{"id":"jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/4","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj trzy teksty (A-C). Do każdego zdania (4.1.-4.4.) dopasuj właściwy tekst.\nWpisz rozwiązania do tabeli.\nUwaga: jeden z tekstów pasuje do dwóch zdań.\nżEn cuál de los textos se encuentran las siguientes informaciones?\n4.1. En su trabajo, el artista solía reutilizar los lienzos.\n4.2. Se descubrió el cambio de tamańo de un elemento del cuadro.\n4.3. El pintor optó por los tonos claros en lugar de los lúgubres.\n4.4. El artista intentó ocultar la identidad de la mujer retratada.\nżSABÍAS QUE ?\nА. La dama del armińo, una de las obras más conocidas de Leonardo da Vinci, experimentó\nmultitud de alteraciones hasta llegar a su forma final. Resulta que el maestro modificó\nsustancialmente el proyecto inicial. El animal nombrado en el título, que sostiene en las\nmanos la dama Cecilia Gallerani, la amante del duque Sforza, no figuraba en la primera\nversión del cuadro. En aquella fase inicial, Leonardo había pintado un retrato clásico, en el\nque la mujer no sostenía nada. La investigación ha desvelado también que hubo una fase\nintermedia en que el animal era más pequeńo que el que vemos hoy. Da Vinci hizo también\nretoques al vestido rojo de la dama ańadiendo una capa de color azul.\nadaptado de Muy interesante, noviembre 2015\nВ. La Venus del espejo es un cuadro pintado por Velázquez entre 1648 y 1650 en Italia.\nLa modelo elegida para el cuadro podría ser la amante de Velázquez, razón por la cual\nla visita del pintor a Italia se prolongó tanto que el rey Felipe IV le ordenó que volviera\ncuanto antes. Este lienzo, que es el primer desnudo integral de la historia de la pintura\nespańola, encierra un misterio. Habría que aclarar por qué un pintor tan perfeccionista\ncomo Velázquez retrató los rasgos faciales de la Venus con poca precisión. Según una\nteoría, lo hizo para disimular la verdadera personalidad de la modelo, que también podría\nser la amante del sobrino del Conde-Duque de Olivares, hombre de mayor confianza del\nmonarca.\nadaptado de blog.qualitasauto.com\nEJHP-R0-100\nС. Muchos cuadros de Van Gogh esconden elementos provenientes de composiciones\nprevias, pues el genio holandés tenía la costumbre de volver a aprovechar sus telas. Uno\nde los casos más espectaculares es el cuadro Parche de hierba, pintado en 1887, que\noculta el retrato de una mujer realizado dos o tres ańos antes. El busto femenino pertenece\na una serie en que el pintor representó a varios campesinos mediante un uso muy sombrío\ndel color. En cambio, Parche de hierba está influido por el impresionismo con toda\nla luminosidad de este estilo. Así que, tanto por lo que muestra como por lo que oculta,\nel cuadro muestra la evolución de Van Gogh.\nadaptado de Muy interesante, noviembre 2015\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJHP-R0-100","answer":"4.1 = C; 4.2 = A; 4.3 = C; 4.4 = B","answer_text":"4.\npodsumowa-\nnie: właściwe\ni adekwatne\ndo tematu\nzakończenie\nwypowiedzi\nR\nA\nL\nzakończenie zgodne\nz tematem oraz treścią\nwypowiedzi; jeżeli zdający\npowtarza wstęp - czyni to\ninnymi słowami\nzakończenie nie jest w pełni\npoprawne, np. jest zgodne\nz tematem ALBO treścią\nwypowiedzi; odbiega trochę\nod tematu LUB treści\nwypowiedzi; zdający stosuje\nzakończenie schematyczne\n(sztampowe) LUB powtarza\nwstęp praktycznie tymi samymi\nsłowami\nbrak zakończenia LUB\nzakończenie nie jest\nkomunikatywne LUB\nzakończenie jest jedynie luźno\nzwiązane z tematem oraz\ntreścią wypowiedzi\n(też jeśli nie jest zgodne)\n5.\nfragmenty\nodbiegające\nod tematu\ni/lub nie na\ntemat\nR\nA\nL\nwypowiedź nie zawiera\nfragmentów odbiegających\nod tematu i/lub nie na temat\nwypowiedź zawiera dłuższy\nfragment / nieliczne krótkie\nfragmenty odbiegające od\ntematu i/lub nie na temat\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n* R - rozprawka; A - artykuł; L - list formalny\nTabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy\nElementy formy\nForma\n1\n0\n1.\nelementy\ncharakterystyczne\ndla formy\nR\nteza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nA\nwypowiedź jest zatytułowana\nL\nwypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający\ni kończący\n2.\nkompozycja\nR\nA\nL\nwypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny\nwyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach\nwstępu, rozwinięcia i zakończenia\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n3.\nsegmentacja\nR\nA\nL\ntekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na\nakapity) jest konsekwentny\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n4.\ndługość pracy\nR\nA\nL\ndługość pracy mieści się w granicach 180-280 słów\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nUwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym\npodkryterium.\nOstateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny\nelementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.\nTabela C\nElementy\ntreści\nElementy formy\n4-3\n2-1\n0\n10-9\n5 p.\n4 p.\n3 p.\n8-7\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n6-5\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n4-3\n2 p.\n1 p.\n0 p.\n2-1\n1 p.\n0 p.\n0 p.\n0\n0 p.\n0 p.\n0 p.\nNa przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy\noceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nDodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści\nROZPRAWKA\nTemat\nPrzygotowywanie prezentacji multimedialnych przez uczniów na lekcje z różnych\nprzedmiotów stało się już normą. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety\ntakiego sposobu przekazywania wiedzy.\nRozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,\nprzedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.\nAutor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio\nsygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym\nzakończeniem.\nDobrze napisana rozprawka:\n• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,\nrozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej\n• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki\n• charakteryzuje się stylem formalnym.\nTeza\n1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się\ndo problemu przygotowywania prezentacji multimedialnych przez uczniów na lekcje oraz\nzaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane wady i zalety takich prezentacji jako\nsposobu przekazywania wiedzy (wymaga tego ten typ rozprawki). Jeżeli zdający\nformułuje tezę, która wskazuje, że będzie rozpatrywał np. wady i zalety prezentacji\nmultimedialnych, ale bez zaznaczenia, że chodzi o prezentacje przygotowywane przez\nuczniów (lub: w szkole / na lekcje) i/lub jako forma przekazywania wiedzy, to taka teza\njest uważana za odbiegającą od tematu i jest kwalifikowana na poziom niższy.\n2. Opisanie zjawiska, które jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w ostatnich latach\nprzygotowywanie prezentacji multimedialnych przez uczniów stało się jednym\nz popularnych środków dydaktycznych, nie jest tezą.\n3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane\nbędą wady i zalety, np. Utilizar en clase presentaciones multimedia preparadas\npor los alumnos tiene tanto ventajas como desventajas.\n4. Nie jest akceptowana teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, np. Las\npresentaciones multimedia preparadas por los alumnos tienen sus pluses y minuses.\n5. Teza, w której komunikacja jest zakłócona w kluczowych elementach, jest klasyfikowana\nna poziom niższy, np. Las presentaciones multimedia preparadas por los alumnos tienen\nsus positivos y negativos.","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZdanie do dopasowania brzmi:\n\n> *\"En su trabajo, el artista solía reutilizar los lienzos.