{"id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-hiszpanski","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-4)\nW zadaniach 9.1.-9.4. spośród podanych opcji wybierz wyraz, który poprawnie\nuzupełnia luki w obydwu zdaniach. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1.\nEste pueblo es un … perfecto para pasar las vacaciones.\nEn primer …, cuando vives en la ciudad, tienes una amplia oferta de ocio.\nA. sitio\nB. lugar\nC. ejemplo\n9.2.\nEllos se … mucho porque son gemelos.\nEstas flores me … muy bonitas.\nA. parecen\nB. quedan\nC. quieren\n9.3.\nAl ver el gato, el se escondió debajo del armario.\nMi abuelo intentó editar el documento pero no le funcionaba el\nA. portátil\nB. plato\nC. ratón\n9.4.\nMe alegro … que te vaya bien.\nMi madre se acuerda siempre … ti.\nA. por\nB. de\nC. en\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJHP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9. Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia, chyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *lugar*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\nZdania z lukami:\n\n> *Este pueblo es un perfecto para pasar las vacaciones.*\n> *En primer , cuando vives en la ciudad, tienes una amplia oferta de ocio.*\n\n**Analiza zdanie po zdaniu:**\n\n**Zdanie 1:** *Este pueblo es un perfecto para pasar las vacaciones.*\n- Szukamy rzeczownika w rodzaju męskim (niekreślone *un*)\n- *lugar* → *un lugar perfecto* = idealne miejsce\n- *sitio* → *un sitio perfecto* = idealne miejsce (synonim!)\n- *ejemplo* → *un ejemplo perfecto* = idealny przykład (możliwe gramatycznie, ale dziwne w kontekście)\n\n**Zdanie 2:** *En primer , cuando vives en la ciudad *\n- Szukamy wyrażenia przyimkowego *En primer *\n- *En primer lugar* = po pierwsze, przede wszystkim (**utarte wyrażenie!**)\n- *En primer sitio* = NIE ISTNIEJE jako wyrażenie\n- *En primer ejemplo* = NIE ISTNIEJE jako wyrażenie\n\n→ **Wniosek:** Tylko *lugar* pasuje w **obu** zdaniach. Odpowiedź: **B**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\n\n| Wyraz | Zdanie 1 (*un perfecto*) | Zdanie 2 (*En primer *) | Pasuje w obu? |\n| A. *sitio* | Tak (*un sitio perfecto* = idealne miejsce) | Nie (*en primer sitio* nie istnieje) | Nie |\n| **B. *lugar*** | **Tak (*un lugar perfecto* = idealne miejsce)** | **Tak (*en primer lugar* = po pierwsze)** | **Tak** |\n| C. *ejemplo* | Słabo (*un ejemplo perfecto* = idealny przykład - zmienia sens) | Nie (*en primer ejemplo* nie istnieje) | Nie |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (*lugar*)\n> - **0 pkt** - A (*sitio*) lub C (*ejemplo*)\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Wyrażenia z *lugar*:**\n> *un lugar* = miejsce (rzeczownik pospolity)\n> *en primer lugar* = po pierwsze (wyrażenie dyskursywne)\n> *en segundo lugar* = po drugie; *en último lugar* = na końcu\n> *tener lugar* = odbywać się (wydarzenie)\n> **Klucz:** *En primer lugar* to USTALONE wyrażenie - tylko *lugar* pasuje, nie *sitio*\n\n> 📖 **Reference - *sitio* vs *lugar* - różnica:**\n> Oba znaczą \"miejsce\", ale:\n> *sitio* - bardziej potoczne, konkretne miejsca fizyczne\n> *lugar* - bardziej formalne, + ustalone wyrażenia (*en primer lugar*, *tener lugar*, *dar lugar a*)\n> W zadaniach CKE gap-fill: gdy jedno zdanie wymaga wyrażenia stałego, *lugar* jest prawie zawsze poprawne\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (*sitio*) | *\"En primer sitio\"* nie funkcjonuje jako wyrażenie w języku hiszpańskim - tylko *lugar* tworzy *\"en primer lugar\"* | *Sitio* i *lugar* są synonimami w zdaniu 1 - uczniowie wybierają A bo \"też pasuje\" |\n| **B (*lugar*)** | **POPRAWNA** - pasuje w obu zdaniach | - |\n| C (*ejemplo*) | *\"En primer ejemplo\"* nie istnieje; w zdaniu 1 zmienia sens (przykład zamiast miejsce) | *Ejemplo perfecto* brzmi sensownie, ale w zdaniu 2 jest błędne |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania z typem \"jeden wyraz do dwóch luk\" zawsze testują **utarte wyrażenia lub kolokacje**. Jeśli jedno ze zdań wymaga wyrażenia stałego (np. *en primer lugar*), szukaj wyrazu, który tworzy to wyrażenie.