{"id":"jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-5)\nPrzeczytaj dwa teksty dotyczące przesądów. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,\nzgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.\nTekst 1.\nLA CASA SOŃADA\n1. Las supersticiones no dejaban vivir a Cristina. Una mancha de tinta, la luna vista a través\nde dos vidrios, las primeras letras de su nombre y apellido grabadas por azar sobre\nel tronco de un árbol la enloquecían de temor. Cuando nos conocimos llevaba puesto un\nvestido verde, que siguió usando hasta que se rompió, pues me dijo que le traía suerte\ny que en cuanto se ponía otro, azul, que le sentaba mejor, no nos veíamos.\n2. Traté de combatir estas manías absurdas, pero sus temores eran personales y no tenían\nnada que ver con las creencias populares. Por ejemplo, le hice notar que tenía un espejo\nroto en su cuarto, lo que podría traerle mala suerte, pero no se inmutó. A pesar de que\nfuera un anuncio seguro de muerte, jamás temió que la luz de la casa se apagara\nde repente. Despreocupada, siempre dejaba sobre la cama el sombrero, error en que nadie\nincurría. En cambio, en otras situaciones corrientes, se infligía verdaderas privaciones:\nno podía comprar frutillas en el mes de diciembre, ni oír determinadas canciones; había\nciertas calles que no podía cruzar, ciertas personas, ciertos cines que no podía frecuentar.\nAl principio de nuestra relación, estas supersticiones me parecían encantadoras, pero\ndespués empezaron a fastidiarme y a preocuparme seriamente.\n3. Cuando nos comprometimos, tuvimos que buscar una vivienda nueva, pues, según sus\ncreencias, el destino de los ocupantes anteriores influiría sobre su vida (en ningún\nmomento mencionaba la mía, como si el peligro la amenazara solo a ella y nuestras vidas\nno estuvieran unidas por el amor). Recorrimos todos los barrios de la ciudad; llegamos\na los suburbios más alejados en busca de un piso que nadie hubiera habitado: todos habían\nsido alquilados o vendidos.\n4. Por fin encontré una casita en la calle Montes de Oca. Su blancura brillaba con\nextraordinaria luminosidad. Tenía teléfono y, en el frente, un diminuto jardín. Todas sus\nestancias, carentes de mobiliario alguno, olían a pintura fresca. Al principio pensé que era\nuna casa recién construida, pero pronto me enteré de que la había ocupado una familia,\ny que después, para alquilarla, el propietario había hecho algunos arreglos. Por eso,\ncuando llevé a Cristina a ver la casa, tuve que convencerla de que nadie había vivido en\nella y que era el lugar ideal: la casa de nuestros sueńos. Cuando Cristina la vio, exclamó:\n“ˇQué diferente de las viviendas que hemos visto! Aquí se respira olor a limpio. Nadie podrá\ninfluir en nuestras vidas y ensuciarlas con sus pensamientos que envician el aire”.\n5. En pocos días nos casamos y nos instalamos allí. Mis suegros nos regalaron los muebles\ndel dormitorio y mis padres los del comedor. El resto de la casa lo amueblaríamos poco\na poco. Yo temía que, por los vecinos, Cristina se enterara de mi mentira, pero felizmente\nhacía sus compras fuera del barrio y jamás conversaba con ellos. Éramos felices, tan\nfelices que a veces me daba miedo.\nadaptado de Silvia Ocampo, La casa de azúcar en: www.buenastareas.com\nEJHP-R0-100\n6.1. Según Cristina, żqué le traía mala suerte?\nA. Tener un espejo roto.\nB. Estar en casa a oscuras.\nC. Llevar una prenda de color verde.\nD. Ver sus iniciales talladas en un árbol.\n6.2. Por los párrafos segundo y tercero nos enteramos\nA. del cambio de postura del narrador respecto a las supersticiones de su pareja.\nB. de las manías que la novia del narrador había logrado superar.\nC. de las supersticiones compartidas por ambos protagonistas.\nD. del origen del comportamiento supersticioso de Cristina.\n6.3. El chico decidió mostrar a Cristina la casa de Montes de Oca porque esta\nA. carecía de conexión telefónica.\nB. tenía un extenso jardín.\nC. estaba amueblada.\nD. parecía nueva.\nEJHP-R0-100\nTekst 2.\nżERES SUPERSTICIOSO?\nLas supersticiones están en todas partes. Todos, absolutamente todos, hemos caído en\nalguna superstición alguna vez en la vida. żQuién no tocó madera o no cruzó los dedos por\ndebajo de la mesa? En la mayoría de las ocasiones reconocemos entre dientes que tales\ncomportamientos no tienen lógica. Entonces, żpor qué lo hacemos?\nLa base de las supersticiones es una falacia, es decir, un tipo de razonamiento que aunque\nen apariencia es correcto, en realidad no lo es. En el caso de las supersticiones se trata de\nun tipo de falacia llamada “causalidad falsa”, que nos hace creer que debido a que dos\nfenómenos han ocurrido sucesivamente o a la vez, el uno es causa del otro. Por ejemplo,\nmuchos tenemos un objeto de la suerte (calcetines, figuritas, peluches, etc.) que adquirió ese\n“poder” al haber sido usado en una ocasión especial en la que nos fue bien.\nSomos supersticiosos porque a nuestro cerebro no le gusta creer en casualidades.\nDe hecho, lo que nos acerca a las supersticiones es, sobre todo, nuestra necesidad de control.\nEn muchas situaciones las supersticiones nos hacen sentir que hemos hecho un esfuerzo\nextra para tratar de asegurarnos el resultado que buscábamos.\nLos psicólogos explican que lo que se genera es un efecto placebo positivo. Si creemos\nque algo nos va a ayudar, es probable que ayude porque confiar en algo nos conforta. Cuando\nse trata de un evento en el que nuestro desempeńo es importante, la superstición puede\ndarnos una fuerza extra. No sin razón ciertos grupos, como los deportistas, marineros\no estudiantes, son más apegados a los amuletos. Nuestras creencias pueden incrementar\nla confianza y así, hacer que demos el máximo de nosotros mismos realizando actividades de\ndiferente índole. El problema de este efecto de “empuje” es que puede funcionar en positivo\no en negativo. Si, por ejemplo, se pierde el objeto de la suerte, el abatimiento resultante podría\nhacernos rendir menos. Crucemos los dedos para que nunca nos pase.\nadaptado de www.tendencias21.net\n6.4. żCuál de las informaciones no aparece en el texto?\nA. La “causalidad falsa” se relaciona con los objetos de la suerte.\nB. Las supersticiones están basadas en tradiciones populares.\nC. Al ser humano le gusta tenerlo todo bajo control.\nD. Las supersticiones nos dan más seguridad.\n6.5. El autor del texto\nA. anima a desprenderse de las supersticiones.\nB. demuestra que las supersticiones se contradicen.\nC. explica a qué se debe la tendencia a ser supersticioso.\nD. se burla de la conducta supersticiosa del hombre actual.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJHP-R0-100","answer":null,"answer_text":"6. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. żEs aconsejable\nutilizar en el proceso didáctico presentaciones multimedia preparadas\npor los estudiantes?, to uznaje się ją za odbiegającą od tematu.\n„główka”","solution":"**6.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *Ver sus iniciales talladas en un árbol.*\n(Widzenie swoich inicjałów wyrzeźbionych na drzewie)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nZadanie 6.1 sprawdza umiejętność **znajdowania określonych informacji w tekście** (wymaganie CKE 3.3).\n\nPytanie dotyczy tekstu \"LA CASA SOŃADA\" - akapit 1.\n\nCzytaj pierwszy akapit szukając bezpośredniej odpowiedzi na: \"co przynosiło Cristinie pecha?\"\n\n**Kluczowy fragment:**\n\n> *\"Una mancha de tinta, la luna vista a través de dos vidrios, **las primeras letras de su nombre y apellido grabadas por azar sobre el tronco de un árbol** la enloquecían de temor.