{"id":"jezyk-niemiecki-2017-maj-matura-podstawowa/zad/4","paper_id":"jezyk-niemiecki-2017-maj-matura-podstawowa","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2017,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej części tekstu (4.1.-4.4.).\nWpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.\nUwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.\nA. Lebensmittel ohne Verpackung wählen\nB. Eine Einkaufsliste machen\nC. Früchte nur nach den Jahreszeiten kaufen\nD. Sonderangebote im Supermarkt nutzen\nE. Die Qualität der Produkte kontrollieren\nF. Auf die Preise achten\nEINKAUFSTIPPS FÜR LEBENSMITTEL\n4.1.\nWenn man frisches Gemüse oder Obst kaufen möchte, sollte man darauf achten, dass es\nwirklich frisch ist und keine braunen Stellen hat. Man sollte es sich vor dem Einkauf genau\nansehen. Viele Gemüse- und Obstsorten gibt es nur einige Monate im Jahr, aber oft kann man\nsie das ganze Jahr über als Tiefkühlprodukte kaufen. Sie sind auch wertvoll, man muss nur\ndas Verbrauchsdatum beachten.\n4.2.\nObst sollte täglich auf den Tisch kommen. Man sollte beim Einkauf immer daran denken,\nwelches Obst gerade Saison hat, und kein anderes kaufen, weil es dann mehr Geschmack und\nVitamine hat. Frische Äpfel oder Birnen duften in der Saison schön intensiv, weil sie am Baum\nreifen und daher das volle Aroma haben. Sie sind wertvoller als billige Südfrüchte aus\ndem Supermarkt.\n4.3.\nBillige Lebensmittel findet man in Geschäften unten und oben im Verkaufsregal.\nDie teuersten Waren stehen auf Augenhöhe, denn man will sie unbedingt verkaufen. Vorsicht\nmit Werbeaktionen und Sonderangeboten, weil da die Waren oft teurer sind als im normalen\nAngebot. Das betrifft auch sogenannte preiswerte Großpackungen, mehrere kleine Päckchen\nkosten meist weniger.\n4.4.\nIm Supermarkt kauft man gewöhnlich mehr als man wirklich braucht. Wenn man alles auf\neinen Zettel schreibt und dann nur diese Produkte in den Einkaufswagen legt, spart man Geld\nund Zeit. Und man wirft später keine Lebensmittel weg.\nnach: www.rezepte-und-tipps.de, www.mastercuisine.blog.de, www.mz-web.de\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJN-1P","answer":"4.1 = E; 4.2 = C; 4.3 = F; 4.4 = B","answer_text":"4. Należy uznać, że zdający rozwinął dany podpunkt polecenia, jeśli odniósł się do niego\nw sposób bardziej szczegółowy, tzn. w realizacji podpunktu można wyodrębnić\na. przynajmniej trzy komunikatywne, minimalne odniesienia, np.\n poinformuj, co zalecił Ci lekarz\nIch soll dreimal täglich Tabletten einnehmen und viel trinken.\n wyjaśnij przyczynę Twojej choroby\nEs war kalt, es regnete und ich hatte keine Jacke an.\nb. jedno lub dwa bardziej rozbudowane, komunikatywne odniesienia, np.\n napisz, jak opiekuje się Tobą rodzina\nMeine Mutter gibt mir alle acht Stunden das Antibiotikum und bringt mir Tee.\n(informacja o opiece, rozbudowana o czas podawania leku)","solution":"**4.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *Die Qualität der Produkte kontrollieren* (Kontrolować jakość produktów).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.1:\n\n> \"Wenn man frisches Gemüse oder Obst kaufen möchte, sollte man darauf achten, dass es **wirklich frisch ist und keine braunen Stellen hat**. Man sollte es sich vor dem Einkauf **genau ansehen**. Viele Gemüse- und Obstsorten gibt es nur einige Monate im Jahr, aber oft kann man sie das ganze Jahr über als Tiefkühlprodukte kaufen. Sie sind auch wertvoll, man muss nur **das Verbrauchsdatum beachten**.