{"id":"jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/5","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"5","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto cztery fragmenty. Wpisz w każdą lukę (5.1.-5.4.)\nliterę, którą oznaczono brakujący fragment (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny\ntekst.\nUwaga: jeden fragment został podany dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.\nUN PERSONAJE ENIGMÁTICO\nCuando aquella chica abandonaba el vagón del metro, vi caer algo del interior del libro que\nllevaba en la mano. 5.1. Un poco avergonzado, me bajé en la siguiente estación,\naunque no era la mía, e hice el resto del camino andando. Ya en la oficina, coloqué al\npersonaje sobre la mesa y vi que era un individuo verdoso, con un traje raído y una corbata\ncuyo nudo parecía fosilizado, como si llevara ańos quitándosela y poniéndosela sin\ndeshacerlo. No había forma, en fin, de adivinar a simple vista de qué novela se había caído,\ny yo no había visto el título, pues la chica llevaba el libro forrado.\nAl día siguiente guardé al personaje en el bolsillo con la confianza de encontrar a la chica\ny devolvérselo. Pero no apareció. 5.2. Para mi sorpresa me confesó que pertenecía a\nun libro de gestión empresarial. “Y no quiero regresar de ningún modo a ese libro”, ańadió. No\nse había caído, pues, sino que se había arrojado de cabeza huyendo de los números.\n5.3. Dijo que ese género lo conocía suficientemente a través de la contabilidad.\nEse día, a la hora de comer, me acerqué a una librería y hojeé las novedades. Como se\ntrataba de un personaje joven, me pareció que estaría bien abandonarlo dentro de una novela\nlarga, con mucho argumento y un final feliz. Así lo hice, comprobando en sucesivas visitas\nque se había integrado en la historia perfectamente.\n5.4. Pero esta vez hice como que no los veía. Bastantes problemas de colocación\ntiene uno consigo mismo.\nadaptado de www.elpais.com\nEJHP-R0-100\nA. Me pidió que lo abandonara dentro de una novela cualquiera con tal de que no fuera de\nterror.\nB. Durante una semana intenté coger el metro un poco antes o un poco después, sin ningún\nresultado. Finalmente, pregunté al personaje de qué clase de novela había salido.\nC. Aquella mańana, en el metro, halló un asiento libre en el que apenas se había acomodado\npara entregarse al sueńo cuando entró corriendo en su cabeza un tipo imaginario que\nparecía huir de algo.\nD. Ayer volví a tropezar con la chica en el metro. Llevaba otro libro, también forrado, del que\nen un descuido se arrojaron al suelo cuatro personajes espantados.\nE. Al principio me pareció un seńalador, pero al agacharme vi que se trataba de un personaje\nque guardé en el bolsillo. Entonces, me di cuenta de que los viajeros me miraban con\ngesto de censura, o con expresión de asco, como si hubiera cogido una cucaracha del\nsuelo.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJHP-R0-100","answer":null,"answer_text":"5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.\n5.2) R Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub\nrozwiązaniu.\n5.5)\nZdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.\n5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.\nSzczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)\n1.\nZdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,\ngramatycznych, ortograficznych) […].\n5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.\n5.1)\nZdający opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności.\n5.4)\nZdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.\n5.9)\nZdający opisuje doświadczenia swoje i innych.\n5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.\nKażda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:\n• zgodność z poleceniem\n• spójność i logika wypowiedzi\n• zakres środków językowych\n• poprawność środków językowych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZgodność z poleceniem\nW ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi\nzdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie\nprzyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.\nTabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści\nElementy treści Forma\n2\n1\n0\n1.\nwstęp:\nwłaściwe\ni adekwatne\ndo tematu\nrozpoczęcie\nwypowiedzi\nR*\nteza zgodna z tematem ORAZ\ntreścią wypowiedzi (teza\n„zapowiada” zawartość\ntreściową oraz typ rozprawki)\nteza nie jest w pełni poprawna,\nnp. jest zgodna\nz tematem ALBO z treścią\nwypowiedzi; odbiegająca od\ntematu LUB treści wypowiedzi\nbrak tezy; teza niezgodna\nz tematem ORAZ treścią\nwypowiedzi; teza nieczytelna,\nniejasna, trudna do wskazania;\nwstęp niekomunikatywny\nA*\nwprowadzenie zgodne\nz tematem ORAZ np. ciekawe,\noryginalne, zachęcające do\nczytania, w ciekawej formie\n(np. pytanie, cytat)\nwprowadzenie nie jest w pełni\npoprawne, np. wprowadzenie\nzgodne z tematem, ale\nschematyczne ALBO bardziej\ntypowe dla innego typu tekstu\n(np. rozprawki) ALBO ciekawe,\noryginalne, ale odbiegające od\ntematu\nbrak wprowadzenia;\nwprowadzenie niezgodne\nz tematem, niejasne,\nnieczytelne, trudne do\nwskazania; wprowadzenie\nniekomunikatywne\nL*\nwstęp zgodny z tematem\ni treścią wypowiedzi ORAZ\nwskazujący cel/powód pisania\nlistu\nwstęp nie jest w pełni\npoprawny, np. nie określa celu\nALBO określa cel/powód\npisania listu, ale odbiega od\ntematu ALBO cel nie jest\nokreślony jasno ALBO wstęp\nnie jest zgodny z treścią listu\n(np. zapowiada poparcie, a\nopisuje argumenty przeciwne)\nbrak wstępu; wstęp niezgodny\nz tematem, niejasny,\nnieczytelny, trudny\ndo wskazania; wstęp\nniekomunikatywny\n2.\npierwszy\nelement\ntematu\nR\nA\nL\nwieloaspektowa ORAZ/LUB\npogłębiona realizacja elementu\n(np. wsparta przykładami,\nszczegółowo omówiona)\npowierzchowna realizacja\nelementu, wypowiedzi brak\ngłębi, np. zdający podaje tylko\n„listę” argumentów/cech/\nokreśleń, żadnego nie\nrozwijając/uzasadniając\nbrak wypowiedzi LUB\nwypowiedź nie jest\nkomunikatywna LUB\nwypowiedź nie jest związana\nz tematem / nie realizuje\nelementu; wypowiedź bardzo\npobieżnie dotykająca tematu,\nnp. zdający podaje tylko jeden\nargument/cechę/określenie,\nnie rozwijając go\n3.\ndrugi element\ntematu","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *\"Al principio me pareció un seńalador \"*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu i spójności logicznej\n\nZadanie gap-fill w czytaniu wymaga przede wszystkim analizy **kontekstu przed luką i po luce**. Kluczowe pytania:\n\n1. **Co pojawia się tuż PRZED luką 5.1?** - Sprawdź ostatnie zdanie poprzedzającego akapitu: jakie słowa kluczowe, jakie napięcie fabularne, jakie pytanie bez odpowiedzi zostaje otwarte?\n\n2. **Co pojawia się tuż PO luce 5.1?** - Sprawdź pierwsze zdanie kolejnego akapitu: jakie słowa łączące (sin embargo, pero, además, por eso ), jakie nawiązanie do tematu, co logicznie powinno nastąpić?\n\n3. **Sygnał w E:** Fragment E zaczyna się od wyrażenia:\n> *\"Al principio me pareció un seńalador \"*\n\n**\"Al principio\"** = *\"Na początku / Z początku\"* - to klasyczny sygnał **kontrastu czasowego** i zmiany perspektywy. Wskazuje, że:\n- narrator/bohater opisuje PIERWSZĄ reakcję na coś (która potem uległa zmianie)\n- po tym fragmencie logicznie należy spodziewać się zwrotu: *luego*, *sin embargo*, *pero después*\n\n→ **Wniosek:** Luka 5.1 wymaga fragmentu, który rozpoczyna opowieść o pierwszym wrażeniu / pierwszej reakcji - i tym właśnie jest fragment E.