{"id":"jezyk-niemiecki-2018-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-niemiecki-2018-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nEIGENE VIER WÄNDE\nDer 56-jährige Klaus Kühn kommt aus Köln. Er lebt aber schon seit zehn Jahren in\nder Nachbarstadt Mülheim. In der Königstraße, nur einen kurzen Fußweg von der Stadtmitte\nentfernt, liegt das, was Klaus seine „Traumwohnung“ 8.1. Sie ist etwa 55 Quadratmeter\ngroß, hat drei Zimmer, eine Küche und ein Bad.\nIn diese Wohnung ist Klaus vor rund drei Jahren als Mieter eingezogen, nicht alleine,\n8.2. mit seinen zwei Katzen. Der Lieblingsplatz von Klaus und seinen Haustieren ist\nein orange-rotes Designersofa, das sich im Wohnzimmer befindet. Klaus hat es\n8.3. übers Internet gekauft. Im Wohnzimmer stehen auch zwei große Bücherregale, die\nihm besonders wichtig sind. Klaus, gelernter Buchhändler, liest sehr gern Bücher.\nSein Zuhause hat Klaus mit verschiedenen schönen Einzelstücken dekoriert. An den Wänden\nhängen viele Bilder mit goldenen 8.4. Jedes Zimmer hat Klaus in anderen Farben\ntapeziert. Die Zimmer sind klein, aber hell und gemütlich. Die Möbelstücke, 8.5. darin\nstehen, sind modern und praktisch. Klaus fühlt sich hier wirklich wohl.\nnach: www.derwesten.de\n8.1.\nA. sieht\nB. nennt\nC. meint\n8.2.\nA. sonst\nB. deshalb\nC. sondern\n8.3.\nA. beliebt\nB. günstig\nC. wertvoll\n8.4.\nA. Zeiten\nB. Malern\nC. Rahmen\n8.5.\nA. die\nB. der\nC. deren\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJN-1P","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy co najmniej trzech słów/wyrażeń,\nodnoszących się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n• opisz to centrum handlowe\nDas Einkaufszentrum ist groß, hell und komfortabel.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - nennt** (Klaus to nazywa swojim wymarzonym mieszkaniem).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu leksykalnego\n\nPełne zdanie z luką:\n\n> \"In der Königstraße liegt das, was Klaus seine 'Traumwohnung' **nennt**.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. Konstrukcja *das, was nennt* = TO, CO NAZYWA - czasownik *nennen* (nazywać) jako łącznik między rzeczą a nadaną jej nazwą.\n2. *seine 'Traumwohnung'* - Klaus nadaje mieszkaniu tę etykietkę ('Traumwohnung' w cudzysłowie = subiektywna nazwa).\n3. Logika zdania: mieszkanie LEŻY (liegt) w Königstraße - jest tym, CO Klaus NAZYWA swoim wymarzonm mieszkaniem.\n\n**Wniosek:** czasownik *nennen* (nazywać coś czymś) + dopełnienie bez rodzajnika (*seine 'Traumwohnung'*) = wzorcowa konstrukcja. Odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Forma | Znaczenie | Czy pasuje? |\n| A | sieht | widzi | NIE - Klaus NIE widzi mieszkania (ono leży/istnieje) |\n| **B** | **nennt** | **nazywa** | **TAK - 'Traumwohnung' w cudzysłowie = nadana nazwa** |\n| C | meint | sądzi, ma na myśli | NIE - *meinen* nie łączy się z konstrukcją *seine 'Traumwohnung'* jako dopełnieniem w funkcji nazwy |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (nennt)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub C\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zasób środków językowych (leksykalnych).\n\n## Reference gramatyczny\n\n> Reference - nennen + Akkusativ + Akkusativ (podwójny Akk):\n> - Konstrukcja: *jemanden/etwas + [Akkusativ] + [Akkusativ] nennen*\n> - Przykład: *Er nennt das Tier 'Max'.* = Nazywa to zwierzę 'Max'.