{"id":"jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nW zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych odpowiedzi (A-C) wybierz tę, która najlepiej\noddaje sens wyróżnionego fragmentu. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1.\nSalí de la fiesta muy tarde y tuve que volver a casa andando.\nA. a pie\nB. despacio\nC. corriendo\n9.2.\nżPor qué no vamos al cine?\nA. żTe gusta ir al cine?\nB. ˇVe al cine!\nC. żTe apetece ir al cine?\n9.3.\nMi abuela se casó a los 40 ańos.\nA. hace 40 ańos\nB. cuando tenía 40 ańos\nC. en los ańos 40\n9.4.\nEl avión tuvo que aterrizar en otro aeropuerto debido a la tormenta.\nA. a causa de\nB. a pesar de\nC. gracias a\n9.5.\nEs un sitio muy acogedor.\nA. amplio\nB. lujoso\nC. agradable\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9. Zaimki oraz pospolite modyfikatory takie jak np. muy, poco, bastante, mucho nie są\ntraktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - a pie**\n\nPełne zdanie: *\"Salí de la fiesta muy tarde y tuve que volver a casa **a pie**.\"*\n(Wyszłem z imprezy bardzo późno i musiałem wrócić do domu **piechotą / na piechotę**.)\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna\n\nZdanie zawiera wyróżniony fragment: *\"tuve que volver a casa **andando**\"*\n\n- **andando** = gerundio od *andar* (chodzić) → sens: idąc piechotą, na piechotę\n- Szukamy synonimu wyrażenia **chodzić piechotą / na piechotę**\n\n**Analiza opcji:**\n\n- **Opcja A** - *a pie* = na piechotę, piechotą (dokładny synonim *andando* w znaczeniu \"poruszając się o własnych siłach, bez pojazdu\")\n- **Opcja B** - *despacio* = powoli (synonim prędkości, nie sposobu poruszania się)\n- **Opcja C** - *corriendo* = biegiem (też bez pojazdu, ale znacznie szybciej niż chodzenie)\n\n→ **Wniosek:** *andando* = *a pie* (na piechotę) → odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - *a pie* → **POPRAWNA**: *volver a pie* = wrócić piechotą = pełny synonim *volver andando*\n\n**Opcja B** - *despacio* (powoli):\n- *despacio* opisuje **prędkość**, nie środek transportu\n- *andando* nie oznacza \"powoli\" - można *andar rápido* (chodzić szybko)\n- *volver despacio* = wrócić powoli ≠ wrócić piechotą → B **błędna**\n\n**Opcja C** - *corriendo* (biegiem):\n- *correr* = biec → to też czynność bez pojazdu, ale **biec** ≠ **chodzić**\n- *andando* (chodzić) vs *corriendo* (biec) to dwa różne sposoby przemieszczania się\n- C **błędna**\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A** (*a pie*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź B lub C lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *a pie* vs inne środki transportu (wyrażenia przyimkowe):**\n>\n> | Wyrażenie | Znaczenie |\n> |-----------|-----------|\n> | *a pie* | piechotą, na piechotę |\n> | *en coche* | samochodem |\n> | *en autobús* | autobusem |\n> | *en tren* | pociągiem |\n> | *en bicicleta* | rowerem |\n> | *en avión* | samolotem |\n> | *en moto* | motocyklem |\n>\n> Wyjątek: *a caballo* (na koniu) - też z *a*, jak *a pie*\n\n> 📖 **Reference - Gerundio jako przysłówek sposobu:**\n> *andando* = chodząc (gerundio od *andar*) - opisuje sposób poruszania się\n> Synonim: *a pie* (wyrażenie przyimkowe)\n> Pamiętaj: gerundio ≠ Participio: *andando* (chodzić) vs *andado* (nieużywany w ten sposób)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Znaczenie | Dlaczego błędna |\n| **A** | ***a pie*** | **na piechotę** | **POPRAWNA - synonim *andando*** |\n| B | *despacio* | powoli | Opis prędkości, nie środka transportu |\n| C | *corriendo* | biegiem | Chodzić ≠ biec; *andando* to chodzenie, nie bieganie |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja C (*corriendo*) to pułapka - bieganie też odbywa się \"bez pojazdu\", jak chodzenie. Ale zadanie pyta o **synonim wyróżnionego fragmentu** - *andando* = chodzić, nie biec. Dokładny sens musi się zgadzać.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenie *a pie* to jedna z najbardziej podstawowych kolokacji w języku hiszpańskim. Pamiętaj: *ir a pie*, *volver a pie*, *llegar a pie* = iść/wrócić/przybyć pieszo.