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Sitio* i *lugar* są synonimami jako rzeczowniki pospolite, ale TYLKO *lugar* wchodzi w skład wyrażeń dyskursywnych (*en primer/segundo/último lugar*). Ta asymetria jest klasycznym testem wiedzy leksykalnej.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wyrażenia dyskursywne *en primer lugar, en segundo lugar, en tercer lugar* są niezbędne w zadaniu writing (struktura argumentacji). Warto je znać na pamięć.\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *parecen*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\nZdania z lukami:\n\n> *Ellos se mucho porque son gemelos.*\n> *Estas flores me muy bonitas.*\n\n**Analiza zdanie po zdaniu:**\n\n**Zdanie 1:** *Ellos se mucho porque son gemelos.*\n- Podmiot: *ellos* (3. os. l. mn.)\n- *se parecen* = są do siebie podobni (bliźniacy się do siebie upodabniają)\n- *se quedan* = zostają/pozostają - nie ma sensu z *mucho* i kontekstem bliźniaków\n- *se quieren* = kochają się - możliwe dla bliźniaków, ale *mucho* i *porque son gemelos* nie uzasadniają miłości (powód to bycie bliźniakami → podobieństwo)\n\n**Zdanie 2:** *Estas flores me muy bonitas.*\n- *me parecen* = wydają mi się bardzo ładne (**parecer** jak gustar - dativo)\n- *me quedan* = zostają mi (nie pasuje do kwiatów + bonitas)\n- *me quieren* = kochają mnie (kwiaty nie mogą kochać)\n\n→ **Wniosek:** Tylko *parecen* pasuje w **obu** zdaniach. Odpowiedź: **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna\n\n| Wyraz | Zdanie 1 (*se mucho*) | Zdanie 2 (*me muy bonitas*) | Pasuje w obu? |\n| **A. *parecen*** | ***se parecen* = są podobni** | ***me parecen bonitas* = wydają mi się ładne** | **Tak** |\n| B. *quedan* | *se quedan* = zostają (brak sensu) | *me quedan* = zostają mi / pasują mi (brak sensu z kwiatami + bonitas) | Nie |\n| C. *quieren* | *se quieren* = kochają się | *me quieren* = kochają mnie (kwiaty) | Nie |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A** (*parecen*)\n> - **0 pkt** - B (*quedan*) lub C (*quieren*)\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - *parecerse* (verbo reflexivo) vs *parecer* (tipo gustar):**\n>\n> **parecerse** (reflexivo) = być podobnym do siebie / do kogoś\n> *Ellos se parecen mucho* = Są do siebie bardzo podobni\n> *Me parezco a mi madre* = Jestem podobna do mamy\n>\n> **parecer** (tipo gustar) = wydawać się, sprawiać wrażenie\n> *Me parece bonito* = Wydaje mi się ładne\n> *Me parecen aburridos* = Wydają mi się nudni\n> Struktura: dativo (*me, te, le, nos, os, les*) + *parece/parecen* + przymiotnik/rzeczownik\n\n> 📖 **Reference - *quedar* (znaczenia):**\n> *quedar* = zostać, pozostać (miejsce/czas)\n> *quedarse* = zatrzymać się, pozostać\n> *quedarle bien/mal* = pasować komuś (ubranie): *Me quedan bien estos pantalones*\n> Tu: *me quedan bonitas* - bonitas nie jest miarą \"pasowania\", nie ma sensu\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A (*parecen*)** | **POPRAWNA** | - |\n| B (*quedan*) | *Se quedan* = pozostają (nie opisuje podobieństwa bliźniaków); *me quedan* + bonitas jest nielogiczne | *Quedarle bien* = pasować (ubrania) - uczniowie mogą mylić z oceną kwiatów |\n| C (*quieren*) | Kwiaty nie mogą kogoś kochać; bliźniacy mogą się kochać, ale *mucho + porque son gemelos* sugeruje podobieństwo, nie miłość | *Se quieren* = naturalne dla rodzeństwa, ale *mucho porque son gemelos* sugeruje podobieństwo fizyczne |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Parecerse* i *parecer* to dwa różne czasowniki! *Se parecen* (reciprocal reflexive) = są podobni; *me parecen* (tipo gustar) = wydają mi się. Oba w zadaniu 9.2 - kluczowe rozpoznanie obu użyć.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasowniki tipo gustar w 9.2: *me parecen muy bonitas* - podmiot to *flores* (l. mn.) → *parecen* (3. os. l. mn.), nie *parece*. Częsty błąd: *me parece bonitas* → błąd zgody.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Opcja B (*quedan*) jest pułapką dla uczniów znających *quedarle bien* (pasować). *Me quedan muy bonitas* brzmi nielogicznie, bo *bonitas* nie opisuje \"pasowania\" ubrania.