{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-3)\nUzupełnij zdania 11.1.-11.3. Wykorzystaj w odpowiedniej formie wyrazy podane\nw nawiasach. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast -\njeżeli jest to konieczne - dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać zdania logiczne\ni gramatycznie poprawne. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna\nwpisywanych fragmentów zdań.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to\nwyrazy już podane.\n11.1. La parada de autobús está (lado / restaurante)\n“Valencia”.\n11.2. El médico le recomendó una dieta muy estricta, pero Miguel (seguir / comer)\nmucho y mal.\n11.3. No es posible que las dos motos (tener / mismo)\nprecio.\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"11. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych\npodpunktów polecenia, np.\n• opisz materiały, które zaprezentowaliście na tej wystawie\n• przedstaw reakcję osób zwiedzających wystawę\nLo que más le gustó al público fue una serie de fotos antiguas.","solution":"**11.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**al lado del restaurante**\n\n## Sposób 1 - analiza zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> *La parada de autobús está (lado / restaurante) \"Valencia\".*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Podane wyrazy:** *lado* i *restaurante* - oba muszą być użyte w luce\n2. **Sens zdania po polsku:** Przystanek autobusowy jest (obok) restauracji \"Valencia\"\n3. **Wyrażenie przyimkowe:** *al lado de* = obok, przy\n4. **Połączenie z rodzajnikiem:** *al lado de* + *el restaurante* = *al lado del restaurante*\n- *de + el = del* (ściągnięcie obligatoryjne)\n- *a + el = al* (ściągnięcie obligatoryjne)\n\n→ **Wniosek:** *La parada está **al lado del restaurante** \"Valencia\".*\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna ściągnięć\n\n**Obligatoryjne ściągnięcia w j. hiszpańskim:**\n\n| Forma pełna | Ściągnięcie | Przykład |\n| *a + el* | *al* | *Voy al mercado* |\n| *de + el* | *del* | *El libro del profesor* |\n| Pozostałe (*a la, de la, a los, de los, a las, de las*) | Bez ściągnięcia | *Voy a la tienda* |\n\n**W tym zdaniu:**\n- *al* (*a + el*) → potrzebne bo: *lado* jest rodzaju męskiego (*el lado*)\n- *del* (*de + el*) → potrzebne bo: *restaurante* jest rodzaju męskiego (*el restaurante*)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **al lado del restaurante**\n> - **Akceptowane (dla dysleksji):** *al lado del restuarante*\n> - **0 pkt:**\n> - *al lado de restaurante* - brak ściągnięcia *de + el = del*\n> - *a lado del restaurante* - brak ściągnięcia *a + el = al*\n> - *al lado de un restaurante* - niezgodne z tekstem (chodzi o konkretną restaurację \"Valencia\")\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Wyrażenia miejsca z *lado*:**\n> *al lado de* = obok, przy (dosłownie: po stronie)\n> *al lado del* = obok (+ rodzajnik określony *el*)\n> *a mi lado* = przy mnie, obok mnie\n> *al otro lado de* = po drugiej stronie\n> Inne przydatne wyrażenia miejsca: *enfrente de* (naprzeciwko), *detrás de* (za), *delante de* (przed), *encima de* (na górze), *debajo de* (pod)\n\n> 📖 **Reference - Ściągnięcia *al* i *del*:**\n> *a + el = al* (obligatoryjne zawsze)\n> *de + el = del* (obligatoryjne zawsze)\n> Wyjątek: nazwy własne z rodzajnikiem (*El País → de El País*, nie *del País*)\n> Tutaj: \"Valencia\" to nazwa restauracji bez rodzajnika → ściągnięcie dotyczy tylko *restaurante*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Błędna forma | Dlaczego błędna | Typowy błąd |\n| *al lado de restaurante* | Brak ściągnięcia - *de + el restaurante = del restaurante* | Uczniowie zapominają o *del* |\n| *a lado del restaurante* | Brak ściągnięcia - *a + el lado = al lado* | Uczniowie piszą *a* bez ściągnięcia |\n| *al lado de un restaurante* | Niezgodne z kontekstem: chodzi o konkretną restaurację \"Valencia\" → rodzajnik określony *el*, nie nieokreślony *un* | Uczniowie automatycznie dodają *un* |\n| **al lado del restaurante** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dwa ściągnięcia w jednym wyrażeniu: *al* (a+el) i *del* (de+el). Oba obowiązkowe - brak jednego = błąd i 0 pkt.