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach typu \"wybierz synonim wyróżnionego fragmentu\" zawsze sprawdź NIE TYLKO znaczenie słownikowe, ale też **kontekst gramatyczny i semantyczny**. *Despacio* (opcja B) opisuje sposób chodzenia (tempo), ale nie zastępuje *andando* jako synonim środka/sposobu lokomocji.\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - żTe apetece ir al cine?**\n\n(Masz ochotę pójść do kina?)\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna i pragmatyczna\n\nWyróżniony fragment: *\"żPor qué no vamos al cine?\"*\n\nJest to retoryczne pytanie z przeczeniem, które w języku hiszpańskim służy jako **propozycja / sugestia**:\n- *żPor qué no + Present? * = Może byśmy ? / Nie chcesz ? / A może ?\n\n**Funkcja komunikacyjna:** zaproszenie, propozycja wspólnego wyjścia\n\n**Analiza opcji:**\n\n- **Opcja A** - *żTe gusta ir al cine?* = Czy lubisz chodzić do kina? → pytanie o ogólne preferencje, nie propozycja → funkcja **inna**\n- **Opcja B** - *ˇVe al cine!* = Idź do kina! → rozkaz, nie propozycja → funkcja **inna**\n- **Opcja C** - *żTe apetece ir al cine?* = Czy masz ochotę pójść do kina? → **propozycja / sugestia** → ta sama funkcja komunikacyjna co *żPor qué no vamos?*\n\n→ **Wniosek:** *żTe apetece ir al cine?* = synonim *żPor qué no vamos al cine?* w funkcji propozycji → **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - *żTe gusta ir al cine?* (Czy lubisz kino?):\n- Pytanie o **preferencje/upodobania** (gustar = lubić), nie propozycja\n- *żPor qué no vamos?* to **zaproszenie** do wspólnego działania\n- A **błędna**\n\n**Opcja B** - *ˇVe al cine!* (Idź do kina!):\n- Forma **trybu rozkazującego** (imperativo) = rozkaz/polecenie\n- *żPor qué no vamos?* to propozycja wspólna (*vamos* = chodźmy - 1. os. lm.), nie rozkaz\n- B **błędna**\n\n**Opcja C** - *żTe apetece ir al cine?* → **POPRAWNA**: *apetecer* = mieć ochotę na → pytanie o chęć = propozycja = ta sama funkcja\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** (*żTe apetece ir al cine?*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Funkcje komunikacyjne propozycji / sugestii (Expresar sugerencias):**\n>\n> | Wyrażenie | Przykład | Funkcja |\n> |-----------|---------|---------|\n> | *żPor qué no + Presente?* | *żPor qué no vamos?* | Propozycja wspólna |\n> | *żTe apetece + infinitivo?* | *żTe apetece ir?* | Propozycja - pytanie o chęć |\n> | *żTe parece bien + infinitivo?* | *żTe parece bien salir?* | Propozycja - pytanie o akceptację |\n> | *żQué tal si + Presente?* | *żQué tal si vamos?* | Propozycja/sugestia |\n> | *Podríamos + infinitivo* | *Podríamos ir al cine* | Propozycja uprzejma |\n>\n> Wszystkie powyższe mają tę samą funkcję co *żPor qué no vamos?*\n\n> 📖 **Reference - *apetecer* (typ GUSTAR):**\n> Koniugacja: *me apetece / te apetece / le apetece / nos apetece / os apetece / les apetece*\n> Znaczenie: mieć ochotę na coś = *apetecer* (podobne do *gustar* ale bardziej bezpośrednie)\n> Przykład: *żTe apetece un café?* = Masz ochotę na kawę? / *Me apetece salir* = Mam ochotę wyjść\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Funkcja | Dlaczego błędna |\n| A | *żTe gusta ir al cine?* | Pytanie o ogólne preferencje | *gustar* = lubić (ogólnie), *żPor qué no vamos?* = konkretna propozycja \"teraz\" |\n| B | *ˇVe al cine!* | Rozkaz/polecenie | Imperativo = nakaz; *żPor qué no vamos?* = sugestia bez przymusu |\n| **C** | ***żTe apetece ir al cine?*** | **Propozycja / sugestia** | **POPRAWNA - ta sama funkcja komunikacyjna** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja A (*żTe gusta?*) to pułapka - dotyczy kina (ten sam temat), ale pytanie o ogólne preferencje (*lubisz kino?*) to inna funkcja komunikacyjna niż propozycja (*chodźmy teraz do kina?*). Zadanie sprawdza funkcję, nie temat.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *żPor qué no vamos?* to idiomatyczna struktura propozycji - dosłownie \"Dlaczego nie idziemy?\" ale funkcja = \"Może byśmy poszli?