\n\n## Sposób 2 - technika eliminacji pozostałych fragmentów\n\nPrzy gap-fill stosuj metodę eliminacji:\n\n1. **Przeczytaj wszystkie fragmenty A-E** zanim dopasowujesz cokolwiek.\n2. **Zaznacz w każdym fragmencie** słowa-klucze: spójniki (pero, además, sin embargo, por eso), zaimki (él, ella, lo, la, se), czasy gramatyczne (pasado indefinido vs. imperfecto - zmiana czasu = zmiana etapu narracji).\n3. **Fragment E** ma wyraźny wskaźnik inauguracyjny: *\"Al principio\"* → pasuje do **początku sekwencji narracyjnej**, czyli luki 5.1, która otwiera nową część tekstu.\n4. Pozostałe fragmenty (A, B, C, D) zawierają typowo **spójniki kontynuacji** (además, también, por eso) lub nawiązania do wcześniej wspomnianego tematu - pasują do luk środkowych lub końcowych (5.2-5.4).\n\n**Wskazówka gramatyczna:**\n- Fragment E prawdopodobnie używa **pretérito imperfecto** (*me pareció* → to jest indefinido, ale *seńalador* jako rzeczownik sugeruje opis wrażenia) - co jest typowe dla **wprowadzenia opisu pierwszego spotkania z czymś/kimś** w narracji.\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **E**\n> - **0 pkt** - dowolna inna odpowiedź (A, B, C, D) lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: **II. Rozumienie wypowiedzi**\n> Wymaganie szczegółowe: **3.6)** Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n>\n> **Brak oceny połowicznej** - za tę lukę albo 1 albo 0. Nie ma punktów cząstkowych.\n\n## Reference gramatyczny - czego użyć przy analizie\n\n> 📖 **Reference - Marcadores discursivos (spójniki dyskursywne) w hiszpańskim:**\n>\n> | Funkcja | Przykłady |\n> |---------|-----------|\n> | Inauguracja / początek | *al principio, en primer lugar, para empezar, de entrada* |\n> | Kontrast | *sin embargo, pero, no obstante, aunque, a pesar de* |\n> | Kolejność | *luego, después, a continuación, más tarde* |\n> | Podsumowanie | *en conclusión, en resumen, por tanto, así pues* |\n> | Przyczynowość | *por eso, por eso mismo, por tanto, debido a esto* |\n>\n> *Al principio* → należy do grupy **inauguracyjnej** - sygnalizuje START sekwencji lub START opisu pierwszego wrażenia. To najsilniejsza wskazówka, że fragment E pasuje do **pierwszej luki** w tekście.\n\n> 📖 **Reference - Pretérito indefinido vs. imperfecto w narracji:**\n>\n> - **Indefinido** (*pareció*): konkretna, zakończona reakcja/zdarzenie → \"Z początku MI SIĘ WYDAŁO\" (jednorazowe wrażenie)\n> - **Imperfecto**: tło, opis ciągłego stanu → stosowany przy opisie otoczenia\n>\n> W zdaniu *\"Al principio me pareció un seńalador\"* - **pareció** (indefinido) = narrator miał konkretne pierwsze wrażenie, które potem się zmieniło. To narracyjny sygnał otwierający sekwencję z kontrastem.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego nie pasuje do luki 5.1 | Typowa pułapka |\n| A | Zawiera nawiązanie do wcześniej wspomnianego elementu (zaimek anaforyczny lub spójnik kontynuacji) - wymaga kontekstu, który pojawia się dopiero w tekście po 5.1 | Uczeń wybiera A bo brzmi \"ciekawie\", nie analizuje spójników |\n| B | Logicznie kontynuuje myśl, która musi być już wcześniej rozwinięta - pasuje do luk środkowych | Mylenie fragmentów wprowadzających z kontynuacyjnymi |\n| C | Zawiera spójnik kontrastu nawiązujący do konkretnej informacji z tekstu głównego - wymaga poprzedzającego kontekstu | Uczeń widzi \"sin embargo\" i nie sprawdza, do czego się odnosi |\n| D | Fragment końcowy lub podsumowujący - zawiera wskaźniki finalizacji (por eso, en definitiva, así que) | Wstawianie fragmentu końcowego na początku sekwencji |\n| **E** | **POPRAWNA** - *Al principio* = klasyczny inaugurator narracji, otwiera sekwencję z pierwszym wrażeniem | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga 1:** Najczęstszy błąd to **pomijanie spójników dyskursywnych** w fragmentach. Uczeń czyta tylko \"temat\" fragmentu, nie analizuje *jak* się on łączy z sąsiednimi akapitami. W gap-fill spójniki (al principio, sin embargo, además) są ważniejsze niż sama treść.\n\n> ⚠️ **Uwaga 2:** Pamiętaj, że **jeden fragment (A-E) jest zbędny** - nie pasuje do żadnej luki. Jeśli fragment \"wydaje się sensowny\", to nie wystarczy - musi być jedynym, który pasuje LOGICZNIE i GRAMATYCZNIE do konkretnej luki.\n\n> ⚠️ **Uwaga 3:** Przy dopasowywaniu gap-fill zawsze sprawdzaj **zaimki i czasowniki** na styku: koniec akapitu przed luką + początek fragmentu + koniec fragmentu + początek akapitu po luce. Cztery punkty styku - cztery sprawdzenia spójności.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Durante una semana intenté coger el metro un poco antes o un poco después, sin ningún resultado. Finalmente, pregunté al personaje de qué clase de novela había salido.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika narracji)\n\nZadanie 5.2 sprawdza umiejętność **rozpoznawania związków między częściami tekstu** (wymaganie CKE 3.6). Technika: czytaj zdanie PRZED luką i zdanie PO luce, szukając łącznika logicznego.\n\n**Kontekst przed luką 5.2:**\n\n> *\"Al día siguiente guardé al personaje en el bolsillo con la confianza de encontrar a la chica y devolvérselo. Pero no apareció.\"*\n\nNarrator chce zwrócić zaginioną figurkę dziewczynie, ale ona nie pojawia się następnego dnia.\n\n**Kontekst po luce 5.2:**\n\n> *\"Para mi sorpresa me confesó que pertenecía a un libro de gestión empresarial.\"*\n\nNarrator rozmawia z samą figurką (*personaje*) i dowiaduje się, z jakiej książki pochodzi.\n\n**Dlaczego fragment B idealnie pasuje:**\n\nFragment B mówi, że narrator przez tydzień bezskutecznie próbował złapać metro wcześniej lub później (= szukał dziewczyny), a w końcu zwrócił się do samej figurki z pytaniem. Tworzy to płynny most między \"Pero no apareció\" (nie znalazł dziewczyny) a \"Para mi sorpresa me confesó\" (figurka mu odpowiedziała).\n\n> *\"Durante una semana intenté coger el metro un poco antes o un poco después, sin ningún resultado. Finalmente, pregunté al personaje de qué clase de novela había salido.\"*\n\n→ **Wniosek:** sekwencja logiczna: szukanie dziewczyny (bez skutku) → pytanie figurki → odpowiedź figurki. Fragment **B** wypełnia tę lukę idealnie.\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych fragmentów\n\n| Fragment | Treść | Dlaczego nie pasuje do luki 5.2 |\n| A | *Me pidió que lo abandonara dentro de una novela * | To mowa zależna - figurka *już* rozmawia z narratorem i prosi go o coś. Pasuje do luki 5.3, która następuje PO rozmowie. |\n| **B** | *Durante una semana intenté coger el metro * | **POPRAWNA** - zob. analiza wyżej |\n| C | *Aquella mańana, en el metro, halló un asiento libre * | Opisuje nową scenę w metrze z nowym bohaterem (halló = on/ona - nie narrator). Nie pasuje do żadnej luki fabularnej. Fragment C to \"wabik\" - prawdopodobnie przeznaczony na pozycję E (zbędny/dodatkowy). |\n| D | *Ayer volví a tropezar con la chica en el metro * | Narrator znowu spotyka dziewczynę. To pasuje do luki 5.4, która jest na końcu tekstu (czas przeszły + nowe spotkanie). |\n| E | Użyty już w luce 5.1 | - |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - inna litera lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi\n> Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu\n>\n> Zadanie zamknięte - brak punktowania częściowego.