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Al lado de* = obok (wyrażenie przyimkowe). NIE mylić z *a lado de* (nie istnieje) ani *al costado de* (formalne/regionalne). Standardowa forma to *al lado de*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania translation fragment (zad. 11) testują znajomość DOKŁADNYCH form gramatycznych. Każde ściągnięcie, każdy rodzajnik jest punktowany. Pisz powoli i sprawdzaj każdy element.\n\n**11.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**siguió comiendo** (akceptowane: *sigue comiendo* / *ha seguido comiendo* / *seguía comiendo*)\n\n## Sposób 1 - analiza zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> *El médico le recomendó una dieta muy estricta, pero Miguel (seguir / comer) mucho y mal.*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Podane wyrazy:** *seguir* i *comer* - oba muszą być użyte\n2. **Sens zdania po polsku:** Lekarz zalecił mu surową dietę, ale Miguel **nadal jadł** dużo i źle\n3. **Konstrukcja:** *seguir + gerundio* = nadal coś robić (kontynuacja czynności)\n- *seguir* + *comer* → *seguir comiendo* = nadal jeść\n4. **Forma czasownika *seguir*:** kontekst to przeszłość (*recomendó* = indefinido)\n- Pasuje: *siguió comiendo* (indefinido) = zjadł nadal / kontynuował jedzenie\n- Pasuje: *seguía comiendo* (imperfecto) = jadł nadal (trwały stan)\n- Pasuje: *sigue comiendo* (presente) = kontekst ogólny\n- Pasuje: *ha seguido comiendo* (perfecto compuesto) = nadal jadł (efekt do teraz)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n**Konstrukcja peryfrastyczna seguir + gerundio:**\n\n| Forma *seguir* | Czas | Znaczenie | Przykład |\n| *sigue* | Presente | nadal (teraz) robi | *Sigue comiendo* = nadal je |\n| *siguió* | Indefinido | nadal (wtedy) robił - czynność zakończona | *Siguió comiendo* = kontynuował jedzenie |\n| *seguía* | Imperfecto | nadal robił (trwały stan w przeszłości) | *Seguía comiendo* = wciąż jadł |\n| *ha seguido* | Perfecto compuesto | nadal robił (do teraz) | *Ha seguido comiendo* = do tej pory nadal je |\n\n**Błędne formy:**\n- *sigue comer* - brak gerundium → błąd składniowy\n- *sigió comiendo* - błędna ortografia: *siguió* z akcentem i *gu* (nie *gi*)\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *siguió comiendo* / *sigue comiendo* / *ha seguido comiendo* / *seguía comiendo*\n> - **Akceptowane (dla dysleksji):** *siguio comiendo* / *sigió comiendo*\n> - **0 pkt:** *sigue comer* (brak gerundium) / *sigió comiendo* (błędna pisownia czasownika) / inne formy bez gerundio\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Konstrukcja *seguir + gerundio*:**\n> Znaczenie: kontynuowanie czynności = \"nadal robić coś\"\n> Forma: *seguir* (koniugowany) + *gerundio* (czasownik główny w formie -*ando/-iendo*)\n> *comer* → *comiendo* (gerundio od *-er*)\n> *hablar* → *hablando* (gerundio od *-ar*)\n> Analogiczne: *continuar + gerundio*, *llevar + tiempo + gerundio*\n\n> 📖 **Reference - Odmiana *seguir* (czasownik nieregularny e→i):**\n> Presente: *sigo, sigues, sigue, seguimos, seguís, siguen*\n> Indefinido: *seguí, **seguiste**, **siguió**, seguimos, seguisteis, **siguieron***\n> Pułapka: 3. os. sg. indefinido = *siguió* (z *gu* i