\n> - *das, was Klaus seine 'Traumwohnung' nennt* - zaimek względny *was* + *seine Traumwohnung* (drugi Akk) + *nennt* na końcu zdania względnego\n> - Uwaga: *seine Traumwohnung* bez rodzajnika określonego (bo przymiotnik dzierżawczy *sein* zastępuje rodzajnik)\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (sieht) | Klaus NIE patrzy na mieszkanie - ono LEŻY w dzielnicy | Pomylenie percepcji (sehen) z istnieniem/określaniem |\n| C (meint) | *meinen* = sądzić, mieć na myśli - nie łączy się z podwójnym Akkusativem jak *nennen* | Polskie 'mieć na myśli' ≠ 'nazywać' |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Kluczem jest *cudzysłów* wokół słowa 'Traumwohnung' - sygnał, że to NADANA NAZWA, a nie opis. Kiedy coś jest w cudzysłowie jako nazwa własna/etykieta, użyj *nennen*.\n\n> Uwaga: Konstrukcja *das, was nennt* to zdanie względne z *was* (zastępuje *das, was* = to, co). Werb zdania podrzędnego (*nennt*) idzie na koniec.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - sondern** (nie sam, lecz z dwoma kotami).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu gramatycznego\n\nPełne zdanie z luką:\n\n> \"In diese Wohnung ist Klaus vor rund drei Jahren als Mieter eingezogen, nicht alleine, **sondern** mit seinen zwei Katzen.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. Przed luką stoi *nicht alleine* - NEGACJA (nie sam).\n2. Po luce stoi *mit seinen zwei Katzen* - pozytywna alternatywa (z kotami).\n3. Struktura *nicht sondern * = nie , lecz/ale - klasyczna konstrukcja korygująca w języku niemieckim.\n\n**Wniosek:** schemat *nicht + [negowane] + sondern + [poprawna info]* = jedyna możliwa odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Znaczenie | Czy pasuje? |\n| A | sonst = poza tym, inaczej (przysłówek) | NIE - *nicht alleine, sonst mit Katzen* jest niegramatyczne |\n| B | deshalb = dlatego (przysłówek przyczynowy) | NIE - logika jest nieprawidłowa: 'nie sam, dlatego z kotami'? |\n| **C** | **sondern = lecz, ale (spójnik korekcyjny)** | **TAK - nie , lecz = korekcja negacji** |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (sondern)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zasób środków językowych (gramatycznych - spójniki).\n\n## Reference gramatyczny\n\n> Reference - nicht sondern (korekcja negacji):\n> - Konstrukcja: *nicht + [co odrzucamy], sondern + [co jest prawdą]*\n> - Przykład: *Er heißt nicht Klaus, sondern Karl.* = Nie ma na imię Klaus, lecz Karl.\n> - *sondern* zawsze po NEGACJI (*nicht, kein*) i koryguje ją na coś pozytywnego\n> - Szyk: *sondern* to spójnik współrzędny - szyk NORMALNY po nim (podmiot + werb lub bez podmiotu gdy ten sam)\n\n> Reference - sonst vs sondern:\n> - *sonst* = poza tym, inaczej (przysłówek)\n> - *sondern* = lecz, ale (spójnik po negacji)\n> - Najczęstszy błąd: pomylenie tych dwóch podobnie brzmiących słów\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (sonst) | Przysłówek, nie spójnik - nie łączy dwóch elementów po negacji | Podobne brzmienie z *sondern* |\n| B (deshalb) | Wyraża SKUTEK, nie korekcję - logicznie bezsensowne | Pomylenie z *aber* (ale = jednak) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Reguła kluczowa: *nicht sondern* = NIE , LECZ Kiedy widzisz *nicht* + , przed luką, odpowiedź niemal zawsze to *sondern*. To jeden z najczęściej testowanych spójników na maturze z języka niemieckiego.\n\n> Uwaga: *aber* vs *sondern*: *aber* = 'ale jednak' (bez poprzedzającej negacji), *sondern* = TYLKO po *nicht/kein* jako korekcja. Przykład: *Er ist müde, aber er lernt.* (ale) vs *Er ist nicht müde, sondern aktiv.* (lecz).\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B - günstig** (Klaus kupił sofę korzystnie / po dobrej cenie przez internet).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu leksykalnego\n\nPełne zdanie z luką:\n\n> \"Klaus hat es **günstig** übers Internet gekauft.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. Kontekst: Klaus kupuje designerską sofę przez internet - motywacja zakupu przez internet jest najczęściej CENA.