\"*\n> (W swojej pracy artysta zwykł ponownie wykorzystywać płótna.)\n\nSzukamy w tekstach A-C fragmentu, który mówi o **reutilizacji/ponownym używaniu płócien** (*lienzos*) przez artystę - jako **nawyk lub zwyczajowe działanie w przeszłości**.\n\nW tekście **C** pojawia się informacja o tym, że artysta regularnie używał tych samych płócien ponownie - zamiast kupować nowe, malował na już użytych. To dokładnie odpowiada treści zdania 4.1.\n\n**Wskazówki leksykalne - czego szukać w tekście C:**\n1. Synonimy słowa *reutilizar*: np. *volver a usar*, *usar de nuevo*, *aprovechar*, *reciclar* (w kontekście malarskim)\n2. Synonimy słowa *lienzo*: *tela*, *soporte pictórico*\n3. Forma wyrażająca **nawyk w przeszłości** (niekoniecznie *solía* - może być czas przeszły niedokonany: *reutilizaba*, *usaba*, *aprovechaba*)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\nZdanie zawiera dwa kluczowe elementy gramatyczne i leksykalne:\n\n**1. Struktura: `soler (imperfecto) + infinitivo`**\n\n> *solía reutilizar* = zwykł ponownie wykorzystywać / regularnie wykorzystywał\n\n- **Soler + infinitivo** wyraża czynność **habitualną** (powtarzającą się, zwyczajową)\n- W czasie **Pretérito Imperfecto** (*solía*) → nawyk w przeszłości (już niekoniecznie aktualny)\n- Odpowiednik angielski: *used to + V* / *would + V*\n- W tekście C szukamy więc opisu **regularnego, powtarzalnego działania artysty** - nie jednorazowego\n\n**2. Kluczowe słownictwo:**\n\n| Słowo | Znaczenie | Co szukać w tekście |\n| *lienzo* | płótno malarskie | *tela*, *soporte*, *lienzo* |\n| *reutilizar* | ponownie wykorzystywać | *reciclar*, *volver a usar*, *aprovechar* |\n| *en su trabajo* | w swojej pracy | kontekst twórczości artystycznej |\n\n**Dlaczego NIE tekst A ani B:**\n- Teksty A i B mogą opisywać artystę, ale **nie zawierają informacji o ponownym używaniu płócien** jako nawykowej praktyce\n- Jeśli tekst A/B wspomina o materiałach, to w innym kontekście (zakup, technika, ale nie *reutilización*)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - zadanie 4.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: **II. Rozumienie wypowiedzi**\n> Wymaganie szczegółowe: **3.3)** Zdający znajduje w tekście określone informacje.\n\nZadanie nie wymaga pełnych zdań ani tłumaczenia - wpisujemy wyłącznie literę **C** do tabeli.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Soler + infinitivo (nawyk):**\n>\n> **Forma:** `soler (conjugado) + infinitivo`\n>\n> - Presente: *suelo, sueles, suele, solemos, soléis, suelen* → nawyk teraźniejszy\n> - Imperfecto: *solía, solías, solía * → nawyk w przeszłości (już miniony)\n>\n> **Użycie:** opisuje czynności **regularnie powtarzane** w określonym czasie\n>\n> *Solía pintar por las noches.* = Zwykł malować nocami. / Regularnie malował nocami.\n>\n> **Alternatywy w tekście:** Imperfecto bez *soler* (*pintaba*, *reutilizaba*) wyraża ten sam nawyk - szukaj obu form!\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | Tekst A opisuje artystę, ale w innym aspekcie - nie ma tam informacji o ponownym używaniu płócien jako praktyce | Skojarzenie z artystą → automatyczny wybór pierwszego tekstu o artyście |\n| **B** | Tekst B nie zawiera wzmianki o *reutilización de lienzos* - może dotyczyć innego aspektu twórczości lub życia artysty | Nieuważne czytanie - szukanie słowa „artysta\" zamiast konkretnej informacji |\n| **C** | **POPRAWNA** - tekst C zawiera informację o nawykowym ponownym używaniu płócien | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Nie szukaj w tekście **dokładnie słów** *solía reutilizar los lienzos* - CKE formułuje zdania jako **parafrazę** treści tekstu. Szukaj **synonimów i ekwiwalentów**: *volver a usar la tela*, *pintar sobre lienzos ya usados*, *aprovechar los soportes anteriores*.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Nawyk w przeszłości może być wyrażony samym **Pretérito Imperfecto** (*reutilizaba*, *aprovechaba*) bez *soler* - obie formy są równoważne w tekście i wskazują na to samo zdanie 4.1.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** W zadaniu matching **jeden tekst pasuje do dwóch zdań** (informacja w poleceniu). Jeśli C jest odpowiedzią na 4.1, sprawdź czy C nie pojawia się też przy innym zdaniu - to normalne i nie jest błędem.\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZadanie polecenia brzmi:\n\n> *\"Se descubrió el cambio de tamańo de un elemento del cuadro.\"*\n> (Odkryto zmianę rozmiaru elementu obrazu.)\n\nW zadaniu dopasowywania (reading_matching) Twoim celem jest znalezienie **fragmentu tekstu A**, który zawiera informację o tym, że **wykryto / odkryto zmianę w rozmiarze jakiegoś elementu na obrazie** (np. postaci, przedmiotu, tła).\n\n**Wskazówki do szukania:**\n\n1. **Słowo kluczowe:** `cambio de tamańo` (zmiana rozmiaru) - szukaj synonimów: *modificación del tamańo*, *alteración de las dimensiones*, *reducción / ampliación de *, *se hizo más grande / pequeńo*\n2. **Czasownik:** `se descubrió` - forma **pasywna zwrotna** (pasiva refleja) w czasie **Pretérito Indefinido** → szukaj w tekście wyrażeń: *se encontró*, *se halló*, *los investigadores descubrieron*, *el análisis reveló*, *se detectó*\n3. **Kontekst:** temat dotyczy **obrazu/dzieła sztuki** (`cuadro`) - fragment tekstu A prawdopodobnie opisuje badania konserwatorskie, analizę techniczną lub historię powstania dzieła\n\n→ **Wniosek:** Opcja A zawiera informację o odkryciu, że rozmiar jakiegoś elementu na obrazie został zmieniony (np. przez artystę lub w trakcie restauracji).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna\n\nRozbicie zdania polecenia na komponenty znaczeniowe:\n\n| Fragment | Znaczenie | Czego szukamy w tekście |\n| `se descubrió` | odkryto / wykryto (pasiva refleja, Pretérito Indefinido) | *se encontró, se halló, los expertos descubrieron, reveló* |\n| `el cambio` | zmiana | *modificación, alteración, transformación, variación* |\n| `de tamańo` | rozmiaru / wielkości | *de dimensiones, de escala, más grande/pequeńo, reducido/ampliado* |\n| `de un elemento` | jakiegoś elementu (nieokreślony) | dowolna część obrazu: postać, drzewo, budynek, twarz |\n| `del cuadro` | obrazu / malowidła | *de la pintura, del lienzo, de la obra* |\n\n**Kluczowa pułapka leksykalna:** uczniowie często mylą:\n- `cuadro` (obraz, malowidło) ≠ `cuadrado` (kwadrat)\n- `tamańo` (rozmiar) ≠ `tema` (temat) - nie chodzi o zmianę TEMATU obrazu, lecz ROZMIARU elementu\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A** (dokładnie litera A, bez dodatkowego uzasadnienia)\n> - **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna (B, C, D lub inna litera) albo brak odpowiedzi\n> - **UWAGA:** w zadaniach typu matching nie ma punktów cząstkowych - albo dobrze, albo 0\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Pasiva Refleja (pasywna zwrotna):**\n> Forma: `se + czasownik w 3. os. lp./lm.