{"id":"jezyk-hiszpanski-2024-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2024-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-3)\nUzupełnij każde zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego\n(11.1.-11.3.). Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna\nwpisywanych fragmentów zdań.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy.\n11.1. Mi madre dice: “Quiero comprarme esta falda”.\nMi madre dice que esa falda.\n11.2. Mi hermano tiene menos ańos que yo.\nMi hermano es que yo.\n11.3. Mientras Gloria paseaba por las calles del barrio, admiraba el juego de luces de las\nventanas abiertas.\nDurante por las calles del barrio\nGloria admiraba el juego de luces de las ventanas abiertas.\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"11. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych\npodpunktów polecenia, np.\n• przedstaw program tego festiwalu\n• napisz, która grupa teatralna zwyciężyła na festiwalu […]\nTodos los días, a las 20:00h, actuaba el grupo Che, ganador del primer premio\nen el festival.","solution":"**11.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**quiere comprarse** (lub: **se quiere comprar**)\n\nPełne zdanie: *Mi madre dice que quiere comprarse esa falda.*\n\n## Sposób 1 - analiza transformacji\n\n**Zdanie wyjściowe (mowa niezależna):**\n> *Mi madre dice: „Quiero comprarme esta falda.\"*\n> = Moja mama mówi: *„Chcę kupić sobie tę spódnicę.\"*\n\n**Zdanie docelowe (mowa zależna):**\n> *Mi madre dice que esa falda.*\n\n**Transformacja krok po kroku:**\n\n1. *dice que* → wprowadzenie mowy zależnej; czas zdania głównego = presente → czas zdania zależnego nie zmienia się w mowie zależnej (presente → presente)\n2. *Quiero* (1 os. l.poj.) → podmiot teraz to *mi madre* (3 os. l.poj.) → *quiere*\n3. *comprarme* → zaimek zwrotny musi pasować do nowego podmiotu: *me* (ja) → *se* (ona) → *comprarse*\n4. *esta* (blisko mówcy: ta tutaj, piszę o sobie) → *esa* (wskazanie na kogoś innego) - ta zamiana jest już podana w zadaniu (*esa falda*)\n\n**Rezultat:** *Mi madre dice que **quiere comprarse** esa falda.*\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (mowa zależna + verbo pronominal)\n\n**Mowa zależna (estilo indirecto):**\n\n| Element | Mowa niezależna | Mowa zależna |\n| Osoba | *yo* (Quiero) | *ella* (quiere) |\n| Zaimek zwrotny | *me* (comprarme) | *se* (comprarse) |\n| Zaimek wskazujący | *esta* (blisko mnie) | *esa* (podane w zadaniu) |\n| Czas | presente → presente (dice que = teraźniejszość) |\n\n**Pozycja zaimka zwrotnego *se*:**\n- *quiere comprarse esa falda* - zaimek zwrotny przy bezokoliczniku (standardowa pozycja)\n- *se quiere comprar esa falda* - zaimek zwrotny przed czasownikiem modalnym (obie pozycje poprawne)\n\n**Akceptowane przez CKE:**\n- *quiere comprarse* ← optymalna forma\n- *se quiere comprar* ← równoznaczna\n- *quería comprarse* / *quisiera comprarse* ← formy grzecznościowe (uprzejmość wobec matki)\n\n**WYKLUCZONE:**\n- *quiere comprar* - brak zaimka zwrotnego *se* → zmiana znaczenia (kupić komuś innemu, nie sobie)\n- *quiso comprarse* - pretérito indefinido (chciała, ale już nie chce)\n- *quiere comprarle(la)* - błędny zaimek\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *quiere comprarse* / *se quiere comprar* / *quería comprarse* / *quisiera comprarse*\n> - **1 pkt** - *quiere comprárse* (nieakcentowane, CKE akceptuje jako *quiere comprarse*)\n> - **0 pkt** - *quiere comprar* (brak *se* - zmiana znaczenia), *quiso comprarse, ha querido comprarse, quiere comprarle/la*\n>\n> Podstawa programowa: **I.** - Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - mowa zależna (estilo indirecto) przy *dice que*:**\n> Zdanie główne w presente (*dice*) → zdanie zależne NIE zmienia czasu:\n> *presente → presente, futuro → futuro, pretérito indefinido → pretérito indefinido*\n> (zmiana następuje tylko gdy zdanie główne jest w przeszłości: *dijo que + imperfecto*)\n\n> 📖 **Reference - zaimki zwrotne przy verbo pronominal (*comprarse*):**\n> Forma: *comprarse* = kupić sobie\n> Zaimki zwrotne wg osoby: me, te, **se**, nos, os, **se**\n> Pozycja: ALBO przy bezokoliczniku (*quiere comprarse*) ALBO przed głównym czasownikiem (*se quiere comprar*)\n> NIGDY dwie pozycje jednocześnie: ❌ *se quiere comprarse*\n\n> 📖 **Reference - *este/esta* → *ese/esa* (zmiana wskazania w mowie zależnej):**\n> *este/esta* (blisko mówcy) → *ese/esa* (wskazanie na odległość) w mowie zależnej\n> W zadaniu zmiana *esta → esa* jest już podana - to wskazówka, że mamy do czynienia z mową zależną.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Forma | Dlaczego błędna |\n| *quiere comprar* | Brak zaimka zwrotnego *se* - zmiana znaczenia: *chce kupić* (komuś) ≠ *chce kupić sobie* |\n| *quiso comprarse* | Pretérito indefinido = chciała i skończyła; *dice* (teraźniejszość) wymaga presente |\n| *ha querido comprarse* | Pretérito perfecto - zbyt złożone, nie pasuje do struktury *dice que* |\n| *quiere comprarle(la)* | Błędny zaimek - *le/la* to zaimek dopełnienia, nie zwrotny |\n| **quiere comprarse** | **POPRAWNA** - presente, 3 os., zaimek zwrotny *se* na właściwej pozycji |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Największa pułapka to pominięcie zaimka zwrotnego *se*. *Comprar* (kupić komuś) ≠ *comprarse* (kupić sobie). Bez *se* zdanie znaczy coś innego - mama chce komuś kupić spódnicę, nie sobie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zaimek zwrotny zmienia się wraz z osobą: mowa niezależna *me* (ja sobie) → mowa zależna *se* (ona sobie). Ten błąd (*quiere comprarme*) jest bardzo częsty.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Maksymalna liczba wyrazów w luce to 3 (*se quiere comprar* lub *quiere comprarse*). Nie wychodzisz poza limit - obie poprawne formy mieszczą się w tym limicie.\n\n**11.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**menor** (lub: **más joven**, **más pequeńo**, **unos ańos menor**)\n\nPełne zdanie: *Mi hermano es menor que yo.*\n\n## Sposób 1 - analiza transformacji\n\n**Zdanie wyjściowe:**\n> *Mi hermano tiene menos ańos que yo.*\n> = Mój brat ma mniej lat niż ja. (= brat jest młodszy ode mnie)\n\n**Zdanie docelowe:**\n> *Mi hermano es que yo.*\n\n**Analiza:**\n\n1. *tener menos ańos* = mieć mniej lat → to wyrażenie na wiek\n2. *ser + przymiotnik porównawczy* = być (bardziej/mniej) czymś\n3. Equivalentne wyrażenia dla *mieć mniej lat* → *być młodszym*:\n- *menor* = młodszy (nieregularny stopień wyższy od *pequeńo/joven* w odniesieniu do wieku)\n- *más joven* = młodszy (regularny stopień wyższy od *joven*)\n- *más pequeńo* = młodszy (mniejszy; w kontekście dzieci/rodzeństwa)\n- *unos ańos menor* = o kilka lat młodszy\n\n**Wniosek:** *Mi hermano es **menor** que yo.*\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (stopniowanie i synonimy)\n\n**Wyrażenia oznaczające *być młodszym* w j. hiszpańskim:**\n\n| Wyrażenie | Typ | Uwagi |\n| *menor* | nieregularny stopień wyższy | dosłownie: mniejszy, ale używany dla wieku |\n| *más joven* | regularny stopień wyższy od *joven* | młodszy |\n| *más pequeńo* | regularny stopień wyższy od *pequeńo* | mniejszy/młodszy |\n| *unos ańos menor* | z doprecyzowaniem | o kilka lat młodszy |\n\n**WYKLUCZONE przez CKE:**\n- *menos* - przymiotnik *menos* sam w sobie nie jest poprawną formą porównawczą przymiotnika (to przyslówek/zaimek); *es menos que yo* nie ma sensu gramatycznego jako cecha osoby\n\n**Odmiana *menor*:**\n- *menor* nie odmienia się przez rodzaj: *mi hermano es menor* (m.) i *mi hermana es menor* (f.) - ta sama forma\n- Forma liczbowa: *menores* (l.mn.)