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *ratón*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\nZdania z lukami:\n\n> *Al ver el gato, el se escondió debajo del armario.*\n> *Mi abuelo intentó editar el documento pero no le funcionaba el *\n\n**Analiza zdanie po zdaniu:**\n\n**Zdanie 1:** *Al ver el gato, el se escondió debajo del armario.*\n- Ktoś/coś, kto/co chowa się pod szafą na widok kota → zwierzę bójące się kotów\n- *ratón* = mysz (zwierzę) ✓ - myszy uciekają przed kotami\n- *portátil* = laptop → laptop nie chowa się przed kotami\n- *plato* = talerz → talerz nie chowa się\n\n**Zdanie 2:** *Mi abuelo intentó editar el documento pero no le funcionaba el *\n- Dziadek próbował edytować dokument, ale coś nie działało → urządzenie komputerowe\n- *ratón* = mysz komputerowa (urządzenie do obsługi komputera) ✓ - bez myszy trudno edytować dokument\n- *portátil* = laptop → laptop nie \"nie funkcjonuje\" w tym kontekście (cały komputer działał, tylko część)\n- *plato* = talerz → talerz nie jest częścią komputera\n\n→ **Wniosek:** *Ratón* ma **dwa znaczenia**: zwierzę (mysz) i mysz komputerowa. Pasuje w obu zdaniach. Odpowiedź: **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza polisemii (wieloznaczności)\n\n| Wyraz | Znaczenie 1 | Znaczenie 2 | Pasuje w zdaniu 1? | Pasuje w zdaniu 2? |\n| A. *portátil* | Laptop/komputer przenośny | (brak drugiego znaczenia) | Nie | Możliwe, ale mniej precyzyjne |\n| B. *plato* | Talerz/danie | (brak odpowiedniego drugiego znaczenia) | Nie | Nie |\n| **C. *ratón*** | **Mysz (zwierzę)** | **Mysz komputerowa** | **Tak** | **Tak** |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (*ratón*)\n> - **0 pkt** - A (*portátil*) lub B (*plato*)\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Polisemia w j. hiszpańskim (słowa o dwóch znaczeniach):**\n> Klasyczne przykłady do matury:\n> *ratón* = mysz (zwierzę) / mysz komputerowa\n> *planta* = roślina / piętro (budynku)\n> *banco* = bank / ławka\n> *cola* = kolejka / ogon\n> *red* = sieć (internet) / sieć (do połowu)\n> Zadania \"jeden wyraz do dwóch luk\" BARDZO często testują polisemię\n\n> 📖 **Reference - Słownictwo komputerowe (nivel maturalny):**\n> *el ratón* = mysz komputerowa\n> *el teclado* = klawiatura\n> *la pantalla* = ekran\n> *el portátil/ordenador portátil* = laptop\n> *editar* = edytować\n> *funcionar* = działać, funkcjonować\n> *no le funcionaba el ratón* = mysz mu nie działała (*le* = dativo interesowości)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (*portátil*) | Laptop nie chowa się pod szafą na widok kota; nie jest częścią komputera \"która nie działa\" gdy reszta działa | *Portátil* kojarzy się z komputerem → uczniowie mogą wybrać A dla zdania 2 |\n| B (*plato*) | Talerz nie chowa się przed kotami i nie jest urządzeniem komputerowym | *Plato* nie ma sensu w żadnym ze zdań |\n| **C (*ratón*)** | **POPRAWNA** - polisemia: mysz zwierzę + mysz komputerowa | - |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Zadania z typem \"jeden wyraz do dwóch luk\" w CKE często testują **polisemię** (jedno słowo, dwa lub więcej znaczeń). Gdy widzisz dwa zdania z bardzo różnych dziedzin (natura + technologia, kuchnia + geografía), szukaj słowa z dwoma znaczeniami.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Ratón* - wymowa: [ra'ton]. Liczba mnoga: *ratones*. Rodzajnik: *el ratón* (rzeczownik nieżywotny maskulinum, mimo że mysz może być samicą). W kontekście komputerowym zawsze *el ratón*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *No le funcionaba el ratón* - dativo interesowości (*le* = jemu/jej). Czasownik *funcionar* działa jak *gustar*: podmiot to urządzenie (*el ratón*), dopełnienie logiczne to osoba (*le* = dziadkowi).\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *de*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\nZdania z lukami:\n\n> *Me alegro … que te vaya bien.*\n> *Mi madre se acuerda siempre … ti.*\n\n**Analiza zdanie po zdaniu:**\n\n**Zdanie 1:** *Me alegro que te vaya bien.*\n- Czasownik: *alegrarse* = cieszyć się\n- Rekcja: *alegrarse **de** que* + subjuntivo = cieszyć się, że\n- *alegrarse de que* → wymagane *de*\n\n**Zdanie 2:** *Mi madre se acuerda siempre ti.