\n2. *übers Internet kaufen* (kupowanie przez internet) kojarzy się w języku codziennym z oszczędnością, okazją.\n3. *günstig* jako przysłówek przy *kaufen* = kupić tanio / po dobrej cenie (korzystnie cenowo).\n4. W tekście Klaus jest zwykłym najemcą 55 m2 - design z drugiej ręki przez internet po korzystnej cenie pasuje do kontekstu.\n\n**Wniosek:** *günstig kaufen* = kupić korzystnie (taniej) - odpowiedź **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | Znaczenie | Czy pasuje? |\n| A | beliebt = popularny, lubiany | NIE - 'Klaus kupił sofę popularnie przez internet'? Nie ma sensu |\n| **B** | **günstig = korzystny, tani** | **TAK - kupił po dobrej cenie przez internet (logiczne!)** |\n| C | wertvoll = cenny, wartościowy | NIE - 'Klaus kupił sofę cennie przez internet'? Sprzeczne z powodem zakupów online |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (günstig)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub C\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zasób środków językowych (leksykalnych).\n\n## Reference gramatyczny\n\n> Reference - günstig (przymiotnik/przysłówek):\n> - *günstig* = korzystny, tani (przymiotnik), korzystnie, tanio (przysłówek)\n> - *günstig kaufen* = kupić tanio / po korzystnej cenie\n> - *günstig sein* = być korzystnym / tanim\n> - *das günstige Angebot* = korzystna oferta\n> - Synonim: *billig* (tani - ale pejoratywnie: tandetny), *preiswert* (cenny za cenę = warty ceny)\n> - Antonimy: *teuer* (drogi), *kostspielig* (kosztowny)\n\n> Reference - beliebt vs wertvoll vs günstig:\n> - *beliebt* = lubiany, popularny (o osobach/rzeczach)\n> - *wertvoll* = cenny, wartościowy (np. biżuteria, czas)\n> - *günstig* = korzystny cenowo (o zakupach, cenach, warunkach)\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (beliebt) | Nie ma znaczenia przy czasowniku *kaufen* - nie kupuje się 'popularnie' | Pomylenie 'popularna sofa' (beliebt als Adj) z przysłówkiem |\n| C (wertvoll) | Logicznie sprzeczne - zakup przez internet dla oszczędności, nie dla prestiżu | Uczeń myśli o 'designerskiej' sofie jako cennej |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: *günstig* to słowo o DWÓCH kontekstach: 1) korzystny cenowo (*günstig kaufen*) i 2) korzystny w sensie sprzyjający (*eine günstige Gelegenheit* = sprzyjająca okazja). Na maturze przy *kaufen* zawsze chodzi o sens cenowy.\n\n> Uwaga: Nie myl *günstig* (korzystny/tani) z *umsonst* (za darmo) ani *billig* (tani pejoratywnie = tandeta). *Günstig* to pozytywna ocena ceny.\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C - Rahmen** (obrazy ze zlotymi ramami).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu leksykalnego\n\nPełne zdanie z luką:\n\n> \"An den Wänden hängen viele Bilder mit goldenen **Rahmen**.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. *die Bilder* = obrazy - to na scianie\n2. *mit + Dativ* = ze, z (z czymś) - cecha/element obrazu\n3. *goldenen* (Dat.Pl. po *mit*) = zlotymi - przymiotnik liczby mnogiej w Dativie\n4. *der Rahmen* (l.mn. *die Rahmen*) = rama, obramowanie - naturalny element OBRAZU\n5. *goldene Rahmen* = zlote ramy - typowy element dekoracyjny\n\n**Wniosek:** *Bilder mit goldenen Rahmen* = obrazy ze zlotymi ramami - jedyna logicznie i gramatycznie pasująca odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n| Opcja | L.mn. / forma | Znaczenie | Czy pasuje? |\n| A | Zeiten (die Zeit → die Zeiten) | czasy, epoki | NIE - 'obrazy ze zlotymi epokami'? Bez sensu |\n| B | Malern (der Maler → die Maler → Dativ Pl.) | malarzami | NIE - 'obrazy ze zlotymi malarzami'? Bez sensu |\n| **C** | **Rahmen (der Rahmen → die Rahmen)** | **ramy, obramowania** | **TAK - Bilder mit goldenen Rahmen = obrazy ze zlotymi ramami** |\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (Rahmen)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A lub B\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zasób środków językowych (leksykalnych).