{"id":"jezyk-niemiecki-2015-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-niemiecki-2015-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nW zadaniach 9.1.-9.5. wybierz wyraz, który poprawnie uzupełnia luki w obydwu\nzdaniach. Zakreśl literę A, B albo C.\n9.1.\nDer Kellner hat die Teller auf den Tisch\nNach dem Treffen haben die Schüler Fragen\nA. gehabt\nB. gestellt\nC. gehängt\n9.2.\nMach dir keine Sorgen, er kommt\nIn deiner Gesellschaft fühle ich mich\nA. alt\nB. bald\nC. sicher\n9.3.\nIch gehe Mantel zum Stadion.\nMeine Mutter trinkt den Kaffee Milch.\nA. aus\nB. ohne\nC. durch\n9.4.\nBei den Sportveranstaltungen war er immer an der\nDie Bergsteiger haben die des Berges erreicht.\nA. Höhe\nB. Wand\nC. Spitze\n9.5.\nMein Bruder arbeitet seit drei Jahren\nIhre Augen sind wie die Nacht.\nA. dick\nB. fleißig\nC. schwarz\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJN-1P","answer":null,"answer_text":"9. Zaimki\noraz\npospolite\nmodyfikatory\nwystępujące\nprzed\nprzymiotnikiem\nlub\nprzysłówkiem (np. bardzo, dość, trochę) nie są traktowane jako kolejne odniesienie do\ndanego podpunktu polecenia.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *gestellt*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1:** *Der Kellner hat die Teller auf den Tisch * (Kelner postawił talerze na stół.)\n**Zdanie 2:** *Nach dem Treffen haben die Schüler Fragen * (Po spotkaniu uczniowie zadali pytania.)\n\nOba zdania w Perfekt (haben + Partizip II), potrzebujemy jednego Partizip II pasującego do OBU.\n\n**Analiza:**\n- Zdanie 1: *Teller auf den Tisch stellen* = ustawiac talerze na stole. *Tisch stellen* = kłasc/ustawiac na stole. Partizip II: *gestellt*.\n- Zdanie 2: *Fragen stellen* = zadawac pytania (stały zwrot!). Partizip II: *gestellt*.\n\nObydwa zdania: *stellen* → *gestellt* - odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja\n\n- **A** *gehabt* od *haben* = mieć. *Teller gehabt* (mieć talerze) lub *Fragen gehabt* (mieć pytania) - oba możliwe, ale słabe; dla *auf den Tisch stellen* i *Fragen stellen* lepsza jest forma B.\n- **B** *gestellt* od *stellen* - POPRAWNA: *stellen* ma oba znaczenia.\n- **C** *gehängt* od *hängen* = wiesic. *Teller an die Wand hängen* = wiesic talerz na scianę. *auf den Tisch hängen* nie ma sensu.\n\n## Sposób 3 - stałe zwroty z *stellen*\n\n> Reference - *stellen* + Akkusativ:\n> *Teller auf den Tisch stellen* = ustawiac talerze na stole (ruch pionowy: stawiac)\n> *Fragen stellen* = zadawac pytania (stały idiom: Fragen STELLEN, nie machen!)\n> *eine Aufgabe stellen* = postawic zadanie\n> *eine Bedingung stellen* = postawic warunek\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (*gestellt*)\n> - **0 pkt** - A, C lub brak odpowiedzi\n\n## Reference gramatyczny\n\n> Reference - *stellen* vs *legen* vs *hängen* vs *setzen*:\n> *stellen* = ustawiac (pionowo): Teller, Flaschen, Vase\n> *legen* = kłasc (poziomo): Bücher, Kleider\n> *hängen* = wiesic (na haczyku/gwozdziu): Bilder, Mäntel\n> *setzen* = sadzac/sadzic sie: Kind in Stuhl, sich setzen\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Czasownik | Status | Uzasadnienie |\n| A | *haben* → *gehabt* | BŁĘDNA | *Fragen gehabt* = mieć pytania; *Teller auf Tisch gehabt* = mieć talerz na stole; oba niezgodne semantycznie |\n| **B** | ***stellen* → *gestellt*** | **POPRAWNA** | *auf Tisch stellen* + *Fragen stellen* |\n| C | *hängen* → *gehängt* | BŁĘDNA | Wieszać na ścianie, nie stawiać na stole |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: *Fragen stellen* = zadawac pytania (STAŁY ZWROT). NIE *Fragen machen*, NIE *Fragen haben*.