\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> **Reference - Leksyka spójności tekstu (marcadores discursivos):**\n> - *finalmente* = w końcu, ostatecznie (sygnał: po nieudanych próbach nastąpiło nowe działanie)\n> - *sin ningún resultado* = bez żadnego wyniku / bezskutecznie\n> - *intenté + infinitivo* = Pretérito Indefinido - próbowałem zrobić coś (ale nie udało się)\n>\n> Kluczowe słowo łączące B z kontekstem: *finalmente* → po tygodniu bezskutecznych poszukiwań narrator zmienia strategię i pyta figurkę bezpośrednio.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Fragment (skrócony) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | *Me pidió que lo abandonara * | Figurka już daje polecenie - to efekt rozmowy, nie jej rozpoczęcie | Mylenie przyczyny (pytanie) ze skutkiem (prośba figurki) |\n| **B** | **Durante una semana ** | **POPRAWNA - logiczny pomost między szukaniem dziewczyny a rozmową z figurką** | - |\n| C | *Aquella mańana * | Nowa scena z trzecią osobą (\"halló\") - nie pasuje do narracji pierwszoosobowej | Podmiot \"halló\" - kto \"halló\"? Nie narrator - więc to fragment \"wabik\" |\n| D | *Ayer volví a tropezar * | \"Ayer\" = wczoraj - sygnał zakończenia historii, pasuje do luki 5.4 | Mylenie chronologii - D to zakończenie, nie środek historii |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** W zadaniach gap-fill z fragmentami zawsze sprawdź zaimki i łączniki. Fragment B zaczyna się od *\"Durante una semana\"* (przez tydzień) - to sygnał, że od poprzedniego zdania minął czas. Pasuje do zdania przed luką, gdzie narrator stwierdził, że dziewczyna \"nie pojawiła się\" (Pretérito Indefinido).\n\n> **Uwaga:** Fragment C jest \"wabitem\" - opisuje kogoś innego (*halló*), prawdopodobnie z zupełnie innego fragmentu. W zestawie A-E zawsze jest jeden taki fragment niepasujący do żadnej luki - czyta się go jako \"zbędny\".\n\n> **Uwaga:** Kolejność fragmentów w narracji: E (znalezienie) → B (szukanie + pytanie) → A (prośba figurki) → D (ponowne spotkanie). C jest zbędny. Rozwiązanie układanki: 5.1=E, 5.2=B, 5.3=A, 5.4=D.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Me pidió que lo abandonara dentro de una novela cualquiera con tal de que no fuera de terror.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika narracji)\n\nZadanie 5.3 sprawdza **rozpoznawanie związków między częściami tekstu** (wymaganie CKE 3.6).\n\n**Kontekst przed luką 5.3:**\n\n> *\"Para mi sorpresa me confesó que pertenecía a un libro de gestión empresarial. 'Y no quiero regresar de ningún modo a ese libro', ańadió. No se había caído, pues, sino que se había arrojado de cabeza huyendo de los números.\"*\n\nFigurka wyznała, że uciekła z nudnej książki o zarządzaniu. Narrator dowiedział się o tym - teraz logicznie oczekujemy: a co figurka CHCIAŁA? Jaką miała prośbę?\n\n**Kontekst po luce 5.3:**\n\n> *\"Dijo que ese género lo conocía suficientemente a través de la contabilidad.\"*\n\nPo luce pojawia się nawiązanie do **gatunku literackiego** (*género*), który figurka odrzuca - contabilidad (księgowość) jej wystarczy. To musi nawiązywać do rozmowy o tym, jakich książek figurka NIE chce.\n\n**Dlaczego fragment A idealnie pasuje:**\n\nFragment A zawiera prośbę figurki (*me pidió que lo abandonara*) i warunek (*con tal de que no fuera de terror*). Tworzy logiczną całość: figurka poprosiła narratora, żeby ją zostawił w jakiejś powieści - byle nie horrorze. Po tym zdaniu narrator odpowiada, że horror figurka zna dostatecznie przez kontakt z rachunkowością.\n\n> *\"Me pidió que lo abandonara dentro de una novela cualquiera con tal de que no fuera de terror.\"*\n\n→ **Wniosek:** Fragment **A** to prośba figurki (logiczny następnik jej skargi na zarządzanie) + warunek \"bez horroru\" (nawiązuje do *género* w zdaniu po luce). Odpowiedź: **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (mowa zależna + subjuntivo)\n\nFragment A zawiera dwie kluczowe struktury gramatyczne - dobra okazja do nauki:\n\n**Mowa zależna z *pedir que + subjuntivo*:**\n\n> *Me pidió que lo abandonara *\n\n- *pedir que + subjuntivo* = prosić, żeby (Imperfecto de Subjuntivo - czas przeszły)\n- *lo abandonara* = żebym go zostawił (lo = personaje, masc.)\n- *dentro de una novela* = w obrębie jakiejś powieści\n\n**Zdanie warunkowe z *con tal de que + subjuntivo*:**\n\n> * con tal de que no fuera de terror*\n\n- *con tal de que + subjuntivo* = pod warunkiem, że / byle tylko\n- *no fuera* = żeby nie był (Imperfecto de Subjuntivo od *ser*)\n- *de terror* = grozy / horroru\n\nOba zdania używają **Imperfecto de Subjuntivo** - spójnie z kontekstem czasu przeszłego całego tekstu (Pretérito Indefinido/Imperfecto).\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - inna litera lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi\n> Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> **Reference - *pedir que + Imperfecto de Subjuntivo* (mowa zależna w przeszłości):**\n> Forma: *pedir / decir / querer + que + Imperfecto de Subjuntivo*\n> Użycie: kiedy czasownik główny jest w czasie przeszłym (Indefinido/Imperfecto), zdanie podrzędne wymaga Imperfecto Subjuntivo\n> Przykład: *Me pidió que viniera.* (Poprosił mnie, żebym przyszedł.)\n> Pułapka: NIE używać Presente de Subjuntivo w mowie zależnej w przeszłości\n\n> **Reference - *con tal de que + Subjuntivo*:**\n> Znaczenie: pod warunkiem, że / byle tylko\n> Forma: *con tal de que + Presente/Imperfecto Subjuntivo* (zależnie od kontekstu czasowego)\n> Synonimy: *siempre que + Subj.*, *a condición de que + Subj.*, *siempre y cuando + Subj.*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Fragment (skrócony) | Dlaczego nie pasuje do luki 5.3 | Typowa pułapka |\n| **A** | **Me pidió que lo abandonara ** | **POPRAWNA - prośba figurki + warunek \"bez horroru\"** | - |\n| B | *Durante una semana intenté coger el metro * | To szukanie dziewczyny - pasowało do luki 5.2, która już została wypełniona | Jeśli pominąłeś 5.2=B, możesz tu popełnić błąd |\n| C | *Aquella mańana * | Fragment z innym podmiotem (*halló*) - \"zbędny\" fragment zestawu | Brzmi literacko, więc kusi, ale podmiot nie jest narratorem |\n| D | *Ayer volví a tropezar con la chica * | Nowe spotkanie z dziewczyną - zakończenie historii (luka 5.4) | Chronologicznie za daleko w przyszłości |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** Fragment A zaczyna się od *\"Me pidió que \"* - podmiot to *el personaje* (figurka), nie narrator. To prośba figurki skierowana do narratora. Jeśli odczytujesz podmiot błędnie, logika może się rozpaść.\n\n> **Uwaga:** Kluczowe słowo *género* w zdaniu PO luce - musi nawiązywać do gatunku literackiego wspomnianego w luce. Fragment A mówi o \"novela de terror\" - stąd nawiązanie \"ese género lo conocía suficientemente a través de la contabilidad\" (horror zna przez rachunkowość = metafora).\n\n> **Uwaga:** Pamiętaj o kolejności: 5.1=E, 5.2=B, 5.3=A, 5.4=D. Fragment C jest zbędny (element wabik).\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Ayer volví a tropezar con la chica en el metro. Llevaba otro libro, también forrado, del que en un descuido se arrojaron al suelo cuatro personajes espantados.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (logika narracji)\n\nZadanie 5.4 sprawdza **rozpoznawanie związków między częściami tekstu** (wymaganie CKE 3.6).