\n\n## Reference gramatyczny\n\n> Reference - der Rahmen (deklinacja i liczba mnoga):\n> - Nom. Sg: der Rahmen (M)\n> - Akk. Sg: den Rahmen\n> - Dat. Sg: dem Rahmen\n> - Gen. Sg: des Rahmens\n> - Liczba mnoga: die Rahmen (bez zmiany!)\n> - Dat. Pl.: den Rahmen (+ -n w Dativie Pl.)\n> - *mit goldenen Rahmen* = z (Dat) + goldenen (Adj Dat.Pl. slaba odmiana po *mit*) + Rahmen (Dat.Pl.)\n\n> Reference - odmiana przymiotnika po *mit* (przyimek z Dativem):\n> - mit + Dativ: słaba odmiana po nieokreślonym/dzierżawczym, silna bez rodzajnika\n> - *mit goldenen Rahmen* - bez rodzajnika przed *goldenen* → silna odmiana Pl.: *-en* (Dat.Pl.)\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A (Zeiten) | *die Zeit → Zeiten* (czasy/epoki) nie pasuje semantycznie do *Bilder* | Uczeń nie zna słowa *Rahmen* |\n| B (Malern) | *die Maler* w Dativie to *Malern* (malarzami) - niezrozumiałe połączenie | Uczeń myli *Bilder* (obrazy) z *Maler* (malarz) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: *der Rahmen* (rama) to Maskulinum, ale liczba mnoga jest IDENTYCZNA jak liczba pojedyncza: *der Rahmen → die Rahmen* (brak zmiany). Nie myl z *der Laden → die Läden* (z umlautem) - Rahmen nie ma umlauta.\n\n> Uwaga: Pole semantyczne: obraz (*das Bild*) + rama (*der Rahmen*) + wisieć na scianie (*hängen an der Wand*) - to klasyczna kombinacja w tekstach o wnętrzach. Ucz się tych kombinacji jako całości.\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A - die** (meble, które tam stoją, są nowoczesne).\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna zdania względnego\n\nPełne zdanie z luką:\n\n> \"Die Möbelstücke, **die** darin stehen, sind modern und praktisch.\"\n\n**Krok po kroku:**\n1. Antecedent (poprzednik): *die Möbelstücke* (F Pl., Nominativ) - rzeczowniki, do których się odnosimy.\n2. Zdanie względne zastępuje podmiot wewnątrz zdania: *die Möbelstücke darin stehen* - meble, które stoją wewnątrz.\n3. Zaimek względny w zdaniu musi zgadzać się z antecedensem w **rodzaju i liczbie**, a przypadek określa funkcja w zdaniu względnym (tutaj: podmiot → Nominativ).\n4. *Möbelstücke* = liczba mnoga → zaimek względny Nom.Pl. = **die**.\n5. Werb zdania względnego na końcu: *stehen* (stać).\n\n**Wniosek:** Nom.Pl. zaimka względnego = *die* → odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - tabela zaimków względnych\n\n| Przypadek | Maskulin | Feminin | Neutrum | Liczba mn. |\n| Nom | der | die | das | **die** |\n| Akk | den | die | das | die |\n| Dat | dem | der | dem | denen |\n| Gen | dessen | deren | dessen | **deren** |\n\n*Möbelstücke* = Pl. + Nom. (podmiot zdania względnego) → **die** (A).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A** (die)\n> - **0 pkt** - odpowiedź B lub C\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zasób środków językowych (gramatycznych - zaimki względne).\n\n## Reference gramatyczny\n\n> Reference - zaimki względne (Relativpronomen) w zdaniach względnych:\n> - Forma = rodzaj i liczba antecedensa, przypadek = funkcja w zdaniu względnym\n> - Nom.Pl. = **die** (niezależnie od rodzaju antecedensa w l. mn.)