\n\n> Uwaga: *stellen* (regularne) vs *stehen* (nieregularne): *stellen* = kłasc/ustawiac (przechodni), *stehen* = stac (nieprzechodni).\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *sicher*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1:** *Mach dir keine Sorgen, er kommt * (Nie martw sie, on na pewno przyjdzie.)\n**Zdanie 2:** *In deiner Gesellschaft fühle ich mich * (W Twoim towarzystwie czuję sie bezpiecznie.)\n\n**Analiza opcji:**\n- **A** *alt* = stary. *er kommt alt*? (=stary? brak sensu). *fühle mich alt* = czuję sie staro (pasuje, ale nie do zdania 1).\n- **B** *bald* = wkrótce, niebawem. *er kommt bald* = przyjdzie wkrótce (pasuje). *fühle mich bald*? Brak sensu (bald = przysłówek czasu).\n- **C** *sicher* = pewnie/bezpiecznie. *er kommt sicher* = na pewno przyjdzie (sicher = pewnie/z pewnoscią). *fühle mich sicher* = czuję sie bezpiecznie. OBA PASUJĄ.\n\n## Sposób 2 - polisemia *sicher*\n\n*sicher* ma dwa główne znaczenia:\n1. **Przysłówek pewności:** *sicher* = na pewno, z pewnoscią = *bestimmt, gewiss*.\n- *Er kommt sicher.* = Na pewno przyjdzie.\n2. **Przymiotnik/przysłówek bezpieczenstwa:** *sicher* = bezpieczny, bezpiecznie.\n- *Ich fühle mich sicher.* = Czuję sie bezpiecznie.\n\nTa polisemia jest tu kluczowa.\n\n## Sposób 3 - *sich fühlen + Adjektiv*\n\n> Reference - *sich fühlen + Adjektiv*:\n> *sich sicher fühlen* = czuć sie bezpiecznie\n> *sich gut fühlen* = czuć sie dobrze\n> *sich allein fühlen* = czuć sie samotnie\n> Przymiotnik po *fühlen* jest nieodmienny (predykatywne).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (*sicher*)\n> - **0 pkt** - A, B lub brak odpowiedzi\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Status |\n| A | *alt* | brak sensu | pasuje (staro) | BŁĘDNA |\n| B | *bald* | pasuje (wkrótce) | brak sensu | BŁĘDNA |\n| **C** | ***sicher*** | **pewnie przyjdzie** | **czuję sie bezpiecznie** | **POPRAWNA** |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: *bald* = wkrótce, niebawem (przysłówek czasu). Nie ma znaczenia emocjonalnego. *fühle mich bald* = brak sensu.\n\n> Uwaga: *sicher* jako przysłówek pewnosci (= *bestimmt*) NIE jest zaznaczony w słowniku polskim - polscy uczniowie znają tylko znaczenie bezpieczenstwa. Oba znaczenia sa równoprawne w j. niemieckim.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *ohne*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1:** *Ich gehe Mantel zum Stadion.* (Ide na stadion bez płaszcza.)\n**Zdanie 2:** *Meine Mutter trinkt den Kaffee Milch.* (Moja mama pije kawe bez mleka.)\n\n**Analiza opcji:**\n- **A** *aus* = z (materiał), z (miejsca). *aus Mantel* = brak sensu. *aus Milch* = z mleka (= zrobione z mleka) - nie pasuje semantycznie (kawa nie jest z mleka).\n- **B** *ohne* = bez. *ohne Mantel* = bez płaszcza. *ohne Milch* = bez mleka. OBA PASUJĄ.\n- **C** *durch* = przez (przejscie/przyczyna). *durch Mantel* = przez płaszcz (brak sensu). *durch Milch* = przez mleko (brak sensu).\n\n## Sposób 2 - *ohne* + Akkusativ\n\n> Reference - *ohne* + Akkusativ:\n> *ohne + Akk.