*\n- Czasownik: *acordarse* = pamiętać, wspominać\n- Rekcja: *acordarse **de*** + osoba/rzecz = pamiętać o kimś/czymś\n- *acordarse de ti* = pamiętać o tobie\n\n→ **Wniosek:** Oba czasowniki wymagają przyimka *de*. Odpowiedź: **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja przyimków\n\n| Przyimek | Zdanie 1 (*Me alegro que *) | Zdanie 2 (* acuerda ti*) | Pasuje w obu? |\n| A. *por* | *alegrarse por* = cieszyć się z powodu (możliwe, ale nie z *que*) | *acordarse por* = NIE ISTNIEJE | Nie |\n| **B. *de*** | ***alegrarse de que* = cieszyć się, że** | ***acordarse de* = pamiętać o** | **Tak** |\n| C. *en* | *alegrarse en* = NIE ISTNIEJE | *acordarse en* = NIE ISTNIEJE | Nie |\n\n## Schemat oceniania CKE - ile punktów za co\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (*de*)\n> - **0 pkt** - A (*por*) lub C (*en*)\n> - Podstawa programowa: **I.** - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych\n\n## Reference gramatyczny - czego użyto w analizie\n\n> 📖 **Reference - Verbos con preposición *de* (rekcja z *de*):**\n> *alegrarse de* = cieszyć się z czegoś / że coś\n> *acordarse de* = pamiętać o czymś/kimś\n> *olvidarse de* = zapominać o czymś\n> *darse cuenta de* = zdać sobie sprawę z czegoś\n> *depender de* = zależeć od czegoś\n> *enamorarse de* = zakochać się w kimś\n> *arrepentirse de* = żałować czegoś\n> **Klucz do matury:** te czasowniki tworzą STAŁE połączenia z *de* - wymagają zapamiętania\n\n> 📖 **Reference - *Alegrarse de que* + subjuntivo:**\n> Po *alegrarse de que* wymagany jest **subjuntivo**:\n> *Me alegro de que te vaya bien* (subjuntivo pres. od *ir* - *vaya*)\n> Reguła: wyrażenie emocji + *que* + inny podmiot = subjuntivo\n> *vaya bien* = idzie dobrze (subjuntivo od *ir bien*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (*por*) | *Alegrarse por* + rzeczownik = cieszyć się z czegoś (możliwe), ale nie *por que* (bez łącznika = *porque*). *Acordarse por* nie istnieje | *Por* kojarzy się z przyczyną, a *żpor qué?* z pytaniem - uczniowie mylą rekcję |\n| **B (*de*)** | **POPRAWNA** - rekcja obu czasowników | - |\n| C (*en*) | Ani *alegrarse en*, ani *acordarse en* nie istnieją jako stałe połączenia | *En* kojarzy się z miejscem - całkowicie błędny wybór |\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rekcja przyimkowa (verbos con preposición) to jeden z najtrudniejszych elementów języka hiszpańskiego. W zadaniach CKE zawsze pytają o: *alegrarse de, acordarse de, depender de, enamorarse de, olvidarse de* (DE) oraz *pensar en, confiar en, interesarse en/por* (EN/POR).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Me alegro de que te vaya bien* - *vaya* to subjuntivo od *ir*! Forma: *voy → vaya* (nieregularna). Po emocji + *que* + inny podmiot = zawsze subjuntivo. Nie mylić z *va* (indicativo).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Acordarse de* + zaimek osobowy po przyimku: *de mí, de ti, de él/ella, de nosotros, de vosotros, de ellos*. Po przyimku NIE używamy *yo/tú* - używamy *mí/ti* (formy akcentowane).","image":"img/jezyk-hiszpanski-2025-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język hiszpański · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język hiszpański","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9. (0-4)
W zadaniach 9.1.-9.4. spośród podanych opcji wybierz wyraz, który poprawnie
uzupełnia luki w obydwu zdaniach. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
9.1.
Este pueblo es un … perfecto para pasar las vacaciones.
En primer …, cuando vives en la ciudad, tienes una amplia oferta de ocio.
A. sitio
B. lugar
C. ejemplo
9.2.
Ellos se … mucho porque son gemelos.
Estas flores me … muy bonitas.
A. parecen
B. quedan
C. quieren
9.3.
Al ver el gato, el se escondió debajo del armario.
Mi abuelo intentó editar el documento pero no le funcionaba el
A. portátil
B. plato
C. ratón
9.4.
Me alegro … que te vaya bien.
Mi madre se acuerda siempre … ti.
A. por
B. de
C. en
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJHP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu
\n