akcentem na *ó*)\n> NIE: *sigió* (bez *u*) - błąd ortograficzny\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Błędna forma | Dlaczego błędna | Typowy błąd |\n| *sigue comer* | Po *seguir* musi być gerundio: *comiendo*, nie bezokolicznik *comer* | Mylenie konstrukcji *seguir + gerundio* z *dejar de + infinitivo* |\n| *sigió comiendo* | Błędna ortografia - czasownik *seguir* zmienia *e→i* + *gu* przed *i*: *sig**ui**ó* | Zapomnienie o *gu* (jak w *llegar → llegué*) |\n| *continuó comiendo* | Byłoby poprawne, ale nie używa podanych wyrazów (*seguir/comer*) | Uczniowie znają synonim *continuar*, ale zadanie wymaga *seguir* |\n| **siguió comiendo** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Gerundio po *seguir* - OBOWIĄZKOWE. Nigdy bezokolicznik. Zasada: *seguir + -ando/-iendo*, nie *seguir + infinitivo*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Ortografia *siguió* - dwie pułapki: (1) *u* po *g* (*gu* przed *i/e* = [g]); (2) akcent na *ó* (końcówka 3. os. l. poj. indefinido). Bez akcentu *siguio* = nieakcentowana forma = błąd.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE akceptuje kilka form czasowych (*siguió/sigue/seguía/ha seguido*), bo zadanie nie wymaga konkretnego czasu. Jednak *siguió comiendo* jest najbardziej naturalne w kontekście przeszłościowym (*recomendó*).\n\n**11.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**tengan el mismo**\n\n## Sposób 1 - analiza zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> *No es posible que las dos motos (tener / mismo) precio.*\n\n**Analiza krok po kroku:**\n\n1. **Podane wyrazy:** *tener* i *mismo* - oba muszą być użyte\n2. **Sens zdania po polsku:** Nie jest możliwe, żeby oba motocykle miały tę samą cenę\n3. **Konstrukcja:** *No es posible que* + **subjuntivo** (wyrażenie nieprawdopodobieństwa/niemożliwości)\n4. **Forma *tener* w subjuntivo presente, 3. os. l. mn.:**\n- *las dos motos* (l. mn.) → *tengan* (subjuntivo pres. 3. os. l. mn.)\n5. **Wyrażenie \"tę samą\":** *el mismo precio* = tę samą cenę\n- *mismo* przymiotnik + rodzajnik *el* (bo *precio* = rodzaj męski)\n- *el mismo* (nie *lo mismo*) → bo *precio* jest konkretnym rzeczownikiem\n\n→ **Wniosek:** *No es posible que las dos motos **tengan el mismo** precio.*\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna subjuntivo\n\n**Kiedy po *que* wymagany jest subjuntivo:**\n\n| Typ wyrażenia | Przykład | Czas subjuntivo |\n| Niemożliwość | *No es posible que * | Pres. subjuntivo |\n| Wątpliwość | *Dudo que * | Pres. subjuntivo |\n| Emocja | *Es una lástima que * | Pres. subjuntivo |\n| Zakaz | *Prohíbo que * | Pres. subjuntivo |\n| Pragnienie | *Quiero que * | Pres. subjuntivo |\n\n**Odmiana *tener* w subjuntivo presente:**\n\n| Osoba | Forma |\n| yo | tenga |\n| tú | tengas |\n| él/ella | tenga |\n| nosotros | tengamos |\n| vosotros | tengáis |\n| ellos/ellas | **tengan** |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *tengan el mismo*\n> - **Akceptowane (dla dysleksji):** *tengan el mísmo*\n> - **0 pkt:**\n> - *tienen el mismo* - indicativo zamiast subjuntivo (błąd trybu)\n> - *tengan lo mismo* - błędny rodzajnik (*lo* zamiast *el* przed *mismo precio*)\n> - *tengan mismo* - brak rodzajnika *el* przed *mismo precio*\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Subjuntivo po wyrażeniach nieprawdopodobieństwa/niemożliwości:**\n> *No es posible que* + subjuntivo\n> *Es imposible que* + subjuntivo\n> *No es probable que* + subjuntivo\n> *Es poco probable que* + subjuntivo\n> Reguła: wyrażenia oceniające/modalne + *que* + inny podmiot = subjuntivo\n\n> 📖 **Reference - *mismo* jako przymiotnik (zaimek dzierżawczy intensywny):**\n> *el mismo precio* = ta sama cena (rodzaj męski, *precio* = masc.)