* = bez + czegos\n> *ohne Mantel* = bez płaszcza (Akk. Mask. bez rodzajnika = same Mantel)\n> *ohne Milch* = bez mleka (Akk. Fem. bez rodzajnika = same Milch)\n> Brak rodzajnika po *ohne* jest normalny dla rzeczy niepoliczalnych.\n\n## Sposób 3 - leksyka: przyimki braku\n\nW j. polskim \"bez\" = j. niem. *ohne* (zawsze + Akkusativ).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (*ohne*)\n> - **0 pkt** - A, C lub brak odpowiedzi\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Status |\n| A | *aus* | brak sensu | brak sensu | BŁĘDNA |\n| **B** | ***ohne*** | **bez płaszcza** | **bez mleka** | **POPRAWNA** |\n| C | *durch* | brak sensu | brak sensu | BŁĘDNA |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: *aus* = z (materiał): *aus Wolle* = z wełny, *aus Holz* = z drewna. Nie myl z *ohne* (bez).\n\n> Uwaga: *ohne + Akkusativ*. Brak rodzajnika (*Nullartikel*) po *ohne* przed niepoliczalnymi lub ogólnymi rzeczownikami (*Milch, Mantel* - ogolnie).\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Spitze*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1:** *Bei den Sportveranstaltungen war er immer an der * (Na imprezach sportowych był zawsze na czele / w pierwszej pozycji.)\n**Zdanie 2:** *Die Bergsteiger haben die des Berges erreicht.* (Wspinacze osiagneli szczyt góry.)\n\n**Analiza opcji:**\n- **A** *Höhe* (die) = wysokosc. *an der Höhe* = na wysokosci (mało naturalne w kontekscie sportu). *die Höhe des Berges* = wysokosc góry (= ile metrow n.p.m.) - technicznie poprawne, ale klucz to Spitze.\n- **B** *Wand* (die) = sciana. *an der Wand* = przy scianie. *die Wand des Berges* = sciana górska. Nie pasuje do \"zawsze na czele\" w sporcie.\n- **C** *Spitze* (die) = szczyt (fizyczny) + czołówka/czoło (przenosnie). *an der Spitze sein* = byc na czele. *die Spitze des Berges* = szczyt góry. OBA PASUJĄ.\n\n## Sposób 2 - polisemia *die Spitze*\n\n*die Spitze* ma dwa powiązane znaczenia:\n1. **Fizyczny szczyt:** *die Spitze des Berges* = szczyt góry; *die Spitze des Stifts* = czubek ołówka.\n2. **Przenosnie - czoło/czołówka:** *an der Spitze sein* = byc na czele; *die Weltspitze* = czołówka swiatowa.\n\n## Sposób 3 - *an der Spitze* jako idiom\n\n> Reference - idiom *an der Spitze*:\n> *an der Spitze sein/stehen* = byc na czele, prowadzic\n> *an der Spitze der Tabelle* = na szczycie tabeli\n> *an die Spitze gehen* = wyjsc na prowadzenie\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (*Spitze*)\n> - **0 pkt** - A, B lub brak odpowiedzi\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Status |\n| A | *Höhe* | mało naturalne | *Höhe des Berges* = wysokosc | BŁĘDNA |\n| B | *Wand* | *an der Wand* = przy scianie | *Wand des Berges* = sciana | BŁĘDNA |\n| **C** | ***Spitze*** | **na czele** | **szczyt góry** | **POPRAWNA** |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Pułapka A: *die Höhe des Berges* znaczy \"wysokosc góry\" (metry n.p.m.), NIE \"szczyt góry\". Szczyt to *die Spitze* lub *der Gipfel*.\n\n> Uwaga: *die Bergsteiger* = wspiancze (Bergsteigen = wspinaczka górska). Compound: Berg + steigen.\n\n**9.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *schwarz*\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1:** *Mein Bruder arbeitet seit drei Jahren * (Mój brat pracuje od trzech lat na czarno.)\n**Zdanie 2:** *Ihre Augen sind wie die Nacht.* (Jej oczy sa czarne jak noc.)\n\n**Analiza opcji:**\n- **A** *dick* = gruby, gesty. *dick arbeiten*? = brak sensu. *Augen sind dick wie die Nacht* = brak sensu.