polecenia, chyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

9.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - lugar

\n

Sposób 1 - analiza obu zdań

\n

Zdania z lukami:

\n
Este pueblo es un perfecto para pasar las vacaciones.
En primer , cuando vives en la ciudad, tienes una amplia oferta de ocio.
\n

Analiza zdanie po zdaniu:

\n

Zdanie 1: Este pueblo es un perfecto para pasar las vacaciones.

\n\n

Zdanie 2: *En primer , cuando vives en la ciudad *

\n\n

→ Wniosek: Tylko lugar pasuje w obu zdaniach. Odpowiedź: B.

\n

Sposób 2 - analiza leksykalna

\n

| Wyraz | Zdanie 1 (un perfecto) | Zdanie 2 (*En primer *) | Pasuje w obu? |
| A. sitio | Tak (un sitio perfecto = idealne miejsce) | Nie (en primer sitio nie istnieje) | Nie |
| B. lugar | Tak (un lugar perfecto = idealne miejsce) | Tak (en primer lugar = po pierwsze) | Tak |
| C. ejemplo | Słabo (un ejemplo perfecto = idealny przykład - zmienia sens) | Nie (en primer ejemplo nie istnieje) | Nie |

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: B (lugar)
- 0 pkt - A (sitio) lub C (ejemplo)
- Podstawa programowa: I. - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny - czego użyto w analizie