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *menor* / *más joven* / *más pequeńo* / *unos ańos menor*\n> - **1 pkt** - *mas joven* (bez akcentu), *más jóven* (błędny akcent) - CKE akceptuje\n> - **0 pkt** - *menos* - niepoprawna forma gramatyczna jako przymiotnik porównawczy\n>\n> Podstawa programowa: **I.** - Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - stopień wyższy (comparativo) w j. hiszpańskim:**\n> Regularny: *más + przymiotnik + que* (bardziej niż)\n> Nieregularny (do nauki!):\n> - *bueno → mejor* (lepszy)\n> - *malo → peor* (gorszy)\n> - *grande → mayor* (starszy/większy)\n> - *pequeńo/joven → menor* (młodszy/mniejszy)\n>\n> *mayor* = starszy (wiek), *menor* = młodszy (wiek)\n> W kontekście wieku: *mayor que yo* = starszy ode mnie, *menor que yo* = młodszy ode mnie\n\n> 📖 **Reference - *tener ańos* vs *ser mayor/menor*:**\n> *tener más/menos ańos que* = mieć więcej/mniej lat niż (dosłowne)\n> *ser mayor/menor que* = być starszym/młodszym niż (syntetyczne)\n> Transformacja: *tiene menos ańos que* → *es menor que*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Forma | Dlaczego błędna |\n| *menos* | Przysłówek/zaimek - nie przymiotnik; *mi hermano es menos que yo* nie ma sensu jako opis cechy osoby |\n| *pequeńo* | Forma pozytywna (nie porównawcza) - *es pequeńo* = jest mały, nie młodszy |\n| *joven* | Forma pozytywna - *es joven* = jest młody, nie *młodszy niż* |\n| **menor** | **POPRAWNA** - nieregularny comparativo; *es menor que yo* = jest młodszy niż ja |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Menor* to nieregularny stopień wyższy - uczniowie często próbują użyć *más pequeńo* (poprawne, ale mniej eleganckie) lub błędnie *menos* (błędne). *Menor* to forma preferowana przez CKE, ale *más joven* i *más pequeńo* są równie akceptowane.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Mayor* (starszy) i *menor* (młodszy) to nieregularne formy comparativo - nie odmieniają się przez rodzaj, tylko przez liczbę (*mayor/mayores, menor/menores*). Nie dodajesz *más* przed *mayor/menor* - *más mayor* jest błędem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Limit 3 wyrazów w luce. *Unos ańos menor* = 3 wyrazy → mieści się. *Más joven* = 2 wyrazy → mieści się. Żadna z akceptowanych odpowiedzi nie przekracza limitu.\n\n**11.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**su paseo** (lub: **el paseo** / **un paseo**)\n\nPełne zdanie: *Durante su paseo por las calles del barrio Gloria admiraba el juego de luces de las ventanas abiertas.*\n\n## Sposób 1 - analiza transformacji\n\n**Zdanie wyjściowe:**\n> *Mientras Gloria paseaba por las calles del barrio, admiraba el juego de luces de las ventanas abiertas.*\n> = Podczas gdy Gloria spacerowała po ulicach dzielnicy, podziwiała grę świateł w otwartych oknach.\n\n**Zdanie docelowe:**\n> *Durante por las calles del barrio Gloria admiraba el juego de luces de las ventanas abiertas.*\n\n**Transformacja krok po kroku:**\n\n1. *Mientras + czasownik (paseaba)* → przyimek *durante + rzeczownik*\n2. *durante* = podczas, w trakcie - wymaga RZECZOWNIKA (nie czasownika, nie zdania)\n3. *Gloria paseaba* (czasownik) → *el paseo de Gloria* lub *su paseo* (rzeczownik odsłowny)\n4. Rzeczownik od *pasear* (spacerować) = *paseo* (spacer, m.)\n5. Właściciel spaceru to Gloria → *su paseo* (jej spacer)\n\n**Rezultat:** *Durante **su paseo*** (3 wyrazy - mieści się w limicie) lub *Durante **el paseo*** (2 wyrazy) lub *Durante **un paseo*** (2 wyrazy)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Struktura *durante + rzeczownik*:**\n\n| Element | Oryginał | Transformacja |\n| Spójnik | *Mientras* | eliminujemy |\n| Podmiot | *Gloria* | zachowany w dalszej części zdania |\n| Czasownik | *paseaba* (imperfecto) | zamieniamy na rzeczownik |\n| Przyimek | brak | *Durante* (podany) |\n| Rzeczownik | brak | *su paseo* / *el paseo* / *un paseo* |\n\n**Tworzenie