\n- **B** *fleißig* = pracowity. *fleißig arbeiten* = pracowac pracowicie (pasuje!). *Augen sind fleißig wie die Nacht* = brak sensu.\n- **C** *schwarz* = czarny. *schwarz arbeiten* = pracowac na czarno (IDIOM). *Augen sind schwarz wie die Nacht* = oczy czarne jak noc. OBA PASUJĄ.\n\n## Sposób 2 - idiom *schwarz arbeiten*\n\n> Reference - *schwarz arbeiten*:\n> Idiom: *schwarz* + *arbeiten* = pracowac na czarno (bez umowy, bez podatków).\n> Synonimy: *ohne Vertrag arbeiten*, *inoffiziell arbeiten*.\n> Podobne idiomy z *schwarz*:\n> - *schwarzfahren* = jezdzic na gape (bez biletu)\n> - *der Schwarzmarkt* = czarny rynek\n> - *das Schwarzgeld* = pieniądze z szarej strefy\n\n## Sposób 3 - porównanie *schwarz wie die Nacht*\n\n*schwarz wie die Nacht* = czarny jak noc - klasyczne porównanie kolorystyczne.\n*wie* = jak (porównanie: A ist wie B).\n*ihre Augen* = jej oczy.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (*schwarz*)\n> - **0 pkt** - A, B lub brak odpowiedzi\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Słowo | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Status |\n| A | *dick* | brak sensu | brak sensu | BŁĘDNA |\n| B | *fleißig* | pasuje (pracowicie) | brak sensu | BŁĘDNA |\n| **C** | ***schwarz*** | **na czarno (idiom)** | **czarna jak noc** | **POPRAWNA** |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Pułapka B: *fleißig arbeiten* (pracowac pracowicie) jest poprawnym zdaniem, ale *Augen fleißig wie die Nacht* nie ma sensu.\n\n> Uwaga: *schwarz arbeiten* jest idiomem - znaczenie figuratywne (pracowac nieformalnie), nie dosłowne (pracowac w czarnym kolorze).","image":"img/jezyk-niemiecki-2015-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2015 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9. (0-5)<br>W zadaniach 9.1.-9.5. wybierz wyraz, który poprawnie uzupełnia luki w obydwu<br>zdaniach. Zakreśl literę A, B albo C.<br>9.1.<br>Der Kellner hat die Teller auf den Tisch<br>Nach dem Treffen haben die Schüler Fragen<br>A. gehabt<br>B. gestellt<br>C. gehängt<br>9.2.<br>Mach dir keine Sorgen, er kommt<br>In deiner Gesellschaft fühle ich mich<br>A. alt<br>B. bald<br>C. sicher<br>9.3.<br>Ich gehe Mantel zum Stadion.<br>Meine Mutter trinkt den Kaffee Milch.<br>A. aus<br>B. ohne<br>C. durch<br>9.4.<br>Bei den Sportveranstaltungen war er immer an der<br>Die Bergsteiger haben die des Berges erreicht.<br>A. Höhe<br>B. Wand<br>C. Spitze<br>9.5.<br>Mein Bruder arbeitet seit drei Jahren<br>Ihre Augen sind wie die Nacht.<br>A. dick<br>B. fleißig<br>C. schwarz<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>MJN-1P</p>","answer_text_html":"<ol><li>Zaimki</li></ol>\n<p>oraz<br>pospolite<br>modyfikatory<br>występujące<br>przed<br>przymiotnikiem<br>lub<br>przysłówkiem (np. bardzo, dość, trochę) nie są traktowane jako kolejne odniesienie do<br>danego podpunktu polecenia.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>9.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B</strong> - <em>gestellt</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza obu zdań</h4>\n<p><strong>Zdanie 1:</strong> *Der Kellner hat die Teller auf den Tisch * (Kelner postawił talerze na stół.)<br><strong>Zdanie 2:</strong> *Nach dem Treffen haben die Schüler Fragen * (Po spotkaniu uczniowie zadali pytania.)