\n
📖 Reference - Wyrażenia z lugar:
un lugar = miejsce (rzeczownik pospolity)
en primer lugar = po pierwsze (wyrażenie dyskursywne)
en segundo lugar = po drugie; en último lugar = na końcu
tener lugar = odbywać się (wydarzenie)
Klucz: En primer lugar to USTALONE wyrażenie - tylko lugar pasuje, nie sitio
\n
📖 Reference - sitio vs lugar - różnica:
Oba znaczą "miejsce", ale:
sitio - bardziej potoczne, konkretne miejsca fizyczne
lugar - bardziej formalne, + ustalone wyrażenia (en primer lugar, tener lugar, dar lugar a)
W zadaniach CKE gap-fill: gdy jedno zdanie wymaga wyrażenia stałego, lugar jest prawie zawsze poprawne
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A (sitio) | "En primer sitio" nie funkcjonuje jako wyrażenie w języku hiszpańskim - tylko lugar tworzy "en primer lugar" | Sitio i lugar są synonimami w zdaniu 1 - uczniowie wybierają A bo "też pasuje" |
| B (lugar) | POPRAWNA - pasuje w obu zdaniach | - |
| C (ejemplo) | "En primer ejemplo" nie istnieje; w zdaniu 1 zmienia sens (przykład zamiast miejsce) | Ejemplo perfecto brzmi sensownie, ale w zdaniu 2 jest błędne |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Zadania z typem "jeden wyraz do dwóch luk" zawsze testują utarte wyrażenia lub kolokacje. Jeśli jedno ze zdań wymaga wyrażenia stałego (np. en primer lugar), szukaj wyrazu, który tworzy to wyrażenie.
\n
⚠️ Uwaga: Sitio i lugar są synonimami jako rzeczowniki pospolite, ale TYLKO lugar wchodzi w skład wyrażeń dyskursywnych (en primer/segundo/último lugar). Ta asymetria jest klasycznym testem wiedzy leksykalnej.
\n
⚠️ Uwaga: Wyrażenia dyskursywne en primer lugar, en segundo lugar, en tercer lugar są niezbędne w zadaniu writing (struktura argumentacji). Warto je znać na pamięć.
\n

9.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - parecen

\n

Sposób 1 - analiza obu zdań

\n

Zdania z lukami:

\n
Ellos se mucho porque son gemelos.
Estas flores me muy bonitas.
\n

Analiza zdanie po zdaniu:

\n

Zdanie 1: Ellos se mucho porque son gemelos.

\n\n

Zdanie 2: Estas flores me muy bonitas.

\n\n

→ Wniosek: Tylko parecen pasuje w obu zdaniach. Odpowiedź: A.

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna

\n

| Wyraz | Zdanie 1 (se mucho) | Zdanie 2 (me muy bonitas) | Pasuje w obu? |
| A. parecen | se parecen = są podobni | me parecen bonitas = wydają mi się ładne | Tak |
| B. quedan | se quedan = zostają (brak sensu) | me quedan = zostają mi / pasują mi (brak sensu z kwiatami + bonitas) | Nie |
| C. quieren | se quieren = kochają się | me quieren = kochają mnie (kwiaty) | Nie |

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A (parecen)
- 0 pkt - B (quedan) lub C (quieren)
- Podstawa programowa: I. - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny - czego użyto w analizie

\n
📖 Reference - parecerse (verbo reflexivo) vs parecer (tipo gustar):

parecerse (reflexivo) = być podobnym do siebie / do kogoś
Ellos se parecen mucho = Są do siebie bardzo podobni
Me parezco a mi madre = Jestem podobna do mamy