\"\n\n**Sygnały kontroli jakości:**\n1. *frisch ist und keine braunen Stellen hat* - świeże i bez brązowych plam (oględziny zewnętrzne).\n2. *genau ansehen* - DOKŁADNIE oglądnąć (kontrola wzrokowa).\n3. *Verbrauchsdatum beachten* - zwrócić uwagę na datę przydatności (kontrola informacji).\n\n**Wniosek:** treść = KONTROLA JAKOŚCI produktów spożywczych - odpowiedź **E**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja\n\n- **A** *Lebensmittel ohne Verpackung wählen* - brak wzmianki o opakowaniach.\n- **B** *Eine Einkaufsliste machen* - to dotyczy fragmentu 4.4.\n- **C** *Früchte nur nach den Jahreszeiten kaufen* - to dotyczy fragmentu 4.2 (wzmianka o sezonie jest, ale tylko jako tło, nie temat).\n- **D** *Sonderangebote im Supermarkt nutzen* - brak.\n- **E** *Die Qualität der Produkte kontrollieren* - DOKŁADNIE: *frisch, keine braunen Stellen, Verbrauchsdatum*.\n- **F** *Auf die Preise achten* - to dotyczy fragmentu 4.3.\n\n## Sposób 3 - leksyka: pole semantyczne JAKOŚĆ\n\nKluczowe słownictwo:\n- *die Qualität* = jakość\n- *frisch* = świeży\n- *braune Stellen* = brązowe plamy (objaw zepsucia)\n- *das Verbrauchsdatum* = data przydatności do spożycia\n- *kontrollieren / beachten / ansehen* = kontrolować / zwracać uwagę / oglądać\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - inna litera lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *sollten* (Konjunktiv II) jako rada:**\n> *sollte/sollten + Inf.* (na końcu) = powinno się, dobrze byłoby.\n> *Man sollte darauf achten, dass * = Powinno się zwracać uwagę, żeby\n> Konstrukcja często w poradnikach i wskazówkach.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Bez opakowań | BŁĘDNA | Brak wzmianki o opakowaniach |\n| B | Lista zakupów | BŁĘDNA | To fragment 4.4 |\n| C | Sezonowe | BŁĘDNA | To fragment 4.2 |\n| D | Promocje | BŁĘDNA | Brak |\n| **E** | **Kontrola jakości** | **POPRAWNA** | *frisch, keine braunen Stellen, Verbrauchsdatum* |\n| F | Ceny | BŁĘDNA | To fragment 4.3 |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wzmianka o sezonowości (*nur einige Monate im Jahr*) mogłaby sugerować C, ale to TŁO - główna myśl to kontrola świeżości.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Tiefkühlprodukte* (mrożonki) są wymienione jako alternatywa, ale wciąż w kontekście kontroli (*Verbrauchsdatum beachten*).\n\n**4.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Früchte nur nach den Jahreszeiten kaufen* (Kupować owoce tylko zgodnie z porami roku).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.2:\n\n> \"Obst sollte täglich auf den Tisch kommen. Man sollte beim Einkauf immer daran denken, **welches Obst gerade Saison hat, und kein anderes kaufen**, weil es dann mehr Geschmack und Vitamine hat. Frische Äpfel oder Birnen duften **in der Saison** schön intensiv, weil sie **am Baum reifen** und daher das volle Aroma haben. Sie sind wertvoller als billige Südfrüchte aus dem Supermarkt.\"\n\n**Sygnały sezonowości:**\n1. *welches Obst gerade Saison hat* - który owoc ma SEZON.\n2. *kein anderes kaufen* - żadnego innego nie kupować (zasada wykluczająca).\n3. *in der Saison schön intensiv* - w sezonie pachną intensywnie.\n4. *am Baum reifen* - dojrzewają na drzewie (= sezon naturalny).\n\n**Wniosek:** treść = KUPOWANIE OWOCÓW SEZONOWYCH - odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja\n\n- **A** *Lebensmittel ohne Verpackung wählen* - brak.