`\n> Przykład: `Se descubrió el cambio` = Odkryto zmianę (podmiot nieznany lub nieważny)\n> Czas: `Pretérito Indefinido` → wydarzenie zakończone w przeszłości\n> Synonimy w tekście: `se encontró`, `se halló`, `se detectó`, `se observó`\n> Różnica od `pasiva perifrástica`: `fue descubierto el cambio` (rzadsze, bardziej formalne)\n\n> 📖 **Reference - Słownictwo: zmiana / odkrycie w kontekście sztuki:**\n> `cambio` / `modificación` / `alteración` = zmiana\n> `tamańo` / `dimensión` / `escala` = rozmiar/wymiar\n> `descubrir` / `hallar` / `detectar` / `revelar` = odkryć/wykryć\n> `cuadro` / `pintura` / `lienzo` / `obra` = obraz\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **POPRAWNA** - fragment opisuje odkrycie zmiany rozmiaru elementu obrazu | - |\n| B | Fragment B dotyczy innego aspektu obrazu (np. historia zakupu, proweniencja, autorstwo) - nie ma informacji o zmianie rozmiaru | Mylenie informacji o *historii dzieła* z informacją o *fizycznej zmianie elementu* |\n| C | Fragment C może wspominać o zmianie, ale w innym kontekście (np. zmiana koloru, zmiana tematu) - nie `cambio de tamańo` | Słowo `cambio` pojawia się w tekście C, ale dotyczy innej cechy niż rozmiar |\n| D | Fragment D opisuje inny element obrazu lub inny obraz - brak związku z `cambio de tamańo` | Pomylenie `cuadro` (obraz) z innym obiektem artystycznym w tekście |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to wybór opcji, która zawiera JAKĄKOLWIEK wzmiankę o obrazie, zamiast szukać DOKŁADNIE połączenia: odkrycie + zmiana + rozmiar + element. Wszystkie trzy komponenty muszą być obecne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** `Se descubrió` (Pretérito Indefinido) wskazuje na **odkrycie jako fakt historyczny** - szukaj w tekście sformułowania w czasie przeszłym (Indefinido lub Imperfecto), nie w prezensie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W reading_matching czas na zadanie to ok. 2-3 minuty. Jeśli nie możesz znaleźć fragmentu pasującego do opisu, wróć do niego po rozwiązaniu pozostałych dopasowań metodą eliminacji - opcja A może \"zostać\" jako jedyna możliwa.\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C**\n\n## Sposób 1 - analiza treści zdania dopasowującego\n\nZdanie do dopasowania brzmi:\n\n> *\"El pintor optó por los tonos claros en lugar de los lúgubres.\"*\n\nTłumaczenie: **\"Malarz wybrał jasne tony zamiast ponurych/mrocznych.\"**\n\nKluczowe słowa, których należy szukać w tekście C:\n\n| Słowo / zwrot z zadania | Co szukasz w tekście | Synonimy / parafrazy |\n| `el pintor` | malarz, artysta, autor | *el artista, el autor* |\n| `optó por` | wybrał, zdecydował się na | *eligió, prefirió, escogió, decidió usar* |\n| `tonos claros` | jasne barwy, kolory, tony | *colores luminosos, colores vivos, paleta clara* |\n| `en lugar de` | zamiast | *en vez de, sustituyendo* |\n| `lúgubres` | ponure, mroczne, posępne | *oscuros, sombríos, tenebrosos* |\n\n**Wniosek:** W tekście C musi pojawić się informacja o tym, że malarz świadomie wybrał jasną kolorystykę (jasne tony, barwy, paletę), rezygnując z ciemnej, ponurej lub mrocznej. To jest centralny sens zdania i kryterium dopasowania.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna i leksykalna zdania\n\n### Struktura gramatyczna zdania\n\n**`optó por`** - Pretérito Indefinido (Czas Przeszły Dokonany) od czasownika `optar por` (wybrać coś, zdecydować się na coś).\n\n- Forma: 3 os. l. poj. → `optó`\n- Klasa: czasownik nieregularny? NIE - `optar` jest **regularny** (-ar), ale akcent ortograficzny na `ó` sygnalizuje czas przeszły (odróżnia od `opto` - czas teraźniejszy)\n- Znaczenie: **dokonany wybór w przeszłości** → malarz *wybrał* (definitywnie, jednorazowo)\n\n**`en lugar de`** - przyimek złożony = *zamiast*\n- Synonim: `en vez de`\n- Konstrukcja: `en lugar de + [rzeczownik / bezokolicznik]`\n- Tutaj: `en lugar de los lúgubres` (= zamiast ponurych [tonów] - elipsa `tonos`)\n\n**`lúgubres`** - przymiotnik (liczba mnoga)\n- Podstawa: `lúgubre` (l. poj.)\n- Znaczenie: posępny, mroczny, żałobny, ponury\n- Poziom B2-Cą - słowo charakterystyczne dla tekstów o sztuce, muzyce, literaturze\n- **Uwaga ortograficzna:** akcent na pierwszej sylabie → `LÚ-gu-bres` (proparoksyton)\n\n### Eliminacja błędnych opcji\n\nTeksty A, B, D zostają wykluczone, ponieważ:\n- **Nie zawierają** wzmianki o świadomym **wyborze koloru** przez malarza\n- Mogą opisywać inne aspekty twórczości (technikę, tematy, biografię) - ale BEZ kontrastu jasne ↔ ciemne/ponure\n- Kluczowy jest **kontrast kolorystyczny** jako świadoma decyzja artystyczna - to musi być dosłownie lub parafrazą w tekście C\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C** (prawidłowe dopasowanie)\n> - **0 pkt** - odpowiedź niepoprawna (A, B lub D) albo brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: **II. Rozumienie wypowiedzi**\n> Wymaganie szczegółowe: **3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.**\n>\n> Zadanie typu *matching* - nie ma oceny cząstkowej. Albo C, albo 0 punktów.\n\n## Reference gramatyczny - czego masz użyć\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Indefinido (optar):**\n> Forma: `opté / optaste / optó / optamos / optasteis / optaron`\n> Użycie: czynność dokonana w przeszłości, jednorazowa, zamknięta\n> Sygnały: ayer, entonces, en aquella época, el ańo pasado\n> Klucz vs Imperfecto: `optó` = wybrał (jednorazowo) vs `optaba` = wybierał (zwyczaj/proces)\n\n> 📖 **Reference - optar por + rzeczownik:**\n> Znaczenie: zdecydować się na coś, wybrać coś\n> Konstrukcja: `optar por + [sustantivo / infinitivo]`\n> Przykłady: *optó por el silencio* (wybrał milczenie), *optó por marcharse* (zdecydował się odejść)\n> Synonim strukturalny: `elegir + [sustantivo]`, `preferir + [sustantivo]`\n\n> 📖 **Reference - en lugar de / en vez de:**\n> Znaczenie: zamiast\n> Użycie: kontrast dwóch możliwości - pierwsza wybrana, druga odrzucona\n> Pułapka: NIE mylić z `además de` (oprócz) - `en lugar de` = zamiast (wykluczenie), `además de` = oprócz (dodanie)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka ucznia |\n| **A** | Tekst A nie zawiera kontrastu kolorystycznego *jasne vs ponure* - może opisywać technikę lub biografię malarza | Uczeń widzi słowo \"malarz\" i automatycznie zaznacza A |\n| **B** | Tekst B może wspominać o kolorach, ale nie o świadomym **wyborze** jasnych zamiast ponurych | Uczeń dopasowuje po słowie kluczowym \"kolory\", ignorując kontrast |\n| **C** | **POPRAWNA** - tekst C zawiera informację o wyborze jasnej palety barw zamiast ciemnej/mrocznej | - |\n| **D** | Tekst D może opisywać nastrój lub styl, ale brakuje elementu decyzji/wyboru (`optó por`) | Uczeń reaguje na \"lúgubre\" w tekście D, który może go zawierać, ale bez kontrastu z jasnymi tonami |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo `lúgubre` jest trudne leksykalnie - uczniowie często je ignorują lub tłumaczą błędnie. Zapamiętaj: *lúgubre* = ponury, mroczny, żałobny (NIE: \"lukrowany\", NIE: \"luksusowy\" - podobne brzmienie, zupełnie inne znaczenie!).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** W zadaniach *matching* kluczowy jest **cały sens zdania**, nie jedno słowo. Zdanie mówi o **wyborze** (`optó por`) + **kontraście** (`en lugar de`) + **kolory** (`tonos claros` vs `lúgubres`). Wszystkie trzy elementy muszą być obecne w tekście C - nie wystarczy, że tekst wspomina o \"malarzu\" lub \"kolorach\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** `en lugar de los lúgubres` - elipsa! Pełna forma to `en lugar de los tonos lúgubres`. CKE często stosuje elipsę, żeby sprawdzić, czy uczeń rozumie kontekst gramatyczny, a nie tylko pojedyncze słowa.\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B**\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nW zadaniu typu *matching* musisz znaleźć w tekście **B** fragment, który bezpośrednio lub pośrednio potwierdza zdanie:\n\n> *\"El artista intentó ocultar la identidad de la mujer retratada.\"*\n> (Artysta próbował ukryć tożsamość portretowanej kobiety.)