\". Rozpoznaj tę strukturę jako propozycję, nie pytanie o przyczynę.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Apetecer* działa jak *gustar* - podmiot logiczny jest dopełnieniem (*te* = tobie), a \"rzecz\" jest podmiotem gramatycznym. *żTe apetece ir?* = dosłownie \"Czy pójście apetycznie wygląda dla ciebie?\" = Czy masz ochotę iść?\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - cuando tenía 40 ańos**\n\nPełne zdanie: *\"Mi abuela se casó **cuando tenía 40 ańos**.\"*\n(Moja babcia wyszła za mąż, gdy miała 40 lat.)\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nWyróżniony fragment: *\"Mi abuela se casó **a los 40 ańos**.\"*\n\n- **a los 40 ańos** = w wieku 40 lat (wyrażenie przyimkowe wskazujące wiek w momencie zdarzenia)\n- Szukamy synonimu wyrażającego **wiek osoby w momencie zdarzenia**\n\n**Analiza opcji:**\n\n| Opcja | Treść | Znaczenie |\n| A | *hace 40 ańos* | 40 lat temu (czas miniony, nie wiek) |\n| B | *cuando tenía 40 ańos* | kiedy miała 40 lat (wiek w momencie) |\n| C | *en los ańos 40* | w latach 40. (dekada XX w., nie wiek) |\n\n→ **Wniosek:** *a los 40 ańos* = *cuando tenía 40 ańos* → oba wyrażają wiek osoby w chwili zdarzenia → **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - *hace 40 ańos* (40 lat temu):\n- *hace + tiempo* = temu (czas miniony od teraz)\n- *hace 40 ańos* = 40 lat temu = dotyczy **czasu**, kiedy miało miejsce zdarzenie (licząc od dzisiaj)\n- *a los 40 ańos* = w **wieku** 40 lat = dotyczy **wieku osoby**, nie czasu od teraz\n- A **błędna** (inne znaczenie)\n\n**Opcja B** - *cuando tenía 40 ańos* → **POPRAWNA**: *tenía 40 ańos* (Imperfecto = miała 40 lat w danym czasie) = *a los 40 ańos* (w wieku 40 lat)\n\n**Opcja C** - *en los ańos 40* (w latach 40.):\n- *los ańos 40* = dekada 1940-1949 (lata czterdzieste XX wieku)\n- Odnosi się do **okresu historycznego**, nie do wieku osoby\n- C **błędna** (homofoniczne, ale inne znaczenie)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B** (*cuando tenía 40 ańos*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub C lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Wyrażenia czasu (Expresiones temporales):**\n>\n> | Wyrażenie | Znaczenie | Użycie |\n> |-----------|-----------|--------|\n> | *a los X ańos* | w wieku X lat | wiek osoby w momencie zdarzenia |\n> | *cuando tenía X ańos* | kiedy miała X lat | synonim powyższego |\n> | *hace X ańos* | X lat temu | czas miniony od teraz |\n> | *en los ańos X0* | w latach X0. | dekada historyczna |\n> | *de nińo/a* | jako dziecko | wiek ogólny |\n> | *con X ańos* | mając X lat | synonim *a los X ańos* |\n\n> 📖 **Reference - *a los X ańos* vs *hace X ańos* - klasyczna pułapka:**\n> *a los 20 ańos* = w wieku 20 lat (wiek!)\n> *hace 20 ańos* = 20 lat temu (czas od teraz!)\n> Przykład: *Se casó a los 20 ańos* ≠ *Se casó hace 20 ańos*\n> Pierwsze = wyszła za mąż w wieku 20 lat (może mieć teraz 50, 60, 80 lat)\n> Drugie = wyszła za mąż 20 lat temu (niezależnie od wieku)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Znaczenie | Dlaczego błędna |\n| A | *hace 40 ańos* | 40 lat temu | Czas miniony od teraz, nie wiek osoby |\n| **B** | ***cuando tenía 40 ańos*** | **kiedy miała 40 lat** | **POPRAWNA - synonim *a los 40 ańos*** |\n| C | *en los ańos 40* | w latach 40. (dekada) | Dekada historyczna, nie wiek osoby |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** To zadanie to klasyczna pułapka - opcje A, B i C są bardzo podobne fonetycznie i wizualnie: *a los 40 ańos / hace 40 ańos / en los ańos 40*. Trzy różne znaczenia ukryte w podobnych formach. Uważnie czytaj KAŻDE słowo.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *En los ańos 40* (opcja C) to pułapka, bo babcia wychodzą za mąż w wieku 40 lat mogła to zrobić \"w latach 40.\" - ale te dwa znaczenia to przypadkowe podobieństwo, nie synonim. Zawsze sprawdź funkcję gramatyczną, nie tylko słowa.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Cuando tenía* używa **Imperfecto** (*tenía* - stan w przeszłości = wiek), a *se casó* używa **Indefinido** (*casó* - zdarzenie punktowe). To typowy podział Imperfecto (tło/opis/wiek) + Indefinido (zdarzenie) w zdaniu podrzędnym czasu.