\n- **B** *Eine Einkaufsliste machen* - to fragment 4.4.\n- **C** *Früchte nur nach den Jahreszeiten kaufen* - DOKŁADNIE pokrywa treść.\n- **D** *Sonderangebote im Supermarkt nutzen* - brak (odwrotnie: krytyka *billige Südfrüchte aus dem Supermarkt*).\n- **E** *Die Qualität der Produkte kontrollieren* - to fragment 4.1.\n- **F** *Auf die Preise achten* - to fragment 4.3.\n\n## Sposób 3 - leksyka: pole semantyczne SEZONOWOŚĆ\n\nKluczowe słownictwo:\n- *die Jahreszeit* (l.mn. *Jahreszeiten*) = pora roku\n- *die Saison* = sezon\n- *Saison haben* = mieć sezon (*Obst hat Saison* - owoc jest w sezonie)\n- *reifen* = dojrzewać\n- *am Baum reifen* = dojrzewać na drzewie (naturalnie)\n- *Südfrüchte* = owoce południowe (z importu)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C**\n> - **0 pkt** - inna litera lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Stopniowanie *wertvoll → wertvoller*:**\n> Stopień wyższy regularny przymiotnika: *wertvoll + -er = wertvoller*.\n> *Sie sind wertvoller als billige Südfrüchte* = Są CENNIEJSZE niż tanie owoce południowe.\n> Konstrukcja *wertvoller + als* = porównanie z *als*.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Bez opakowań | BŁĘDNA | Brak wzmianki |\n| B | Lista zakupów | BŁĘDNA | To fragment 4.4 |\n| **C** | **Sezonowe** | **POPRAWNA** | *Saison + am Baum reifen* |\n| D | Promocje | BŁĘDNA | Krytyka, nie polecenie |\n| E | Kontrola jakości | BŁĘDNA | To fragment 4.1 |\n| F | Ceny | BŁĘDNA | To fragment 4.3 |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wzmianka *billige Südfrüchte* (tanie owoce południowe) mogłaby sugerować F (ceny), ale tu cena jest argumentem PRZECIW Südfrüchte, a głównym tematem jest sezonowość.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *die Jahreszeit* (rodzaj żeński, lp.) → *die Jahreszeiten* (l.mn.). Wszystkie rzeczowniki z sufiksem *-zeit* są rodzaju żeńskiego (jak *die Zeit* = czas).\n\n**4.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**F** - *Auf die Preise achten* (Zwracać uwagę na ceny).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.3:\n\n> \"**Billige** Lebensmittel findet man in Geschäften unten und oben im Verkaufsregal. **Die teuersten** Waren stehen auf Augenhöhe, denn man will sie unbedingt verkaufen. **Vorsicht mit Werbeaktionen und Sonderangeboten**, weil da die Waren oft **teurer sind als im normalen Angebot**. Das betrifft auch sogenannte **preiswerte Großpackungen**, mehrere kleine Päckchen kosten meist weniger.\"\n\n**Sygnały tematu cen:**\n1. *billige* (tanie) vs *teuersten* (najdroższe) - kontrast cen.\n2. *Vorsicht mit Sonderangeboten* - uwaga z promocjami (zachęta do KONTROLI cen).\n3. *teurer als im normalen Angebot* - droższe niż w zwykłej ofercie.\n4. *preiswerte Großpackungen, kleine Päckchen kosten meist weniger* - porównanie cen jednostkowych.\n\n**Wniosek:** treść = ZWRACAĆ UWAGĘ NA CENY (porównywać, nie ufać promocjom) - odpowiedź **F**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja\n\n- **A** *Lebensmittel ohne Verpackung wählen* - brak; OPAKOWANIA wzmiankowane tylko w kontekście cen.\n- **B** *Eine Einkaufsliste machen* - to fragment 4.4.\n- **C** *Früchte nur nach den Jahreszeiten kaufen* - to fragment 4.2.\n- **D** *Sonderangebote im Supermarkt nutzen* - DOKŁADNIE PRZECIWNIE: tekst OSTRZEGA przed promocjami (*Vorsicht!*).\n- **E** *Die Qualität der Produkte kontrollieren* - to fragment 4.1.