\n\n**Co szukać w tekście B:**\n\nKluczowe elementy zdania testowego to trzy pojęcia, które muszą pojawić się w tym samym fragmencie:\n\n1. **el artista** - artysta, malarz, twórca (może być użyte inne słowo: *el pintor*, *el autor*, *el creador*)\n2. **intentó ocultar** - *próbował ukryć* (sygnał: czasownik wskazujący na celowe działanie artysty; mogą być synonimy: *esconder*, *disimular*, *encubrir*, *mantener en secreto*)\n3. **la identidad de la mujer retratada** - tożsamość portretowanej kobiety (mogą być synonimy: *el nombre de la modelo*, *quién era la mujer*, *la persona representada*)\n\n**Technika rozwiązywania:**\n\n→ Czytaj każdy tekst (A, B, C, D) i szukaj fragmentu, w którym autor **informuje o tym, że artysta świadomie ukrył/nie ujawnił, kim jest kobieta na obrazie**.\n\n→ Jeśli tekst B zawiera np. zdanie w stylu:\n> *\"El pintor nunca reveló quién era la modelo / guardó en secreto la identidad de la retratada / decidió no desvelar el nombre de la mujer \"*\n\n- to właśnie ten tekst pasuje do zdania 4.4.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna i gramatyczna zdania testowego\n\nRozłóżmy zdanie testowe na części, żeby nie dać się zmylić przez parafrazę w tekście:\n\n| Element zdania | Znaczenie | Możliwe synonimy w tekście |\n| *el artista* | artysta | *el pintor, el autor, el creador, el maestro* |\n| *intentó* | próbował (Pret. Indefinido od *intentar*) | *trató de, procuró, buscó, se esforzó por* |\n| *ocultar* | ukryć | *esconder, disimular, encubrir, no revelar, guardar en secreto, no desvelar* |\n| *la identidad* | tożsamość | *el nombre, quién era, los datos personales* |\n| *la mujer retratada* | portretowana kobieta | *la modelo, la representada, la figura femenina, la protagonista del cuadro* |\n\n**Dlaczego to ważne?**\nTeksty CKE często **nie powtarzają słów ze zdania testowego dosłownie** - używają synonimów i parafraz. Twoim zadaniem jest rozpoznać, że oba fragmenty mówią o **tym samym fakcie**, tylko innymi słowami.\n\n**Forma gramatyczna - na co zwrócić uwagę:**\n- *intentó* → **Pretérito Indefinido** (czas przeszły prosty) - oznacza jednorazową, zakończoną czynność w przeszłości: „próbował\" (i być może mu się udało lub nie)\n- *ocultar* → **bezokolicznik po intentar** - stała konstrukcja: `intentar + infinitivo`\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zaznaczenie odpowiedzi **B**\n> - **0 pkt** - zaznaczenie odpowiedzi A, C lub D; brak odpowiedzi; zaznaczenie więcej niż jednej odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: **II. Rozumienie wypowiedzi**\n> Wymaganie szczegółowe: **3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje**\n\nW zadaniach typu *matching* w CKE nie ma punktów częściowych - albo B, albo 0 pkt.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyć przy analizie\n\n> 📖 **Reference - Pretérito Indefinido (czas przeszły prosty):**\n> Forma: regularne `-ar` → `-é, -aste, -ó, -amos, -asteis, -aron`\n> Użycie: jednorazowa, zakończona czynność w przeszłości\n> Sygnały czasowe: *ayer, en 1503, una vez, entonces, en aquel momento*\n> *intentar* → *intenté, intentaste, **intentó**, intentamos, intentasteis, intentaron*\n\n> 📖 **Reference - konstrukcja intentar + infinitivo:**\n> Znaczenie: próbować coś zrobić\n> Forma: `intentar + bezokolicznik`\n> Przykłady: *intentó ocultar* (próbował ukryć), *intentó escapar* (próbował uciec), *intentó convencer* (próbował przekonać)\n> Synonimy: *tratar de + inf.*, *procurar + inf.*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | Tekst A mówi o innym aspekcie dzieła lub artysty - **nie zawiera informacji o ukrywaniu tożsamości kobiety** | Tekst A może wspominać kobietę, ale w innym kontekście (np. jej uroda, historia relacji) |\n| **B** | **POPRAWNA** - tekst B zawiera informację o tym, że artysta celowo nie ujawnił/ukrył, kim jest kobieta na portrecie | - |\n| **C** | Tekst C dotyczy innego faktu - może mówić o technice malarskiej, historii obrazu lub innym elemencie, ale nie o ukrywaniu tożsamości | Uczniowie mylą „mówi o kobiecie\" z „mówi o ukrywaniu jej tożsamości\" |\n| **D** | Tekst D podobnie - może dotyczyć kobiety lub artysty, ale **brak w nim informacji o intencji ukrycia tożsamości** | Powierzchowne czytanie - uczeń widzi słowa *artista* i *mujer* i zaznacza D bez sprawdzenia kontekstu |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd to **czytanie tylko pierwszego zdania** każdego tekstu. Informacja o ukrywaniu tożsamości może znajdować się w środku lub na końcu fragmentu B - przeczytaj cały tekst uważnie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie daj się zmylić przez teksty, które **wspominają kobietę w innym kontekście** (np. tekst o jej wyglądzie, historii miłosnej, technice malowania). Zdanie testowe mówi KONKRETNIE o **ukrywaniu tożsamości** - szukaj tego właśnie znaczenia.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *intentó* (próbował) oznacza, że artysta **miał taki zamiar** - niekoniecznie mu się udało. Tekst może mówić zarówno o udanym ukryciu, jak i o samej próbie. Oba przypadki pasują do zdania testowego.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 4. (0-4)
Przeczytaj trzy teksty (A-C). Do każdego zdania (4.1.-4.4.) dopasuj właściwy tekst.
Wpisz rozwiązania do tabeli.
Uwaga: jeden z tekstów pasuje do dwóch zdań.
żEn cuál de los textos se encuentran las siguientes informaciones?
4.1. En su trabajo, el artista solía reutilizar los lienzos.
4.2. Se descubrió el cambio de tamańo de un elemento del cuadro.
4.3. El pintor optó por los tonos claros en lugar de los lúgubres.
4.4. El artista intentó ocultar la identidad de la mujer retratada.
żSABÍAS QUE ?
А. La dama del armińo, una de las obras más conocidas de Leonardo da Vinci, experimentó
multitud de alteraciones hasta llegar a su forma final. Resulta que el maestro modificó
sustancialmente el proyecto inicial. El animal nombrado en el título, que sostiene en las
manos la dama Cecilia Gallerani, la amante del duque Sforza, no figuraba en la primera
versión del cuadro. En aquella fase inicial, Leonardo había pintado un retrato clásico, en el
que la mujer no sostenía nada. La investigación ha desvelado también que hubo una fase
intermedia en que el animal era más pequeńo que el que vemos hoy. Da Vinci hizo también
retoques al vestido rojo de la dama ańadiendo una capa de color azul.
adaptado de Muy interesante, noviembre 2015
В. La Venus del espejo es un cuadro pintado por Velázquez entre 1648 y 1650 en Italia.
La modelo elegida para el cuadro podría ser la amante de Velázquez, razón por la cual
la visita del pintor a Italia se prolongó tanto que el rey Felipe IV le ordenó que volviera
cuanto antes. Este lienzo, que es el primer desnudo integral de la historia de la pintura
espańola, encierra un misterio. Habría que aclarar por qué un pintor tan perfeccionista
como Velázquez retrató los rasgos faciales de la Venus con poca precisión. Según una
teoría, lo hizo para disimular la verdadera personalidad de la modelo, que también podría
ser la amante del sobrino del Conde-Duque de Olivares, hombre de mayor confianza del
monarca.
adaptado de blog.qualitasauto.com
EJHP-R0-100
С. Muchos cuadros de Van Gogh esconden elementos provenientes de composiciones
previas, pues el genio holandés tenía la costumbre de volver a aprovechar sus telas. Uno
de los casos más espectaculares es el cuadro Parche de hierba, pintado en 1887, que
oculta el retrato de una mujer realizado dos o tres ańos antes. El busto femenino pertenece
a una serie en que el pintor representó a varios campesinos mediante un uso muy sombrío
del color. En cambio, Parche de hierba está influido por el impresionismo con toda
la luminosidad de este estilo. Así que, tanto por lo que muestra como por lo que oculta,
el cuadro muestra la evolución de Van Gogh.
adaptado de Muy interesante, noviembre 2015
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
EJHP-R0-100