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - a causa de**\n\nPełne zdanie: *\"El avión tuvo que aterrizar en otro aeropuerto **a causa de** la tormenta.\"*\n(Samolot musiał lądować na innym lotnisku **z powodu** burzy.)\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna\n\nWyróżniony fragment: *\"El avión tuvo que aterrizar en otro aeropuerto **debido a** la tormenta.\"*\n\n- **debido a** = z powodu, wskutek (wyrażenie przyczynowe)\n- Szukamy synonimu wyrażającego **przyczynę / powód**\n\n**Analiza opcji:**\n\n| Opcja | Treść | Znaczenie |\n| A | *a causa de* | z powodu (przyczyna) |\n| B | *a pesar de* | mimo (kontrastu/ustępstwa) |\n| C | *gracias a* | dzięki (przyczyna pozytywna) |\n\n→ **Wniosek:** *debido a* = *a causa de* = z powodu → **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - *a causa de* (z powodu):\n- *a causa de* = z powodu, wskutek → wyrażenie przyczynowe (negatywne lub neutralne)\n- Synonim *debido a* → **POPRAWNA**\n\n**Opcja B** - *a pesar de* (mimo, pomimo):\n- *a pesar de* = pomimo, mimo → wyrażenie **kontrastu/ustępstwa** (concesión)\n- *El avión tuvo que aterrizar a pesar de la tormenta* = Samolot musiał lądować pomimo burzy → inny sens (pomimo burzy, a nie z powodu)\n- B **błędna**\n\n**Opcja C** - *gracias a* (dzięki):\n- *gracias a* = dzięki → wyrażenie przyczynowe **pozytywne** (dobry skutek)\n- Lądowanie awaryjne z powodu burzy to negatywny skutek - nie mówimy \"dzięki burzy wylądował\"\n- C **błędna**\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A** (*a causa de*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź B lub C lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Wyrażenia przyczynowe i kontrastywne (Expresiones causales y concesivas):**\n>\n> | Wyrażenie | Znaczenie | Kontekst |\n> |-----------|-----------|---------|\n> | *debido a* | z powodu, wskutek | przyczyna (neutralna lub negatywna) |\n> | *a causa de* | z powodu | przyczyna (neutralna lub negatywna) |\n> | *por culpa de* | przez (czyjąś winę) | przyczyna negatywna, z winą |\n> | *gracias a* | dzięki | przyczyna pozytywna |\n> | *a pesar de* | mimo, pomimo | kontrast/ustępstwo |\n> | *a pesar de que* + indicativo/subjuntivo | pomimo że | kontrast |\n>\n> **Klucz: devido a = a causa de (neutralne) ≠ gracias a (pozytywne) ≠ a pesar de (kontrast)**\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Wyrażenie | Znaczenie | Dlaczego błędna |\n| **A** | ***a causa de*** | **z powodu (synonim *debido a*)** | **POPRAWNA** |\n| B | *a pesar de* | mimo, pomimo | Kontrast, nie przyczyna - odwrócony sens logiczny |\n| C | *gracias a* | dzięki | Przyczyna pozytywna - burza to nie pozytywna przyczyna lądowania awaryjnego |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Trzy wyrażenia *debido a / a causa de / gracias a* wszystkie wyrażają \"przyczynę\", ale *gracias a* tylko dla **pozytywnych skutków**. Lądowanie awaryjne z powodu burzy = negatywny skutek → tylko *debido a / a causa de*, nie *gracias a*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *A pesar de* (opcja B) to kontrast, nie przyczyna. Test: jeśli mógłbyś zastąpić wyrażeniem \"mimo że\" → to *a pesar de*; jeśli \"z powodu że\" → to *debido a / a causa de*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Para *debido a / a causa de* to synonimy - zawsze wymienialne. Para *gracias a* to podobne wyrażenie, ale TYLKO z pozytywnym skutkiem. To jedna z najważniejszych dystynkcji w zadaniach 9 na maturze z hiszpańskiego.\n\n**9.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - agradable**\n\nPełne zdanie: *\"Es un sitio muy **agradable**.\"*\n(To bardzo przyjemne/miłe miejsce.)\n\n## Sposób 1 - analiza leksykalna\n\nWyróżniony fragment: *\"Es un sitio muy **acogedor**.