\n- **F** *Auf die Preise achten* - DOKŁADNIE pokrywa treść.\n\n## Sposób 3 - leksyka: pole semantyczne CENY\n\nKluczowe słownictwo:\n- *der Preis* (l.mn. *die Preise*) = cena\n- *billig* / *preiswert* / *günstig* = tani / korzystny\n- *teuer* / *teurer* / *die teuersten* = drogi / droższy / najdroższe\n- *die Werbeaktion* = akcja reklamowa\n- *das Sonderangebot* = oferta specjalna / promocja\n- *die Großpackung* = duże opakowanie\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **F**\n> - **0 pkt** - inna litera lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Stopień najwyższy *die teuersten*:**\n> Stopniowanie nieregularne: *teuer → teurer → am teuersten / die teuersten*.\n> *Die teuersten Waren* = najdroższe towary (przymiotnik atrybutywny w l.mn. po rodzajniku określonym).\n> Atrybutywnie używamy *die teuerste(n)*, predykatywnie *am teuersten*.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Bez opakowań | BŁĘDNA | Brak wzmianki |\n| B | Lista zakupów | BŁĘDNA | To fragment 4.4 |\n| C | Sezonowe | BŁĘDNA | To fragment 4.2 |\n| D | Sonderangebote nutzen | BŁĘDNA | Tekst OSTRZEGA, nie poleca! |\n| E | Kontrola jakości | BŁĘDNA | To fragment 4.1 |\n| **F** | **Ceny** | **POPRAWNA** | *billig / teuer / Sonderangebote* |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczna pułapka - opcja D mówi *Sonderangebote nutzen* (korzystać z promocji), a tekst OSTRZEGA przed promocjami: *Vorsicht mit Sonderangeboten*. Należy uważnie czytać czasownik (*nutzen* vs *Vorsicht*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *preiswert* (= dosłownie: warty ceny, czyli tani/korzystny w cenie) - to przymiotnik pozytywny, ale tu użyty IRONICZNIE (*sogenannte preiswerte Großpackungen* = tak zwane korzystne cenowo duże opakowania).\n\n**4.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Eine Einkaufsliste machen* (Zrobić listę zakupów).\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nFragment 4.4:\n\n> \"Im Supermarkt kauft man gewöhnlich mehr als man wirklich braucht. Wenn man **alles auf einen Zettel schreibt** und dann **nur diese Produkte in den Einkaufswagen legt**, spart man Geld und Zeit. Und man wirft später keine Lebensmittel weg.\"\n\n**Sygnały listy zakupów:**\n1. *alles auf einen Zettel schreibt* - zapisuje WSZYSTKO na kartce (= sporządza listę).\n2. *nur diese Produkte legt* - kupuje TYLKO te produkty (z listy).\n3. *spart man Geld und Zeit* - oszczędza się pieniądze i czas (korzyść listy).\n4. *wirft keine Lebensmittel weg* - nie wyrzuca się jedzenia (skutek dobrego planowania).\n\n**Wniosek:** treść = SPISANIE LISTY ZAKUPÓW i trzymanie się jej - odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja\n\n- **A** *Lebensmittel ohne Verpackung wählen* - brak.\n- **B** *Eine Einkaufsliste machen* - DOKŁADNIE: *Zettel schreiben*.\n- **C** *Früchte nur nach den Jahreszeiten kaufen* - to fragment 4.2.\n- **D** *Sonderangebote im Supermarkt nutzen* - brak.\n- **E** *Die Qualität der Produkte kontrollieren* - to fragment 4.1.\n- **F** *Auf die Preise achten* - to fragment 4.3.\n\n## Sposób 3 - leksyka: pole semantyczne LISTA ZAKUPÓW\n\nKluczowe słownictwo:\n- *die Einkaufsliste* = lista zakupów\n- *der Zettel* = kartka, karteczka (= synonim listy)\n- *aufschreiben* / *schreiben auf + Akk.* = zapisywać na czymś\n- *der Einkaufswagen* = wózek sklepowy\n- *Geld und Zeit sparen* = oszczędzać pieniądze i czas\n- *Lebensmittel wegwerfen* = wyrzucać jedzenie\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - inna litera lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.