</p>\n<p>Oba zdania w Perfekt (haben + Partizip II), potrzebujemy jednego Partizip II pasującego do OBU.</p>\n<p><strong>Analiza:</strong></p>\n<ul><li>Zdanie 1: <em>Teller auf den Tisch stellen</em> = ustawiac talerze na stole. <em>Tisch stellen</em> = kłasc/ustawiac na stole. Partizip II: <em>gestellt</em>.</li><li>Zdanie 2: <em>Fragen stellen</em> = zadawac pytania (stały zwrot!). Partizip II: <em>gestellt</em>.</li></ul>\n<p>Obydwa zdania: <em>stellen</em> → <em>gestellt</em> - odpowiedź <strong>B</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja</h4>\n<ul><li><strong>A</strong> <em>gehabt</em> od <em>haben</em> = mieć. <em>Teller gehabt</em> (mieć talerze) lub <em>Fragen gehabt</em> (mieć pytania) - oba możliwe, ale słabe; dla <em>auf den Tisch stellen</em> i <em>Fragen stellen</em> lepsza jest forma B.</li><li><strong>B</strong> <em>gestellt</em> od <em>stellen</em> - POPRAWNA: <em>stellen</em> ma oba znaczenia.</li><li><strong>C</strong> <em>gehängt</em> od <em>hängen</em> = wiesic. <em>Teller an die Wand hängen</em> = wiesic talerz na scianę. <em>auf den Tisch hängen</em> nie ma sensu.</li></ul>\n<h4>Sposób 3 - stałe zwroty z <em>stellen</em></h4>\n<blockquote>Reference - <em>stellen</em> + Akkusativ:<br><em>Teller auf den Tisch stellen</em> = ustawiac talerze na stole (ruch pionowy: stawiac)<br><em>Fragen stellen</em> = zadawac pytania (stały idiom: Fragen STELLEN, nie machen!)<br><em>eine Aufgabe stellen</em> = postawic zadanie<br><em>eine Bedingung stellen</em> = postawic warunek</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>B</strong> (<em>gestellt</em>)<br>- <strong>0 pkt</strong> - A, C lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>Reference - <em>stellen</em> vs <em>legen</em> vs <em>hängen</em> vs <em>setzen</em>:<br><em>stellen</em> = ustawiac (pionowo): Teller, Flaschen, Vase<br><em>legen</em> = kłasc (poziomo): Bücher, Kleider<br><em>hängen</em> = wiesic (na haczyku/gwozdziu): Bilder, Mäntel<br><em>setzen</em> = sadzac/sadzic sie: Kind in Stuhl, sich setzen</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Czasownik | Status | Uzasadnienie |<br>| A | <em>haben</em> → <em>gehabt</em> | BŁĘDNA | <em>Fragen gehabt</em> = mieć pytania; <em>Teller auf Tisch gehabt</em> = mieć talerz na stole; oba niezgodne semantycznie |<br>| <strong>B</strong> | <strong><em>stellen</em> → <em>gestellt</strong></em> | <strong>POPRAWNA</strong> | <em>auf Tisch stellen</em> + <em>Fragen stellen</em> |<br>| C | <em>hängen</em> → <em>gehängt</em> | BŁĘDNA | Wieszać na ścianie, nie stawiać na stole |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: <em>Fragen stellen</em> = zadawac pytania (STAŁY ZWROT). NIE <em>Fragen machen</em>, NIE <em>Fragen haben</em>.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: <em>stellen</em> (regularne) vs <em>stehen</em> (nieregularne): <em>stellen</em> = kłasc/ustawiac (przechodni), <em>stehen</em> = stac (nieprzechodni).</blockquote>\n<p><strong>9.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong> - <em>sicher</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza obu zdań</h4>\n<p><strong>Zdanie 1:</strong> *Mach dir keine Sorgen, er kommt * (Nie martw sie, on na pewno przyjdzie.)<br><strong>Zdanie 2:</strong> *In deiner Gesellschaft fühle ich mich * (W Twoim towarzystwie czuję sie bezpiecznie.)