rzeczownika:**\n- *pasear* (spacerować) → *paseo* (spacer) - nominalizacja\n- *su paseo* = jej spacer (possesivo *su* → odnosi się do Glorii)\n- *el paseo* = spacer (rodzajnik określony)\n- *un paseo* = spacer (rodzajnik nieokreślony)\n\n**WYKLUCZONE przez CKE:**\n- *paseando* (gerundio - forma ciągła) - po *durante* wymagany rzeczownik, nie gerundio\n- *paseo* (bez rodzajnika) - niewystarczająco precyzyjne\n- *pasear* (bezokolicznik) - po *durante* wymagany rzeczownik, nie infinitivo\n- *el paso* - *paso* = krok, przejście; to inne słowo niż *paseo* (spacer)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *su paseo* / *el paseo* / *un paseo*\n> - **0 pkt** - *la vuelta, paseando, pasear, el paso, paseo* (bez rodzajnika), *el pasear, Gloria estaba paseando*\n>\n> Podstawa programowa: **I.** - Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *durante* + rzeczownik:**\n> *durante* = podczas, w trakcie (przyimek czasu)\n> Po *durante* ZAWSZE rzeczownik lub zaimek: *durante el verano* (podczas lata), *durante su visita* (podczas jej wizyty)\n> NIE: *durante que , durante paseando, durante pasear*\n\n> 📖 **Reference - nominalizacja (*mientras + czasownik* → *durante + rzeczownik*):**\n> *Mientras comía* → *Durante la comida*\n> *Mientras estudiaba* → *Durante el estudio / sus estudios*\n> *Mientras paseaba* → *Durante **el/su paseo***\n> Klucz: szukamy rzeczownika odsłownego odpowiadającego czasownikowi\n\n> 📖 **Reference - *paseo* (spacer, m.) od *pasear* (spacerować):**\n> *pasear* (V) = spacerować\n> *el paseo* (N, m.) = spacer (dar un paseo = pójść na spacer)\n> NIE mylić z *el paso* (krok, przejście, pasaż) - to inne słowo!\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Forma | Dlaczego błędna |\n| *la vuelta* | *vuelta* = powrót, obchód; *dar una vuelta* = pójść na przejażdżkę, ale *pasear* → *paseo*, nie *vuelta* |\n| *paseando* | Gerundio - po *durante* wymagany rzeczownik; *durante paseando* jest gramatycznie niepoprawne |\n| *pasear* | Bezokolicznik - po *durante* wymagany rzeczownik; *durante pasear* jest niepoprawne |\n| *el paso* | *paso* = krok, przejście - zupełnie inne słowo niż *paseo* (spacer) |\n| *paseo* (bez art.) | Rzeczownik bez rodzajnika - niewystarczający; po *durante* wymagany rodzajnik lub possesivo |\n| **su paseo** | **POPRAWNA** - rzeczownik z possesivo; mieści się w limicie 3 słów |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Największa pułapka to wpisanie *paseando* (gerundio) - w angielskim *during walking* jest poprawne, ale w j. hiszpańskim *durante* wymaga RZECZOWNIKA, nie gerundio. To fundamentalna różnica między angielskim a hiszpańskim.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Paseo* vs *paso* - literówka może zmienić znaczenie. *El paseo* = spacer, *el paso* = krok/przejście. Sprawdź, czy wpisujesz *paseo* (z e).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wymagany jest rodzajnik lub possesivo przed *paseo* - samo *paseo* bez rodzajnika jest wykluczone przez CKE. Użyj *su paseo* (preferowane) lub *el/un paseo*.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2024-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 11. (0-3)
Uzupełnij każde zdanie z luką, tak aby zachować sens zdania wyjściowego
(11.1.-11.3.). Wymagana jest pełna poprawność gramatyczna i ortograficzna
wpisywanych fragmentów zdań.
Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie trzy wyrazy.
11.1. Mi madre dice: “Quiero comprarme esta falda”.
Mi madre dice que esa falda.
11.2. Mi hermano tiene menos ańos que yo.
Mi hermano es que yo.
11.3. Mientras Gloria paseaba por las calles del barrio, admiraba el juego de luces de las
ventanas abiertas.
Durante por las calles del barrio
Gloria admiraba el juego de luces de las ventanas abiertas.
MJHP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych
\n