\n> - Opcje **A** *Lebensmittel ohne Verpackung wählen* i **D** *Sonderangebote nutzen* są DODATKOWE (4 fragmenty, 6 nagłówków = 2 dodatkowe).\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Zdanie warunkowe z *wenn*:**\n> *Wenn man X macht, * = Jeśli się robi X,\n> Spójnik *wenn* wprowadza zdanie podrzędne z czasownikiem na KOŃCU.\n> Zdanie główne ma INWERSJĘ (czasownik na początku): *Wenn man X macht, **spart** man Geld.*\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Bez opakowań | BŁĘDNA | DODATKOWA opcja |\n| **B** | **Lista zakupów** | **POPRAWNA** | *Zettel schreiben + nur diese Produkte legen* |\n| C | Sezonowe | BŁĘDNA | To fragment 4.2 |\n| D | Sonderangebote | BŁĘDNA | DODATKOWA opcja |\n| E | Kontrola jakości | BŁĘDNA | To fragment 4.1 |\n| F | Ceny | BŁĘDNA | To fragment 4.3 |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *der Zettel* = kartka, karteczka - synonim listy. Nie pomyl z *die Notiz* (notatka).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *wegwerfen* (wyrzucać) jest rozdzielny: *Ich werfe es weg.* / *Ich habe es weggeworfen.* Prefiks *weg-* odłącza się w Präsens/Präteritum, w Perfekt wraca w środek razem z *-ge-*.","image":"img/jezyk-niemiecki-2017-maj-matura-podstawowa/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2017 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 4. (0-4)
Przeczytaj tekst. Dobierz właściwy nagłówek (A-F) do każdej części tekstu (4.1.-4.4.).
Wpisz odpowiednią literę w każdą kratkę.
Uwaga: dwa nagłówki zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej części tekstu.
A. Lebensmittel ohne Verpackung wählen
B. Eine Einkaufsliste machen
C. Früchte nur nach den Jahreszeiten kaufen
D. Sonderangebote im Supermarkt nutzen
E. Die Qualität der Produkte kontrollieren
F. Auf die Preise achten
EINKAUFSTIPPS FÜR LEBENSMITTEL
4.1.
Wenn man frisches Gemüse oder Obst kaufen möchte, sollte man darauf achten, dass es
wirklich frisch ist und keine braunen Stellen hat. Man sollte es sich vor dem Einkauf genau
ansehen. Viele Gemüse- und Obstsorten gibt es nur einige Monate im Jahr, aber oft kann man
sie das ganze Jahr über als Tiefkühlprodukte kaufen. Sie sind auch wertvoll, man muss nur
das Verbrauchsdatum beachten.
4.2.
Obst sollte täglich auf den Tisch kommen. Man sollte beim Einkauf immer daran denken,
welches Obst gerade Saison hat, und kein anderes kaufen, weil es dann mehr Geschmack und
Vitamine hat. Frische Äpfel oder Birnen duften in der Saison schön intensiv, weil sie am Baum
reifen und daher das volle Aroma haben. Sie sind wertvoller als billige Südfrüchte aus
dem Supermarkt.
4.3.
Billige Lebensmittel findet man in Geschäften unten und oben im Verkaufsregal.
Die teuersten Waren stehen auf Augenhöhe, denn man will sie unbedingt verkaufen. Vorsicht
mit Werbeaktionen und Sonderangeboten, weil da die Waren oft teurer sind als im normalen
Angebot. Das betrifft auch sogenannte preiswerte Großpackungen, mehrere kleine Päckchen
kosten meist weniger.
4.4.
Im Supermarkt kauft man gewöhnlich mehr als man wirklich braucht. Wenn man alles auf
einen Zettel schreibt und dann nur diese Produkte in den Einkaufswagen legt, spart man Geld
und Zeit. Und man wirft später keine Lebensmittel weg.
nach: www.rezepte-und-tipps.de, www.mastercuisine.blog.de, www.mz-web.de
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJN-1P