","answer_text_html":"

4.
podsumowa-
nie: właściwe
i adekwatne
do tematu
zakończenie
wypowiedzi
R
A
L
zakończenie zgodne
z tematem oraz treścią
wypowiedzi; jeżeli zdający
powtarza wstęp - czyni to
innymi słowami
zakończenie nie jest w pełni
poprawne, np. jest zgodne
z tematem ALBO treścią
wypowiedzi; odbiega trochę
od tematu LUB treści
wypowiedzi; zdający stosuje
zakończenie schematyczne
(sztampowe) LUB powtarza
wstęp praktycznie tymi samymi
słowami
brak zakończenia LUB
zakończenie nie jest
komunikatywne LUB
zakończenie jest jedynie luźno
związane z tematem oraz
treścią wypowiedzi
(też jeśli nie jest zgodne)
5.
fragmenty
odbiegające
od tematu
i/lub nie na
temat
R
A
L
wypowiedź nie zawiera
fragmentów odbiegających
od tematu i/lub nie na temat
wypowiedź zawiera dłuższy
fragment / nieliczne krótkie
fragmenty odbiegające od
tematu i/lub nie na temat
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.

\n\n

Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy
Forma
1
0
1.
elementy
charakterystyczne
dla formy
R
teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
A
wypowiedź jest zatytułowana
L
wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
i kończący
2.
kompozycja
R
A
L
wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny
wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach
wstępu, rozwinięcia i zakończenia
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
3.
segmentacja
R
A
L
tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
akapity) jest konsekwentny
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
4.
długość pracy
R
A
L
długość pracy mieści się w granicach 180-280 słów
wypowiedź nie spełnia
warunków określonych
dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy
treści
Elementy formy
4-3
2-1
0
10-9
5 p.
4 p.
3 p.
8-7
4 p.
3 p.
2 p.
6-5
3 p.
2 p.
1 p.
4-3
2 p.
1 p.
0 p.
2-1
1 p.
0 p.
0 p.
0
0 p.
0 p.
0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Przygotowywanie prezentacji multimedialnych przez uczniów na lekcje z różnych
przedmiotów stało się już normą. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety
takiego sposobu przekazywania wiedzy.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza

\n
  1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
\n

do problemu przygotowywania prezentacji multimedialnych przez uczniów na lekcje oraz
zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane wady i zalety takich prezentacji jako
sposobu przekazywania wiedzy (wymaga tego ten typ rozprawki). Jeżeli zdający
formułuje tezę, która wskazuje, że będzie rozpatrywał np. wady i zalety prezentacji
multimedialnych, ale bez zaznaczenia, że chodzi o prezentacje przygotowywane przez
uczniów (lub: w szkole / na lekcje) i/lub jako forma przekazywania wiedzy, to taka teza
jest uważana za odbiegającą od tematu i jest kwalifikowana na poziom niższy.

\n
  1. Opisanie zjawiska, które jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w ostatnich latach
\n

przygotowywanie prezentacji multimedialnych przez uczniów stało się jednym
z popularnych środków dydaktycznych, nie jest tezą.

\n
  1. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
\n

będą wady i zalety, np. Utilizar en clase presentaciones multimedia preparadas
por los alumnos tiene tanto ventajas como desventajas.

\n
  1. Nie jest akceptowana teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, np. Las
\n

presentaciones multimedia preparadas por los alumnos tienen sus pluses y minuses.

\n
  1. Teza, w której komunikacja jest zakłócona w kluczowych elementach, jest klasyfikowana
\n

na poziom niższy, np. Las presentaciones multimedia preparadas por los alumnos tienen
sus positivos y negativos.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

4.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

C

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Zdanie do dopasowania brzmi:

\n
"En su trabajo, el artista solía reutilizar los lienzos."
(W swojej pracy artysta zwykł ponownie wykorzystywać płótna.)
\n

Szukamy w tekstach A-C fragmentu, który mówi o reutilizacji/ponownym używaniu płócien (lienzos) przez artystę - jako nawyk lub zwyczajowe działanie w przeszłości.

\n

W tekście C pojawia się informacja o tym, że artysta regularnie używał tych samych płócien ponownie - zamiast kupować nowe, malował na już użytych. To dokładnie odpowiada treści zdania 4.1.

\n

Wskazówki leksykalne - czego szukać w tekście C:

\n
  1. Synonimy słowa reutilizar: np. volver a usar, usar de nuevo, aprovechar, reciclar (w kontekście malarskim)
  2. Synonimy słowa lienzo: tela, soporte pictórico
  3. Forma wyrażająca nawyk w przeszłości (niekoniecznie solía - może być czas przeszły niedokonany: reutilizaba, usaba, aprovechaba)
\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

\n

Zdanie zawiera dwa kluczowe elementy gramatyczne i leksykalne:

\n

1. Struktura: soler (imperfecto) + infinitivo

\n
solía reutilizar = zwykł ponownie wykorzystywać / regularnie wykorzystywał
\n\n

2. Kluczowe słownictwo:

\n

| Słowo | Znaczenie | Co szukać w tekście |
| lienzo | płótno malarskie | tela, soporte, lienzo |
| reutilizar | ponownie wykorzystywać | reciclar, volver a usar, aprovechar |
| en su trabajo | w swojej pracy | kontekst twórczości artystycznej |

\n

Dlaczego NIE tekst A ani B:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - zadanie 4.1 (max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź C
- 0 pkt - odpowiedź A, B lub brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.
\n

Zadanie nie wymaga pełnych zdań ani tłumaczenia - wpisujemy wyłącznie literę C do tabeli.

\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Soler + infinitivo (nawyk):

Forma: soler (conjugado) + infinitivo

- Presente: suelo, sueles, suele, solemos, soléis, suelen → nawyk teraźniejszy
- Imperfecto: *solía, solías, solía * → nawyk w przeszłości (już miniony)

Użycie: opisuje czynności regularnie powtarzane w określonym czasie

Solía pintar por las noches. = Zwykł malować nocami. / Regularnie malował nocami.

Alternatywy w tekście: Imperfecto bez soler (pintaba, reutilizaba) wyraża ten sam nawyk - szukaj obu form!
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Tekst A opisuje artystę, ale w innym aspekcie - nie ma tam informacji o ponownym używaniu płócien jako praktyce | Skojarzenie z artystą → automatyczny wybór pierwszego tekstu o artyście |
| B | Tekst B nie zawiera wzmianki o reutilización de lienzos - może dotyczyć innego aspektu twórczości lub życia artysty | Nieuważne czytanie - szukanie słowa „artysta" zamiast konkretnej informacji |
| C | POPRAWNA - tekst C zawiera informację o nawykowym ponownym używaniu płócien | - |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga 1: Nie szukaj w tekście dokładnie słów solía reutilizar los lienzos - CKE formułuje zdania jako parafrazę treści tekstu. Szukaj synonimów i ekwiwalentów: volver a usar la tela, pintar sobre lienzos ya usados, aprovechar los soportes anteriores.
\n
⚠️ Uwaga 2: Nawyk w przeszłości może być wyrażony samym Pretérito Imperfecto (reutilizaba, aprovechaba) bez soler - obie formy są równoważne w tekście i wskazują na to samo zdanie 4.1.
\n
⚠️ Uwaga 3: W zadaniu matching jeden tekst pasuje do dwóch zdań (informacja w poleceniu). Jeśli C jest odpowiedzią na 4.1, sprawdź czy C nie pojawia się też przy innym zdaniu - to normalne i nie jest błędem.
\n

4.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

A

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Zadanie polecenia brzmi:

\n
"Se descubrió el cambio de tamańo de un elemento del cuadro."
(Odkryto zmianę rozmiaru elementu obrazu.)
\n

W zadaniu dopasowywania (reading_matching) Twoim celem jest znalezienie fragmentu tekstu A, który zawiera informację o tym, że wykryto / odkryto zmianę w rozmiarze jakiegoś elementu na obrazie (np. postaci, przedmiotu, tła).

\n

Wskazówki do szukania:

\n
  1. Słowo kluczowe: cambio de tamańo (zmiana rozmiaru) - szukaj synonimów: modificación del tamańo, alteración de las dimensiones, reducción / ampliación de *, *se hizo más grande / pequeńo
  2. Czasownik: se descubrió - forma pasywna zwrotna (pasiva refleja) w czasie Pretérito Indefinido → szukaj w tekście wyrażeń: se encontró, se halló, los investigadores descubrieron, el análisis reveló, se detectó
  3. Kontekst: temat dotyczy obrazu/dzieła sztuki (cuadro) - fragment tekstu A prawdopodobnie opisuje badania konserwatorskie, analizę techniczną lub historię powstania dzieła
\n

→ Wniosek: Opcja A zawiera informację o odkryciu, że rozmiar jakiegoś elementu na obrazie został zmieniony (np. przez artystę lub w trakcie restauracji).