\n> *la misma ciudad* = to samo miasto (rodzaj żeński, *ciudad* = fem.)\n> *lo mismo* = to samo (forma neutralna, bez rzeczownika)\n> Błąd: *lo mismo precio* - *lo* użyte zamiast *el* przed konkretnym rzeczownikiem\n\n> 📖 **Reference - Odmiana *tener* w subjuntivo presente:**\n> Podstawa: 1. os. sg. indicativo = *tengo* → subjuntivo: *tenga, tengas, tenga, tengamos, tengáis, tengan*\n> Reguła: czasowniki nieregularne tworzą subjuntivo od 1. os. sg. indicativo\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Błędna forma | Dlaczego błędna | Typowy błąd |\n| *tienen el mismo* | Indicativo (*tienen*) zamiast subjuntivo (*tengan*) - po *No es posible que* wymagany jest subjuntivo | Uczniowie stosują indicativo \"bo jest naturalniejsze\" |\n| *tengan lo mismo* | *Lo mismo* = forma neutralna bez rzeczownika; przy *precio* (konkretny rzeczownik) wymagane *el mismo* | Mylenie *lo mismo* (to samo) z *el mismo X* (ten sam X) |\n| *tengan mismo* | Brak rodzajnika *el* przed *mismo precio* - w hiszp. przymiotniki wymagają rodzajnika przy rzeczowniku | Pomijanie rodzajnika (typowy błąd anglofonów) |\n| **tengan el mismo** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *No es posible que* = jeden z najczęstszych triggerów subjuntivo na maturze. Zapamiętaj schemat: ocena moralna/modalna + *que* + inny podmiot = zawsze subjuntivo.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Tienen* (indicativo) vs *tengan* (subjuntivo) - zmiana spółgłoski *n → ng*: *tener → tengo → tenga*. Uczniowie zapominają o *g* w subjuntivo czasowników nieregularnych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Lo mismo* vs *el mismo*: *lo mismo* = the same thing (bez rzeczownika); *el mismo precio* = the same price (z konkretnym rzeczownikiem). Zawsze sprawdź czy po *mismo* jest rzeczownik.","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 11. (0-3)<br>Uzupełnij zdania 11.1.-11.3. Wykorzystaj w odpowiedniej formie wyrazy podane<br>w nawiasach. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast -<br>jeżeli jest to konieczne - dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać zdania logiczne<br>i gramatycznie poprawne. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna<br>wpisywanych fragmentów zdań.<br>Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to<br>wyrazy już podane.<br>11.1. La parada de autobús está (lado / restaurante)<br>“Valencia”.<br>11.2. El médico le recomendó una dieta muy estricta, pero Miguel (seguir / comer)<br>mucho y mal.<br>11.3. No es posible que las dos motos (tener / mismo)<br>precio.<br>MJHP-P0-100</p>","answer_text_html":"<ol><li>Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych</li></ol>\n<p>podpunktów polecenia, np.<br>• opisz materiały, które zaprezentowaliście na tej wystawie<br>• przedstaw reakcję osób zwiedzających wystawę<br>Lo que más le gustó al público fue una serie de fotos antiguas.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>11.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>al lado del restaurante</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza zdania</h4>\n<p>Zdanie z luką:</p>\n<blockquote><em>La parada de autobús está (lado / restaurante) &quot;Valencia&quot;.</em></blockquote>\n<p><strong>Analiza krok po kroku:</strong></p>\n<ol><li><strong>Podane wyrazy:</strong> <em>lado</em> i <em>restaurante</em> - oba muszą być użyte w luce</li><li><strong>Sens zdania po polsku:</strong> Przystanek autobusowy jest (obok) restauracji &quot;Valencia&quot;</li><li><strong>Wyrażenie przyimkowe:</strong> <em>al lado de</em> = obok, przy</li><li><strong>Połączenie z rodzajnikiem:</strong> <em>al lado de</em> + <em>el restaurante</em> = <em>al lado del restaurante</em></li></ol>\n<ul><li><em>de + el = del</em> (ściągnięcie obligatoryjne)</li><li><em>a + el = al</em> (ściągnięcie obligatoryjne)</li></ul>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> <em>La parada está <strong>al lado del restaurante</strong> &quot;Valencia&quot;.