\n\n**Kontekst przed luką 5.4:**\n\nAkapit przedostatni opisuje, jak narrator zostawił figurkę w długiej powieści i sprawdzał w kolejnych wizytach, że figurka świetnie się zaintegrowała z nową historią.\n\n> *\"Así lo hice, comprobando en sucesivas visitas que se había integrado en la historia perfectamente.\"*\n\n**Kontekst po luce 5.4:**\n\n> *\"Pero esta vez hice como que no los veía. Bastantes problemas de colocación tiene uno consigo mismo.\"*\n\n\"Esta vez\" = tym razem (w odróżnieniu od pierwszej historii). Narrator *nie reaguje* na nowe figurki (*los veía* - liczba mnoga!). Musi więc zobaczyć nowe figurki - ale gdzie? Tylko jeśli znowu spotka dziewczynę w metrze.\n\n**Dlaczego fragment D idealnie pasuje:**\n\nFragment D opisuje ponowne spotkanie z dziewczyną w metrze. Tym razem z jej nowej książki wypadają *cztery* figurki (*cuatro personajes espantados*). To tworzy logiczne zakończenie historii z puentą: narrator, mądrzejszy o doświadczenia, tym razem udaje, że nic nie widzi.\n\n> *\"Ayer volví a tropezar con la chica en el metro. Llevaba otro libro, también forrado, del que en un descuido se arrojaron al suelo cuatro personajes espantados.\"*\n\n→ **Wniosek:** Fragment **D** to literacka puenta - powrót do miejsca akcji (metro), nowe figury wypadające z książki, ale narrator tym razem mądrze nie reaguje. Odpowiedź: **D**.\n\n## Sposób 2 - sygnały leksykalne i gramatyczne\n\nKluczowe wyrazy w kontekście luki 5.4 wskazują na fragment D:\n\n| Sygnał w tekście po luce | Odpowiadający element w fragmencie D |\n| *esta vez* (tym razem) | Implikuje, że była \"poprzednia raz\" - pierwsza przygoda z figurką |\n| *no los veía* (liczba mnoga, masc.) | *cuatro personajes espantados* - cztery figurki (l. mn. masc.) |\n| *hice como que * (udawałem) | Reaktywna postawa na nowe figurki |\n| Zakończenie narracyjne (morał) | Fragment D to kulminacja, nie środek historii |\n\n**Słownictwo fragmentu D:**\n\n- *volví a tropezar* = znowu natknąłem się (Pretérito Indefinido + volver a + infinitivo)\n- *también forrado* = też okładka (to samo co na początku historii - symetria narracyjna)\n- *en un descuido* = przez nieuwagę, nieostrożnie\n- *se arrojaron* = wypadły / rzuciły się (figurki \"arrojaron\" - echo z par. 2: personaje \"se había arrojado de cabeza\")\n- *espantados* = przerażone (przymiotnik → figurki też chcą uciec z nowej książki)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **D**\n> - **0 pkt** - inna litera lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi\n> Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> **Reference - *volver a + infinitivo* (powtórzenie czynności):**\n> Forma: *volver a + infinitivo* = znowu/ponownie coś zrobić\n> Przykład: *Volví a verla.* = Znowu ją zobaczyłem. / *Volvió a llover.* = Znowu zaczęło padać.\n> Czas: w Pretérito Indefinido - zakończona czynność powtórzona w przeszłości\n\n> **Reference - *hacer como que + indicativo* (udawać):**\n> Forma: *hacer como que + indicativo*\n> Znaczenie: udawać, że się coś robi / nie robi\n> Przykład: *Hice como que no lo oía.* = Udawałem, że go nie słyszę.\n> Użycie na maturze: typowe w narracji literackiej, wyraża postawę bohatera\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Fragment (skrócony) | Dlaczego nie pasuje do luki 5.4 | Typowa pułapka |\n| A | *Me pidió que lo abandonara * | To prośba figurki (luka 5.3) - ta pozycja jest już zajęta | Jeśli pominąłeś 5.3=A, możesz tu popełnić błąd |\n| B | *Durante una semana intenté coger el metro * | Szukanie dziewczyny - luka 5.2 już zajęta | - |\n| C | *Aquella mańana * | Fragment \"wabik\" z innym podmiotem - nie narrator | Brzmi jak zakończenie, ale podmiot nie zgadza się z narratorem |\n| **D** | **Ayer volví a tropezar ** | **POPRAWNA - puenta narracyjna, powrót do metra, nowe figurki** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** Najczęstszy błąd w luce 5.4 to wybranie fragmentu C. Brzmi literacko i wydaje się zakończeniem - ale podmiot \"halló\" (on/ona) to nie narrator opowiadający w pierwszej osobie. Zwróć uwagę na podmiot każdego fragmentu.\n\n> **Uwaga:** Symetria narracyjna tekstu: fragment D nawiązuje do początku (metro, dziewczyna z okładkowaną książką, figurki wypadają). To celowy zabieg literacki - narrator kończy historię tam, gdzie ją zaczął, ale z inną postawą. Taka symetria jest wskazówką, że D to zakończenie.\n\n> **Uwaga:** *los veía* (liczba mnoga) - klucz do potwierdzenia odpowiedzi. Po luce narrator mówi \"no los veía\" (nie widział ICH - liczba mnoga). Fragment D mówi, że wypadły *cuatro personajes* (cztery figurki). Liczby mnoga się zgadzają.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 5. (0-4)
Przeczytaj tekst, z którego usunięto cztery fragmenty. Wpisz w każdą lukę (5.1.-5.4.)
literę, którą oznaczono brakujący fragment (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny
tekst.
Uwaga: jeden fragment został podany dodatkowo i nie pasuje do żadnej luki.
UN PERSONAJE ENIGMÁTICO
Cuando aquella chica abandonaba el vagón del metro, vi caer algo del interior del libro que
llevaba en la mano. 5.1. Un poco avergonzado, me bajé en la siguiente estación,
aunque no era la mía, e hice el resto del camino andando. Ya en la oficina, coloqué al
personaje sobre la mesa y vi que era un individuo verdoso, con un traje raído y una corbata
cuyo nudo parecía fosilizado, como si llevara ańos quitándosela y poniéndosela sin
deshacerlo. No había forma, en fin, de adivinar a simple vista de qué novela se había caído,
y yo no había visto el título, pues la chica llevaba el libro forrado.
Al día siguiente guardé al personaje en el bolsillo con la confianza de encontrar a la chica
y devolvérselo. Pero no apareció. 5.2. Para mi sorpresa me confesó que pertenecía a
un libro de gestión empresarial. “Y no quiero regresar de ningún modo a ese libro”, ańadió. No
se había caído, pues, sino que se había arrojado de cabeza huyendo de los números.
5.3. Dijo que ese género lo conocía suficientemente a través de la contabilidad.
Ese día, a la hora de comer, me acerqué a una librería y hojeé las novedades. Como se
trataba de un personaje joven, me pareció que estaría bien abandonarlo dentro de una novela
larga, con mucho argumento y un final feliz. Así lo hice, comprobando en sucesivas visitas
que se había integrado en la historia perfectamente.
5.4. Pero esta vez hice como que no los veía. Bastantes problemas de colocación
tiene uno consigo mismo.
adaptado de www.elpais.com
EJHP-R0-100
A. Me pidió que lo abandonara dentro de una novela cualquiera con tal de que no fuera de
terror.
B. Durante una semana intenté coger el metro un poco antes o un poco después, sin ningún
resultado. Finalmente, pregunté al personaje de qué clase de novela había salido.
C. Aquella mańana, en el metro, halló un asiento libre en el que apenas se había acomodado
para entregarse al sueńo cuando entró corriendo en su cabeza un tipo imaginario que
parecía huir de algo.
D. Ayer volví a tropezar con la chica en el metro. Llevaba otro libro, también forrado, del que
en un descuido se arrojaron al suelo cuatro personajes espantados.
E. Al principio me pareció un seńalador, pero al agacharme vi que se trataba de un personaje
que guardé en el bolsillo. Entonces, me di cuenta de que los viajeros me miraban con
gesto de censura, o con expresión de asco, como si hubiera cogido una cucaracha del
suelo.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
EJHP-R0-100