\"*\n\n- *las primeras letras de su nombre y apellido* = pierwsze litery jej imienia i nazwiska = **inicjały**\n- *grabadas por azar sobre el tronco de un árbol* = wyryte przypadkowo na pniu drzewa = **wyrzeźbione na drzewie**\n- *la enloquecían de temor* = doprowadzały ją do szaleństwa ze strachu = przynosiły jej pecha / budziły przerażenie\n\nTo bezpośrednio odpowiada opcji D: *ver sus iniciales talladas en un árbol*.\n\n**Weryfikacja pozostałych opcji vs tekst:**\n\n- **Opcja A** (*espejo roto* - rozbite lustro): akapit 2 mówi, że *tenía un espejo roto en su cuarto* - ALE narrator zauważa, że Cristina **nie bała się** rozbitego lustra (*no se inmutó*). To zatem nie przynosiło jej pecha według tekstu.\n- **Opcja B** (*casa a oscuras* - ciemność w domu): akapit 2 mówi *\"jamás temió que la luz de la casa se apagara de repente\"* - Cristina **nigdy się nie bała** ciemności. Błędna.\n- **Opcja C** (*prenda de color verde* - zielona odzież): Cristina nosiła zielona sukienkę, bo przynosiła jej SZCZĘŚCIE (*le traía suerte*), a nie pecha. Odwrotnie!\n\n→ **Wniosek:** Tylko opcja **D** jest potwierdzona dosłownie w tekście jako coś, czego Cristina się bała (inicjały na drzewie = *enloquecían de temor*).\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (kluczowe słowa)\n\nPytanie zawiera słowo **\"mala suerte\"** (pech). W tekście szukaj synonimów:\n\n| Wyrażenie w tekście | Znaczenie |\n| *la enloquecían de temor* | budziły przerażenie = przynosiły pecha |\n| *le traía suerte* | przynosiła szczęście (= PRZECIWIEŃSTWO mala suerte) |\n| *no se inmutó* | nie wzruszyła się = NIE bała się |\n| *jamás temió* | nigdy się nie bała |\n\nOpcja D: *talladas* = wyryte/wyrzeźbione (synonim *grabadas* z tekstu - obydwa oznaczają \"wyrzeźbione, wyryte\").\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, C lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi\n> Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> **Reference - Fałszywi przyjaciele: *tener suerte* vs *traer suerte*:**\n> - *tener suerte* = mieć szczęście (stan)\n> - *traer suerte* = przynosić szczęście (własność przedmiotu/obiektu)\n> - *traer mala suerte* = przynosić pecha\n> Przykład: *Este amuleto me trae suerte.* = Ten amulet przynosi mi szczęście.\n\n> **Reference - *enloquecer de + sustantivo*:**\n> Forma: *enloquecer de miedo/temor/alegría/amor*\n> Znaczenie: doprowadzać do szaleństwa z powodu czegoś (intensywna emocja)\n> W tekście: *la enloquecían de temor* = doprowadzały ją do szaleństwa ze strachu\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Tener un espejo roto | W tekście: Cristina miała rozbite lustro, ale *no se inmutó* - nie bała się go | Lustro = popularny symbol pecha; uczniowie wybierają z wiedzy ogólnej, nie z tekstu |\n| B | Estar en casa a oscuras | W tekście: *jamás temió que la luz se apagara* - nigdy się nie bała ciemności | Ciemność = intuicyjny strach; ale tekst mówi odwrotnie |\n| C | Llevar prenda verde | Zielona sukienka *le traía suerte* = przynosiła szczęście - odwrotnie | Mylenie \"suerte\" z \"mala suerte\" - uczniowie czytają za szybko |\n| **D** | **Ver sus iniciales talladas en un árbol** | **POPRAWNA** - *las primeras letras grabadas la enloquecían de temor* | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** Najczęstszy błąd: wybór opcji A (espejo roto) na podstawie wiedzy ogólnej (\"rozbite lustro przynosi 7 lat pecha\"). Klucz CKE opiera się WYŁĄCZNIE na tekście - a tekst wyraźnie mówi, że Cristina *nie bała się* rozbitego lustra.\n\n> **Uwaga:** Opcja C jest szczególnie podstępna - zielona sukienka pojawia się w tekście, ale jako symbol SZCZĘŚCIA. Dokładna lektura jest kluczowa: szukasz *mala suerte*, nie *suerte*.\n\n> **Uwaga:** Słowo *talladas* w opcji D to synonim *grabadas* z tekstu. Egzaminatorzy CKE celowo używają synonimów w opcjach - nie panikuj, gdy nie widzisz dokładnie tego samego słowa, co w tekście.\n\n**6.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *del cambio de postura del narrador respecto a las supersticiones de su pareja.*\n(o zmianie postawy narratora wobec przesądów jego partnerki)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (akapity 2 i 3)\n\nPytanie 6.2 pyta o informację zawartą **konkretnie w akapitach 2 i 3**. Sprawdź każdy akapit oddzielnie.\n\n**Akapit 2:**\n\n> *\"Traté de combatir estas manías absurdas, pero sus temores eran personales \"*\n> *\"Al principio de nuestra relación, estas supersticiones me parecían encantadoras, pero después empezaron a fastidiarme y a preocuparme seriamente.\"*\n\n- Narrator **próbował walczyć** z przesądami (*Traté de combatir*) - to zmiana postawy\n- **Al principio** = na początku → supersticiones *me parecían encantadoras* (wydawały mi się urocze)\n- **después** = potem → *empezaron a fastidiarme* (zaczęły mnie irytować) i *a preocuparme* (niepokoić)\n\nTo jest klasyczny **opis zmiany postawy narratora**: początkowa akceptacja → narastająca irytacja i niepokój.\n\n**Akapit 3:**\n\n> *\"Cuando nos comprometimos, tuvimos que buscar una vivienda nueva, pues, según sus creencias, el destino de los ocupantes anteriores influiría sobre su vida \"*\n\nAkapit 3 opisuje konsekwencje przesądów Cristiny przy szukaniu nowego mieszkania - to pokazuje SKALĘ problemu, ale kontynuuje motyw relacji narratora do przesądów partnerki.\n\n→ **Wniosek:** Akapity 2 i 3 razem opisują **zmianę postawy narratora** wobec przesądów Cristiny: od zauroczenia do irytacji i niepokoju. Odpowiedź: **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\n**Opcja B** (*manías que su novia había logrado superar* - manie, które partnerka przezwyciężyła):\n\nTekst w żadnym miejscu nie mówi, że Cristina cokolwiek przezwyciężyła. Wręcz przeciwnie - jej manie trwają i komplikują wspólne życie. **BŁĘDNA.**\n\n**Opcja C** (*supersticiones compartidas por ambos protagonistas* - przesądy wspólne dla obojga):\n\nNarrator wyraźnie *nie podziela* przesądów Cristiny. Opisuje je jako \"manías absurdas\" i próbuje z nimi walczyć. Nigdzie nie pojawia się wzmianka o wspólnych przesądach. **BŁĘDNA.**\n\n**Opcja D** (*origen del comportamiento supersticioso de Cristina* - źródło przesądnego zachowania Cristiny):\n\nTekst nie wyjaśnia *skąd* pochodzi przesądność Cristiny - nie ma ani jednego zdania o jej przeszłości, dzieciństwie, ani o tym, jak rozwinęły się jej manie. **BŁĘDNA.**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedź B, C, D lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi\n> Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> **Reference - Wyrażenia zmiany: *al principio pero después ***\n> *Al principio* = na początku (sygnał: pierwsza postawa/etap)\n> *pero después / sin embargo / no obstante* = ale potem / jednak (sygnał: zmiana)\n> W pytaniach o zmianę postawy szukaj tych markerów kontrastu.\n\n> **Reference - *tratar de + infinitivo* (próbować):**\n> Forma: *tratar de + infinitivo* = starać się, próbować\n> Przykład: *Traté de combatirlas.* = Próbowałem z nimi walczyć.\n> Synonim: *intentar + infinitivo*\n\n> **Reference - *enterarse de* (dowiadywać się):**\n> Pytanie zaczyna się od *\"Por los párrafos nos enteramos\"* = z akapitów dowiadujemy się\n> *enterarse de algo* = dowiadywać się o czymś\n> Użycie: wymaganie CKE 3.3 = znajdowanie informacji - \"czego się dowiadujemy z tekstu?\"\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **cambio de postura del narrador** | **POPRAWNA** - akapit 2 explicite opisuje zmianę od *encantadoras* do *fastidiarme* | - |\n| B | manías que la novia superó | Cristina niczego nie przezwyciężyła - jej manie trwają przez całą historię | Mylenie \"opisuje manie\" z \"superó las manías\" |\n| C | supersticiones compartidas por ambos | Narrator NIE podziela przesądów - wręcz je zwalcza (*manías absurdas*) | Słowo \"ambos\" (oboje) - uczniowie zakładają, że skoro razem przeżywają, to razem wierzą |\n| D | origen del comportamiento supersticioso | Tekst opisuje EFEKTY i EWOLUCJĘ, ale nigdy nie wyjaśnia ŹRÓDŁA przesądności Cristiny | Naturalna ciekawość: \"skąd te przesądy?