podpunktów polecenia, np.
• przedstaw program tego festiwalu
• napisz, która grupa teatralna zwyciężyła na festiwalu […]
Todos los días, a las 20:00h, actuaba el grupo Che, ganador del primer premio
en el festival.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

11.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

quiere comprarse (lub: se quiere comprar)

\n

Pełne zdanie: Mi madre dice que quiere comprarse esa falda.

\n

Sposób 1 - analiza transformacji

\n

Zdanie wyjściowe (mowa niezależna):

\n
Mi madre dice: „Quiero comprarme esta falda."
= Moja mama mówi: „Chcę kupić sobie tę spódnicę."
\n

Zdanie docelowe (mowa zależna):

\n
Mi madre dice que esa falda.
\n

Transformacja krok po kroku:

\n
  1. dice que → wprowadzenie mowy zależnej; czas zdania głównego = presente → czas zdania zależnego nie zmienia się w mowie zależnej (presente → presente)
  2. Quiero (1 os. l.poj.) → podmiot teraz to mi madre (3 os. l.poj.) → quiere
  3. comprarme → zaimek zwrotny musi pasować do nowego podmiotu: me (ja) → se (ona) → comprarse
  4. esta (blisko mówcy: ta tutaj, piszę o sobie) → esa (wskazanie na kogoś innego) - ta zamiana jest już podana w zadaniu (esa falda)
\n

Rezultat: Mi madre dice que quiere comprarse esa falda.

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna (mowa zależna + verbo pronominal)

\n

Mowa zależna (estilo indirecto):

\n

| Element | Mowa niezależna | Mowa zależna |
| Osoba | yo (Quiero) | ella (quiere) |
| Zaimek zwrotny | me (comprarme) | se (comprarse) |
| Zaimek wskazujący | esta (blisko mnie) | esa (podane w zadaniu) |
| Czas | presente → presente (dice que = teraźniejszość) |

\n

Pozycja zaimka zwrotnego se:

\n\n

Akceptowane przez CKE:

\n\n

WYKLUCZONE:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - quiere comprarse / se quiere comprar / quería comprarse / quisiera comprarse
- 1 pkt - quiere comprárse (nieakcentowane, CKE akceptuje jako quiere comprarse)
- 0 pkt - quiere comprar (brak se - zmiana znaczenia), quiso comprarse, ha querido comprarse, quiere comprarle/la

Podstawa programowa: I. - Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - mowa zależna (estilo indirecto) przy dice que:
Zdanie główne w presente (dice) → zdanie zależne NIE zmienia czasu:
presente → presente, futuro → futuro, pretérito indefinido → pretérito indefinido
(zmiana następuje tylko gdy zdanie główne jest w przeszłości: dijo que + imperfecto)
\n
📖 Reference - zaimki zwrotne przy verbo pronominal (comprarse):
Forma: comprarse = kupić sobie
Zaimki zwrotne wg osoby: me, te, se, nos, os, se
Pozycja: ALBO przy bezokoliczniku (quiere comprarse) ALBO przed głównym czasownikiem (se quiere comprar)
NIGDY dwie pozycje jednocześnie: ❌ se quiere comprarse
\n
📖 Reference - este/esta → ese/esa (zmiana wskazania w mowie zależnej):
este/esta (blisko mówcy) → ese/esa (wskazanie na odległość) w mowie zależnej
W zadaniu zmiana esta → esa jest już podana - to wskazówka, że mamy do czynienia z mową zależną.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Forma | Dlaczego błędna |
| quiere comprar | Brak zaimka zwrotnego se - zmiana znaczenia: chce kupić (komuś) ≠ chce kupić sobie |
| quiso comprarse | Pretérito indefinido = chciała i skończyła; dice (teraźniejszość) wymaga presente |
| ha querido comprarse | Pretérito perfecto - zbyt złożone, nie pasuje do struktury dice que |
| quiere comprarle(la) | Błędny zaimek - le/la to zaimek dopełnienia, nie zwrotny |
| quiere comprarse | POPRAWNA - presente, 3 os., zaimek zwrotny se na właściwej pozycji |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Największa pułapka to pominięcie zaimka zwrotnego se. Comprar (kupić komuś) ≠ comprarse (kupić sobie). Bez se zdanie znaczy coś innego - mama chce komuś kupić spódnicę, nie sobie.
\n
⚠️ Uwaga: Zaimek zwrotny zmienia się wraz z osobą: mowa niezależna me (ja sobie) → mowa zależna se (ona sobie). Ten błąd (quiere comprarme) jest bardzo częsty.
\n
⚠️ Uwaga: Maksymalna liczba wyrazów w luce to 3 (se quiere comprar lub quiere comprarse). Nie wychodzisz poza limit - obie poprawne formy mieszczą się w tym limicie.
\n

