a mí
y a mis hermanas, pero luego nos dejaban en el estante. El libro no se vendía y por eso nos
llevaron 8.4. un lugar horroroso, donde había una gran trituradora de papel3. Allí me
pareció que mi vida estaba acabada.
Pero no fue así; me reciclaron, y 8.5. ser hoja. Me imprimieron, esta vez en un libro
de amores y sentimientos.
De nuevo tengo un papel en la vida.
adaptado de www.laleyendadedarwan.es
1 La imprenta - tu: drukarnia.
2 Hojear - przekartkować.
3 Una trituradora de papel - maszyna do niszczenia papieru.
8.1.
A. se
B. le
C. lo
8.2.
A. escribieron
B. hicieron
C. cambiaron
8.3.
A. parte
B. partido
C. personaje
8.4.
A. en
B. de
C. a
8.5.
A. me puse a
B. volví a
C. dejé de
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
EJHP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą co najmniej trzech słów/wyrażeń
\n

odnoszących się do różnych aspektów jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.
• opisz miejsce, w którym została zorganizowana
La sala era grande, luminosa y muy agradable.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

8.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - lo

\n

Pełne zdanie: "Un día llegaron unos hombres y lo cortaron."
(Pewnego dnia przyszli mężczyźni i go ścięli.)

\n

Sposób 1 - analiza gramatyczna

\n

Narrator to hoja de papel (kartka papieru), ale w momencie cięcia mówi o sobie jako o gałęzi drzewa (era yo una rama de un majestuoso árbol). Kontekst:

\n
"Era yo una rama de un majestuoso árbol. Un día llegaron unos hombres y 8.1. cortaron."
\n

Pytanie: jaki zaimek dopełnienia (pronombre de complemento directo) należy użyć zamiast słowa "rama" (gałąź)?

\n

Analiza gramatyczna:

\n\n

→ Wniosek: lo cortaron = "go ścięli" (tzn. drzewo) → C - lo

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A - se cortaron (Reflexive/Passive):

\n\n

Opcja B - le cortaron:

\n\n

Opcja C - lo cortaron → POPRAWNA (CD rodzaju męskiego, odnosi się do el árbol)

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź C (lo)
- 0 pkt - odpowiedź A lub B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Zaimki dopełnienia bliższego (Complemento Directo - CD):

| Osoba | Forma |
|-------|-------|
| 1 os. lp. | me |
| 2 os. lp. | te |
| 3 os. lp. m. | lo (dla rzeczy i osób - normalnie) |
| 3 os. lp. ż. | la (dla rzeczy i osób) |
| 3 os. lp. nijakie | lo |
| 3 os. lm. m. | los |
| 3 os. lm. ż. | las |

Klucz: zamień rzeczownik na pronombre CD → el árbol → lo | la rama → la
W tym zadaniu lo odnosi się do el árbol (drzewo, rodzaj m.) - obcięto/ścięto drzewo
\n
📖 Reference - Leísmo (wyjątek):
W niektórych regionach Hiszpanii le używane jest zamiast lo dla osób (Le vi a Juan). To regionalizm - na maturze stosuj standardowe lo dla rzeczy.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Forma | Funkcja | Dlaczego błędna |
| A | se | Reflexive / Pasywna bezosobowa | Z jawnym podmiotem (unos hombres) nie pasuje se dla oznaczenia obiektu |
| B | le | Complemento Indirecto | cortar wymaga CD, nie CI. Le = "komu?", a nie "co?" |
| C | lo | Complemento Directo (m. rod.) | POPRAWNA - odnosi się do el árbol, CD |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd to wybór se (opcja A), bo uczniowie kojarzą se z pasywnością: se cortó el árbol = drzewo zostało ścięte. Ale w tym zdaniu podmiotem są unos hombres - jest aktywny podmiot działający, więc nie se pasywne, lecz lo jako CD.
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka le vs lo - Pamiętaj: le = Complemento Indirecto (komu?), lo = Complemento Directo (co?). Cortar coś = cortar + CO = CD = lo/la. Cortar komuś = cortar + KOMU = CI = le.
\n
⚠️ Uwaga: Zastanów się: "lo/la cortaron" - jak? drzewo (el árbol) jest rodzaju męskiego → lo. Gdyby podmiotem była la rama (gałąź, r. ż.) → la cortaron. W tekście cała narracja toczy się wokół drzewa (narrator = gałąź drzewa, ale drzewo = árbol = m.).
\n

8.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - hicieron

\n

Pełne zdanie: "pasé a la imprenta, donde hicieron de mí una hoja de un libro de cuentos infantiles."
(trafiłam do drukarni, gdzie zrobili ze mnie kartkę książki dla dzieci.)