\" - ale tekst tego nie opisuje |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** Pytanie precyzuje: *\"por los párrafos segundo y tercero\"* - to ograniczenie do konkretnych akapitów. Jeśli jakiś wątek pojawia się w tekście, ale NIE w akapitach 2-3, nie liczy się jako odpowiedź.\n\n> **Uwaga:** Opcja D (origen) jest szczególnie kuszącą pułapką, bo czytelnik naturalnie pyta: \"skąd te przesądy?\" Ale tekst tego *nie tłumaczy* - opisuje tylko jak Cristina reaguje i jak narrator ewoluuje w swoim stosunku do jej manii.\n\n> **Uwaga:** Słowo kluczowe w opcji A: *\"cambio de postura\"* = zmiana postawy. W tekście: *\"al principio me parecían encantadoras, pero después empezaron a fastidiarme\"* - to wzorcowy opis zmiany postawy (zachwyt → irytacja).\n\n**6.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - *parecía nueva*\n(wydawała się nowa)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (akapit 4)\n\nZadanie 6.3 dotyczy tekstu \"LA CASA SOŃADA\", akapit 4.\n\nPytanie: *\"El chico decidió mostrar a Cristina la casa de Montes de Oca porque esta \"*\n(Chłopak postanowił pokazać Cristinie dom przy Montes de Oca, bo )\n\nSzukaj w akapicie 4 powodu, dla którego narrator wybrał TEN dom dla Cristiny.\n\n**Kluczowy fragment akapitu 4:**\n\n> *\"Al principio pensé que era una casa recién construida, pero pronto me enteré de que la había ocupado una familia, y que después, para alquilarla, el propietario había hecho algunos arreglos. **Por eso, cuando llevé a Cristina a ver la casa, tuve que convencerla de que nadie había vivido en ella y que era el lugar ideal.**\"*\n\nNarrator musiał *przekonywać* Cristinę, że nikt tam wcześniej nie mieszkał - ponieważ dom *wyglądał na nowy* (arreglos = remonty uczyniły go bardzo świeżym). Kluczem jest, że dom *parecía* (wydawał się) nowy dzięki remontowi właściciela.\n\n**Cytat Cristiny po zobaczeniu domu:**\n\n> *\"ˇQué diferente de las viviendas que hemos visto! Aquí se respira olor a limpio. Nadie podrá influir en nuestras vidas \"*\n\nCristina sama zauważa \"zapach czystości\" - to dowód, że dom wyglądał/pachniał świeżo, jak nowy.\n\n→ **Wniosek:** Narrator pokazał Cristinie ten dom, bo *parecía nueva* (wyglądała na nową/nieużywaną) - spełniał wymaganie Cristiny, że nikt wcześniej nie mieszkał. Odpowiedź: **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\n**Opcja A** (*carecía de conexión telefónica* - nie miała połączenia telefonicznego):\n\nTekst mówi odwrotnie: *\"Tenía teléfono\"* = miała telefon. **BŁĘDNA.**\n\n**Opcja B** (*tenía un extenso jardín* - miała rozległy ogród):\n\nTekst mówi: *\"en el frente, un diminuto jardín\"* = *diminuto* (maleńki, drobny) - NIE rozległy. **BŁĘDNA.**\n\n**Opcja C** (*estaba amueblada* - była umeblowana):\n\nTekst mówi: *\"Todas sus estancias, carentes de mobiliario alguno\"* = zupełnie bez mebli. Potem narodo: *\"El resto de la casa lo amueblaríamos poco a poco\"* = dopiero będą meblować. **BŁĘDNA.**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **D**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, C lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi\n> Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> **Reference - *parecer + adjetivo* (wydawać się):**\n> Forma: *parecer + przymiotnik* - opinii/wrażenia\n> Przykład: *La casa parecía nueva.* = Dom wyglądał/wydawał się nowy.\n> Czas: Pretérito Imperfecto = trwały wygląd w przeszłości\n\n> **Reference - *carecer de* (nie mieć, być pozbawionym):**\n> Forma: *carecer de + sustantivo* = nie mieć czegoś\n> Przykład: *carente de mobiliario* = pozbawiony mebli\n> Pułapka: NIE mylić z *tener* - *carecer de* to zaprzeczenie posiadania\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Co mówi tekst | Dlaczego błędna |\n| A | carecía de conexión telefónica | *\"Tenía teléfono\"* - miała telefon | Tekst mówi ODWROTNIE |\n| B | tenía un extenso jardín | *\"un diminuto jardín\"* - maleńki ogród | *Extenso* vs *diminuto* - pułapka antonimów |\n| C | estaba amueblada | *\"carentes de mobiliario alguno\"* - bez żadnych mebli | Odwrotność tego, co mówi tekst |\n| **D** | **parecía nueva** | *\"Al principio pensé que era una casa recién construida\"* + *\"olor a limpio\"* | **POPRAWNA** - dom wyglądał jak nowy po remoncie |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** Opcje A, B i C to tzw. **distractors z odwróconą informacją** - egzaminatorzy CKE celowo wpisują w opcje słowa, które rzeczywiście pojawiają się w tekście, ale z odwrotnym znaczeniem. *Telefono* (ale \"tenía\", nie \"carecía\"), *jardín* (ale \"diminuto\", nie \"extenso\"), *mobiliario* (ale \"carentes de\", nie \"amueblada\"). Czytaj UWAŻNIE przymiotniki i zaprzeczenia.\n\n> **Uwaga:** Odpowiedź D (*parecía nueva*) nie jest dosłownym cytatem z tekstu - to parafraz. Tekst mówi *\"recién construida\"* (nowo zbudowana) i *\"olor a limpio\"* i *\"arreglos\"* (remonty). Opcja D syntetyzuje tę informację. W zadaniach MCQ poprawna opcja często parafrazuje tekst, nie cytuje dosłownie.\n\n> **Uwaga:** Kluczowy motyw fabularny: Cristina wymagała domu nieużywanego (żeby \"wpływy poprzednich mieszkańców\" nie zniszczyły jej życia). Narrator kłamał, że dom jest nowy. Wybrał TEN dom, BO wyglądał/pachniał jak nowy - czyli odpowiedź D jest logicznie związana z całą fabułą.\n\n**6.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Las supersticiones están basadas en tradiciones populares.*\n(Przesądy są oparte na tradycjach ludowych)\n\nTa informacja **NIE pojawia się** w tekście \"żERES SUPERSTICIOSO?\"\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (weryfikacja każdej opcji)\n\nZadanie 6.4 pyta, **która informacja NIE jest zawarta w tekście**. Trzeba sprawdzić wszystkie cztery opcje i odrzucić te, które są w tekście, a wybrać brakującą.\n\n**Opcja A** (*La \"causalidad falsa\" se relaciona con los objetos de la suerte*):\n\nSprawdź w tekście:\n\n> *\"En el caso de las supersticiones se trata de un tipo de falacia llamada **'causalidad falsa'**, que nos hace creer que dos fenómenos el uno es causa del otro. Por ejemplo, muchos tenemos un **objeto de la suerte** \"*\n\nTekst WYRAŹNIE łączy \"causalidad falsa\" z obiektami przynoszącymi szczęście. **Informacja JEST w tekście → opcja A niepoprawna (pojawia się).**\n\n**Opcja B** (*Las supersticiones están basadas en tradiciones populares*):\n\nPrzeszukaj cały tekst - nie ma żadnej wzmianki o *tradiciones populares* (tradycjach ludowych), *folclore*, *costumbres ancestrales* ani nic podobnego. Tekst wyjaśnia przesądy przez psychologię (falacia, necesidad de control, efecto placebo) - NIE przez tradycję ludową. **Ta informacja NIE jest w tekście → to jest odpowiedź B.**\n\n**Opcja C** (*Al ser humano le gusta tenerlo todo bajo control*):\n\n> *\"lo que nos acerca a las supersticiones es, sobre todo, **nuestra necesidad de control**\"*\n\nTekst mówi o \"potrzebie kontroli\" (*necesidad de control*). Opcja C to parafraza tej idei. **Informacja JEST w tekście → opcja C niepoprawna (pojawia się).**\n\n**Opcja D** (*Las supersticiones nos dan más seguridad*):\n\n> *\"las supersticiones nos hacen sentir que hemos hecho un esfuerzo extra para tratar de asegurarnos el resultado\"*\n> *\"Si creemos que algo nos va a ayudar, es probable que ayude porque **confiar en algo nos conforta**\"*\n\nTekst wielokrotnie mówi, że przesądy dają nam poczucie bezpieczeństwa (*seguridad*) i komfortu. **Informacja JEST w tekście → opcja D niepoprawna (pojawia się).**\n\n→ **Wniosek:** Jedyna informacja, której tekst NIE zawiera, to **tradycje ludowe** jako podstawa przesądów. Tekst wyjaśnia je przez psychologię, nie folklorystykę. Odpowiedź: **B**.\n\n## Sposób 2 - strategia dla zadań \"żcuál NO aparece?