\n> - Werb zdania względnego idzie na KONIEC: *Die Möbelstücke, die darin stehen, *\n> - Zdanie względne = wtrącone, oddzielone przecinkami\n\n> Reference - deren vs die (Gen.Pl. vs Nom.Pl.):\n> - *deren* = Gen.Pl. (czyich, których - dzierżawczość) np. *Möbel, deren Preis hoch ist*\n> - *die* = Nom.Pl. (które - podmiot) np. *Möbel, die stehen*\n> - Kluczowa różnica: *die* = podmiot w zdaniu względnym, *deren* = przynależność\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Forma | Kiedy używamy | Dlaczego tu błędna |\n| A (die) | Nom.Pl. | Podmiot l. mn. w zd. wzgl. | POPRAWNA |\n| B (der) | Nom.M.Sg / Dat.F.Sg / Gen.Pl. | Maskulin Nom lub Feminin Dat | *Möbelstücke* to l. mn. - nie pasuje |\n| C (deren) | Gen.Pl./F.Sg. | Przynależność (czyich) | Tutaj nie ma relacji posiadania |\n\n## Typowe pułapki\n\n> Uwaga: Najczęstszy błąd: uczeń wybiera *der* (B), bo zaimek względny *der* kojarzy się z 'który' (rodzajnik określony M). Ale *Möbelstücke* to l. mn., a zaimek względny Nom.Pl. = *die*, NIE *der*.\n\n> Uwaga: *deren* (C) wygląda jak 'ich/deren' (dzierżawczy Gen.) - nie mylić z Nom.Pl. *die*. Test: czy meble KOMUŚ NALEŻĄ (deren) czy meble COŚ ROBIĄ/czymś SĄ (die)? Tutaj meble stoją (*stehen*) = czynność = Nominativ = *die*.","image":"img/jezyk-niemiecki-2018-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2018 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 8. (0-5)<br>Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny<br>i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.<br>EIGENE VIER WÄNDE<br>Der 56-jährige Klaus Kühn kommt aus Köln. Er lebt aber schon seit zehn Jahren in<br>der Nachbarstadt Mülheim. In der Königstraße, nur einen kurzen Fußweg von der Stadtmitte<br>entfernt, liegt das, was Klaus seine „Traumwohnung“ 8.1. Sie ist etwa 55 Quadratmeter<br>groß, hat drei Zimmer, eine Küche und ein Bad.<br>In diese Wohnung ist Klaus vor rund drei Jahren als Mieter eingezogen, nicht alleine,<br>8.2. mit seinen zwei Katzen. Der Lieblingsplatz von Klaus und seinen Haustieren ist<br>ein orange-rotes Designersofa, das sich im Wohnzimmer befindet. Klaus hat es<br>8.3. übers Internet gekauft. Im Wohnzimmer stehen auch zwei große Bücherregale, die<br>ihm besonders wichtig sind. Klaus, gelernter Buchhändler, liest sehr gern Bücher.<br>Sein Zuhause hat Klaus mit verschiedenen schönen Einzelstücken dekoriert. An den Wänden<br>hängen viele Bilder mit goldenen 8.4. Jedes Zimmer hat Klaus in anderen Farben<br>tapeziert. Die Zimmer sind klein, aber hell und gemütlich. Die Möbelstücke, 8.5. darin<br>stehen, sind modern und praktisch. Klaus fühlt sich hier wirklich wohl.<br>nach: www.derwesten.de<br>8.1.<br>A. sieht<br>B. nennt<br>C. meint<br>8.2.<br>A. sonst<br>B. deshalb<br>C. sondern<br>8.3.<br>A. beliebt<br>B. günstig<br>C. wertvoll<br>8.4.<br>A. Zeiten<br>B. Malern<br>C. Rahmen<br>8.5.<br>A. die<br>B. der<br>C. deren<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>MJN-1P</p>","answer_text_html":"<ol><li>Realizacja podpunktu polecenia przy pomocy co najmniej trzech słów/wyrażeń,</li></ol>\n<p>odnoszących się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.<br>• opisz to centrum handlowe<br>Das Einkaufszentrum ist groß, hell und komfortabel.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>8.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B - nennt</strong> (Klaus to nazywa swojim wymarzonym mieszkaniem).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu leksykalnego</h4>\n<p>Pełne zdanie z luką:</p>\n<blockquote>&quot;In der Königstraße liegt das, was Klaus seine &#x27;Traumwohnung&#x27; <strong>nennt</strong>.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Wskazówki:</strong></p>\n<ol><li>Konstrukcja <em>das, was nennt</em> = TO, CO NAZYWA - czasownik <em>nennen</em> (nazywać) jako łącznik między rzeczą a nadaną jej nazwą.</li><li><em>seine &#x27;Traumwohnung&#x27;</em> - Klaus nadaje mieszkaniu tę etykietkę (&#x27;Traumwohnung&#x27; w cudzysłowie = subiektywna nazwa).</li><li>Logika zdania: mieszkanie LEŻY (liegt) w Königstraße - jest tym, CO Klaus NAZYWA swoim wymarzonm mieszkaniem.