parecer (tipo gustar) = wydawać się, sprawiać wrażenie
Me parece bonito = Wydaje mi się ładne
Me parecen aburridos = Wydają mi się nudni
Struktura: dativo (me, te, le, nos, os, les) + parece/parecen + przymiotnik/rzeczownik
\n
📖 Reference - quedar (znaczenia):
quedar = zostać, pozostać (miejsce/czas)
quedarse = zatrzymać się, pozostać
quedarle bien/mal = pasować komuś (ubranie): Me quedan bien estos pantalones
Tu: me quedan bonitas - bonitas nie jest miarą "pasowania", nie ma sensu
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A (parecen) | POPRAWNA | - |
| B (quedan) | Se quedan = pozostają (nie opisuje podobieństwa bliźniaków); me quedan + bonitas jest nielogiczne | Quedarle bien = pasować (ubrania) - uczniowie mogą mylić z oceną kwiatów |
| C (quieren) | Kwiaty nie mogą kogoś kochać; bliźniacy mogą się kochać, ale mucho + porque son gemelos sugeruje podobieństwo, nie miłość | Se quieren = naturalne dla rodzeństwa, ale mucho porque son gemelos sugeruje podobieństwo fizyczne |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Parecerse i parecer to dwa różne czasowniki! Se parecen (reciprocal reflexive) = są podobni; me parecen (tipo gustar) = wydają mi się. Oba w zadaniu 9.2 - kluczowe rozpoznanie obu użyć.
\n
⚠️ Uwaga: Czasowniki tipo gustar w 9.2: me parecen muy bonitas - podmiot to flores (l. mn.) → parecen (3. os. l. mn.), nie parece. Częsty błąd: me parece bonitas → błąd zgody.
\n
⚠️ Uwaga: Opcja B (quedan) jest pułapką dla uczniów znających quedarle bien (pasować). Me quedan muy bonitas brzmi nielogicznie, bo bonitas nie opisuje "pasowania" ubrania.
\n

9.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - ratón

\n

Sposób 1 - analiza obu zdań

\n

Zdania z lukami:

\n
Al ver el gato, el se escondió debajo del armario.
*Mi abuelo intentó editar el documento pero no le funcionaba el *
\n

Analiza zdanie po zdaniu:

\n

Zdanie 1: Al ver el gato, el se escondió debajo del armario.

\n\n

Zdanie 2: *Mi abuelo intentó editar el documento pero no le funcionaba el *

\n\n

→ Wniosek: Ratón ma dwa znaczenia: zwierzę (mysz) i mysz komputerowa. Pasuje w obu zdaniach. Odpowiedź: C.

\n

Sposób 2 - analiza polisemii (wieloznaczności)

\n

| Wyraz | Znaczenie 1 | Znaczenie 2 | Pasuje w zdaniu 1? | Pasuje w zdaniu 2? |
| A. portátil | Laptop/komputer przenośny | (brak drugiego znaczenia) | Nie | Możliwe, ale mniej precyzyjne |
| B. plato | Talerz/danie | (brak odpowiedniego drugiego znaczenia) | Nie | Nie |
| C. ratón | Mysz (zwierzę) | Mysz komputerowa | Tak | Tak |

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (ratón)
- 0 pkt - A (portátil) lub B (plato)
- Podstawa programowa: I. - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny - czego użyto w analizie

\n
📖 Reference - Polisemia w j. hiszpańskim (słowa o dwóch znaczeniach):
Klasyczne przykłady do matury:
ratón = mysz (zwierzę) / mysz komputerowa
planta = roślina / piętro (budynku)
banco = bank / ławka
cola = kolejka / ogon
red = sieć (internet) / sieć (do połowu)
Zadania "jeden wyraz do dwóch luk" BARDZO często testują polisemię
\n
📖 Reference - Słownictwo komputerowe (nivel maturalny):
el ratón = mysz komputerowa
el teclado = klawiatura
la pantalla = ekran
el portátil/ordenador portátil = laptop
editar = edytować
funcionar = działać, funkcjonować
no le funcionaba el ratón = mysz mu nie działała (le = dativo interesowości)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A (portátil) | Laptop nie chowa się pod szafą na widok kota; nie jest częścią komputera "która nie działa" gdy reszta działa | Portátil kojarzy się z komputerem → uczniowie mogą wybrać A dla zdania 2 |
| B (plato) | Talerz nie chowa się przed kotami i nie jest urządzeniem komputerowym | Plato nie ma sensu w żadnym ze zdań |
| C (ratón) | POPRAWNA - polisemia: mysz zwierzę + mysz komputerowa | - |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Zadania z typem "jeden wyraz do dwóch luk" w CKE często testują polisemię (jedno słowo, dwa lub więcej znaczeń). Gdy widzisz dwa zdania z bardzo różnych dziedzin (natura + technologia, kuchnia + geografía), szukaj słowa z dwoma znaczeniami.
\n
⚠️ Uwaga: Ratón - wymowa: [ra'ton]. Liczba mnoga: ratones. Rodzajnik: el ratón (rzeczownik nieżywotny maskulinum, mimo że mysz może być samicą). W kontekście komputerowym zawsze el ratón.
\n
⚠️ Uwaga: No le funcionaba el ratón - dativo interesowości (le = jemu/jej). Czasownik funcionar działa jak gustar: podmiot to urządzenie (el ratón), dopełnienie logiczne to osoba (le = dziadkowi).
\n