\"\n\nZadania z negacją (\"no aparece\", \"no se menciona\") wymagają innej strategii niż standardowe MCQ:\n\n1. **Nie szukaj odpowiedzi** - szukaj trzech opcji, które są w tekście\n2. **Eliminuj po kolei**: A jest (akapit 2) → C jest (akapit 3) → D jest (akapit 4) → zostaje B\n3. **Sprawdź brakującą opcję**: przeszukaj cały tekst frazy *tradición, popular, folclore, costumbre* → zero wyników\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, C, D lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi\n> Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> **Reference - Słownictwo z tekstu (psychologia przesądów):**\n> - *falacia* (f.) = fałszywy wniosek, sofizmat, błąd logiczny\n> - *causalidad* (f.) = przyczynowość, związek przyczynowo-skutkowy\n> - *necesidad de control* = potrzeba kontroli\n> - *efecto placebo* = efekt placebo\n> - *amuleto* (m.) = amulet\n> - *confortar* = uspokajać, dawać komfort\n> - *rendir* = wydajnie pracować / dawać z siebie wszystko\n\n> **Reference - Pytanie z negacją \"no aparece\":**\n> Strategia: sprawdź KAŻDĄ opcję. Trzy można znaleźć w tekście - czwarta to odpowiedź.\n> Pułapka: uczniowie często wybierają opcję, której *słowa kluczowe* nie pojawiają się dosłownie w tekście - ale informacja jest tam, tylko parafraza.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Gdzie w tekście | Dlaczego nie to jest odpowiedź |\n| A | \"causalidad falsa\" i obiekty szczęścia | Akapit 2: *\"falacia llamada causalidad falsa\"* + *\"objeto de la suerte\"* | Bezpośrednio w tekście |\n| **B** | **tradiciones populares jako podstawa** | **Nigdzie w tekście** | **POPRAWNA - ta informacja NIE jest w tekście** |\n| C | człowiek lubi kontrolować | Akapit 3: *\"nuestra necesidad de control\"* | Parafraza fragmentu z tekstu |\n| D | przesądy dają bezpieczeństwo | Akapit 3-4: *\"conforta\"*, *\"seguridad\"*, *\"asegurarnos el resultado\"* | Rozwinięta w kilku akapitach |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** W zadaniach \"nie pojawia się w tekście\" uczniowie często wybierają opcję, której NIE pamiętają - co nie znaczy, że jej nie ma! Systematycznie sprawdzaj każdą opcję vs tekst, zamiast polegać na pamięci.\n\n> **Uwaga:** Opcja B brzmi \"rozsądnie\" - logiczne byłoby, że przesądy opierają się na tradycjach ludowych. Ale tekst wyjaśnia przesądy wyłącznie przez *psychologię* (causalidad falsa, efecto placebo, necesidad de control) - nie przez kulturę ani folklor.\n\n> **Uwaga:** Szukaj synonimów i parafraz: opcja C mówi *\"le gusta tenerlo todo bajo control\"*, a tekst mówi *\"necesidad de control\"* - różne słowa, ta sama idea. To jest w tekście, więc C nie jest odpowiedzią.\n\n**6.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *explica a qué se debe la tendencia a ser supersticioso.*\n(wyjaśnia, skąd bierze się tendencja do bycia przesądnym)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu (główna myśl - cel autora)\n\nZadanie 6.5 sprawdza **określenie głównej myśli tekstu** (wymaganie CKE 3.1) - tutaj: cel/intencja autora.\n\nPytanie: *\"El autor del texto \"* (Autor tekstu )\n\nPrzeanalizuj strukturę całego tekstu \"żERES SUPERSTICIOSO?\":\n\n**Akapit 1 (wstęp):**\n> *\"Las supersticiones están en todas partes żpor qué lo hacemos?\"*\n\nAutor zadaje pytanie centralne: DLACZEGO jesteśmy przesądni? To zapowiedź celu całego tekstu.\n\n**Akapit 2 (falacia / causalidad falsa):**\n> *\"La base de las supersticiones es una falacia llamada 'causalidad falsa'\"*\n\nAutor WYJAŚNIA mechanizm psychologiczny (falacia = błąd rozumowania).\n\n**Akapit 3 (necesidad de control):**\n> *\"Somos supersticiosos porque a nuestro cerebro no le gusta creer en casualidades nuestra necesidad de control\"*\n\nDrugi powód: mózg szuka kontroli i unika przypadkowości.\n\n**Akapit 4 (efecto placebo):**\n> *\"Los psicólogos explican que lo que se genera es un efecto placebo positivo.\"*\n\nTrzeci powód: efekt placebo - wiara pomaga.\n\n→ **Wniosek:** Cały tekst to systematyczne WYJAŚNIANIE, *dlaczego* jesteśmy przesądni (trzy mechanizmy: causalidad falsa, necesidad de control, efecto placebo). Cel autora = opcja **C**: *explica a qué se debe la tendencia a ser supersticioso*.\n\n## Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji\n\n**Opcja A** (*anima a desprenderse de las supersticiones* - zachęca do porzucenia przesądów):\n\nAutor ani razu nie mówi \"porzućcie przesądy\" ani nie moralizuje. Jest obiektywny - wyjaśnia, a nie namawia. **BŁĘDNA.**\n\n**Opcja B** (*demuestra que las supersticiones se contradicen* - dowodzi, że przesądy się wzajemnie wykluczają):\n\nTekst NIE porównuje przesądów między sobą ani nie pokazuje ich sprzeczności. **BŁĘDNA.**\n\n**Opcja D** (*se burla de la conducta supersticiosa del hombre actual* - drwi z przesądnego zachowania człowieka):\n\nAutor jest neutralny i analityczny - pisze jak naukowiec, nie jak satyryk. Żartobliwe zakończenie (*\"Crucemos los dedos para que nunca nos pase\"*) to jeden lekki akcent, ale nie cel całego tekstu. **BŁĘDNA.**\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź **C**\n> - **0 pkt** - odpowiedź A, B, D lub brak odpowiedzi\n>\n> Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi\n> Wymaganie szczegółowe: 3.1) Zdający określa główną myśl tekstu\n\n## Reference gramatyczny - czego MASZ użyć\n\n> **Reference - *a qué se debe + sustantivo/infinitivo* (skąd się bierze / z czego wynika):**\n> Forma: *ża qué se debe ?* = dlaczego? / skąd się bierze? / z czego wynika?\n> *Se debe a + sustantivo* = wynika z czegoś / jest spowodowane czymś\n> Przykład: *La contaminación se debe al exceso de coches.* = Zanieczyszczenie wynika z nadmiaru aut.\n> W pytaniu CKE: *\"explica a qué se debe la tendencia\"* = wyjaśnia, skąd bierze się tendencja\n\n> **Reference - Intencje autora tekstu popularnonaukowego:**\n> - *explicar* = wyjaśniać (cel: informowanie + edukacja)\n> - *persuadir / animar* = przekonywać / zachęcać (cel: zmiana postaw)\n> - *burlarse de* = drwić / kpić (cel: satyryczny)\n> - *demostrar* = dowodzić (cel: argumentacja z dowodami)\n>\n> Tekst \"żEres supersticioso?\" → typ: *explicativo* (wyjaśniający) → cel: *explicar*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | anima a desprenderse | Autor nie namawia do niczego - jest analityczny i neutralny | Zakończenie *\"Crucemos los dedos\"* brzmi jak zachęta, ale to idiom - nie apel |\n| B | demuestra que se contradicen | Tekst nigdzie nie porównuje przesądów ze sobą | Mylenie \"wymienia różne przesądy\" z \"pokazuje ich sprzeczność\" |\n| **C** | **explica a qué se debe la tendencia** | **POPRAWNA** - trzy akapity wyjaśniają mechanizmy psychologiczne | - |\n| D | se burla de la conducta | Autor jest neutralny: *\"nuestro cerebro\"*, *\"Los psicólogos explican\"* - nie kpi | Ostatnie zdanie (*Crucemos los dedos*) to humorystyczny element, nie cel tekstu |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> **Uwaga:** Opcja D jest pułapką dla uczniów, którzy pamiętają żartobliwe zakończenie tekstu (*\"Crucemos los dedos para que nunca nos pase\"*). To jest jeden zabawny akcent - NIE cel całego tekstu. Egzaminatorzy CKE szukają GŁÓWNEGO celu, nie jednego elementu stylistycznego.\n\n> **Uwaga:** Opcja A (zachęta do porzucenia przesądów) brzmi logicznie - przecież autor opisuje \"błędy rozumowania\". Ale WYJAŚNIANIE MECHANIZMU nie jest tym samym co APELOWANIE o zmianę zachowania. Tekst nie zawiera żadnego imperatywu ani apelu.\n\n> **Uwaga:** Pytanie *\"El autor del texto \"* = pytanie o cel/zamiar autora. Technika: przeczytaj TYTUŁ, pierwsze i ostatnie zdanie - tam zazwyczaj autor zdradza swój zamiar. Tytuł to pytanie (*żEres supersticioso?*) + odpowiedź = wyjaśnienie. To sygnał tekstu wyjaśniającego.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 6. (0-5)
Przeczytaj dwa teksty dotyczące przesądów. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą,
zgodną z treścią tekstu. Zakreśl jedną z liter: A, B, C albo D.
Tekst 1.
LA CASA SOŃADA