</p>\n<p><strong>Analiza opcji:</strong></p>\n<ul><li><strong>A</strong> <em>alt</em> = stary. <em>er kommt alt</em>? (=stary? brak sensu). <em>fühle mich alt</em> = czuję sie staro (pasuje, ale nie do zdania 1).</li><li><strong>B</strong> <em>bald</em> = wkrótce, niebawem. <em>er kommt bald</em> = przyjdzie wkrótce (pasuje). <em>fühle mich bald</em>? Brak sensu (bald = przysłówek czasu).</li><li><strong>C</strong> <em>sicher</em> = pewnie/bezpiecznie. <em>er kommt sicher</em> = na pewno przyjdzie (sicher = pewnie/z pewnoscią). <em>fühle mich sicher</em> = czuję sie bezpiecznie. OBA PASUJĄ.</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - polisemia <em>sicher</em></h4>\n<p><em>sicher</em> ma dwa główne znaczenia:</p>\n<ol><li><strong>Przysłówek pewności:</strong> <em>sicher</em> = na pewno, z pewnoscią = <em>bestimmt, gewiss</em>.</li></ol>\n<ul><li><em>Er kommt sicher.</em> = Na pewno przyjdzie.</li></ul>\n<ol><li><strong>Przymiotnik/przysłówek bezpieczenstwa:</strong> <em>sicher</em> = bezpieczny, bezpiecznie.</li></ol>\n<ul><li><em>Ich fühle mich sicher.</em> = Czuję sie bezpiecznie.</li></ul>\n<p>Ta polisemia jest tu kluczowa.</p>\n<h4>Sposób 3 - <em>sich fühlen + Adjektiv</em></h4>\n<blockquote>Reference - <em>sich fühlen + Adjektiv</em>:<br><em>sich sicher fühlen</em> = czuć sie bezpiecznie<br><em>sich gut fühlen</em> = czuć sie dobrze<br><em>sich allein fühlen</em> = czuć sie samotnie<br>Przymiotnik po <em>fühlen</em> jest nieodmienny (predykatywne).</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>C</strong> (<em>sicher</em>)<br>- <strong>0 pkt</strong> - A, B lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Słowo | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Status |<br>| A | <em>alt</em> | brak sensu | pasuje (staro) | BŁĘDNA |<br>| B | <em>bald</em> | pasuje (wkrótce) | brak sensu | BŁĘDNA |<br>| <strong>C</strong> | <strong><em>sicher</strong></em> | <strong>pewnie przyjdzie</strong> | <strong>czuję sie bezpiecznie</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: <em>bald</em> = wkrótce, niebawem (przysłówek czasu). Nie ma znaczenia emocjonalnego. <em>fühle mich bald</em> = brak sensu.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: <em>sicher</em> jako przysłówek pewnosci (= <em>bestimmt</em>) NIE jest zaznaczony w słowniku polskim - polscy uczniowie znają tylko znaczenie bezpieczenstwa. Oba znaczenia sa równoprawne w j. niemieckim.</blockquote>\n<p><strong>9.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B</strong> - <em>ohne</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza obu zdań</h4>\n<p><strong>Zdanie 1:</strong> <em>Ich gehe Mantel zum Stadion.</em> (Ide na stadion bez płaszcza.)<br><strong>Zdanie 2:</strong> <em>Meine Mutter trinkt den Kaffee Milch.</em> (Moja mama pije kawe bez mleka.)</p>\n<p><strong>Analiza opcji:</strong></p>\n<ul><li><strong>A</strong> <em>aus</em> = z (materiał), z (miejsca). <em>aus Mantel</em> = brak sensu. <em>aus Milch</em> = z mleka (= zrobione z mleka) - nie pasuje semantycznie (kawa nie jest z mleka).</li><li><strong>B</strong> <em>ohne</em> = bez. <em>ohne Mantel</em> = bez płaszcza. <em>ohne Milch</em> = bez mleka. OBA PASUJĄ.</li><li><strong>C</strong> <em>durch</em> = przez (przejscie/przyczyna). <em>durch Mantel</em> = przez płaszcz (brak sensu). <em>durch Milch</em> = przez mleko (brak sensu).</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - <em>ohne</em> + Akkusativ</h4>\n<blockquote>Reference - <em>ohne</em> + Akkusativ:<br><em>ohne + Akk.