9.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - de

\n

Sposób 1 - analiza obu zdań

\n

Zdania z lukami:

\n
Me alegro … que te vaya bien.
Mi madre se acuerda siempre … ti.
\n

Analiza zdanie po zdaniu:

\n

Zdanie 1: Me alegro que te vaya bien.

\n\n

Zdanie 2: Mi madre se acuerda siempre ti.

\n\n

→ Wniosek: Oba czasowniki wymagają przyimka de. Odpowiedź: B.

\n

Sposób 2 - eliminacja przyimków

\n

| Przyimek | Zdanie 1 (Me alegro que *) | Zdanie 2 ( acuerda ti*) | Pasuje w obu? |
| A. por | alegrarse por = cieszyć się z powodu (możliwe, ale nie z que) | acordarse por = NIE ISTNIEJE | Nie |
| B. de | alegrarse de que = cieszyć się, że | acordarse de = pamiętać o | Tak |
| C. en | alegrarse en = NIE ISTNIEJE | acordarse en = NIE ISTNIEJE | Nie |

\n

Schemat oceniania CKE - ile punktów za co

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: B (de)
- 0 pkt - A (por) lub C (en)
- Podstawa programowa: I. - zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych
\n

Reference gramatyczny - czego użyto w analizie

\n
📖 Reference - Verbos con preposición de (rekcja z de):
alegrarse de = cieszyć się z czegoś / że coś
acordarse de = pamiętać o czymś/kimś
olvidarse de = zapominać o czymś
darse cuenta de = zdać sobie sprawę z czegoś
depender de = zależeć od czegoś
enamorarse de = zakochać się w kimś
arrepentirse de = żałować czegoś
Klucz do matury: te czasowniki tworzą STAŁE połączenia z de - wymagają zapamiętania
\n
📖 Reference - Alegrarse de que + subjuntivo:
Po alegrarse de que wymagany jest subjuntivo:
Me alegro de que te vaya bien (subjuntivo pres. od ir - vaya)
Reguła: wyrażenie emocji + que + inny podmiot = subjuntivo
vaya bien = idzie dobrze (subjuntivo od ir bien)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A (por) | Alegrarse por + rzeczownik = cieszyć się z czegoś (możliwe), ale nie por que (bez łącznika = porque). Acordarse por nie istnieje | Por kojarzy się z przyczyną, a żpor qué? z pytaniem - uczniowie mylą rekcję |
| B (de) | POPRAWNA - rekcja obu czasowników | - |
| C (en) | Ani alegrarse en, ani acordarse en nie istnieją jako stałe połączenia | En kojarzy się z miejscem - całkowicie błędny wybór |

\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Rekcja przyimkowa (verbos con preposición) to jeden z najtrudniejszych elementów języka hiszpańskiego. W zadaniach CKE zawsze pytają o: alegrarse de, acordarse de, depender de, enamorarse de, olvidarse de (DE) oraz pensar en, confiar en, interesarse en/por (EN/POR).
\n
⚠️ Uwaga: Me alegro de que te vaya bien - vaya to subjuntivo od ir! Forma: voy → vaya (nieregularna). Po emocji + que + inny podmiot = zawsze subjuntivo. Nie mylić z va (indicativo).
\n
⚠️ Uwaga: Acordarse de + zaimek osobowy po przyimku: de mí, de ti, de él/ella, de nosotros, de vosotros, de ellos. Po przyimku NIE używamy yo/tú - używamy mí/ti (formy akcentowane).
"}]}