\n
  1. Las supersticiones no dejaban vivir a Cristina. Una mancha de tinta, la luna vista a través
\n

de dos vidrios, las primeras letras de su nombre y apellido grabadas por azar sobre
el tronco de un árbol la enloquecían de temor. Cuando nos conocimos llevaba puesto un
vestido verde, que siguió usando hasta que se rompió, pues me dijo que le traía suerte
y que en cuanto se ponía otro, azul, que le sentaba mejor, no nos veíamos.

\n
  1. Traté de combatir estas manías absurdas, pero sus temores eran personales y no tenían
\n

nada que ver con las creencias populares. Por ejemplo, le hice notar que tenía un espejo
roto en su cuarto, lo que podría traerle mala suerte, pero no se inmutó. A pesar de que
fuera un anuncio seguro de muerte, jamás temió que la luz de la casa se apagara
de repente. Despreocupada, siempre dejaba sobre la cama el sombrero, error en que nadie
incurría. En cambio, en otras situaciones corrientes, se infligía verdaderas privaciones:
no podía comprar frutillas en el mes de diciembre, ni oír determinadas canciones; había
ciertas calles que no podía cruzar, ciertas personas, ciertos cines que no podía frecuentar.
Al principio de nuestra relación, estas supersticiones me parecían encantadoras, pero
después empezaron a fastidiarme y a preocuparme seriamente.

\n
  1. Cuando nos comprometimos, tuvimos que buscar una vivienda nueva, pues, según sus
\n

creencias, el destino de los ocupantes anteriores influiría sobre su vida (en ningún
momento mencionaba la mía, como si el peligro la amenazara solo a ella y nuestras vidas
no estuvieran unidas por el amor). Recorrimos todos los barrios de la ciudad; llegamos
a los suburbios más alejados en busca de un piso que nadie hubiera habitado: todos habían
sido alquilados o vendidos.

\n
  1. Por fin encontré una casita en la calle Montes de Oca. Su blancura brillaba con
\n

extraordinaria luminosidad. Tenía teléfono y, en el frente, un diminuto jardín. Todas sus
estancias, carentes de mobiliario alguno, olían a pintura fresca. Al principio pensé que era
una casa recién construida, pero pronto me enteré de que la había ocupado una familia,
y que después, para alquilarla, el propietario había hecho algunos arreglos. Por eso,
cuando llevé a Cristina a ver la casa, tuve que convencerla de que nadie había vivido en
ella y que era el lugar ideal: la casa de nuestros sueńos. Cuando Cristina la vio, exclamó:
“ˇQué diferente de las viviendas que hemos visto! Aquí se respira olor a limpio. Nadie podrá
influir en nuestras vidas y ensuciarlas con sus pensamientos que envician el aire”.

\n
  1. En pocos días nos casamos y nos instalamos allí. Mis suegros nos regalaron los muebles
\n

del dormitorio y mis padres los del comedor. El resto de la casa lo amueblaríamos poco
a poco. Yo temía que, por los vecinos, Cristina se enterara de mi mentira, pero felizmente
hacía sus compras fuera del barrio y jamás conversaba con ellos. Éramos felices, tan
felices que a veces me daba miedo.
adaptado de Silvia Ocampo, La casa de azúcar en: www.buenastareas.com
EJHP-R0-100
6.1. Según Cristina, żqué le traía mala suerte?
A. Tener un espejo roto.
B. Estar en casa a oscuras.
C. Llevar una prenda de color verde.
D. Ver sus iniciales talladas en un árbol.
6.2. Por los párrafos segundo y tercero nos enteramos
A. del cambio de postura del narrador respecto a las supersticiones de su pareja.
B. de las manías que la novia del narrador había logrado superar.
C. de las supersticiones compartidas por ambos protagonistas.
D. del origen del comportamiento supersticioso de Cristina.
6.3. El chico decidió mostrar a Cristina la casa de Montes de Oca porque esta
A. carecía de conexión telefónica.
B. tenía un extenso jardín.
C. estaba amueblada.
D. parecía nueva.
EJHP-R0-100
Tekst 2.
żERES SUPERSTICIOSO?
Las supersticiones están en todas partes. Todos, absolutamente todos, hemos caído en
alguna superstición alguna vez en la vida. żQuién no tocó madera o no cruzó los dedos por
debajo de la mesa? En la mayoría de las ocasiones reconocemos entre dientes que tales
comportamientos no tienen lógica. Entonces, żpor qué lo hacemos?
La base de las supersticiones es una falacia, es decir, un tipo de razonamiento que aunque
en apariencia es correcto, en realidad no lo es. En el caso de las supersticiones se trata de
un tipo de falacia llamada “causalidad falsa”, que nos hace creer que debido a que dos
fenómenos han ocurrido sucesivamente o a la vez, el uno es causa del otro. Por ejemplo,
muchos tenemos un objeto de la suerte (calcetines, figuritas, peluches, etc.) que adquirió ese
“poder” al haber sido usado en una ocasión especial en la que nos fue bien.
Somos supersticiosos porque a nuestro cerebro no le gusta creer en casualidades.
De hecho, lo que nos acerca a las supersticiones es, sobre todo, nuestra necesidad de control.
En muchas situaciones las supersticiones nos hacen sentir que hemos hecho un esfuerzo
extra para tratar de asegurarnos el resultado que buscábamos.
Los psicólogos explican que lo que se genera es un efecto placebo positivo. Si creemos
que algo nos va a ayudar, es probable que ayude porque confiar en algo nos conforta. Cuando
se trata de un evento en el que nuestro desempeńo es importante, la superstición puede
darnos una fuerza extra. No sin razón ciertos grupos, como los deportistas, marineros
o estudiantes, son más apegados a los amuletos. Nuestras creencias pueden incrementar
la confianza y así, hacer que demos el máximo de nosotros mismos realizando actividades de
diferente índole. El problema de este efecto de “empuje” es que puede funcionar en positivo
o en negativo. Si, por ejemplo, se pierde el objeto de la suerte, el abatimiento resultante podría
hacernos rendir menos. Crucemos los dedos para que nunca nos pase.
adaptado de www.tendencias21.net
6.4. żCuál de las informaciones no aparece en el texto?
A. La “causalidad falsa” se relaciona con los objetos de la suerte.
B. Las supersticiones están basadas en tradiciones populares.
C. Al ser humano le gusta tenerlo todo bajo control.
D. Las supersticiones nos dan más seguridad.
6.5. El autor del texto
A. anima a desprenderse de las supersticiones.
B. demuestra que las supersticiones se contradicen.
C. explica a qué se debe la tendencia a ser supersticioso.
D. se burla de la conducta supersticiosa del hombre actual.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
EJHP-R0-100

","answer_text_html":"
  1. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. żEs aconsejable
\n

utilizar en el proceso didáctico presentaciones multimedia preparadas
por los estudiantes?, to uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
„główka”

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

6.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - Ver sus iniciales talladas en un árbol.
(Widzenie swoich inicjałów wyrzeźbionych na drzewie)

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Zadanie 6.1 sprawdza umiejętność znajdowania określonych informacji w tekście (wymaganie CKE 3.3).

