{"id":"jezyk-hiszpanski-2023-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2023-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-3)\nPrzetłumacz na język hiszpański fragmenty podane w nawiasach, tak aby otrzymać\nlogiczne i gramatycznie poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność\nortograficzna wpisywanych fragmentów zdań.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy.\n11.1. (Zabrania się) pisar el césped.\n11.2. Por favor, (załóż okulary) porque hace\nmucho sol.\n11.3. Juan no ha venido. (Jaka szkoda!) ¡ !\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"11. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych\npodpunktów polecenia, np.\n• wyjaśnij, dlaczego zaproponowaliście uczestnikom przebranie się w takie\nwłaśnie kostiumy\n• napisz, w jaki sposób nauczyciele pomogli Wam w realizacji tego projektu\nEste tipo de disfraz nos lo propuso uno de los profesores.","solution":"**11.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**Está prohibido** / **Se prohíbe** / **Prohibido** / **No se permite** / **No está permitido**\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\n> *(Zabrania się) pisar el césped.*\n\n**Polskie 'zabrania się' → odpowiedniki hiszpańskie:**\n1. *Está prohibido* = jest zakazane (estar + participio)\n2. *Se prohíbe* = zabrania się (pasiva refleja: se + 3 os. lp.)\n3. *Prohibido* = zakaz (forma skrócona, typowa w znakach)\n4. *No se permite* = nie jest dozwolone\n5. *No está permitido* = nie jest dozwolone\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 11.1, max 1 pkt):\n> - 1 pkt: *Está prohibido / Queda prohibido / Prohibido / Se prohíbe / No se permite / No está permitido*\n> - Uwaga: akceptowane bez tildy *Se prohibe* (CKE wyjątkowa nota).\n> - Maks. 3 wyrazy.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Formy zakazu:**\n> *Está prohibido + bezokolicznik* = jest zakazane (estado/resultado)\n> *Se prohíbe + bezokolicznik* = zabrania się (pasiva refleja)\n> Oba wyrażają zakaz, ale formą się różnią.\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: *Se prohíbe* wymaga tildy na é - *se prohíbe* (akcent na trzeciej sylabie od końca = esdrújula). CKE wyjątkowo akceptuje *se prohibe* bez tildy w tej sesji.\n\n> Uwaga: Limit 3 wyrazy - *Está prohibido* = 2 wyrazy (mieści się). *No está permitido* = 3 wyrazy (mieści się).\n\n**11.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**ponte las gafas** / **ponte gafas** / **ponte unas gafas**\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\n> *Por favor, (załóż okulary) porque hace mucho sol.*\n\n**Polskie 'załóż okulary' → po hiszpańsku:**\n- *ponerse las gafas* = założyć okulary (imperativo).\n- *ponerse* → imperativo tú: **ponte** (nieregularne!).\n- *gafas* = okulary (zawsze w lmn. w hiszp.).\n- Zaimek zwrotny *te* dołączony do imperativo: *ponte*.\n\n**Wynik:** *ponte las gafas* = załóż (sobie) okulary.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 11.2, max 1 pkt):\n> - *ponte las gafas / ponte gafas / ponte unas gafas*\n> - Maks. 3 wyrazy.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Imperativo tú nieregularny (poner → pon):**\n> *poner* → imperativo tú = *pon* + zaimek zwrotny *te* = *ponte*\n> (NIE *ponete* - zaimek DOŁĄCZONY: pon + te = ponte)\n> *gafas* = okulary (rzeczownik żeński, zawsze w lmn.)\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: *poner* w imperativo tú = *pon* (nieregularne, jedno z 8 nieregularnych form: di/haz/ve/pon/sal/sé/ten/ven).\n\n> Uwaga: *gafas* = okulary (NIE *anteojos* - to bardziej latynoamerykańskie). CKE oczekuje standardowego europejskiego.\n\n**11.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**¡Qué pena!** / **¡Qué lástima!** / **¡Es una pena!** / **¡Es una lástima!**\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\n> *Juan no ha venido. (Jaka szkoda!) ¡ !*\n\n**Polskie 'jaka szkoda' → po hiszpańsku:**\n1. *¡Qué pena!* = Jaka szkoda! (wykrzyknik z *qué* = jaki intensywny)\n2. *¡Qué lástima!* = Jaka szkoda! (synonim *pena*)\n3. *¡Es una pena!* = To jest szkoda!\n4. *¡Es una lástima!* = To jest szkoda!\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 11.3, max 1 pkt):\n> - *Qué pena / Es una pena / Qué lástima / Es una lástima*\n> - Dysleksja: *Que pena / Que lastima* (bez tildy)\n> - Maks. 3 wyrazy (wszystkie powyższe mieszczą się).\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Wykrzykniki z Qué:**\n> *¡Qué + rzeczownik!* = Jaki(e)!\n> *¡Qué pena!* = Jaka szkoda! *¡Qué calor!* = Jaki upał!\n> *pena* / *lástima* = szkoda, żal (synonimy w tym kontekście).\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: *¡Qué pena!* wymaga akcentu na *qué* (pytajne/wykrzyknikowe). Bez akcentu *que* = spójnik (że).\n\n> Uwaga: W języku maturalnym używaj *¡Qué pena!* lub *¡Qué lástima!* - to naturalne, potoczne wyrażenia. Unikaj angielizmów.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2023-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 11. (0-3)
Przetłumacz na język hiszpański fragmenty podane w nawiasach, tak aby otrzymać
logiczne i gramatycznie poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność
ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań.
Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy.
11.1. (Zabrania się) pisar el césped.
11.2. Por favor, (załóż okulary) porque hace
mucho sol.
11.3. Juan no ha venido. (Jaka szkoda!) ¡ !
MJHP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych
\n