</li></ol>\n<p><strong>Wniosek:</strong> czasownik <em>nennen</em> (nazywać coś czymś) + dopełnienie bez rodzajnika (<em>seine &#x27;Traumwohnung&#x27;</em>) = wzorcowa konstrukcja. Odpowiedź <strong>B</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji</h4>\n<p>| Opcja | Forma | Znaczenie | Czy pasuje? |<br>| A | sieht | widzi | NIE - Klaus NIE widzi mieszkania (ono leży/istnieje) |<br>| <strong>B</strong> | <strong>nennt</strong> | <strong>nazywa</strong> | <strong>TAK - &#x27;Traumwohnung&#x27; w cudzysłowie = nadana nazwa</strong> |<br>| C | meint | sądzi, ma na myśli | NIE - <em>meinen</em> nie łączy się z konstrukcją <em>seine &#x27;Traumwohnung&#x27;</em> jako dopełnieniem w funkcji nazwy |</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>B</strong> (nennt)<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A lub C<br>- Wymaganie szczegółowe: 1. Zasób środków językowych (leksykalnych).</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>Reference - nennen + Akkusativ + Akkusativ (podwójny Akk):<br>- Konstrukcja: <em>jemanden/etwas + [Akkusativ] + [Akkusativ] nennen</em><br>- Przykład: <em>Er nennt das Tier &#x27;Max&#x27;.</em> = Nazywa to zwierzę &#x27;Max&#x27;.<br>- <em>das, was Klaus seine &#x27;Traumwohnung&#x27; nennt</em> - zaimek względny <em>was</em> + <em>seine Traumwohnung</em> (drugi Akk) + <em>nennt</em> na końcu zdania względnego<br>- Uwaga: <em>seine Traumwohnung</em> bez rodzajnika określonego (bo przymiotnik dzierżawczy <em>sein</em> zastępuje rodzajnik)</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A (sieht) | Klaus NIE patrzy na mieszkanie - ono LEŻY w dzielnicy | Pomylenie percepcji (sehen) z istnieniem/określaniem |<br>| C (meint) | <em>meinen</em> = sądzić, mieć na myśli - nie łączy się z podwójnym Akkusativem jak <em>nennen</em> | Polskie &#x27;mieć na myśli&#x27; ≠ &#x27;nazywać&#x27; |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: Kluczem jest <em>cudzysłów</em> wokół słowa &#x27;Traumwohnung&#x27; - sygnał, że to NADANA NAZWA, a nie opis. Kiedy coś jest w cudzysłowie jako nazwa własna/etykieta, użyj <em>nennen</em>.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Konstrukcja <em>das, was nennt</em> to zdanie względne z <em>was</em> (zastępuje <em>das, was</em> = to, co). Werb zdania podrzędnego (<em>nennt</em>) idzie na koniec.</blockquote>\n<p><strong>8.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C - sondern</strong> (nie sam, lecz z dwoma kotami).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu gramatycznego</h4>\n<p>Pełne zdanie z luką:</p>\n<blockquote>&quot;In diese Wohnung ist Klaus vor rund drei Jahren als Mieter eingezogen, nicht alleine, <strong>sondern</strong> mit seinen zwei Katzen.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Wskazówki:</strong></p>\n<ol><li>Przed luką stoi <em>nicht alleine</em> - NEGACJA (nie sam).</li><li>Po luce stoi <em>mit seinen zwei Katzen</em> - pozytywna alternatywa (z kotami).</li><li>Struktura *nicht sondern * = nie , lecz/ale - klasyczna konstrukcja korygująca w języku niemieckim.</li></ol>\n<p><strong>Wniosek:</strong> schemat <em>nicht + [negowane] + sondern + [poprawna info]</em> = jedyna możliwa odpowiedź <strong>C</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji</h4>\n<p>| Opcja | Znaczenie | Czy pasuje? |<br>| A | sonst = poza tym, inaczej (przysłówek) | NIE - <em>nicht alleine, sonst mit Katzen</em> jest niegramatyczne |<br>| B | deshalb = dlatego (przysłówek przyczynowy) | NIE - logika jest nieprawidłowa: &#x27;nie sam, dlatego z kotami&#x27;? |<br>| <strong>C</strong> | <strong>sondern = lecz, ale (spójnik korekcyjny)</strong> | <strong>TAK - nie , lecz = korekcja negacji</strong> |</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>C</strong> (sondern)<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A lub B<br>- Wymaganie szczegółowe: 1. Zasób środków językowych (gramatycznych - spójniki).