","answer_text_html":"
  1. Należy uznać, że zdający rozwinął dany podpunkt polecenia, jeśli odniósł się do niego
\n

w sposób bardziej szczegółowy, tzn. w realizacji podpunktu można wyodrębnić
a. przynajmniej trzy komunikatywne, minimalne odniesienia, np.
 poinformuj, co zalecił Ci lekarz
Ich soll dreimal täglich Tabletten einnehmen und viel trinken.
 wyjaśnij przyczynę Twojej choroby
Es war kalt, es regnete und ich hatte keine Jacke an.
b. jedno lub dwa bardziej rozbudowane, komunikatywne odniesienia, np.
 napisz, jak opiekuje się Tobą rodzina
Meine Mutter gibt mir alle acht Stunden das Antibiotikum und bringt mir Tee.
(informacja o opiece, rozbudowana o czas podawania leku)

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

4.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

E - Die Qualität der Produkte kontrollieren (Kontrolować jakość produktów).

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Fragment 4.1:

\n
"Wenn man frisches Gemüse oder Obst kaufen möchte, sollte man darauf achten, dass es wirklich frisch ist und keine braunen Stellen hat. Man sollte es sich vor dem Einkauf genau ansehen. Viele Gemüse- und Obstsorten gibt es nur einige Monate im Jahr, aber oft kann man sie das ganze Jahr über als Tiefkühlprodukte kaufen. Sie sind auch wertvoll, man muss nur das Verbrauchsdatum beachten."
\n

Sygnały kontroli jakości:

\n
  1. frisch ist und keine braunen Stellen hat - świeże i bez brązowych plam (oględziny zewnętrzne).
  2. genau ansehen - DOKŁADNIE oglądnąć (kontrola wzrokowa).
  3. Verbrauchsdatum beachten - zwrócić uwagę na datę przydatności (kontrola informacji).
\n

Wniosek: treść = KONTROLA JAKOŚCI produktów spożywczych - odpowiedź E.

\n

Sposób 2 - eliminacja

\n\n

Sposób 3 - leksyka: pole semantyczne JAKOŚĆ

\n

Kluczowe słownictwo:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: E
- 0 pkt - inna litera lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - sollten (Konjunktiv II) jako rada:
sollte/sollten + Inf. (na końcu) = powinno się, dobrze byłoby.
*Man sollte darauf achten, dass * = Powinno się zwracać uwagę, żeby
Konstrukcja często w poradnikach i wskazówkach.
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | Bez opakowań | BŁĘDNA | Brak wzmianki o opakowaniach |
| B | Lista zakupów | BŁĘDNA | To fragment 4.4 |
| C | Sezonowe | BŁĘDNA | To fragment 4.2 |
| D | Promocje | BŁĘDNA | Brak |
| E | Kontrola jakości | POPRAWNA | frisch, keine braunen Stellen, Verbrauchsdatum |
| F | Ceny | BŁĘDNA | To fragment 4.3 |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Wzmianka o sezonowości (nur einige Monate im Jahr) mogłaby sugerować C, ale to TŁO - główna myśl to kontrola świeżości.
\n
⚠️ Uwaga: Tiefkühlprodukte (mrożonki) są wymienione jako alternatywa, ale wciąż w kontekście kontroli (Verbrauchsdatum beachten).
\n

4.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - Früchte nur nach den Jahreszeiten kaufen (Kupować owoce tylko zgodnie z porami roku).