\n

Sposób 1 - analiza gramatyczna i leksykalna

\n

Kontekst zdania:

\n
"Procesaron químicamente mi cuerpo, y pronto pasé a la imprenta, donde 8.2. de mí una hoja de un libro de cuentos infantiles."
\n

Kluczowa struktura: hacer de X + Y = zrobić z czegoś coś, zamienić coś w coś.

\n

Analiza opcji:

\n\n

Dlaczego hicieron?

\n\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A - escribieron (napisali):

\n\n

Opcja B - hicieron → POPRAWNA: hacer de mí una hoja = zrobić ze mnie kartkę

\n

Opcja C - cambiaron (zmienili):

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź B (hicieron)
- 0 pkt - odpowiedź A lub C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Idiom hacer de + alguien/algo (zrobić z kogoś/czegoś):
Struktura: hacer de X + Y = zamienić X w Y / sprawić, że X stało się Y
Przykłady:
- hicieron de mí un soldado = zrobili ze mnie żołnierza
- hicieron de la habitación un estudio = zrobili z pokoju gabinet/studio
Podobne: convertir a/en (zamienić/przekształcić), transformar en (przemienić w)
\n
📖 Reference - Pretérito Indefinido od hacer (nieregularny):
Forma: hice, hiciste, hizo, hicimos, hicisteis, hicieron
Uwaga na zmianę c → z w 3. os. lp.: hizo (nie hició)
Uczyć się jako nieregularnego: rdzeń hic- + końcówki: -e, -iste, -o, -imos, -isteis, -ieron
Końcówka 3 os. lm.: hicieron (regularnie od rdzenia hic-)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Forma | Problem składniowy | Dlaczego błędna |
| A | escribieron | escribir de mí - niepoprawna kolokacja | Pisać coś ≠ zamienić w coś; brak struktury transformacji |
| B | hicieron | hacer de mí - poprawna kolokacja idiomatyczna | POPRAWNA - hicieron de mí una hoja = zrobili ze mnie kartkę |
| C | cambiaron | cambiar de mí - niepoprawna składnia | cambiar wymaga algo por algo lub a alguien, nie de mí una hoja |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Idiom hacer de + X + Y jest bardzo częsty w hiszpańskim i ma dokładne polskie odpowiedniki: "zrobić z (kogoś/czegoś) (coś)". Zapamiętaj jako kolokację, nie jako dosłowne tłumaczenie słowa hacer (robić).
\n
⚠️ Uwaga: Nieregularna koniugacja hacer w Indefinido: hice, hiciste, hizo, hicimos, hicisteis, hicieron. Pamiętaj o zmianie c → z tylko w 3. os. lp. (hizo, nie hició). W 3. os. lm. jest regularnie hicieron.
\n
⚠️ Uwaga: Opcja A (escribieron) brzmi kusiząco - w końcu drukarnia kojarzy się z pisaniem. Ale escribir = pisać/napisać tekst, a nie przekształcać materiał. Pytanie dotyczy fizycznej transformacji (gałąź → kartka papieru), nie czynności pisania.
\n

8.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - parte

\n

Pełne zdanie: "¡Qué suerte tuve de ser parte de aquel libro!"
(Jakie miałam szczęście być częścią tej książki!)

\n

Sposób 1 - analiza leksykalna

\n

Kontekst:

\n
"En sus páginas, los piratas llegaban a una isla para buscar un tesoro escondido en la selva. ¡Qué suerte tuve de ser 8.3. de aquel libro!"
\n

Narrator (kartka papieru) wyraża radość z bycia częścią (składową, elementem) tej książki.

\n

Analiza opcji:

\n\n

Dlaczego parte?