\"*\n\n- **acogedor/a** = przytulny, ciepły, przyjazny atmosferą (dosłownie: \"gościnny, który wita\")\n- Szukamy synonimu - przymiotnika opisującego podobne cechy miejsca\n\n**Analiza opcji:**\n\n| Opcja | Słowo | Znaczenie |\n| A | *amplio* | przestronny, obszerny (rozmiar) |\n| B | *lujoso* | luksusowy (standard) |\n| C | *agradable* | przyjemny, miły (ogólna atmosfera) |\n\n→ *acogedor* = przytulny/przyjemny (pozytywna atmosfera) → synonim: *agradable* (przyjemny) → **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**Opcja A** - *amplio* (przestronny, szeroki):\n- *amplio* opisuje **rozmiar/przestrzeń**, nie atmosferę\n- Miejsce przytulne (*acogedor*) jest często małe i ciepłe - wręcz przeciwność do przestronnego\n- A **błędna**\n\n**Opcja B** - *lujoso* (luksusowy):\n- *lujoso* opisuje **standard/wyrafinowanie** (drogie meble, ekskluzywność)\n- *Acogedor* = przytulny/ciepły - niezależny od luksusu (może być proste, ale ciepłe)\n- B **błędna**\n\n**Opcja C** - *agradable* (przyjemny, miły):\n- *agradable* = sprawiający przyjemność, miły → najbliższy synonim *acogedor*\n- Oba opisują pozytywną **atmosferę i wrażenie** miejsca\n- C **POPRAWNA**\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** (*agradable*)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B lub brak odpowiedzi\n> - **Wymaganie ogólne:** I. Znajomość środków językowych\n> - **Wymaganie szczegółowe:** 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Przymiotniki opisujące miejsca (campo léxico: descripción de lugares):**\n>\n> | Przymiotnik | Znaczenie | Co opisuje |\n> |-------------|-----------|------------|\n> | *acogedor/a* | przytulny, ciepły, przyjazny | atmosfera, nastrój miejsca |\n> | *agradable* | przyjemny, miły | ogólna pozytywna ocena |\n> | *cómodo/a* | wygodny | komfort fizyczny |\n> | *amplio/a* | przestronny | rozmiar, przestrzeń |\n> | *lujoso/a* | luksusowy | standard, wyrafinowanie |\n> | *íntimo/a* | kameralny, intymny | prywatność, małość |\n> | *tranquilo/a* | spokojny, cichy | brak hałasu/zamieszania |\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Znaczenie | Dlaczego błędna |\n| A | *amplio* | przestronny | Opis rozmiaru, nie atmosfery; przytulny ≠ przestronny |\n| B | *lujoso* | luksusowy | Opis standardu/ceny, nie nastroju; przytulny ≠ luksusowy |\n| **C** | ***agradable*** | **przyjemny** | **POPRAWNA - synonim *acogedor*** |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Acogedor* to jedno z ważniejszych słów na maturze z hiszpańskiego - opis miejsc (pokój, restauracja, kawiarnia, dom). Pamiętaj jego synonim *agradable* oraz antonim *frío/a* (zimny - w sensie atmosfery, nie temperatury).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie myl *cómodo* (wygodny fizycznie - fotel, łóżko) z *acogedor* (przytulny atmospherically). Wygodne miejsce nie musi być przytulne i odwrotnie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach synonimów z zadania 9 (wybierz wyrażenie o tym samym sensie) zawsze sprawdzaj kategorię semantyczną: czy opcje dotyczą tego samego aspektu (rozmiar, standard, atmosfera, czas itp.). *Acogedor* = atmosfera → szukaj synonimu atmosferycznego, nie rozmiarowego czy cenowego.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2022 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9. (0-5)
W zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych odpowiedzi (A-C) wybierz tę, która najlepiej
oddaje sens wyróżnionego fragmentu. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
9.1.
Salí de la fiesta muy tarde y tuve que volver a casa andando.
A. a pie
B. despacio
C. corriendo
9.2.
żPor qué no vamos al cine?
A. żTe gusta ir al cine?
B. ˇVe al cine!
C. żTe apetece ir al cine?
9.3.
Mi abuela se casó a los 40 ańos.
A. hace 40 ańos
B. cuando tenía 40 ańos
C. en los ańos 40
9.4.
El avión tuvo que aterrizar en otro aeropuerto debido a la tormenta.
A. a causa de
B. a pesar de
C. gracias a
9.5.
Es un sitio muy acogedor.
A. amplio
B. lujoso
C. agradable
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
EJHP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Zaimki oraz pospolite modyfikatory takie jak np. muy, poco, bastante, mucho nie są
\n

traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

9.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - a pie

\n

Pełne zdanie: "Salí de la fiesta muy tarde y tuve que volver a casa a pie."
(Wyszłem z imprezy bardzo późno i musiałem wrócić do domu piechotą / na piechotę.)

\n

Sposób 1 - analiza leksykalna

\n

Zdanie zawiera wyróżniony fragment: "tuve que volver a casa andando"

\n\n

Analiza opcji:

\n\n

→ Wniosek: andando = a pie (na piechotę) → odpowiedź A.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A - a pie → POPRAWNA: volver a pie = wrócić piechotą = pełny synonim volver andando

\n

Opcja B - despacio (powoli):

\n\n

Opcja C - corriendo (biegiem):

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź A (a pie)
- 0 pkt - odpowiedź B lub C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - a pie vs inne środki transportu (wyrażenia przyimkowe):

| Wyrażenie | Znaczenie |
|-----------|-----------|
| a pie | piechotą, na piechotę |
| en coche | samochodem |
| en autobús | autobusem |
| en tren | pociągiem |
| en bicicleta | rowerem |
| en avión | samolotem |
| en moto | motocyklem |

Wyjątek: a caballo (na koniu) - też z a, jak a pie
\n
📖 Reference - Gerundio jako przysłówek sposobu:
andando = chodząc (gerundio od andar) - opisuje sposób poruszania się
Synonim: a pie (wyrażenie przyimkowe)
Pamiętaj: gerundio ≠ Participio: andando (chodzić) vs andado (nieużywany w ten sposób)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Słowo | Znaczenie | Dlaczego błędna |
| A | a pie | na piechotę | POPRAWNA - synonim andando |
| B | despacio | powoli | Opis prędkości, nie środka transportu |
| C | corriendo | biegiem | Chodzić ≠ biec; andando to chodzenie, nie bieganie |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Opcja C (corriendo) to pułapka - bieganie też odbywa się "bez pojazdu", jak chodzenie. Ale zadanie pyta o synonim wyróżnionego fragmentu - andando = chodzić, nie biec. Dokładny sens musi się zgadzać.
\n
⚠️ Uwaga: Wyrażenie a pie to jedna z najbardziej podstawowych kolokacji w języku hiszpańskim. Pamiętaj: ir a pie, volver a pie, llegar a pie = iść/wrócić/przybyć pieszo.
\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach typu "wybierz synonim wyróżnionego fragmentu" zawsze sprawdź NIE TYLKO znaczenie słownikowe, ale też kontekst gramatyczny i semantyczny. Despacio (opcja B) opisuje sposób chodzenia (tempo), ale nie zastępuje andando jako synonim środka/sposobu lokomocji.
\n

9.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - żTe apetece ir al cine?

\n

(Masz ochotę pójść do kina?)

\n

Sposób 1 - analiza leksykalna i pragmatyczna

\n

Wyróżniony fragment: "żPor qué no vamos al cine?"

\n

Jest to retoryczne pytanie z przeczeniem, które w języku hiszpańskim służy jako propozycja / sugestia:

\n\n

Funkcja komunikacyjna: zaproszenie, propozycja wspólnego wyjścia

\n

Analiza opcji:

\n\n

→ Wniosek: żTe apetece ir al cine? = synonim żPor qué no vamos al cine? w funkcji propozycji → C.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A - żTe gusta ir al cine? (Czy lubisz kino?):

\n\n

Opcja B - ˇVe al cine! (Idź do kina!):

\n\n

Opcja C - żTe apetece ir al cine? → POPRAWNA: apetecer = mieć ochotę na → pytanie o chęć = propozycja = ta sama funkcja

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź C (żTe apetece ir al cine?)
- 0 pkt - odpowiedź A lub B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Funkcje komunikacyjne propozycji / sugestii (Expresar sugerencias):

| Wyrażenie | Przykład | Funkcja |
|-----------|---------|---------|
| żPor qué no + Presente? | żPor qué no vamos? | Propozycja wspólna |
| żTe apetece + infinitivo? | żTe apetece ir? | Propozycja - pytanie o chęć |
| żTe parece bien + infinitivo? | żTe parece bien salir? | Propozycja - pytanie o akceptację |
| żQué tal si + Presente? | żQué tal si vamos? | Propozycja/sugestia |
| Podríamos + infinitivo | Podríamos ir al cine | Propozycja uprzejma |

Wszystkie powyższe mają tę samą funkcję co żPor qué no vamos?
\n
📖 Reference - apetecer (typ GUSTAR):
Koniugacja: me apetece / te apetece / le apetece / nos apetece / os apetece / les apetece
Znaczenie: mieć ochotę na coś = apetecer (podobne do gustar ale bardziej bezpośrednie)
Przykład: żTe apetece un café? = Masz ochotę na kawę? / Me apetece salir = Mam ochotę wyjść
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Funkcja | Dlaczego błędna |
| A | żTe gusta ir al cine? | Pytanie o ogólne preferencje | gustar = lubić (ogólnie), żPor qué no vamos? = konkretna propozycja "teraz" |
| B | ˇVe al cine! | Rozkaz/polecenie | Imperativo = nakaz; żPor qué no vamos? = sugestia bez przymusu |
| C | żTe apetece ir al cine? | Propozycja / sugestia | POPRAWNA - ta sama funkcja komunikacyjna |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Opcja A (żTe gusta?) to pułapka - dotyczy kina (ten sam temat), ale pytanie o ogólne preferencje (lubisz kino?) to inna funkcja komunikacyjna niż propozycja (chodźmy teraz do kina?). Zadanie sprawdza funkcję, nie temat.
\n
⚠️ Uwaga: żPor qué no vamos? to idiomatyczna struktura propozycji - dosłownie "Dlaczego nie idziemy?" ale funkcja = "Może byśmy poszli?". Rozpoznaj tę strukturę jako propozycję, nie pytanie o przyczynę.
\n
⚠️ Uwaga: Apetecer działa jak gustar - podmiot logiczny jest dopełnieniem (te = tobie), a "rzecz" jest podmiotem gramatycznym. żTe apetece ir? = dosłownie "Czy pójście apetycznie wygląda dla ciebie?" = Czy masz ochotę iść?
\n

9.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - cuando tenía 40 ańos

\n

Pełne zdanie: "Mi abuela se casó cuando tenía 40 ańos."
(Moja babcia wyszła za mąż, gdy miała 40 lat.)