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Fragment 4.2:

\n
"Obst sollte täglich auf den Tisch kommen. Man sollte beim Einkauf immer daran denken, welches Obst gerade Saison hat, und kein anderes kaufen, weil es dann mehr Geschmack und Vitamine hat. Frische Äpfel oder Birnen duften in der Saison schön intensiv, weil sie am Baum reifen und daher das volle Aroma haben. Sie sind wertvoller als billige Südfrüchte aus dem Supermarkt."
\n

Sygnały sezonowości:

\n
  1. welches Obst gerade Saison hat - który owoc ma SEZON.
  2. kein anderes kaufen - żadnego innego nie kupować (zasada wykluczająca).
  3. in der Saison schön intensiv - w sezonie pachną intensywnie.
  4. am Baum reifen - dojrzewają na drzewie (= sezon naturalny).
\n

Wniosek: treść = KUPOWANIE OWOCÓW SEZONOWYCH - odpowiedź C.

\n

Sposób 2 - eliminacja

\n\n

Sposób 3 - leksyka: pole semantyczne SEZONOWOŚĆ

\n

Kluczowe słownictwo:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C
- 0 pkt - inna litera lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Stopniowanie wertvoll → wertvoller:
Stopień wyższy regularny przymiotnika: wertvoll + -er = wertvoller.
Sie sind wertvoller als billige Südfrüchte = Są CENNIEJSZE niż tanie owoce południowe.
Konstrukcja wertvoller + als = porównanie z als.
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | Bez opakowań | BŁĘDNA | Brak wzmianki |
| B | Lista zakupów | BŁĘDNA | To fragment 4.4 |
| C | Sezonowe | POPRAWNA | Saison + am Baum reifen |
| D | Promocje | BŁĘDNA | Krytyka, nie polecenie |
| E | Kontrola jakości | BŁĘDNA | To fragment 4.1 |
| F | Ceny | BŁĘDNA | To fragment 4.3 |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Wzmianka billige Südfrüchte (tanie owoce południowe) mogłaby sugerować F (ceny), ale tu cena jest argumentem PRZECIW Südfrüchte, a głównym tematem jest sezonowość.
\n
⚠️ Uwaga: die Jahreszeit (rodzaj żeński, lp.) → die Jahreszeiten (l.mn.). Wszystkie rzeczowniki z sufiksem -zeit są rodzaju żeńskiego (jak die Zeit = czas).
\n

4.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

F - Auf die Preise achten (Zwracać uwagę na ceny).

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Fragment 4.3:

\n
"Billige Lebensmittel findet man in Geschäften unten und oben im Verkaufsregal. Die teuersten Waren stehen auf Augenhöhe, denn man will sie unbedingt verkaufen. Vorsicht mit Werbeaktionen und Sonderangeboten, weil da die Waren oft teurer sind als im normalen Angebot. Das betrifft auch sogenannte preiswerte Großpackungen, mehrere kleine Päckchen kosten meist weniger."
\n

Sygnały tematu cen:

\n
  1. billige (tanie) vs teuersten (najdroższe) - kontrast cen.
  2. Vorsicht mit Sonderangeboten - uwaga z promocjami (zachęta do KONTROLI cen).
  3. teurer als im normalen Angebot - droższe niż w zwykłej ofercie.
  4. preiswerte Großpackungen, kleine Päckchen kosten meist weniger - porównanie cen jednostkowych.
\n

Wniosek: treść = ZWRACAĆ UWAGĘ NA CENY (porównywać, nie ufać promocjom) - odpowiedź F.