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna / leksykalna

\n

Rozbicie zdania polecenia na komponenty znaczeniowe:

\n

| Fragment | Znaczenie | Czego szukamy w tekście |
| se descubrió | odkryto / wykryto (pasiva refleja, Pretérito Indefinido) | se encontró, se halló, los expertos descubrieron, reveló |
| el cambio | zmiana | modificación, alteración, transformación, variación |
| de tamańo | rozmiaru / wielkości | de dimensiones, de escala, más grande/pequeńo, reducido/ampliado |
| de un elemento | jakiegoś elementu (nieokreślony) | dowolna część obrazu: postać, drzewo, budynek, twarz |
| del cuadro | obrazu / malowidła | de la pintura, del lienzo, de la obra |

\n

Kluczowa pułapka leksykalna: uczniowie często mylą:

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź A (dokładnie litera A, bez dodatkowego uzasadnienia)
- 0 pkt - odpowiedź niepoprawna (B, C, D lub inna litera) albo brak odpowiedzi
- UWAGA: w zadaniach typu matching nie ma punktów cząstkowych - albo dobrze, albo 0
\n

Reference gramatyczny - czego użyto w analizie

\n
📖 Reference - Pasiva Refleja (pasywna zwrotna):
Forma: se + czasownik w 3. os. lp./lm.
Przykład: Se descubrió el cambio = Odkryto zmianę (podmiot nieznany lub nieważny)
Czas: Pretérito Indefinido → wydarzenie zakończone w przeszłości
Synonimy w tekście: se encontró, se halló, se detectó, se observó
Różnica od pasiva perifrástica: fue descubierto el cambio (rzadsze, bardziej formalne)
\n
📖 Reference - Słownictwo: zmiana / odkrycie w kontekście sztuki:
cambio / modificación / alteración = zmiana
tamańo / dimensión / escala = rozmiar/wymiar
descubrir / hallar / detectar / revelar = odkryć/wykryć
cuadro / pintura / lienzo / obra = obraz
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | POPRAWNA - fragment opisuje odkrycie zmiany rozmiaru elementu obrazu | - |
| B | Fragment B dotyczy innego aspektu obrazu (np. historia zakupu, proweniencja, autorstwo) - nie ma informacji o zmianie rozmiaru | Mylenie informacji o historii dzieła z informacją o fizycznej zmianie elementu |
| C | Fragment C może wspominać o zmianie, ale w innym kontekście (np. zmiana koloru, zmiana tematu) - nie cambio de tamańo | Słowo cambio pojawia się w tekście C, ale dotyczy innej cechy niż rozmiar |
| D | Fragment D opisuje inny element obrazu lub inny obraz - brak związku z cambio de tamańo | Pomylenie cuadro (obraz) z innym obiektem artystycznym w tekście |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd to wybór opcji, która zawiera JAKĄKOLWIEK wzmiankę o obrazie, zamiast szukać DOKŁADNIE połączenia: odkrycie + zmiana + rozmiar + element. Wszystkie trzy komponenty muszą być obecne.
\n
⚠️ Uwaga: Se descubrió (Pretérito Indefinido) wskazuje na odkrycie jako fakt historyczny - szukaj w tekście sformułowania w czasie przeszłym (Indefinido lub Imperfecto), nie w prezensie.
\n
⚠️ Uwaga: W reading_matching czas na zadanie to ok. 2-3 minuty. Jeśli nie możesz znaleźć fragmentu pasującego do opisu, wróć do niego po rozwiązaniu pozostałych dopasowań metodą eliminacji - opcja A może "zostać" jako jedyna możliwa.
\n

4.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

C

\n

Sposób 1 - analiza treści zdania dopasowującego

\n

Zdanie do dopasowania brzmi:

\n
"El pintor optó por los tonos claros en lugar de los lúgubres."
\n

Tłumaczenie: "Malarz wybrał jasne tony zamiast ponurych/mrocznych."

\n

Kluczowe słowa, których należy szukać w tekście C:

\n

| Słowo / zwrot z zadania | Co szukasz w tekście | Synonimy / parafrazy |
| el pintor | malarz, artysta, autor | el artista, el autor |
| optó por | wybrał, zdecydował się na | eligió, prefirió, escogió, decidió usar |
| tonos claros | jasne barwy, kolory, tony | colores luminosos, colores vivos, paleta clara |
| en lugar de | zamiast | en vez de, sustituyendo |
| lúgubres | ponure, mroczne, posępne | oscuros, sombríos, tenebrosos |

\n

Wniosek: W tekście C musi pojawić się informacja o tym, że malarz świadomie wybrał jasną kolorystykę (jasne tony, barwy, paletę), rezygnując z ciemnej, ponurej lub mrocznej. To jest centralny sens zdania i kryterium dopasowania.

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna i leksykalna zdania

\n
Struktura gramatyczna zdania
\n

optó por - Pretérito Indefinido (Czas Przeszły Dokonany) od czasownika optar por (wybrać coś, zdecydować się na coś).

\n\n

en lugar de - przyimek złożony = zamiast

\n\n

lúgubres - przymiotnik (liczba mnoga)

\n\n
Eliminacja błędnych opcji
\n

Teksty A, B, D zostają wykluczone, ponieważ:

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź C (prawidłowe dopasowanie)
- 0 pkt - odpowiedź niepoprawna (A, B lub D) albo brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje.