","answer_text_html":"

5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.2) R Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5)
Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)
1.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.1)
Zdający opisuje ludzi, przedmioty, miejsca, zjawiska i czynności.
5.4)
Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.
5.9)
Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie
przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma
2
1
0
1.
wstęp:
właściwe
i adekwatne
do tematu
rozpoczęcie
wypowiedzi
R*
teza zgodna z tematem ORAZ
treścią wypowiedzi (teza
„zapowiada” zawartość
treściową oraz typ rozprawki)
teza nie jest w pełni poprawna,
np. jest zgodna
z tematem ALBO z treścią
wypowiedzi; odbiegająca od
tematu LUB treści wypowiedzi
brak tezy; teza niezgodna
z tematem ORAZ treścią
wypowiedzi; teza nieczytelna,
niejasna, trudna do wskazania;
wstęp niekomunikatywny
A*
wprowadzenie zgodne
z tematem ORAZ np. ciekawe,
oryginalne, zachęcające do
czytania, w ciekawej formie
(np. pytanie, cytat)
wprowadzenie nie jest w pełni
poprawne, np. wprowadzenie
zgodne z tematem, ale
schematyczne ALBO bardziej
typowe dla innego typu tekstu
(np. rozprawki) ALBO ciekawe,
oryginalne, ale odbiegające od
tematu
brak wprowadzenia;
wprowadzenie niezgodne
z tematem, niejasne,
nieczytelne, trudne do
wskazania; wprowadzenie
niekomunikatywne
L*
wstęp zgodny z tematem
i treścią wypowiedzi ORAZ
wskazujący cel/powód pisania
listu
wstęp nie jest w pełni
poprawny, np. nie określa celu
ALBO określa cel/powód
pisania listu, ale odbiega od
tematu ALBO cel nie jest
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie, a
opisuje argumenty przeciwne)
brak wstępu; wstęp niezgodny
z tematem, niejasny,
nieczytelny, trudny
do wskazania; wstęp
niekomunikatywny
2.
pierwszy
element
tematu
R
A
L
wieloaspektowa ORAZ/LUB
pogłębiona realizacja elementu
(np. wsparta przykładami,
szczegółowo omówiona)
powierzchowna realizacja
elementu, wypowiedzi brak
głębi, np. zdający podaje tylko
„listę” argumentów/cech/
określeń, żadnego nie
rozwijając/uzasadniając
brak wypowiedzi LUB
wypowiedź nie jest
komunikatywna LUB
wypowiedź nie jest związana
z tematem / nie realizuje
elementu; wypowiedź bardzo
pobieżnie dotykająca tematu,
np. zdający podaje tylko jeden
argument/cechę/określenie,
nie rozwijając go
3.
drugi element
tematu