</em></p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna ściągnięć</h4>\n<p><strong>Obligatoryjne ściągnięcia w j. hiszpańskim:</strong></p>\n<p>| Forma pełna | Ściągnięcie | Przykład |<br>| <em>a + el</em> | <em>al</em> | <em>Voy al mercado</em> |<br>| <em>de + el</em> | <em>del</em> | <em>El libro del profesor</em> |<br>| Pozostałe (<em>a la, de la, a los, de los, a las, de las</em>) | Bez ściągnięcia | <em>Voy a la tienda</em> |</p>\n<p><strong>W tym zdaniu:</strong></p>\n<ul><li><em>al</em> (<em>a + el</em>) → potrzebne bo: <em>lado</em> jest rodzaju męskiego (<em>el lado</em>)</li><li><em>del</em> (<em>de + el</em>) → potrzebne bo: <em>restaurante</em> jest rodzaju męskiego (<em>el restaurante</em>)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>al lado del restaurante</strong><br>- <strong>Akceptowane (dla dysleksji):</strong> <em>al lado del restuarante</em><br>- <strong>0 pkt:</strong><br>- <em>al lado de restaurante</em> - brak ściągnięcia <em>de + el = del</em><br>- <em>a lado del restaurante</em> - brak ściągnięcia <em>a + el = al</em><br>- <em>al lado de un restaurante</em> - niezgodne z tekstem (chodzi o konkretną restaurację &quot;Valencia&quot;)<br>- Podstawa programowa: <strong>I.</strong> - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny - czego użyto w analizie</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Wyrażenia miejsca z <em>lado</em>:</strong><br><em>al lado de</em> = obok, przy (dosłownie: po stronie)<br><em>al lado del</em> = obok (+ rodzajnik określony <em>el</em>)<br><em>a mi lado</em> = przy mnie, obok mnie<br><em>al otro lado de</em> = po drugiej stronie<br>Inne przydatne wyrażenia miejsca: <em>enfrente de</em> (naprzeciwko), <em>detrás de</em> (za), <em>delante de</em> (przed), <em>encima de</em> (na górze), <em>debajo de</em> (pod)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Ściągnięcia <em>al</em> i <em>del</em>:</strong><br><em>a + el = al</em> (obligatoryjne zawsze)<br><em>de + el = del</em> (obligatoryjne zawsze)<br>Wyjątek: nazwy własne z rodzajnikiem (<em>El País → de El País</em>, nie <em>del País</em>)<br>Tutaj: &quot;Valencia&quot; to nazwa restauracji bez rodzajnika → ściągnięcie dotyczy tylko <em>restaurante</em></blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Błędna forma | Dlaczego błędna | Typowy błąd |<br>| <em>al lado de restaurante</em> | Brak ściągnięcia - <em>de + el restaurante = del restaurante</em> | Uczniowie zapominają o <em>del</em> |<br>| <em>a lado del restaurante</em> | Brak ściągnięcia - <em>a + el lado = al lado</em> | Uczniowie piszą <em>a</em> bez ściągnięcia |<br>| <em>al lado de un restaurante</em> | Niezgodne z kontekstem: chodzi o konkretną restaurację &quot;Valencia&quot; → rodzajnik określony <em>el</em>, nie nieokreślony <em>un</em> | Uczniowie automatycznie dodają <em>un</em> |<br>| <strong>al lado del restaurante</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> | - |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Dwa ściągnięcia w jednym wyrażeniu: <em>al</em> (a+el) i <em>del</em> (de+el). Oba obowiązkowe - brak jednego = błąd i 0 pkt.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Al lado de</em> = obok (wyrażenie przyimkowe). NIE mylić z <em>a lado de</em> (nie istnieje) ani <em>al costado de</em> (formalne/regionalne). Standardowa forma to <em>al lado de</em>.