\n

Pytanie dotyczy tekstu "LA CASA SOŃADA" - akapit 1.

\n

Czytaj pierwszy akapit szukając bezpośredniej odpowiedzi na: "co przynosiło Cristinie pecha?"

\n

Kluczowy fragment:

\n
"Una mancha de tinta, la luna vista a través de dos vidrios, las primeras letras de su nombre y apellido grabadas por azar sobre el tronco de un árbol la enloquecían de temor."
\n\n

To bezpośrednio odpowiada opcji D: ver sus iniciales talladas en un árbol.

\n

Weryfikacja pozostałych opcji vs tekst:

\n\n

→ Wniosek: Tylko opcja D jest potwierdzona dosłownie w tekście jako coś, czego Cristina się bała (inicjały na drzewie = enloquecían de temor).

\n

Sposób 2 - analiza leksykalna (kluczowe słowa)

\n

Pytanie zawiera słowo "mala suerte" (pech). W tekście szukaj synonimów:

\n

| Wyrażenie w tekście | Znaczenie |
| la enloquecían de temor | budziły przerażenie = przynosiły pecha |
| le traía suerte | przynosiła szczęście (= PRZECIWIEŃSTWO mala suerte) |
| no se inmutó | nie wzruszyła się = NIE bała się |
| jamás temió | nigdy się nie bała |

\n

Opcja D: talladas = wyryte/wyrzeźbione (synonim grabadas z tekstu - obydwa oznaczają "wyrzeźbione, wyryte").

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź D
- 0 pkt - odpowiedź A, B, C lub brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje
\n

Reference gramatyczny - czego MASZ użyć

\n
Reference - Fałszywi przyjaciele: tener suerte vs traer suerte:
- tener suerte = mieć szczęście (stan)
- traer suerte = przynosić szczęście (własność przedmiotu/obiektu)
- traer mala suerte = przynosić pecha
Przykład: Este amuleto me trae suerte. = Ten amulet przynosi mi szczęście.
\n
Reference - enloquecer de + sustantivo:
Forma: enloquecer de miedo/temor/alegría/amor
Znaczenie: doprowadzać do szaleństwa z powodu czegoś (intensywna emocja)
W tekście: la enloquecían de temor = doprowadzały ją do szaleństwa ze strachu
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Tener un espejo roto | W tekście: Cristina miała rozbite lustro, ale no se inmutó - nie bała się go | Lustro = popularny symbol pecha; uczniowie wybierają z wiedzy ogólnej, nie z tekstu |
| B | Estar en casa a oscuras | W tekście: jamás temió que la luz se apagara - nigdy się nie bała ciemności | Ciemność = intuicyjny strach; ale tekst mówi odwrotnie |
| C | Llevar prenda verde | Zielona sukienka le traía suerte = przynosiła szczęście - odwrotnie | Mylenie "suerte" z "mala suerte" - uczniowie czytają za szybko |
| D | Ver sus iniciales talladas en un árbol | POPRAWNA - las primeras letras grabadas la enloquecían de temor | - |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Najczęstszy błąd: wybór opcji A (espejo roto) na podstawie wiedzy ogólnej ("rozbite lustro przynosi 7 lat pecha"). Klucz CKE opiera się WYŁĄCZNIE na tekście - a tekst wyraźnie mówi, że Cristina nie bała się rozbitego lustra.
\n
Uwaga: Opcja C jest szczególnie podstępna - zielona sukienka pojawia się w tekście, ale jako symbol SZCZĘŚCIA. Dokładna lektura jest kluczowa: szukasz mala suerte, nie suerte.
\n
Uwaga: Słowo talladas w opcji D to synonim grabadas z tekstu. Egzaminatorzy CKE celowo używają synonimów w opcjach - nie panikuj, gdy nie widzisz dokładnie tego samego słowa, co w tekście.
\n

6.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - del cambio de postura del narrador respecto a las supersticiones de su pareja.
(o zmianie postawy narratora wobec przesądów jego partnerki)

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (akapity 2 i 3)

\n

Pytanie 6.2 pyta o informację zawartą konkretnie w akapitach 2 i 3. Sprawdź każdy akapit oddzielnie.

\n

Akapit 2:

\n
"Traté de combatir estas manías absurdas, pero sus temores eran personales "
"Al principio de nuestra relación, estas supersticiones me parecían encantadoras, pero después empezaron a fastidiarme y a preocuparme seriamente."
\n\n

To jest klasyczny opis zmiany postawy narratora: początkowa akceptacja → narastająca irytacja i niepokój.

\n

Akapit 3:

\n
"Cuando nos comprometimos, tuvimos que buscar una vivienda nueva, pues, según sus creencias, el destino de los ocupantes anteriores influiría sobre su vida "
\n

Akapit 3 opisuje konsekwencje przesądów Cristiny przy szukaniu nowego mieszkania - to pokazuje SKALĘ problemu, ale kontynuuje motyw relacji narratora do przesądów partnerki.

\n

→ Wniosek: Akapity 2 i 3 razem opisują zmianę postawy narratora wobec przesądów Cristiny: od zauroczenia do irytacji i niepokoju. Odpowiedź: A.

\n

Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji

\n

Opcja B (manías que su novia había logrado superar - manie, które partnerka przezwyciężyła):

\n

Tekst w żadnym miejscu nie mówi, że Cristina cokolwiek przezwyciężyła. Wręcz przeciwnie - jej manie trwają i komplikują wspólne życie. BŁĘDNA.

\n

Opcja C (supersticiones compartidas por ambos protagonistas - przesądy wspólne dla obojga):

\n

Narrator wyraźnie nie podziela przesądów Cristiny. Opisuje je jako "manías absurdas" i próbuje z nimi walczyć. Nigdzie nie pojawia się wzmianka o wspólnych przesądach. BŁĘDNA.

\n

Opcja D (origen del comportamiento supersticioso de Cristina - źródło przesądnego zachowania Cristiny):

\n

Tekst nie wyjaśnia skąd pochodzi przesądność Cristiny - nie ma ani jednego zdania o jej przeszłości, dzieciństwie, ani o tym, jak rozwinęły się jej manie. BŁĘDNA.

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź A
- 0 pkt - odpowiedź B, C, D lub brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje
\n

Reference gramatyczny - czego MASZ użyć

\n
Reference - Wyrażenia zmiany: al principio pero después
Al principio = na początku (sygnał: pierwsza postawa/etap)
pero después / sin embargo / no obstante = ale potem / jednak (sygnał: zmiana)
W pytaniach o zmianę postawy szukaj tych markerów kontrastu.
\n
Reference - tratar de + infinitivo (próbować):
Forma: tratar de + infinitivo = starać się, próbować
Przykład: Traté de combatirlas. = Próbowałem z nimi walczyć.
Synonim: intentar + infinitivo
\n
Reference - enterarse de (dowiadywać się):
Pytanie zaczyna się od "Por los párrafos nos enteramos" = z akapitów dowiadujemy się
enterarse de algo = dowiadywać się o czymś
Użycie: wymaganie CKE 3.3 = znajdowanie informacji - "czego się dowiadujemy z tekstu?"
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | cambio de postura del narrador | POPRAWNA - akapit 2 explicite opisuje zmianę od encantadoras do fastidiarme | - |
| B | manías que la novia superó | Cristina niczego nie przezwyciężyła - jej manie trwają przez całą historię | Mylenie "opisuje manie" z "superó las manías" |
| C | supersticiones compartidas por ambos | Narrator NIE podziela przesądów - wręcz je zwalcza (manías absurdas) | Słowo "ambos" (oboje) - uczniowie zakładają, że skoro razem przeżywają, to razem wierzą |
| D | origen del comportamiento supersticioso | Tekst opisuje EFEKTY i EWOLUCJĘ, ale nigdy nie wyjaśnia ŹRÓDŁA przesądności Cristiny | Naturalna ciekawość: "skąd te przesądy?" - ale tekst tego nie opisuje |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Pytanie precyzuje: "por los párrafos segundo y tercero" - to ograniczenie do konkretnych akapitów. Jeśli jakiś wątek pojawia się w tekście, ale NIE w akapitach 2-3, nie liczy się jako odpowiedź.
\n
Uwaga: Opcja D (origen) jest szczególnie kuszącą pułapką, bo czytelnik naturalnie pyta: "skąd te przesądy?" Ale tekst tego nie tłumaczy - opisuje tylko jak Cristina reaguje i jak narrator ewoluuje w swoim stosunku do jej manii.
\n
Uwaga: Słowo kluczowe w opcji A: "cambio de postura" = zmiana postawy. W tekście: "al principio me parecían encantadoras, pero después empezaron a fastidiarme" - to wzorcowy opis zmiany postawy (zachwyt → irytacja).
\n

6.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

D - parecía nueva
(wydawała się nowa)

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (akapit 4)

\n

Zadanie 6.3 dotyczy tekstu "LA CASA SOŃADA", akapit 4.