podpunktów polecenia, np.
• wyjaśnij, dlaczego zaproponowaliście uczestnikom przebranie się w takie
właśnie kostiumy
• napisz, w jaki sposób nauczyciele pomogli Wam w realizacji tego projektu
Este tipo de disfraz nos lo propuso uno de los profesores.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

11.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

Está prohibido / Se prohíbe / Prohibido / No se permite / No está permitido

\n

Sposób 1 - analiza tłumaczenia

\n
(Zabrania się) pisar el césped.
\n

Polskie 'zabrania się' → odpowiedniki hiszpańskie:

\n
  1. Está prohibido = jest zakazane (estar + participio)
  2. Se prohíbe = zabrania się (pasiva refleja: se + 3 os. lp.)
  3. Prohibido = zakaz (forma skrócona, typowa w znakach)
  4. No se permite = nie jest dozwolone
  5. No está permitido = nie jest dozwolone
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zadanie 11.1, max 1 pkt):
- 1 pkt: Está prohibido / Queda prohibido / Prohibido / Se prohíbe / No se permite / No está permitido
- Uwaga: akceptowane bez tildy Se prohibe (CKE wyjątkowa nota).
- Maks. 3 wyrazy.
\n

Reference gramatyczny

\n
Reference - Formy zakazu:
Está prohibido + bezokolicznik = jest zakazane (estado/resultado)
Se prohíbe + bezokolicznik = zabrania się (pasiva refleja)
Oba wyrażają zakaz, ale formą się różnią.
\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: Se prohíbe wymaga tildy na é - se prohíbe (akcent na trzeciej sylabie od końca = esdrújula). CKE wyjątkowo akceptuje se prohibe bez tildy w tej sesji.
\n
Uwaga: Limit 3 wyrazy - Está prohibido = 2 wyrazy (mieści się). No está permitido = 3 wyrazy (mieści się).
\n

11.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

ponte las gafas / ponte gafas / ponte unas gafas

\n

Sposób 1 - analiza tłumaczenia

\n
Por favor, (załóż okulary) porque hace mucho sol.
\n

Polskie 'załóż okulary' → po hiszpańsku:

\n\n

Wynik: ponte las gafas = załóż (sobie) okulary.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zadanie 11.2, max 1 pkt):
- ponte las gafas / ponte gafas / ponte unas gafas
- Maks. 3 wyrazy.
\n

Reference gramatyczny

\n
Reference - Imperativo tú nieregularny (poner → pon):
poner → imperativo tú = pon + zaimek zwrotny te = ponte
(NIE ponete - zaimek DOŁĄCZONY: pon + te = ponte)
gafas = okulary (rzeczownik żeński, zawsze w lmn.)
\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: poner w imperativo tú = pon (nieregularne, jedno z 8 nieregularnych form: di/haz/ve/pon/sal/sé/ten/ven).
\n
Uwaga: gafas = okulary (NIE anteojos - to bardziej latynoamerykańskie). CKE oczekuje standardowego europejskiego.
\n

11.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

¡Qué pena! / ¡Qué lástima! / ¡Es una pena! / ¡Es una lástima!

\n

Sposób 1 - analiza tłumaczenia

\n
Juan no ha venido. (Jaka szkoda!) ¡ !
\n

Polskie 'jaka szkoda' → po hiszpańsku:

\n
  1. ¡Qué pena! = Jaka szkoda! (wykrzyknik z qué = jaki intensywny)
  2. ¡Qué lástima! = Jaka szkoda! (synonim pena)
  3. ¡Es una pena! = To jest szkoda!
  4. ¡Es una lástima! = To jest szkoda!
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zadanie 11.3, max 1 pkt):
- Qué pena / Es una pena / Qué lástima / Es una lástima
- Dysleksja: Que pena / Que lastima (bez tildy)
- Maks. 3 wyrazy (wszystkie powyższe mieszczą się).
\n

Reference gramatyczny

\n
Reference - Wykrzykniki z Qué:
¡Qué + rzeczownik! = Jaki(e)!
¡Qué pena! = Jaka szkoda! ¡Qué calor! = Jaki upał!
pena / lástima = szkoda, żal (synonimy w tym kontekście).
\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: ¡Qué pena! wymaga akcentu na qué (pytajne/wykrzyknikowe). Bez akcentu que = spójnik (że).
\n
Uwaga: W języku maturalnym używaj ¡Qué pena! lub ¡Qué lástima! - to naturalne, potoczne wyrażenia. Unikaj angielizmów.
"}]}