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Zadania translation fragment (zad. 11) testują znajomość DOKŁADNYCH form gramatycznych. Każde ściągnięcie, każdy rodzajnik jest punktowany. Pisz powoli i sprawdzaj każdy element.</blockquote>\n<p><strong>11.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>siguió comiendo</strong> (akceptowane: <em>sigue comiendo</em> / <em>ha seguido comiendo</em> / <em>seguía comiendo</em>)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza zdania</h4>\n<p>Zdanie z luką:</p>\n<blockquote><em>El médico le recomendó una dieta muy estricta, pero Miguel (seguir / comer) mucho y mal.</em></blockquote>\n<p><strong>Analiza krok po kroku:</strong></p>\n<ol><li><strong>Podane wyrazy:</strong> <em>seguir</em> i <em>comer</em> - oba muszą być użyte</li><li><strong>Sens zdania po polsku:</strong> Lekarz zalecił mu surową dietę, ale Miguel <strong>nadal jadł</strong> dużo i źle</li><li><strong>Konstrukcja:</strong> <em>seguir + gerundio</em> = nadal coś robić (kontynuacja czynności)</li></ol>\n<ul><li><em>seguir</em> + <em>comer</em> → <em>seguir comiendo</em> = nadal jeść</li></ul>\n<ol><li><strong>Forma czasownika <em>seguir</em>:</strong> kontekst to przeszłość (<em>recomendó</em> = indefinido)</li></ol>\n<ul><li>Pasuje: <em>siguió comiendo</em> (indefinido) = zjadł nadal / kontynuował jedzenie</li><li>Pasuje: <em>seguía comiendo</em> (imperfecto) = jadł nadal (trwały stan)</li><li>Pasuje: <em>sigue comiendo</em> (presente) = kontekst ogólny</li><li>Pasuje: <em>ha seguido comiendo</em> (perfecto compuesto) = nadal jadł (efekt do teraz)</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna</h4>\n<p><strong>Konstrukcja peryfrastyczna seguir + gerundio:</strong></p>\n<p>| Forma <em>seguir</em> | Czas | Znaczenie | Przykład |<br>| <em>sigue</em> | Presente | nadal (teraz) robi | <em>Sigue comiendo</em> = nadal je |<br>| <em>siguió</em> | Indefinido | nadal (wtedy) robił - czynność zakończona | <em>Siguió comiendo</em> = kontynuował jedzenie |<br>| <em>seguía</em> | Imperfecto | nadal robił (trwały stan w przeszłości) | <em>Seguía comiendo</em> = wciąż jadł |<br>| <em>ha seguido</em> | Perfecto compuesto | nadal robił (do teraz) | <em>Ha seguido comiendo</em> = do tej pory nadal je |</p>\n<p><strong>Błędne formy:</strong></p>\n<ul><li><em>sigue comer</em> - brak gerundium → błąd składniowy</li><li><em>sigió comiendo</em> - błędna ortografia: <em>siguió</em> z akcentem i <em>gu</em> (nie <em>gi</em>)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <em>siguió comiendo</em> / <em>sigue comiendo</em> / <em>ha seguido comiendo</em> / <em>seguía comiendo</em><br>- <strong>Akceptowane (dla dysleksji):</strong> <em>siguio comiendo</em> / <em>sigió comiendo</em><br>- <strong>0 pkt:</strong> <em>sigue comer</em> (brak gerundium) / <em>sigió comiendo</em> (błędna pisownia czasownika) / inne formy bez gerundio<br>- Podstawa programowa: <strong>I.</strong> - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny - czego użyto w analizie</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Konstrukcja <em>seguir + gerundio</em>:</strong><br>Znaczenie: kontynuowanie czynności = &quot;nadal robić coś&quot;<br>Forma: <em>seguir</em> (koniugowany) + <em>gerundio</em> (czasownik główny w formie -<em>ando/-iendo</em>)<br><em>comer</em> → <em>comiendo</em> (gerundio od <em>-er</em>)<br><em>hablar</em> → <em>hablando</em> (gerundio od <em>-ar</em>)<br>Analogiczne: <em>continuar + gerundio</em>, <em>llevar + tiempo + gerundio</em></blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Odmiana <em>seguir</em> (czasownik nieregularny e→i):</strong><br>Presente: <em>sigo, sigues, sigue, seguimos, seguís, siguen</em><br>Indefinido: <em>seguí, <strong>seguiste</strong>, <strong>siguió</strong>, seguimos, seguisteis, <strong>siguieron</strong></em><br>Pułapka: 3. os. sg. indefinido = <em>siguió</em> (z <em>gu</em> i akcentem na <em>ó</em>)<br>NIE: <em>sigió</em> (bez <em>u</em>) - błąd ortograficzny</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Błędna forma | Dlaczego błędna | Typowy błąd |<br>| <em>sigue comer</em> | Po <em>seguir</em> musi być gerundio: <em>comiendo</em>, nie bezokolicznik <em>comer</em> | Mylenie konstrukcji <em>seguir + gerundio</em> z <em>dejar de + infinitivo</em> |<br>| <em>sigió comiendo</em> | Błędna ortografia - czasownik <em>seguir</em> zmienia <em>e→i</em> + <em>gu</em> przed <em>i</em>: <em>sig<strong>ui</strong>ó</em> | Zapomnienie o <em>gu</em> (jak w <em>llegar → llegué</em>) |<br>| <em>continuó comiendo</em> | Byłoby poprawne, ale nie używa podanych wyrazów (<em>seguir/comer</em>) | Uczniowie znają synonim <em>continuar</em>, ale zadanie wymaga <em>seguir</em> |<br>| <strong>siguió comiendo</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> | - |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Gerundio po <em>seguir</em> - OBOWIĄZKOWE. Nigdy bezokolicznik. Zasada: <em>seguir + -ando/-iendo</em>, nie <em>seguir + infinitivo</em>.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Ortografia <em>siguió</em> - dwie pułapki: (1) <em>u</em> po <em>g</em> (<em>gu</em> przed <em>i/e</em> = [g]); (2) akcent na <em>ó</em> (końcówka 3. os. l. poj. indefinido). Bez akcentu <em>siguio</em> = nieakcentowana forma = błąd.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz CKE akceptuje kilka form czasowych (<em>siguió/sigue/seguía/ha seguido</em>), bo zadanie nie wymaga konkretnego czasu. Jednak <em>siguió comiendo</em> jest najbardziej naturalne w kontekście przeszłościowym (<em>recomendó</em>).</blockquote>\n<p><strong>11.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>tengan el mismo</strong></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza zdania</h4>\n<p>Zdanie z luką:</p>\n<blockquote><em>No es posible que las dos motos (tener / mismo) precio.</em></blockquote>\n<p><strong>Analiza krok po kroku:</strong></p>\n<ol><li><strong>Podane wyrazy:</strong> <em>tener</em> i <em>mismo</em> - oba muszą być użyte</li><li><strong>Sens zdania po polsku:</strong> Nie jest możliwe, żeby oba motocykle miały tę samą cenę</li><li><strong>Konstrukcja:</strong> <em>No es posible que</em> + <strong>subjuntivo</strong> (wyrażenie nieprawdopodobieństwa/niemożliwości)</li><li><strong>Forma <em>tener</em> w subjuntivo presente, 3. os. l. mn.:</strong></li></ol>\n<ul><li><em>las dos motos</em> (l. mn.) → <em>tengan</em> (subjuntivo pres. 3. os. l. mn.)</li></ul>\n<ol><li><strong>Wyrażenie &quot;tę samą&quot;:</strong> <em>el mismo precio</em> = tę samą cenę</li></ol>\n<ul><li><em>mismo</em> przymiotnik + rodzajnik <em>el</em> (bo <em>precio</em> = rodzaj męski)</li><li><em>el mismo</em> (nie <em>lo mismo</em>) → bo <em>precio</em> jest konkretnym rzeczownikiem</li></ul>\n<p>→ <strong>Wniosek:</strong> <em>No es posible que las dos motos <strong>tengan el mismo</strong> precio.</em></p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna subjuntivo</h4>\n<p><strong>Kiedy po <em>que</em> wymagany jest subjuntivo:</strong></p>\n<p>| Typ wyrażenia | Przykład | Czas subjuntivo |<br>| Niemożliwość | *No es posible que * | Pres. subjuntivo |<br>| Wątpliwość | *Dudo que * | Pres. subjuntivo |<br>| Emocja | *Es una lástima que * | Pres. subjuntivo |<br>| Zakaz | *Prohíbo que * | Pres. subjuntivo |<br>| Pragnienie | *Quiero que * | Pres. subjuntivo |</p>\n<p><strong>Odmiana <em>tener</em> w subjuntivo presente:</strong></p>\n<p>| Osoba | Forma |<br>| yo | tenga |<br>| tú | tengas |<br>| él/ella | tenga |<br>| nosotros | tengamos |<br>| vosotros | tengáis |<br>| ellos/ellas | <strong>tengan</strong> |</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE - ile punktów za co</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 11.3, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <em>tengan el mismo</em><br>- <strong>Akceptowane (dla dysleksji):</strong> <em>tengan el mísmo</em><br>- <strong>0 pkt:</strong><br>- <em>tienen el mismo</em> - indicativo zamiast subjuntivo (błąd trybu)<br>- <em>tengan lo mismo</em> - błędny rodzajnik (<em>lo</em> zamiast <em>el</em> przed <em>mismo precio</em>)<br>- <em>tengan mismo</em> - brak rodzajnika <em>el</em> przed <em>mismo precio</em><br>- Podstawa programowa: <strong>I.</strong> - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny - czego użyto w analizie</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Subjuntivo po wyrażeniach nieprawdopodobieństwa/niemożliwości:</strong><br><em>No es posible que</em> + subjuntivo<br><em>Es imposible que</em> + subjuntivo<br><em>No es probable que</em> + subjuntivo<br><em>Es poco probable que</em> + subjuntivo<br>Reguła: wyrażenia oceniające/modalne + <em>que</em> + inny podmiot = subjuntivo</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - <em>mismo</em> jako przymiotnik (zaimek dzierżawczy intensywny):</strong><br><em>el mismo precio</em> = ta sama cena (rodzaj męski, <em>precio</em> = masc.)<br><em>la misma ciudad</em> = to samo miasto (rodzaj żeński, <em>ciudad</em> = fem.)<br><em>lo mismo</em> = to samo (forma neutralna, bez rzeczownika)<br>Błąd: <em>lo mismo precio</em> - <em>lo</em> użyte zamiast <em>el</em> przed konkretnym rzeczownikiem</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Odmiana <em>tener</em> w subjuntivo presente:</strong><br>Podstawa: 1. os. sg. indicativo = <em>tengo</em> → subjuntivo: <em>tenga, tengas, tenga, tengamos, tengáis, tengan</em><br>Reguła: czasowniki nieregularne tworzą subjuntivo od 1. os. sg. indicativo</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Błędna forma | Dlaczego błędna | Typowy błąd |<br>| <em>tienen el mismo</em> | Indicativo (<em>tienen</em>) zamiast subjuntivo (<em>tengan</em>) - po <em>No es posible que</em> wymagany jest subjuntivo | Uczniowie stosują indicativo &quot;bo jest naturalniejsze&quot; |<br>| <em>tengan lo mismo</em> | <em>Lo mismo</em> = forma neutralna bez rzeczownika; przy <em>precio</em> (konkretny rzeczownik) wymagane <em>el mismo</em> | Mylenie <em>lo mismo</em> (to samo) z <em>el mismo X</em> (ten sam X) |<br>| <em>tengan mismo</em> | Brak rodzajnika <em>el</em> przed <em>mismo precio</em> - w hiszp. przymiotniki wymagają rodzajnika przy rzeczowniku | Pomijanie rodzajnika (typowy błąd anglofonów) |<br>| <strong>tengan el mismo</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> | - |</p>\n<h4>Typowe pułapki i uwagi</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>No es posible que</em> = jeden z najczęstszych triggerów subjuntivo na maturze. Zapamiętaj schemat: ocena moralna/modalna + <em>que</em> + inny podmiot = zawsze subjuntivo.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Tienen</em> (indicativo) vs <em>tengan</em> (subjuntivo) - zmiana spółgłoski <em>n → ng</em>: <em>tener → tengo → tenga</em>. Uczniowie zapominają o <em>g</em> w subjuntivo czasowników nieregularnych.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Lo mismo</em> vs <em>el mismo</em>: <em>lo mismo</em> = the same thing (bez rzeczownika); <em>el mismo precio</em> = the same price (z konkretnym rzeczownikiem). Zawsze sprawdź czy po <em>mismo</em> jest rzeczownik.</blockquote>"}]}