</em> = bez + czegos<br><em>ohne Mantel</em> = bez płaszcza (Akk. Mask. bez rodzajnika = same Mantel)<br><em>ohne Milch</em> = bez mleka (Akk. Fem. bez rodzajnika = same Milch)<br>Brak rodzajnika po <em>ohne</em> jest normalny dla rzeczy niepoliczalnych.</blockquote>\n<h4>Sposób 3 - leksyka: przyimki braku</h4>\n<p>W j. polskim &quot;bez&quot; = j. niem. <em>ohne</em> (zawsze + Akkusativ).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>B</strong> (<em>ohne</em>)<br>- <strong>0 pkt</strong> - A, C lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Słowo | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Status |<br>| A | <em>aus</em> | brak sensu | brak sensu | BŁĘDNA |<br>| <strong>B</strong> | <strong><em>ohne</strong></em> | <strong>bez płaszcza</strong> | <strong>bez mleka</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> |<br>| C | <em>durch</em> | brak sensu | brak sensu | BŁĘDNA |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: <em>aus</em> = z (materiał): <em>aus Wolle</em> = z wełny, <em>aus Holz</em> = z drewna. Nie myl z <em>ohne</em> (bez).</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: <em>ohne + Akkusativ</em>. Brak rodzajnika (<em>Nullartikel</em>) po <em>ohne</em> przed niepoliczalnymi lub ogólnymi rzeczownikami (<em>Milch, Mantel</em> - ogolnie).</blockquote>\n<p><strong>9.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong> - <em>Spitze</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza obu zdań</h4>\n<p><strong>Zdanie 1:</strong> *Bei den Sportveranstaltungen war er immer an der * (Na imprezach sportowych był zawsze na czele / w pierwszej pozycji.)<br><strong>Zdanie 2:</strong> <em>Die Bergsteiger haben die des Berges erreicht.</em> (Wspinacze osiagneli szczyt góry.)</p>\n<p><strong>Analiza opcji:</strong></p>\n<ul><li><strong>A</strong> <em>Höhe</em> (die) = wysokosc. <em>an der Höhe</em> = na wysokosci (mało naturalne w kontekscie sportu). <em>die Höhe des Berges</em> = wysokosc góry (= ile metrow n.p.m.) - technicznie poprawne, ale klucz to Spitze.</li><li><strong>B</strong> <em>Wand</em> (die) = sciana. <em>an der Wand</em> = przy scianie. <em>die Wand des Berges</em> = sciana górska. Nie pasuje do &quot;zawsze na czele&quot; w sporcie.</li><li><strong>C</strong> <em>Spitze</em> (die) = szczyt (fizyczny) + czołówka/czoło (przenosnie). <em>an der Spitze sein</em> = byc na czele. <em>die Spitze des Berges</em> = szczyt góry. OBA PASUJĄ.</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - polisemia <em>die Spitze</em></h4>\n<p><em>die Spitze</em> ma dwa powiązane znaczenia:</p>\n<ol><li><strong>Fizyczny szczyt:</strong> <em>die Spitze des Berges</em> = szczyt góry; <em>die Spitze des Stifts</em> = czubek ołówka.</li><li><strong>Przenosnie - czoło/czołówka:</strong> <em>an der Spitze sein</em> = byc na czele; <em>die Weltspitze</em> = czołówka swiatowa.