\n

Sposób 2 - eliminacja

\n\n

Sposób 3 - leksyka: pole semantyczne CENY

\n

Kluczowe słownictwo:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: F
- 0 pkt - inna litera lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Stopień najwyższy die teuersten:
Stopniowanie nieregularne: teuer → teurer → am teuersten / die teuersten.
Die teuersten Waren = najdroższe towary (przymiotnik atrybutywny w l.mn. po rodzajniku określonym).
Atrybutywnie używamy die teuerste(n), predykatywnie am teuersten.
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | Bez opakowań | BŁĘDNA | Brak wzmianki |
| B | Lista zakupów | BŁĘDNA | To fragment 4.4 |
| C | Sezonowe | BŁĘDNA | To fragment 4.2 |
| D | Sonderangebote nutzen | BŁĘDNA | Tekst OSTRZEGA, nie poleca! |
| E | Kontrola jakości | BŁĘDNA | To fragment 4.1 |
| F | Ceny | POPRAWNA | billig / teuer / Sonderangebote |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Klasyczna pułapka - opcja D mówi Sonderangebote nutzen (korzystać z promocji), a tekst OSTRZEGA przed promocjami: Vorsicht mit Sonderangeboten. Należy uważnie czytać czasownik (nutzen vs Vorsicht).
\n
⚠️ Uwaga: preiswert (= dosłownie: warty ceny, czyli tani/korzystny w cenie) - to przymiotnik pozytywny, ale tu użyty IRONICZNIE (sogenannte preiswerte Großpackungen = tak zwane korzystne cenowo duże opakowania).
\n

4.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - Eine Einkaufsliste machen (Zrobić listę zakupów).

\n

Sposób 1 - analiza tekstu

\n

Fragment 4.4:

\n
"Im Supermarkt kauft man gewöhnlich mehr als man wirklich braucht. Wenn man alles auf einen Zettel schreibt und dann nur diese Produkte in den Einkaufswagen legt, spart man Geld und Zeit. Und man wirft später keine Lebensmittel weg."
\n

Sygnały listy zakupów:

\n
  1. alles auf einen Zettel schreibt - zapisuje WSZYSTKO na kartce (= sporządza listę).
  2. nur diese Produkte legt - kupuje TYLKO te produkty (z listy).
  3. spart man Geld und Zeit - oszczędza się pieniądze i czas (korzyść listy).
  4. wirft keine Lebensmittel weg - nie wyrzuca się jedzenia (skutek dobrego planowania).
\n

Wniosek: treść = SPISANIE LISTY ZAKUPÓW i trzymanie się jej - odpowiedź B.

\n

Sposób 2 - eliminacja

\n\n

Sposób 3 - leksyka: pole semantyczne LISTA ZAKUPÓW

\n

Kluczowe słownictwo:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 4.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: B
- 0 pkt - inna litera lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 3.2) Zdający określa główną myśl poszczególnych części tekstu.
- Opcje A Lebensmittel ohne Verpackung wählen i D Sonderangebote nutzen są DODATKOWE (4 fragmenty, 6 nagłówków = 2 dodatkowe).
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Zdanie warunkowe z wenn:
*Wenn man X macht, * = Jeśli się robi X,
Spójnik wenn wprowadza zdanie podrzędne z czasownikiem na KOŃCU.
Zdanie główne ma INWERSJĘ (czasownik na początku): Wenn man X macht, spart man Geld.
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | Bez opakowań | BŁĘDNA | DODATKOWA opcja |
| B | Lista zakupów | POPRAWNA | Zettel schreiben + nur diese Produkte legen |
| C | Sezonowe | BŁĘDNA | To fragment 4.2 |
| D | Sonderangebote | BŁĘDNA | DODATKOWA opcja |
| E | Kontrola jakości | BŁĘDNA | To fragment 4.1 |
| F | Ceny | BŁĘDNA | To fragment 4.3 |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: der Zettel = kartka, karteczka - synonim listy. Nie pomyl z die Notiz (notatka).
\n
⚠️ Uwaga: Czasownik wegwerfen (wyrzucać) jest rozdzielny: Ich werfe es weg. / Ich habe es weggeworfen. Prefiks weg- odłącza się w Präsens/Präteritum, w Perfekt wraca w środek razem z -ge-.
"}]}