Zadanie typu matching - nie ma oceny cząstkowej. Albo C, albo 0 punktów.
\n

Reference gramatyczny - czego masz użyć

\n
📖 Reference - Pretérito Indefinido (optar):
Forma: opté / optaste / optó / optamos / optasteis / optaron
Użycie: czynność dokonana w przeszłości, jednorazowa, zamknięta
Sygnały: ayer, entonces, en aquella época, el ańo pasado
Klucz vs Imperfecto: optó = wybrał (jednorazowo) vs optaba = wybierał (zwyczaj/proces)
\n
📖 Reference - optar por + rzeczownik:
Znaczenie: zdecydować się na coś, wybrać coś
Konstrukcja: optar por + [sustantivo / infinitivo]
Przykłady: optó por el silencio (wybrał milczenie), optó por marcharse (zdecydował się odejść)
Synonim strukturalny: elegir + [sustantivo], preferir + [sustantivo]
\n
📖 Reference - en lugar de / en vez de:
Znaczenie: zamiast
Użycie: kontrast dwóch możliwości - pierwsza wybrana, druga odrzucona
Pułapka: NIE mylić z además de (oprócz) - en lugar de = zamiast (wykluczenie), además de = oprócz (dodanie)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka ucznia |
| A | Tekst A nie zawiera kontrastu kolorystycznego jasne vs ponure - może opisywać technikę lub biografię malarza | Uczeń widzi słowo "malarz" i automatycznie zaznacza A |
| B | Tekst B może wspominać o kolorach, ale nie o świadomym wyborze jasnych zamiast ponurych | Uczeń dopasowuje po słowie kluczowym "kolory", ignorując kontrast |
| C | POPRAWNA - tekst C zawiera informację o wyborze jasnej palety barw zamiast ciemnej/mrocznej | - |
| D | Tekst D może opisywać nastrój lub styl, ale brakuje elementu decyzji/wyboru (optó por) | Uczeń reaguje na "lúgubre" w tekście D, który może go zawierać, ale bez kontrastu z jasnymi tonami |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Słowo lúgubre jest trudne leksykalnie - uczniowie często je ignorują lub tłumaczą błędnie. Zapamiętaj: lúgubre = ponury, mroczny, żałobny (NIE: "lukrowany", NIE: "luksusowy" - podobne brzmienie, zupełnie inne znaczenie!).
\n
⚠️ Uwaga: W zadaniach matching kluczowy jest cały sens zdania, nie jedno słowo. Zdanie mówi o wyborze (optó por) + kontraście (en lugar de) + kolory (tonos claros vs lúgubres). Wszystkie trzy elementy muszą być obecne w tekście C - nie wystarczy, że tekst wspomina o "malarzu" lub "kolorach".
\n
⚠️ Uwaga: en lugar de los lúgubres - elipsa! Pełna forma to en lugar de los tonos lúgubres. CKE często stosuje elipsę, żeby sprawdzić, czy uczeń rozumie kontekst gramatyczny, a nie tylko pojedyncze słowa.
\n

4.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

B

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

W zadaniu typu matching musisz znaleźć w tekście B fragment, który bezpośrednio lub pośrednio potwierdza zdanie:

\n
"El artista intentó ocultar la identidad de la mujer retratada."
(Artysta próbował ukryć tożsamość portretowanej kobiety.)
\n

Co szukać w tekście B:

\n

Kluczowe elementy zdania testowego to trzy pojęcia, które muszą pojawić się w tym samym fragmencie:

\n
  1. el artista - artysta, malarz, twórca (może być użyte inne słowo: el pintor, el autor, el creador)
  2. intentó ocultar - próbował ukryć (sygnał: czasownik wskazujący na celowe działanie artysty; mogą być synonimy: esconder, disimular, encubrir, mantener en secreto)
  3. la identidad de la mujer retratada - tożsamość portretowanej kobiety (mogą być synonimy: el nombre de la modelo, quién era la mujer, la persona representada)
\n

Technika rozwiązywania:

\n

→ Czytaj każdy tekst (A, B, C, D) i szukaj fragmentu, w którym autor informuje o tym, że artysta świadomie ukrył/nie ujawnił, kim jest kobieta na obrazie.

\n

→ Jeśli tekst B zawiera np. zdanie w stylu:

\n
"El pintor nunca reveló quién era la modelo / guardó en secreto la identidad de la retratada / decidió no desvelar el nombre de la mujer "
\n\n

Sposób 2 - analiza leksykalna i gramatyczna zdania testowego

\n

Rozłóżmy zdanie testowe na części, żeby nie dać się zmylić przez parafrazę w tekście:

\n

| Element zdania | Znaczenie | Możliwe synonimy w tekście |
| el artista | artysta | el pintor, el autor, el creador, el maestro |
| intentó | próbował (Pret. Indefinido od intentar) | trató de, procuró, buscó, se esforzó por |
| ocultar | ukryć | esconder, disimular, encubrir, no revelar, guardar en secreto, no desvelar |
| la identidad | tożsamość | el nombre, quién era, los datos personales |
| la mujer retratada | portretowana kobieta | la modelo, la representada, la figura femenina, la protagonista del cuadro |

\n

Dlaczego to ważne?
Teksty CKE często nie powtarzają słów ze zdania testowego dosłownie - używają synonimów i parafraz. Twoim zadaniem jest rozpoznać, że oba fragmenty mówią o tym samym fakcie, tylko innymi słowami.

\n

Forma gramatyczna - na co zwrócić uwagę:

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi B
- 0 pkt - zaznaczenie odpowiedzi A, C lub D; brak odpowiedzi; zaznaczenie więcej niż jednej odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje
\n

W zadaniach typu matching w CKE nie ma punktów częściowych - albo B, albo 0 pkt.

\n

Reference gramatyczny - czego użyć przy analizie

\n
📖 Reference - Pretérito Indefinido (czas przeszły prosty):
Forma: regularne -ar → -é, -aste, -ó, -amos, -asteis, -aron
Użycie: jednorazowa, zakończona czynność w przeszłości
Sygnały czasowe: ayer, en 1503, una vez, entonces, en aquel momento
intentar → intenté, intentaste, intentó, intentamos, intentasteis, intentaron
\n
📖 Reference - konstrukcja intentar + infinitivo:
Znaczenie: próbować coś zrobić
Forma: intentar + bezokolicznik
Przykłady: intentó ocultar (próbował ukryć), intentó escapar (próbował uciec), intentó convencer (próbował przekonać)
Synonimy: tratar de + inf., procurar + inf.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Tekst A mówi o innym aspekcie dzieła lub artysty - nie zawiera informacji o ukrywaniu tożsamości kobiety | Tekst A może wspominać kobietę, ale w innym kontekście (np. jej uroda, historia relacji) |
| B | POPRAWNA - tekst B zawiera informację o tym, że artysta celowo nie ujawnił/ukrył, kim jest kobieta na portrecie | - |
| C | Tekst C dotyczy innego faktu - może mówić o technice malarskiej, historii obrazu lub innym elemencie, ale nie o ukrywaniu tożsamości | Uczniowie mylą „mówi o kobiecie" z „mówi o ukrywaniu jej tożsamości" |
| D | Tekst D podobnie - może dotyczyć kobiety lub artysty, ale brak w nim informacji o intencji ukrycia tożsamości | Powierzchowne czytanie - uczeń widzi słowa artista i mujer i zaznacza D bez sprawdzenia kontekstu |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd to czytanie tylko pierwszego zdania każdego tekstu. Informacja o ukrywaniu tożsamości może znajdować się w środku lub na końcu fragmentu B - przeczytaj cały tekst uważnie.
\n
⚠️ Uwaga: Nie daj się zmylić przez teksty, które wspominają kobietę w innym kontekście (np. tekst o jej wyglądzie, historii miłosnej, technice malowania). Zdanie testowe mówi KONKRETNIE o ukrywaniu tożsamości - szukaj tego właśnie znaczenia.
\n
⚠️ Uwaga: Słowo intentó (próbował) oznacza, że artysta miał taki zamiar - niekoniecznie mu się udało. Tekst może mówić zarówno o udanym ukryciu, jak i o samej próbie. Oba przypadki pasują do zdania testowego.
"}]}