11.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

menor (lub: más joven, más pequeńo, unos ańos menor)

\n

Pełne zdanie: Mi hermano es menor que yo.

\n

Sposób 1 - analiza transformacji

\n

Zdanie wyjściowe:

\n
Mi hermano tiene menos ańos que yo.
= Mój brat ma mniej lat niż ja. (= brat jest młodszy ode mnie)
\n

Zdanie docelowe:

\n
Mi hermano es que yo.
\n

Analiza:

\n
  1. tener menos ańos = mieć mniej lat → to wyrażenie na wiek
  2. ser + przymiotnik porównawczy = być (bardziej/mniej) czymś
  3. Equivalentne wyrażenia dla mieć mniej lat → być młodszym:
\n\n

Wniosek: Mi hermano es menor que yo.

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna (stopniowanie i synonimy)

\n

Wyrażenia oznaczające być młodszym w j. hiszpańskim:

\n

| Wyrażenie | Typ | Uwagi |
| menor | nieregularny stopień wyższy | dosłownie: mniejszy, ale używany dla wieku |
| más joven | regularny stopień wyższy od joven | młodszy |
| más pequeńo | regularny stopień wyższy od pequeńo | mniejszy/młodszy |
| unos ańos menor | z doprecyzowaniem | o kilka lat młodszy |

\n

WYKLUCZONE przez CKE:

\n\n

Odmiana menor:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - menor / más joven / más pequeńo / unos ańos menor
- 1 pkt - mas joven (bez akcentu), más jóven (błędny akcent) - CKE akceptuje
- 0 pkt - menos - niepoprawna forma gramatyczna jako przymiotnik porównawczy

Podstawa programowa: I. - Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - stopień wyższy (comparativo) w j. hiszpańskim:
Regularny: más + przymiotnik + que (bardziej niż)
Nieregularny (do nauki!):
- bueno → mejor (lepszy)
- malo → peor (gorszy)
- grande → mayor (starszy/większy)
- pequeńo/joven → menor (młodszy/mniejszy)

mayor = starszy (wiek), menor = młodszy (wiek)
W kontekście wieku: mayor que yo = starszy ode mnie, menor que yo = młodszy ode mnie
\n
📖 Reference - tener ańos vs ser mayor/menor:
tener más/menos ańos que = mieć więcej/mniej lat niż (dosłowne)
ser mayor/menor que = być starszym/młodszym niż (syntetyczne)
Transformacja: tiene menos ańos que → es menor que
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Forma | Dlaczego błędna |
| menos | Przysłówek/zaimek - nie przymiotnik; mi hermano es menos que yo nie ma sensu jako opis cechy osoby |
| pequeńo | Forma pozytywna (nie porównawcza) - es pequeńo = jest mały, nie młodszy |
| joven | Forma pozytywna - es joven = jest młody, nie młodszy niż |
| menor | POPRAWNA - nieregularny comparativo; es menor que yo = jest młodszy niż ja |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Menor to nieregularny stopień wyższy - uczniowie często próbują użyć más pequeńo (poprawne, ale mniej eleganckie) lub błędnie menos (błędne). Menor to forma preferowana przez CKE, ale más joven i más pequeńo są równie akceptowane.
\n
⚠️ Uwaga: Mayor (starszy) i menor (młodszy) to nieregularne formy comparativo - nie odmieniają się przez rodzaj, tylko przez liczbę (mayor/mayores, menor/menores). Nie dodajesz más przed mayor/menor - más mayor jest błędem.
\n
⚠️ Uwaga: Limit 3 wyrazów w luce. Unos ańos menor = 3 wyrazy → mieści się. Más joven = 2 wyrazy → mieści się. Żadna z akceptowanych odpowiedzi nie przekracza limitu.
\n

11.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

su paseo (lub: el paseo / un paseo)

\n

Pełne zdanie: Durante su paseo por las calles del barrio Gloria admiraba el juego de luces de las ventanas abiertas.