\n\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A - parte (część) → POPRAWNA: ser parte de aquel libro = być częścią tej książki

\n

Opcja B - partido (rozdzielony/podzielony; mecz; partia polityczna):

\n\n

Opcja C - personaje (postać, bohater literacki):

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź A (parte)
- 0 pkt - odpowiedź B lub C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Kolokacje z parte:
- ser parte de algo = być częścią czegoś
- formar parte de algo = stanowić część czegoś, wchodzić w skład czegoś
- tomar parte en algo = brać udział w czymś
- en parte = częściowo
- por mi parte = z mojej strony
- la mayor parte = większa część, większość
\n
📖 Reference - Exclamación ¡Qué + sustantivo + tener/ser/ !:
¡Qué suerte tuve de ser ! = Jakie miałam szczęście, że byłam
Struktura: ¡Qué + sustantivo + verbo! = jakie/jaki/jaka + rzeczownik + czasownik
Przykłady: ¡Qué calor hace!, ¡Qué suerte tienes!
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Słowo | Znaczenie | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | parte | część | POPRAWNA - ser parte de = być częścią | - |
| B | partido | rozdzielony / mecz / partia | ser partido de to niepoprawna kolokacja | Uczeń zna partido (mecz) i wstawia bez analizy kolokacji |
| C | personaje | postać, bohater | Kartka nie jest postacią literacką, lecz fizyczną częścią książki | Kuszące - w książce są postacie, ale narrator = kartka papieru, nie bohater |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Opcja C (personaje) to klasyczna pułapka semantyczna. Tekst to opowiadanie o kartce papieru, która jest w KSIĄŻCE. Uczeń myśli: "kartka jest w książce → jest postacią". Ale narrator to fizyczna kartka, nie literacki bohater. Parte = fizyczna część; personaje = fikcyjna postać.
\n
⚠️ Uwaga: Kolokacja ser parte de algo jest bardzo przydatna na maturze. Zapamiętaj też synonim formar parte de algo - oba wyrażenia spotykasz często w tekstach czytanych i słuchanych.
\n
⚠️ Uwaga: Partido (opcja B) to tzw. "fałszywy przyjaciel" kontekstowy - brzmi podobnie do parte, ale ma zupełnie inne znaczenia (mecz, partia polityczna, rozdzielony). Zawsze sprawdzaj, czy słowo pasuje do konkretnej kolokacji, nie tylko czy "brzmi blisko".
\n

8.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - a

\n

Pełne zdanie: "nos llevaron a un lugar horroroso"
(zabrali nas do pewnego strasznego miejsca)

\n

Sposób 1 - analiza gramatyczna

\n

Kontekst:

\n
"El libro no se vendía y por eso nos llevaron 8.4. un lugar horroroso, donde había una gran trituradora de papel."
\n

Pytanie: jaki przyimek należy użyć po czasowniku llevar (nieść/wieźć/zabrać) + kierunek ruchu?

\n

Analiza gramatyczna:

\n

Czasownik llevar a alguien a un lugar = zabrać kogoś do jakiegoś miejsca

\n\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A - en (w/na - lokalizacja):

\n\n

Opcja B - de (od/z - pochodzenie lub wyłączenie):

\n\n

Opcja C - a (do - kierunek ruchu) → POPRAWNA: llevar a + miejsce = zabrać do jakiegoś miejsca

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź C (a)
- 0 pkt - odpowiedź A lub B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Przyimki kierunku vs lokalizacji:

| Przyimek | Funkcja | Przykład |
|----------|---------|---------|
| a | kierunek ruchu (dokąd?) | ir a Madrid, llevar a casa |
| en | lokalizacja statyczna (gdzie?) | estar en Madrid, vivir en casa |
| de | skąd? / przynależność | venir de Madrid, es de Espańa |