</li></ol>\n<h4>Sposób 3 - <em>an der Spitze</em> jako idiom</h4>\n<blockquote>Reference - idiom <em>an der Spitze</em>:<br><em>an der Spitze sein/stehen</em> = byc na czele, prowadzic<br><em>an der Spitze der Tabelle</em> = na szczycie tabeli<br><em>an die Spitze gehen</em> = wyjsc na prowadzenie</blockquote>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>C</strong> (<em>Spitze</em>)<br>- <strong>0 pkt</strong> - A, B lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Słowo | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Status |<br>| A | <em>Höhe</em> | mało naturalne | <em>Höhe des Berges</em> = wysokosc | BŁĘDNA |<br>| B | <em>Wand</em> | <em>an der Wand</em> = przy scianie | <em>Wand des Berges</em> = sciana | BŁĘDNA |<br>| <strong>C</strong> | <strong><em>Spitze</strong></em> | <strong>na czele</strong> | <strong>szczyt góry</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: Pułapka A: <em>die Höhe des Berges</em> znaczy &quot;wysokosc góry&quot; (metry n.p.m.), NIE &quot;szczyt góry&quot;. Szczyt to <em>die Spitze</em> lub <em>der Gipfel</em>.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: <em>die Bergsteiger</em> = wspiancze (Bergsteigen = wspinaczka górska). Compound: Berg + steigen.</blockquote>\n<p><strong>9.5.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong> - <em>schwarz</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza obu zdań</h4>\n<p><strong>Zdanie 1:</strong> *Mein Bruder arbeitet seit drei Jahren * (Mój brat pracuje od trzech lat na czarno.)<br><strong>Zdanie 2:</strong> <em>Ihre Augen sind wie die Nacht.</em> (Jej oczy sa czarne jak noc.)</p>\n<p><strong>Analiza opcji:</strong></p>\n<ul><li><strong>A</strong> <em>dick</em> = gruby, gesty. <em>dick arbeiten</em>? = brak sensu. <em>Augen sind dick wie die Nacht</em> = brak sensu.</li><li><strong>B</strong> <em>fleißig</em> = pracowity. <em>fleißig arbeiten</em> = pracowac pracowicie (pasuje!). <em>Augen sind fleißig wie die Nacht</em> = brak sensu.</li><li><strong>C</strong> <em>schwarz</em> = czarny. <em>schwarz arbeiten</em> = pracowac na czarno (IDIOM). <em>Augen sind schwarz wie die Nacht</em> = oczy czarne jak noc. OBA PASUJĄ.</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - idiom <em>schwarz arbeiten</em></h4>\n<blockquote>Reference - <em>schwarz arbeiten</em>:<br>Idiom: <em>schwarz</em> + <em>arbeiten</em> = pracowac na czarno (bez umowy, bez podatków).<br>Synonimy: <em>ohne Vertrag arbeiten</em>, <em>inoffiziell arbeiten</em>.<br>Podobne idiomy z <em>schwarz</em>:<br>- <em>schwarzfahren</em> = jezdzic na gape (bez biletu)<br>- <em>der Schwarzmarkt</em> = czarny rynek<br>- <em>das Schwarzgeld</em> = pieniądze z szarej strefy</blockquote>\n<h4>Sposób 3 - porównanie <em>schwarz wie die Nacht</em></h4>\n<p><em>schwarz wie die Nacht</em> = czarny jak noc - klasyczne porównanie kolorystyczne.<br><em>wie</em> = jak (porównanie: A ist wie B).<br><em>ihre Augen</em> = jej oczy.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>C</strong> (<em>schwarz</em>)<br>- <strong>0 pkt</strong> - A, B lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Słowo | Zdanie 1 | Zdanie 2 | Status |<br>| A | <em>dick</em> | brak sensu | brak sensu | BŁĘDNA |<br>| B | <em>fleißig</em> | pasuje (pracowicie) | brak sensu | BŁĘDNA |<br>| <strong>C</strong> | <strong><em>schwarz</strong></em> | <strong>na czarno (idiom)</strong> | <strong>czarna jak noc</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: Pułapka B: <em>fleißig arbeiten</em> (pracowac pracowicie) jest poprawnym zdaniem, ale <em>Augen fleißig wie die Nacht</em> nie ma sensu.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: <em>schwarz arbeiten</em> jest idiomem - znaczenie figuratywne (pracowac nieformalnie), nie dosłowne (pracowac w czarnym kolorze).</blockquote>"}]}