\n

Pytanie: "El chico decidió mostrar a Cristina la casa de Montes de Oca porque esta "
(Chłopak postanowił pokazać Cristinie dom przy Montes de Oca, bo )

\n

Szukaj w akapicie 4 powodu, dla którego narrator wybrał TEN dom dla Cristiny.

\n

Kluczowy fragment akapitu 4:

\n
"Al principio pensé que era una casa recién construida, pero pronto me enteré de que la había ocupado una familia, y que después, para alquilarla, el propietario había hecho algunos arreglos. Por eso, cuando llevé a Cristina a ver la casa, tuve que convencerla de que nadie había vivido en ella y que era el lugar ideal."
\n

Narrator musiał przekonywać Cristinę, że nikt tam wcześniej nie mieszkał - ponieważ dom wyglądał na nowy (arreglos = remonty uczyniły go bardzo świeżym). Kluczem jest, że dom parecía (wydawał się) nowy dzięki remontowi właściciela.

\n

Cytat Cristiny po zobaczeniu domu:

\n
"ˇQué diferente de las viviendas que hemos visto! Aquí se respira olor a limpio. Nadie podrá influir en nuestras vidas "
\n

Cristina sama zauważa "zapach czystości" - to dowód, że dom wyglądał/pachniał świeżo, jak nowy.

\n

→ Wniosek: Narrator pokazał Cristinie ten dom, bo parecía nueva (wyglądała na nową/nieużywaną) - spełniał wymaganie Cristiny, że nikt wcześniej nie mieszkał. Odpowiedź: D.

\n

Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji

\n

Opcja A (carecía de conexión telefónica - nie miała połączenia telefonicznego):

\n

Tekst mówi odwrotnie: "Tenía teléfono" = miała telefon. BŁĘDNA.

\n

Opcja B (tenía un extenso jardín - miała rozległy ogród):

\n

Tekst mówi: "en el frente, un diminuto jardín" = diminuto (maleńki, drobny) - NIE rozległy. BŁĘDNA.

\n

Opcja C (estaba amueblada - była umeblowana):

\n

Tekst mówi: "Todas sus estancias, carentes de mobiliario alguno" = zupełnie bez mebli. Potem narodo: "El resto de la casa lo amueblaríamos poco a poco" = dopiero będą meblować. BŁĘDNA.

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź D
- 0 pkt - odpowiedź A, B, C lub brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje
\n

Reference gramatyczny - czego MASZ użyć

\n
Reference - parecer + adjetivo (wydawać się):
Forma: parecer + przymiotnik - opinii/wrażenia
Przykład: La casa parecía nueva. = Dom wyglądał/wydawał się nowy.
Czas: Pretérito Imperfecto = trwały wygląd w przeszłości
\n
Reference - carecer de (nie mieć, być pozbawionym):
Forma: carecer de + sustantivo = nie mieć czegoś
Przykład: carente de mobiliario = pozbawiony mebli
Pułapka: NIE mylić z tener - carecer de to zaprzeczenie posiadania
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Co mówi tekst | Dlaczego błędna |
| A | carecía de conexión telefónica | "Tenía teléfono" - miała telefon | Tekst mówi ODWROTNIE |
| B | tenía un extenso jardín | "un diminuto jardín" - maleńki ogród | Extenso vs diminuto - pułapka antonimów |
| C | estaba amueblada | "carentes de mobiliario alguno" - bez żadnych mebli | Odwrotność tego, co mówi tekst |
| D | parecía nueva | "Al principio pensé que era una casa recién construida" + "olor a limpio" | POPRAWNA - dom wyglądał jak nowy po remoncie |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Opcje A, B i C to tzw. distractors z odwróconą informacją - egzaminatorzy CKE celowo wpisują w opcje słowa, które rzeczywiście pojawiają się w tekście, ale z odwrotnym znaczeniem. Telefono (ale "tenía", nie "carecía"), jardín (ale "diminuto", nie "extenso"), mobiliario (ale "carentes de", nie "amueblada"). Czytaj UWAŻNIE przymiotniki i zaprzeczenia.
\n
Uwaga: Odpowiedź D (parecía nueva) nie jest dosłownym cytatem z tekstu - to parafraz. Tekst mówi "recién construida" (nowo zbudowana) i "olor a limpio" i "arreglos" (remonty). Opcja D syntetyzuje tę informację. W zadaniach MCQ poprawna opcja często parafrazuje tekst, nie cytuje dosłownie.
\n
Uwaga: Kluczowy motyw fabularny: Cristina wymagała domu nieużywanego (żeby "wpływy poprzednich mieszkańców" nie zniszczyły jej życia). Narrator kłamał, że dom jest nowy. Wybrał TEN dom, BO wyglądał/pachniał jak nowy - czyli odpowiedź D jest logicznie związana z całą fabułą.
\n

6.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - Las supersticiones están basadas en tradiciones populares.
(Przesądy są oparte na tradycjach ludowych)

\n

Ta informacja NIE pojawia się w tekście "żERES SUPERSTICIOSO?"

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (weryfikacja każdej opcji)

\n

Zadanie 6.4 pyta, która informacja NIE jest zawarta w tekście. Trzeba sprawdzić wszystkie cztery opcje i odrzucić te, które są w tekście, a wybrać brakującą.

\n

Opcja A (La "causalidad falsa" se relaciona con los objetos de la suerte):

\n

Sprawdź w tekście:

\n
"En el caso de las supersticiones se trata de un tipo de falacia llamada 'causalidad falsa', que nos hace creer que dos fenómenos el uno es causa del otro. Por ejemplo, muchos tenemos un objeto de la suerte "
\n

Tekst WYRAŹNIE łączy "causalidad falsa" z obiektami przynoszącymi szczęście. Informacja JEST w tekście → opcja A niepoprawna (pojawia się).

\n

Opcja B (Las supersticiones están basadas en tradiciones populares):

\n

Przeszukaj cały tekst - nie ma żadnej wzmianki o tradiciones populares (tradycjach ludowych), folclore, costumbres ancestrales ani nic podobnego. Tekst wyjaśnia przesądy przez psychologię (falacia, necesidad de control, efecto placebo) - NIE przez tradycję ludową. Ta informacja NIE jest w tekście → to jest odpowiedź B.

\n

Opcja C (Al ser humano le gusta tenerlo todo bajo control):

\n
"lo que nos acerca a las supersticiones es, sobre todo, nuestra necesidad de control"
\n

Tekst mówi o "potrzebie kontroli" (necesidad de control). Opcja C to parafraza tej idei. Informacja JEST w tekście → opcja C niepoprawna (pojawia się).

\n

Opcja D (Las supersticiones nos dan más seguridad):

\n
"las supersticiones nos hacen sentir que hemos hecho un esfuerzo extra para tratar de asegurarnos el resultado"
"Si creemos que algo nos va a ayudar, es probable que ayude porque confiar en algo nos conforta"
\n

Tekst wielokrotnie mówi, że przesądy dają nam poczucie bezpieczeństwa (seguridad) i komfortu. Informacja JEST w tekście → opcja D niepoprawna (pojawia się).

\n

→ Wniosek: Jedyna informacja, której tekst NIE zawiera, to tradycje ludowe jako podstawa przesądów. Tekst wyjaśnia je przez psychologię, nie folklorystykę. Odpowiedź: B.

\n

Sposób 2 - strategia dla zadań "żcuál NO aparece?"