Klucz: llevar = czasownik ruchu → zawsze z a dla celu ruchu
\n
📖 Reference - Czasowniki ruchu + a (do):
- ir a = iść/jechać do
- llevar a = zabrać do, nieść do
- volver a = wrócić do
- llegar a = dotrzeć do, przybyć do
- venir a = przyjść do
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Przyimek | Funkcja | Dlaczego błędna |
| A | en | lokalizacja statyczna | llevar en jest niepoprawne - llevar wymaga celu ruchu (a), nie lokalizacji (en) |
| B | de | skąd / przynależność | llevar de = zabrać z - odwrócony kierunek (skąd, nie dokąd) |
| C | a | kierunek ruchu (dokąd?) | POPRAWNA - llevar a un lugar = zabrać do pewnego miejsca |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd to mylenie en i a w kontekście miejsca. Reguła: statyczne = en (gdzie jestem?), dynamiczne = a (dokąd idę/jadę?). Czasownik llevar = ruch → a.
\n
⚠️ Uwaga: Po llevar zawsze stosuj a dla miejsca docelowego: llevar a casa, llevar al hospital, llevar a un lugar. To mocna kolokacja - warto nauczyć się jej jako całości.
\n
⚠️ Uwaga: Opcja B (de) mogłaby brzmieć logicznie (zabrali ze strasznego miejsca = ucieczka), ale tekst mówi o zabraniu do strasznego miejsca (gdzie była trituradora). Zawsze sprawdź kierunek ruchu: do (a) czy od/z (de).
\n

8.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - volví a

\n

Pełne zdanie: "me reciclaron, y volví a ser hoja."
(zostałam poddana recyklingowi i znowu stałam się kartką.)

\n

Sposób 1 - analiza leksykalna i gramatyczna

\n

Kontekst narracyjny:

\n
"Pero no fue así; me reciclaron, y 8.5. ser hoja."
\n

Przed tą luką kartka papieru była bliska zniszczenia (trituradora), ale zostaje zrecyklingowana i znowu staje się kartką.

\n

Kluczowe słowo: znowu = de nuevo / otra vez → wyraża powtórzenie czynności

\n

Analiza struktur verbales:

\n\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A - me puse a (zacząłam/zabrałam się do robienia czegoś):

\n\n

Opcja B - volví a → POPRAWNA: volver a ser hoja = znowu zostać kartką (powrót do poprzedniego stanu)

\n

Opcja C - dejé de (przestałam robić coś):

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź B (volví a)
- 0 pkt - odpowiedź A lub C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Struktury peryfrastyczne z bezokolicznikiem (Perífrasis Verbales):

| Struktura | Znaczenie | Przykład |
|-----------|-----------|---------|
| volver a + inf. | znowu, ponownie | volvió a ser hoja = znowu stała się kartką |
| ponerse a + inf. | zacząć (robić coś - nowe działanie) | se puso a llorar = zaczął płakać |
| dejar de + inf. | przestać (robić coś - zakończenie) | dejó de fumar = przestał palić |
| empezar a + inf. | zacząć | empezó a hablar = zaczął mówić |
| seguir + gerundio | kontynuować | siguió hablando = kontynuował mówienie |
| acabar de + inf. | właśnie skończyć | acaba de llegar = właśnie przyszedł |
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Struktura | Znaczenie | Dlaczego błędna |
| A | ponerse a | zacząć robić coś (po raz pierwszy) | Kartka nie zaczyna po raz pierwszy - wraca do stanu kartki |
| B | volver a | znowu, ponownie | POPRAWNA - volvió a ser hoja = znowu stała się kartką |
| C | dejar de | przestać robić coś | Odwrotny sens: dejé de ser hoja = przestałam być kartką (nie o to chodzi) |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Trzy struktury (ponerse a, volver a, dejar de) to MUST KNOW na maturze z hiszpańskiego. Każda ma jedno konkretne znaczenie - naucz się ich jako całości z sensem, nie rozkładaj na części.
\n
⚠️ Uwaga: Opcja C (dejar de) to klasyczna pułapka antonimu - uczeń, który nie zna struktury volver a, może wybrać C bo "coś się przestało dziać" - ale to odwrotny sens. Kontekst jasno mówi: kartka odzyskała swój stan, nie go straciła.
\n
⚠️ Uwaga: Volver a + infinitivo to jedna z najważniejszych peryfraz w hiszpańskim. Pamiętaj: volver a + czasownik ≠ volver (wrócić) jako prosty czasownik. Gdy po volver jest bezokolicznik → peryfraza (znowu), gdy brak bezokolicznika → volver = wrócić.
"}]}