\n

Sposób 1 - analiza gramatyczna

\n

Wyróżniony fragment: "Mi abuela se casó a los 40 ańos."

\n\n

Analiza opcji:

\n

| Opcja | Treść | Znaczenie |
| A | hace 40 ańos | 40 lat temu (czas miniony, nie wiek) |
| B | cuando tenía 40 ańos | kiedy miała 40 lat (wiek w momencie) |
| C | en los ańos 40 | w latach 40. (dekada XX w., nie wiek) |

\n

→ Wniosek: a los 40 ańos = cuando tenía 40 ańos → oba wyrażają wiek osoby w chwili zdarzenia → B.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A - hace 40 ańos (40 lat temu):

\n\n

Opcja B - cuando tenía 40 ańos → POPRAWNA: tenía 40 ańos (Imperfecto = miała 40 lat w danym czasie) = a los 40 ańos (w wieku 40 lat)

\n

Opcja C - en los ańos 40 (w latach 40.):

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź B (cuando tenía 40 ańos)
- 0 pkt - odpowiedź A lub C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Wyrażenia czasu (Expresiones temporales):

| Wyrażenie | Znaczenie | Użycie |
|-----------|-----------|--------|
| a los X ańos | w wieku X lat | wiek osoby w momencie zdarzenia |
| cuando tenía X ańos | kiedy miała X lat | synonim powyższego |
| hace X ańos | X lat temu | czas miniony od teraz |
| en los ańos X0 | w latach X0. | dekada historyczna |
| de nińo/a | jako dziecko | wiek ogólny |
| con X ańos | mając X lat | synonim a los X ańos |
\n
📖 Reference - a los X ańos vs hace X ańos - klasyczna pułapka:
a los 20 ańos = w wieku 20 lat (wiek!)
hace 20 ańos = 20 lat temu (czas od teraz!)
Przykład: Se casó a los 20 ańos ≠ Se casó hace 20 ańos
Pierwsze = wyszła za mąż w wieku 20 lat (może mieć teraz 50, 60, 80 lat)
Drugie = wyszła za mąż 20 lat temu (niezależnie od wieku)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Znaczenie | Dlaczego błędna |
| A | hace 40 ańos | 40 lat temu | Czas miniony od teraz, nie wiek osoby |
| B | cuando tenía 40 ańos | kiedy miała 40 lat | POPRAWNA - synonim a los 40 ańos |
| C | en los ańos 40 | w latach 40. (dekada) | Dekada historyczna, nie wiek osoby |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: To zadanie to klasyczna pułapka - opcje A, B i C są bardzo podobne fonetycznie i wizualnie: a los 40 ańos / hace 40 ańos / en los ańos 40. Trzy różne znaczenia ukryte w podobnych formach. Uważnie czytaj KAŻDE słowo.
\n
⚠️ Uwaga: En los ańos 40 (opcja C) to pułapka, bo babcia wychodzą za mąż w wieku 40 lat mogła to zrobić "w latach 40." - ale te dwa znaczenia to przypadkowe podobieństwo, nie synonim. Zawsze sprawdź funkcję gramatyczną, nie tylko słowa.
\n
⚠️ Uwaga: Cuando tenía używa Imperfecto (tenía - stan w przeszłości = wiek), a se casó używa Indefinido (casó - zdarzenie punktowe). To typowy podział Imperfecto (tło/opis/wiek) + Indefinido (zdarzenie) w zdaniu podrzędnym czasu.
\n

9.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - a causa de

\n

Pełne zdanie: "El avión tuvo que aterrizar en otro aeropuerto a causa de la tormenta."
(Samolot musiał lądować na innym lotnisku z powodu burzy.)

\n

Sposób 1 - analiza leksykalna

\n

Wyróżniony fragment: "El avión tuvo que aterrizar en otro aeropuerto debido a la tormenta."