\n

Zadania z negacją ("no aparece", "no se menciona") wymagają innej strategii niż standardowe MCQ:

\n
  1. Nie szukaj odpowiedzi - szukaj trzech opcji, które są w tekście
  2. Eliminuj po kolei: A jest (akapit 2) → C jest (akapit 3) → D jest (akapit 4) → zostaje B
  3. Sprawdź brakującą opcję: przeszukaj cały tekst frazy tradición, popular, folclore, costumbre → zero wyników
\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź B
- 0 pkt - odpowiedź A, C, D lub brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.3) Zdający znajduje w tekście określone informacje
\n

Reference gramatyczny - czego MASZ użyć

\n
Reference - Słownictwo z tekstu (psychologia przesądów):
- falacia (f.) = fałszywy wniosek, sofizmat, błąd logiczny
- causalidad (f.) = przyczynowość, związek przyczynowo-skutkowy
- necesidad de control = potrzeba kontroli
- efecto placebo = efekt placebo
- amuleto (m.) = amulet
- confortar = uspokajać, dawać komfort
- rendir = wydajnie pracować / dawać z siebie wszystko
\n
Reference - Pytanie z negacją "no aparece":
Strategia: sprawdź KAŻDĄ opcję. Trzy można znaleźć w tekście - czwarta to odpowiedź.
Pułapka: uczniowie często wybierają opcję, której słowa kluczowe nie pojawiają się dosłownie w tekście - ale informacja jest tam, tylko parafraza.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Gdzie w tekście | Dlaczego nie to jest odpowiedź |
| A | "causalidad falsa" i obiekty szczęścia | Akapit 2: "falacia llamada causalidad falsa" + "objeto de la suerte" | Bezpośrednio w tekście |
| B | tradiciones populares jako podstawa | Nigdzie w tekście | POPRAWNA - ta informacja NIE jest w tekście |
| C | człowiek lubi kontrolować | Akapit 3: "nuestra necesidad de control" | Parafraza fragmentu z tekstu |
| D | przesądy dają bezpieczeństwo | Akapit 3-4: "conforta", "seguridad", "asegurarnos el resultado" | Rozwinięta w kilku akapitach |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: W zadaniach "nie pojawia się w tekście" uczniowie często wybierają opcję, której NIE pamiętają - co nie znaczy, że jej nie ma! Systematycznie sprawdzaj każdą opcję vs tekst, zamiast polegać na pamięci.
\n
Uwaga: Opcja B brzmi "rozsądnie" - logiczne byłoby, że przesądy opierają się na tradycjach ludowych. Ale tekst wyjaśnia przesądy wyłącznie przez psychologię (causalidad falsa, efecto placebo, necesidad de control) - nie przez kulturę ani folklor.
\n
Uwaga: Szukaj synonimów i parafraz: opcja C mówi "le gusta tenerlo todo bajo control", a tekst mówi "necesidad de control" - różne słowa, ta sama idea. To jest w tekście, więc C nie jest odpowiedzią.
\n

6.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - explica a qué se debe la tendencia a ser supersticioso.
(wyjaśnia, skąd bierze się tendencja do bycia przesądnym)

\n

Sposób 1 - analiza tekstu (główna myśl - cel autora)

\n

Zadanie 6.5 sprawdza określenie głównej myśli tekstu (wymaganie CKE 3.1) - tutaj: cel/intencja autora.

\n

Pytanie: "El autor del texto " (Autor tekstu )

\n

Przeanalizuj strukturę całego tekstu "żERES SUPERSTICIOSO?":

\n

Akapit 1 (wstęp):

\n
"Las supersticiones están en todas partes żpor qué lo hacemos?"
\n

Autor zadaje pytanie centralne: DLACZEGO jesteśmy przesądni? To zapowiedź celu całego tekstu.

\n

Akapit 2 (falacia / causalidad falsa):

\n
"La base de las supersticiones es una falacia llamada 'causalidad falsa'"
\n

Autor WYJAŚNIA mechanizm psychologiczny (falacia = błąd rozumowania).

\n

Akapit 3 (necesidad de control):

\n
"Somos supersticiosos porque a nuestro cerebro no le gusta creer en casualidades nuestra necesidad de control"
\n

Drugi powód: mózg szuka kontroli i unika przypadkowości.

\n

Akapit 4 (efecto placebo):

\n
"Los psicólogos explican que lo que se genera es un efecto placebo positivo."
\n

Trzeci powód: efekt placebo - wiara pomaga.

\n

→ Wniosek: Cały tekst to systematyczne WYJAŚNIANIE, dlaczego jesteśmy przesądni (trzy mechanizmy: causalidad falsa, necesidad de control, efecto placebo). Cel autora = opcja C: explica a qué se debe la tendencia a ser supersticioso.

\n

Sposób 2 - eliminacja pozostałych opcji

\n

Opcja A (anima a desprenderse de las supersticiones - zachęca do porzucenia przesądów):

\n

Autor ani razu nie mówi "porzućcie przesądy" ani nie moralizuje. Jest obiektywny - wyjaśnia, a nie namawia. BŁĘDNA.

\n

Opcja B (demuestra que las supersticiones se contradicen - dowodzi, że przesądy się wzajemnie wykluczają):

\n

Tekst NIE porównuje przesądów między sobą ani nie pokazuje ich sprzeczności. BŁĘDNA.

\n

Opcja D (se burla de la conducta supersticiosa del hombre actual - drwi z przesądnego zachowania człowieka):

\n

Autor jest neutralny i analityczny - pisze jak naukowiec, nie jak satyryk. Żartobliwe zakończenie ("Crucemos los dedos para que nunca nos pase") to jeden lekki akcent, ale nie cel całego tekstu. BŁĘDNA.

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 6.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź C
- 0 pkt - odpowiedź A, B, D lub brak odpowiedzi

Wymaganie ogólne: II. Rozumienie wypowiedzi
Wymaganie szczegółowe: 3.1) Zdający określa główną myśl tekstu
\n

Reference gramatyczny - czego MASZ użyć

\n
Reference - a qué se debe + sustantivo/infinitivo (skąd się bierze / z czego wynika):
Forma: ża qué se debe ? = dlaczego? / skąd się bierze? / z czego wynika?
Se debe a + sustantivo = wynika z czegoś / jest spowodowane czymś
Przykład: La contaminación se debe al exceso de coches. = Zanieczyszczenie wynika z nadmiaru aut.
W pytaniu CKE: "explica a qué se debe la tendencia" = wyjaśnia, skąd bierze się tendencja
\n
Reference - Intencje autora tekstu popularnonaukowego:
- explicar = wyjaśniać (cel: informowanie + edukacja)
- persuadir / animar = przekonywać / zachęcać (cel: zmiana postaw)
- burlarse de = drwić / kpić (cel: satyryczny)
- demostrar = dowodzić (cel: argumentacja z dowodami)

Tekst "żEres supersticioso?" → typ: explicativo (wyjaśniający) → cel: explicar
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | anima a desprenderse | Autor nie namawia do niczego - jest analityczny i neutralny | Zakończenie "Crucemos los dedos" brzmi jak zachęta, ale to idiom - nie apel |
| B | demuestra que se contradicen | Tekst nigdzie nie porównuje przesądów ze sobą | Mylenie "wymienia różne przesądy" z "pokazuje ich sprzeczność" |
| C | explica a qué se debe la tendencia | POPRAWNA - trzy akapity wyjaśniają mechanizmy psychologiczne | - |
| D | se burla de la conducta | Autor jest neutralny: "nuestro cerebro", "Los psicólogos explican" - nie kpi | Ostatnie zdanie (Crucemos los dedos) to humorystyczny element, nie cel tekstu |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
Uwaga: Opcja D jest pułapką dla uczniów, którzy pamiętają żartobliwe zakończenie tekstu ("Crucemos los dedos para que nunca nos pase"). To jest jeden zabawny akcent - NIE cel całego tekstu. Egzaminatorzy CKE szukają GŁÓWNEGO celu, nie jednego elementu stylistycznego.
\n
Uwaga: Opcja A (zachęta do porzucenia przesądów) brzmi logicznie - przecież autor opisuje "błędy rozumowania". Ale WYJAŚNIANIE MECHANIZMU nie jest tym samym co APELOWANIE o zmianę zachowania. Tekst nie zawiera żadnego imperatywu ani apelu.
\n
Uwaga: Pytanie "El autor del texto " = pytanie o cel/zamiar autora. Technika: przeczytaj TYTUŁ, pierwsze i ostatnie zdanie - tam zazwyczaj autor zdradza swój zamiar. Tytuł to pytanie (żEres supersticioso?) + odpowiedź = wyjaśnienie. To sygnał tekstu wyjaśniającego.
"}]}