\n

Sposób 1 - analiza transformacji

\n

Zdanie wyjściowe:

\n
Mientras Gloria paseaba por las calles del barrio, admiraba el juego de luces de las ventanas abiertas.
= Podczas gdy Gloria spacerowała po ulicach dzielnicy, podziwiała grę świateł w otwartych oknach.
\n

Zdanie docelowe:

\n
Durante por las calles del barrio Gloria admiraba el juego de luces de las ventanas abiertas.
\n

Transformacja krok po kroku:

\n
  1. Mientras + czasownik (paseaba) → przyimek durante + rzeczownik
  2. durante = podczas, w trakcie - wymaga RZECZOWNIKA (nie czasownika, nie zdania)
  3. Gloria paseaba (czasownik) → el paseo de Gloria lub su paseo (rzeczownik odsłowny)
  4. Rzeczownik od pasear (spacerować) = paseo (spacer, m.)
  5. Właściciel spaceru to Gloria → su paseo (jej spacer)
\n

Rezultat: Durante su paseo (3 wyrazy - mieści się w limicie) lub Durante el paseo (2 wyrazy) lub Durante un paseo (2 wyrazy)

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna

\n

Struktura durante + rzeczownik:

\n

| Element | Oryginał | Transformacja |
| Spójnik | Mientras | eliminujemy |
| Podmiot | Gloria | zachowany w dalszej części zdania |
| Czasownik | paseaba (imperfecto) | zamieniamy na rzeczownik |
| Przyimek | brak | Durante (podany) |
| Rzeczownik | brak | su paseo / el paseo / un paseo |

\n

Tworzenie rzeczownika:

\n\n

WYKLUCZONE przez CKE:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - su paseo / el paseo / un paseo
- 0 pkt - la vuelta, paseando, pasear, el paso, paseo (bez rodzajnika), el pasear, Gloria estaba paseando

Podstawa programowa: I. - Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - durante + rzeczownik:
durante = podczas, w trakcie (przyimek czasu)
Po durante ZAWSZE rzeczownik lub zaimek: durante el verano (podczas lata), durante su visita (podczas jej wizyty)
NIE: durante que , durante paseando, durante pasear
\n
📖 Reference - nominalizacja (mientras + czasownik → durante + rzeczownik):
Mientras comía → Durante la comida
Mientras estudiaba → Durante el estudio / sus estudios
Mientras paseaba → Durante el/su paseo
Klucz: szukamy rzeczownika odsłownego odpowiadającego czasownikowi
\n
📖 Reference - paseo (spacer, m.) od pasear (spacerować):
pasear (V) = spacerować
el paseo (N, m.) = spacer (dar un paseo = pójść na spacer)
NIE mylić z el paso (krok, przejście, pasaż) - to inne słowo!
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Forma | Dlaczego błędna |
| la vuelta | vuelta = powrót, obchód; dar una vuelta = pójść na przejażdżkę, ale pasear → paseo, nie vuelta |
| paseando | Gerundio - po durante wymagany rzeczownik; durante paseando jest gramatycznie niepoprawne |
| pasear | Bezokolicznik - po durante wymagany rzeczownik; durante pasear jest niepoprawne |
| el paso | paso = krok, przejście - zupełnie inne słowo niż paseo (spacer) |
| paseo (bez art.) | Rzeczownik bez rodzajnika - niewystarczający; po durante wymagany rodzajnik lub possesivo |
| su paseo | POPRAWNA - rzeczownik z possesivo; mieści się w limicie 3 słów |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Największa pułapka to wpisanie paseando (gerundio) - w angielskim during walking jest poprawne, ale w j. hiszpańskim durante wymaga RZECZOWNIKA, nie gerundio. To fundamentalna różnica między angielskim a hiszpańskim.
\n
⚠️ Uwaga: Paseo vs paso - literówka może zmienić znaczenie. El paseo = spacer, el paso = krok/przejście. Sprawdź, czy wpisujesz paseo (z e).
\n
⚠️ Uwaga: Wymagany jest rodzajnik lub possesivo przed paseo - samo paseo bez rodzajnika jest wykluczone przez CKE. Użyj su paseo (preferowane) lub el/un paseo.
"}]}