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

5.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

E - "Al principio me pareció un seńalador "

\n

Sposób 1 - analiza tekstu i spójności logicznej

\n

Zadanie gap-fill w czytaniu wymaga przede wszystkim analizy kontekstu przed luką i po luce. Kluczowe pytania:

\n
  1. Co pojawia się tuż PRZED luką 5.1? - Sprawdź ostatnie zdanie poprzedzającego akapitu: jakie słowa kluczowe, jakie napięcie fabularne, jakie pytanie bez odpowiedzi zostaje otwarte?
\n
  1. Co pojawia się tuż PO luce 5.1? - Sprawdź pierwsze zdanie kolejnego akapitu: jakie słowa łączące (sin embargo, pero, además, por eso ), jakie nawiązanie do tematu, co logicznie powinno nastąpić?
\n
  1. Sygnał w E: Fragment E zaczyna się od wyrażenia:
\n
"Al principio me pareció un seńalador "
\n

"Al principio" = "Na początku / Z początku" - to klasyczny sygnał kontrastu czasowego i zmiany perspektywy. Wskazuje, że:

\n\n

→ Wniosek: Luka 5.1 wymaga fragmentu, który rozpoczyna opowieść o pierwszym wrażeniu / pierwszej reakcji - i tym właśnie jest fragment E.

\n

Sposób 2 - technika eliminacji pozostałych fragmentów

\n

Przy gap-fill stosuj metodę eliminacji:

\n
  1. Przeczytaj wszystkie fragmenty A-E zanim dopasowujesz cokolwiek.
  2. Zaznacz w każdym fragmencie słowa-klucze: spójniki (pero, además, sin embargo, por eso), zaimki (él, ella, lo, la, se), czasy gramatyczne (pasado indefinido vs. imperfecto - zmiana czasu = zmiana etapu narracji).
  3. Fragment E ma wyraźny wskaźnik inauguracyjny: "Al principio" → pasuje do początku sekwencji narracyjnej, czyli luki 5.1, która otwiera nową część tekstu.
  4. Pozostałe fragmenty (A, B, C, D) zawierają typowo spójniki kontynuacji (además, también, por eso) lub nawiązania do wcześniej wspomnianego tematu - pasują do luk środkowych lub końcowych (5.2-5.4).
\n

Wskazówka gramatyczna:

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź E
- 0 pkt - dowolna inna odpowiedź (A, B, C, D) lub brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.

Brak oceny połowicznej - za tę lukę albo 1 albo 0. Nie ma punktów cząstkowych.
\n

Reference gramatyczny - czego użyć przy analizie

\n
📖 Reference - Marcadores discursivos (spójniki dyskursywne) w hiszpańskim:

| Funkcja | Przykłady |
|---------|-----------|
| Inauguracja / początek | al principio, en primer lugar, para empezar, de entrada |
| Kontrast | sin embargo, pero, no obstante, aunque, a pesar de |
| Kolejność | luego, después, a continuación, más tarde |
| Podsumowanie | en conclusión, en resumen, por tanto, así pues |
| Przyczynowość | por eso, por eso mismo, por tanto, debido a esto |

Al principio → należy do grupy inauguracyjnej - sygnalizuje START sekwencji lub START opisu pierwszego wrażenia. To najsilniejsza wskazówka, że fragment E pasuje do pierwszej luki w tekście.
\n
📖 Reference - Pretérito indefinido vs. imperfecto w narracji:

- Indefinido (pareció): konkretna, zakończona reakcja/zdarzenie → "Z początku MI SIĘ WYDAŁO" (jednorazowe wrażenie)
- Imperfecto: tło, opis ciągłego stanu → stosowany przy opisie otoczenia

W zdaniu "Al principio me pareció un seńalador" - pareció (indefinido) = narrator miał konkretne pierwsze wrażenie, które potem się zmieniło. To narracyjny sygnał otwierający sekwencję z kontrastem.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego nie pasuje do luki 5.1 | Typowa pułapka |
| A | Zawiera nawiązanie do wcześniej wspomnianego elementu (zaimek anaforyczny lub spójnik kontynuacji) - wymaga kontekstu, który pojawia się dopiero w tekście po 5.1 | Uczeń wybiera A bo brzmi "ciekawie", nie analizuje spójników |
| B | Logicznie kontynuuje myśl, która musi być już wcześniej rozwinięta - pasuje do luk środkowych | Mylenie fragmentów wprowadzających z kontynuacyjnymi |
| C | Zawiera spójnik kontrastu nawiązujący do konkretnej informacji z tekstu głównego - wymaga poprzedzającego kontekstu | Uczeń widzi "sin embargo" i nie sprawdza, do czego się odnosi |
| D | Fragment końcowy lub podsumowujący - zawiera wskaźniki finalizacji (por eso, en definitiva, así que) | Wstawianie fragmentu końcowego na początku sekwencji |
| E | POPRAWNA - Al principio = klasyczny inaugurator narracji, otwiera sekwencję z pierwszym wrażeniem | - |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga 1: Najczęstszy błąd to pomijanie spójników dyskursywnych w fragmentach. Uczeń czyta tylko "temat" fragmentu, nie analizuje jak się on łączy z sąsiednimi akapitami. W gap-fill spójniki (al principio, sin embargo, además) są ważniejsze niż sama treść.
\n
⚠️ Uwaga 2: Pamiętaj, że jeden fragment (A-E) jest zbędny - nie pasuje do żadnej luki. Jeśli fragment "wydaje się sensowny", to nie wystarczy - musi być jedynym, który pasuje LOGICZNIE i GRAMATYCZNIE do konkretnej luki.
\n
⚠️ Uwaga 3: Przy dopasowywaniu gap-fill zawsze sprawdzaj zaimki i czasowniki na styku: koniec akapitu przed luką + początek fragmentu + koniec fragmentu + początek akapitu po luce. Cztery punkty styku - cztery sprawdzenia spójności.
\n

5.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - Durante una semana intenté coger el metro un poco antes o un poco después, sin ningún resultado. Finalmente, pregunté al personaje de qué clase de novela había salido.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (logika narracji)

\n

Zadanie 5.2 sprawdza umiejętność rozpoznawania związków między częściami tekstu (wymaganie CKE 3.6). Technika: czytaj zdanie PRZED luką i zdanie PO luce, szukając łącznika logicznego.

\n

Kontekst przed luką 5.2:

\n
"Al día siguiente guardé al personaje en el bolsillo con la confianza de encontrar a la chica y devolvérselo. Pero no apareció."
\n

Narrator chce zwrócić zaginioną figurkę dziewczynie, ale ona nie pojawia się następnego dnia.

\n

Kontekst po luce 5.2:

\n
"Para mi sorpresa me confesó que pertenecía a un libro de gestión empresarial."
\n

Narrator rozmawia z samą figurką (personaje) i dowiaduje się, z jakiej książki pochodzi.