\n\n

Analiza opcji:

\n

| Opcja | Treść | Znaczenie |
| A | a causa de | z powodu (przyczyna) |
| B | a pesar de | mimo (kontrastu/ustępstwa) |
| C | gracias a | dzięki (przyczyna pozytywna) |

\n

→ Wniosek: debido a = a causa de = z powodu → A.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A - a causa de (z powodu):

\n\n

Opcja B - a pesar de (mimo, pomimo):

\n\n

Opcja C - gracias a (dzięki):

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź A (a causa de)
- 0 pkt - odpowiedź B lub C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Wyrażenia przyczynowe i kontrastywne (Expresiones causales y concesivas):

| Wyrażenie | Znaczenie | Kontekst |
|-----------|-----------|---------|
| debido a | z powodu, wskutek | przyczyna (neutralna lub negatywna) |
| a causa de | z powodu | przyczyna (neutralna lub negatywna) |
| por culpa de | przez (czyjąś winę) | przyczyna negatywna, z winą |
| gracias a | dzięki | przyczyna pozytywna |
| a pesar de | mimo, pomimo | kontrast/ustępstwo |
| a pesar de que + indicativo/subjuntivo | pomimo że | kontrast |

Klucz: devido a = a causa de (neutralne) ≠ gracias a (pozytywne) ≠ a pesar de (kontrast)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Wyrażenie | Znaczenie | Dlaczego błędna |
| A | a causa de | z powodu (synonim debido a) | POPRAWNA |
| B | a pesar de | mimo, pomimo | Kontrast, nie przyczyna - odwrócony sens logiczny |
| C | gracias a | dzięki | Przyczyna pozytywna - burza to nie pozytywna przyczyna lądowania awaryjnego |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Trzy wyrażenia debido a / a causa de / gracias a wszystkie wyrażają "przyczynę", ale gracias a tylko dla pozytywnych skutków. Lądowanie awaryjne z powodu burzy = negatywny skutek → tylko debido a / a causa de, nie gracias a.
\n
⚠️ Uwaga: A pesar de (opcja B) to kontrast, nie przyczyna. Test: jeśli mógłbyś zastąpić wyrażeniem "mimo że" → to a pesar de; jeśli "z powodu że" → to debido a / a causa de.
\n
⚠️ Uwaga: Para debido a / a causa de to synonimy - zawsze wymienialne. Para gracias a to podobne wyrażenie, ale TYLKO z pozytywnym skutkiem. To jedna z najważniejszych dystynkcji w zadaniach 9 na maturze z hiszpańskiego.
\n

9.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - agradable

\n

Pełne zdanie: "Es un sitio muy agradable."
(To bardzo przyjemne/miłe miejsce.)

\n

Sposób 1 - analiza leksykalna

\n

Wyróżniony fragment: "Es un sitio muy acogedor."

\n\n

Analiza opcji:

\n

| Opcja | Słowo | Znaczenie |
| A | amplio | przestronny, obszerny (rozmiar) |
| B | lujoso | luksusowy (standard) |
| C | agradable | przyjemny, miły (ogólna atmosfera) |

\n

→ acogedor = przytulny/przyjemny (pozytywna atmosfera) → synonim: agradable (przyjemny) → C.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A - amplio (przestronny, szeroki):

\n\n

Opcja B - lujoso (luksusowy):

\n\n

Opcja C - agradable (przyjemny, miły):

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź C (agradable)
- 0 pkt - odpowiedź A lub B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie ogólne: I. Znajomość środków językowych
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Przymiotniki opisujące miejsca (campo léxico: descripción de lugares):

| Przymiotnik | Znaczenie | Co opisuje |
|-------------|-----------|------------|
| acogedor/a | przytulny, ciepły, przyjazny | atmosfera, nastrój miejsca |
| agradable | przyjemny, miły | ogólna pozytywna ocena |
| cómodo/a | wygodny | komfort fizyczny |
| amplio/a | przestronny | rozmiar, przestrzeń |
| lujoso/a | luksusowy | standard, wyrafinowanie |
| íntimo/a | kameralny, intymny | prywatność, małość |
| tranquilo/a | spokojny, cichy | brak hałasu/zamieszania |
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Słowo | Znaczenie | Dlaczego błędna |
| A | amplio | przestronny | Opis rozmiaru, nie atmosfery; przytulny ≠ przestronny |
| B | lujoso | luksusowy | Opis standardu/ceny, nie nastroju; przytulny ≠ luksusowy |
| C | agradable | przyjemny | POPRAWNA - synonim acogedor |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Acogedor to jedno z ważniejszych słów na maturze z hiszpańskiego - opis miejsc (pokój, restauracja, kawiarnia, dom). Pamiętaj jego synonim agradable oraz antonim frío/a (zimny - w sensie atmosfery, nie temperatury).
\n
⚠️ Uwaga: Nie myl cómodo (wygodny fizycznie - fotel, łóżko) z acogedor (przytulny atmospherically). Wygodne miejsce nie musi być przytulne i odwrotnie.
\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach synonimów z zadania 9 (wybierz wyrażenie o tym samym sensie) zawsze sprawdzaj kategorię semantyczną: czy opcje dotyczą tego samego aspektu (rozmiar, standard, atmosfera, czas itp.). Acogedor = atmosfera → szukaj synonimu atmosferycznego, nie rozmiarowego czy cenowego.
"}]}