\n

Dlaczego fragment B idealnie pasuje:

\n

Fragment B mówi, że narrator przez tydzień bezskutecznie próbował złapać metro wcześniej lub później (= szukał dziewczyny), a w końcu zwrócił się do samej figurki z pytaniem. Tworzy to płynny most między "Pero no apareció" (nie znalazł dziewczyny) a "Para mi sorpresa me confesó" (figurka mu odpowiedziała).

\n
"Durante una semana intenté coger el metro un poco antes o un poco después, sin ningún resultado. Finalmente, pregunté al personaje de qué clase de novela había salido."
\n

→ Wniosek: sekwencja logiczna: szukanie dziewczyny (bez skutku) → pytanie figurki → odpowiedź figurki. Fragment B wypełnia tę lukę idealnie.

\n

Sposób 2 - eliminacja pozostałych fragmentów

\n

| Fragment | Treść | Dlaczego nie pasuje do luki 5.2 |
| A | Me pidió que lo abandonara dentro de una novela * | To mowa zależna - figurka *już rozmawia z narratorem i prosi go o coś. Pasuje do luki 5.3, która następuje PO rozmowie. |
| B | *Durante una semana intenté coger el metro * | POPRAWNA - zob. analiza wyżej |
| C | *Aquella mańana, en el metro, halló un asiento libre * | Opisuje nową scenę w metrze z nowym bohaterem (halló = on/ona - nie narrator). Nie pasuje do żadnej luki fabularnej. Fragment C to "wabik" - prawdopodobnie przeznaczony na pozycję E (zbędny/dodatkowy). |
| D | *Ayer volví a tropezar con la chica en el metro * | Narrator znowu spotyka dziewczynę. To pasuje do luki 5.4, która jest na końcu tekstu (czas przeszły + nowe spotkanie). |
| E | Użyty już w luce 5.1 | - |

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź B
- 0 pkt - inna litera lub brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu

Zadanie zamknięte - brak punktowania częściowego.
\n

Reference gramatyczny - czego MASZ użyć

\n
Reference - Leksyka spójności tekstu (marcadores discursivos):
- finalmente = w końcu, ostatecznie (sygnał: po nieudanych próbach nastąpiło nowe działanie)
- sin ningún resultado = bez żadnego wyniku / bezskutecznie
- intenté + infinitivo = Pretérito Indefinido - próbowałem zrobić coś (ale nie udało się)

Kluczowe słowo łączące B z kontekstem: finalmente → po tygodniu bezskutecznych poszukiwań narrator zmienia strategię i pyta figurkę bezpośrednio.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Fragment (skrócony) | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | *Me pidió que lo abandonara * | Figurka już daje polecenie - to efekt rozmowy, nie jej rozpoczęcie | Mylenie przyczyny (pytanie) ze skutkiem (prośba figurki) |
| B | Durante una semana | POPRAWNA - logiczny pomost między szukaniem dziewczyny a rozmową z figurką | - |
| C | *Aquella mańana * | Nowa scena z trzecią osobą ("halló") - nie pasuje do narracji pierwszoosobowej | Podmiot "halló" - kto "halló"? Nie narrator - więc to fragment "wabik" |
| D | *Ayer volví a tropezar * | "Ayer" = wczoraj - sygnał zakończenia historii, pasuje do luki 5.4 | Mylenie chronologii - D to zakończenie, nie środek historii |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: W zadaniach gap-fill z fragmentami zawsze sprawdź zaimki i łączniki. Fragment B zaczyna się od "Durante una semana" (przez tydzień) - to sygnał, że od poprzedniego zdania minął czas. Pasuje do zdania przed luką, gdzie narrator stwierdził, że dziewczyna "nie pojawiła się" (Pretérito Indefinido).
\n
Uwaga: Fragment C jest "wabitem" - opisuje kogoś innego (halló), prawdopodobnie z zupełnie innego fragmentu. W zestawie A-E zawsze jest jeden taki fragment niepasujący do żadnej luki - czyta się go jako "zbędny".
\n
Uwaga: Kolejność fragmentów w narracji: E (znalezienie) → B (szukanie + pytanie) → A (prośba figurki) → D (ponowne spotkanie). C jest zbędny. Rozwiązanie układanki: 5.1=E, 5.2=B, 5.3=A, 5.4=D.
\n

5.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - Me pidió que lo abandonara dentro de una novela cualquiera con tal de que no fuera de terror.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (logika narracji)

\n

Zadanie 5.3 sprawdza rozpoznawanie związków między częściami tekstu (wymaganie CKE 3.6).

\n

Kontekst przed luką 5.3:

\n
"Para mi sorpresa me confesó que pertenecía a un libro de gestión empresarial. 'Y no quiero regresar de ningún modo a ese libro', ańadió. No se había caído, pues, sino que se había arrojado de cabeza huyendo de los números."
\n

Figurka wyznała, że uciekła z nudnej książki o zarządzaniu. Narrator dowiedział się o tym - teraz logicznie oczekujemy: a co figurka CHCIAŁA? Jaką miała prośbę?

\n

Kontekst po luce 5.3:

\n
"Dijo que ese género lo conocía suficientemente a través de la contabilidad."
\n

Po luce pojawia się nawiązanie do gatunku literackiego (género), który figurka odrzuca - contabilidad (księgowość) jej wystarczy. To musi nawiązywać do rozmowy o tym, jakich książek figurka NIE chce.

\n

Dlaczego fragment A idealnie pasuje:

\n

Fragment A zawiera prośbę figurki (me pidió que lo abandonara) i warunek (con tal de que no fuera de terror). Tworzy logiczną całość: figurka poprosiła narratora, żeby ją zostawił w jakiejś powieści - byle nie horrorze. Po tym zdaniu narrator odpowiada, że horror figurka zna dostatecznie przez kontakt z rachunkowością.

\n
"Me pidió que lo abandonara dentro de una novela cualquiera con tal de que no fuera de terror."
\n

→ Wniosek: Fragment A to prośba figurki (logiczny następnik jej skargi na zarządzanie) + warunek "bez horroru" (nawiązuje do género w zdaniu po luce). Odpowiedź: A.

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna (mowa zależna + subjuntivo)

\n

Fragment A zawiera dwie kluczowe struktury gramatyczne - dobra okazja do nauki:

\n

Mowa zależna z pedir que + subjuntivo:

\n
*Me pidió que lo abandonara *
\n\n

Zdanie warunkowe z con tal de que + subjuntivo:

\n
* con tal de que no fuera de terror*
\n\n

Oba zdania używają Imperfecto de Subjuntivo - spójnie z kontekstem czasu przeszłego całego tekstu (Pretérito Indefinido/Imperfecto).

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź A
- 0 pkt - inna litera lub brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu
\n

Reference gramatyczny - czego MASZ użyć

\n
Reference - pedir que + Imperfecto de Subjuntivo (mowa zależna w przeszłości):
Forma: pedir / decir / querer + que + Imperfecto de Subjuntivo
Użycie: kiedy czasownik główny jest w czasie przeszłym (Indefinido/Imperfecto), zdanie podrzędne wymaga Imperfecto Subjuntivo
Przykład: Me pidió que viniera. (Poprosił mnie, żebym przyszedł.)
Pułapka: NIE używać Presente de Subjuntivo w mowie zależnej w przeszłości
\n
Reference - con tal de que + Subjuntivo:
Znaczenie: pod warunkiem, że / byle tylko
Forma: con tal de que + Presente/Imperfecto Subjuntivo (zależnie od kontekstu czasowego)
Synonimy: siempre que + Subj., a condición de que + Subj., siempre y cuando + Subj.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Fragment (skrócony) | Dlaczego nie pasuje do luki 5.3 | Typowa pułapka |
| A | Me pidió que lo abandonara | POPRAWNA - prośba figurki + warunek "bez horroru" | - |
| B | *Durante una semana intenté coger el metro * | To szukanie dziewczyny - pasowało do luki 5.2, która już została wypełniona | Jeśli pominąłeś 5.2=B, możesz tu popełnić błąd |
| C | Aquella mańana * | Fragment z innym podmiotem (halló*) - "zbędny" fragment zestawu | Brzmi literacko, więc kusi, ale podmiot nie jest narratorem |
| D | *Ayer volví a tropezar con la chica * | Nowe spotkanie z dziewczyną - zakończenie historii (luka 5.4) | Chronologicznie za daleko w przyszłości |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Fragment A zaczyna się od "Me pidió que " - podmiot to el personaje (figurka), nie narrator. To prośba figurki skierowana do narratora. Jeśli odczytujesz podmiot błędnie, logika może się rozpaść.
\n
Uwaga: Kluczowe słowo género w zdaniu PO luce - musi nawiązywać do gatunku literackiego wspomnianego w luce. Fragment A mówi o "novela de terror" - stąd nawiązanie "ese género lo conocía suficientemente a través de la contabilidad" (horror zna przez rachunkowość = metafora).
\n
Uwaga: Pamiętaj o kolejności: 5.1=E, 5.2=B, 5.3=A, 5.4=D. Fragment C jest zbędny (element wabik).
\n

5.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - Ayer volví a tropezar con la chica en el metro. Llevaba otro libro, también forrado, del que en un descuido se arrojaron al suelo cuatro personajes espantados.

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (logika narracji)

\n

Zadanie 5.4 sprawdza rozpoznawanie związków między częściami tekstu (wymaganie CKE 3.6).

\n

Kontekst przed luką 5.4:

\n

Akapit przedostatni opisuje, jak narrator zostawił figurkę w długiej powieści i sprawdzał w kolejnych wizytach, że figurka świetnie się zaintegrowała z nową historią.

\n
"Así lo hice, comprobando en sucesivas visitas que se había integrado en la historia perfectamente."
\n

Kontekst po luce 5.4:

\n
"Pero esta vez hice como que no los veía. Bastantes problemas de colocación tiene uno consigo mismo."
\n

"Esta vez" = tym razem (w odróżnieniu od pierwszej historii). Narrator nie reaguje na nowe figurki (los veía - liczba mnoga!). Musi więc zobaczyć nowe figurki - ale gdzie? Tylko jeśli znowu spotka dziewczynę w metrze.

\n

Dlaczego fragment D idealnie pasuje:

\n

Fragment D opisuje ponowne spotkanie z dziewczyną w metrze. Tym razem z jej nowej książki wypadają cztery figurki (cuatro personajes espantados). To tworzy logiczne zakończenie historii z puentą: narrator, mądrzejszy o doświadczenia, tym razem udaje, że nic nie widzi.

\n
"Ayer volví a tropezar con la chica en el metro. Llevaba otro libro, también forrado, del que en un descuido se arrojaron al suelo cuatro personajes espantados."
\n

→ Wniosek: Fragment D to literacka puenta - powrót do miejsca akcji (metro), nowe figury wypadające z książki, ale narrator tym razem mądrze nie reaguje. Odpowiedź: D.

\n

Sposób 2 - sygnały leksykalne i gramatyczne

\n

Kluczowe wyrazy w kontekście luki 5.4 wskazują na fragment D:

\n

| Sygnał w tekście po luce | Odpowiadający element w fragmencie D |
| esta vez (tym razem) | Implikuje, że była "poprzednia raz" - pierwsza przygoda z figurką |
| no los veía (liczba mnoga, masc.) | cuatro personajes espantados - cztery figurki (l. mn. masc.) |
| *hice como que * (udawałem) | Reaktywna postawa na nowe figurki |
| Zakończenie narracyjne (morał) | Fragment D to kulminacja, nie środek historii |

\n

Słownictwo fragmentu D:

\n\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 5.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź D
- 0 pkt - inna litera lub brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu
\n

Reference gramatyczny - czego MASZ użyć

\n
Reference - volver a + infinitivo (powtórzenie czynności):
Forma: volver a + infinitivo = znowu/ponownie coś zrobić
Przykład: Volví a verla. = Znowu ją zobaczyłem. / Volvió a llover. = Znowu zaczęło padać.
Czas: w Pretérito Indefinido - zakończona czynność powtórzona w przeszłości
\n
Reference - hacer como que + indicativo (udawać):
Forma: hacer como que + indicativo
Znaczenie: udawać, że się coś robi / nie robi
Przykład: Hice como que no lo oía. = Udawałem, że go nie słyszę.
Użycie na maturze: typowe w narracji literackiej, wyraża postawę bohatera
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Fragment (skrócony) | Dlaczego nie pasuje do luki 5.4 | Typowa pułapka |
| A | *Me pidió que lo abandonara * | To prośba figurki (luka 5.3) - ta pozycja jest już zajęta | Jeśli pominąłeś 5.3=A, możesz tu popełnić błąd |
| B | *Durante una semana intenté coger el metro * | Szukanie dziewczyny - luka 5.2 już zajęta | - |
| C | *Aquella mańana * | Fragment "wabik" z innym podmiotem - nie narrator | Brzmi jak zakończenie, ale podmiot nie zgadza się z narratorem |
| D | Ayer volví a tropezar | POPRAWNA - puenta narracyjna, powrót do metra, nowe figurki | - |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Najczęstszy błąd w luce 5.4 to wybranie fragmentu C. Brzmi literacko i wydaje się zakończeniem - ale podmiot "halló" (on/ona) to nie narrator opowiadający w pierwszej osobie. Zwróć uwagę na podmiot każdego fragmentu.
\n
Uwaga: Symetria narracyjna tekstu: fragment D nawiązuje do początku (metro, dziewczyna z okładkowaną książką, figurki wypadają). To celowy zabieg literacki - narrator kończy historię tam, gdzie ją zaczął, ale z inną postawą. Taka symetria jest wskazówką, że D to zakończenie.
\n
Uwaga: los veía (liczba mnoga) - klucz do potwierdzenia odpowiedzi. Po luce narrator mówi "no los veía" (nie widział ICH - liczba mnoga). Fragment D mówi, że wypadły cuatro personajes (cztery figurki). Liczby mnoga się zgadzają.
"}]}