</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>Reference - nicht sondern (korekcja negacji):<br>- Konstrukcja: <em>nicht + [co odrzucamy], sondern + [co jest prawdą]</em><br>- Przykład: <em>Er heißt nicht Klaus, sondern Karl.</em> = Nie ma na imię Klaus, lecz Karl.<br>- <em>sondern</em> zawsze po NEGACJI (<em>nicht, kein</em>) i koryguje ją na coś pozytywnego<br>- Szyk: <em>sondern</em> to spójnik współrzędny - szyk NORMALNY po nim (podmiot + werb lub bez podmiotu gdy ten sam)</blockquote>\n<blockquote>Reference - sonst vs sondern:<br>- <em>sonst</em> = poza tym, inaczej (przysłówek)<br>- <em>sondern</em> = lecz, ale (spójnik po negacji)<br>- Najczęstszy błąd: pomylenie tych dwóch podobnie brzmiących słów</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A (sonst) | Przysłówek, nie spójnik - nie łączy dwóch elementów po negacji | Podobne brzmienie z <em>sondern</em> |<br>| B (deshalb) | Wyraża SKUTEK, nie korekcję - logicznie bezsensowne | Pomylenie z <em>aber</em> (ale = jednak) |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: Reguła kluczowa: <em>nicht sondern</em> = NIE , LECZ Kiedy widzisz <em>nicht</em> + , przed luką, odpowiedź niemal zawsze to <em>sondern</em>. To jeden z najczęściej testowanych spójników na maturze z języka niemieckiego.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: <em>aber</em> vs <em>sondern</em>: <em>aber</em> = &#x27;ale jednak&#x27; (bez poprzedzającej negacji), <em>sondern</em> = TYLKO po <em>nicht/kein</em> jako korekcja. Przykład: <em>Er ist müde, aber er lernt.</em> (ale) vs <em>Er ist nicht müde, sondern aktiv.</em> (lecz).</blockquote>\n<p><strong>8.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B - günstig</strong> (Klaus kupił sofę korzystnie / po dobrej cenie przez internet).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu leksykalnego</h4>\n<p>Pełne zdanie z luką:</p>\n<blockquote>&quot;Klaus hat es <strong>günstig</strong> übers Internet gekauft.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Wskazówki:</strong></p>\n<ol><li>Kontekst: Klaus kupuje designerską sofę przez internet - motywacja zakupu przez internet jest najczęściej CENA.</li><li><em>übers Internet kaufen</em> (kupowanie przez internet) kojarzy się w języku codziennym z oszczędnością, okazją.</li><li><em>günstig</em> jako przysłówek przy <em>kaufen</em> = kupić tanio / po dobrej cenie (korzystnie cenowo).</li><li>W tekście Klaus jest zwykłym najemcą 55 m2 - design z drugiej ręki przez internet po korzystnej cenie pasuje do kontekstu.</li></ol>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <em>günstig kaufen</em> = kupić korzystnie (taniej) - odpowiedź <strong>B</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji</h4>\n<p>| Opcja | Znaczenie | Czy pasuje? |<br>| A | beliebt = popularny, lubiany | NIE - &#x27;Klaus kupił sofę popularnie przez internet&#x27;? Nie ma sensu |<br>| <strong>B</strong> | <strong>günstig = korzystny, tani</strong> | <strong>TAK - kupił po dobrej cenie przez internet (logiczne!)</strong> |<br>| C | wertvoll = cenny, wartościowy | NIE - &#x27;Klaus kupił sofę cennie przez internet&#x27;? Sprzeczne z powodem zakupów online |</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>B</strong> (günstig)<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A lub C<br>- Wymaganie szczegółowe: 1. Zasób środków językowych (leksykalnych).</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>Reference - günstig (przymiotnik/przysłówek):<br>- <em>günstig</em> = korzystny, tani (przymiotnik), korzystnie, tanio (przysłówek)<br>- <em>günstig kaufen</em> = kupić tanio / po korzystnej cenie<br>- <em>günstig sein</em> = być korzystnym / tanim<br>- <em>das günstige Angebot</em> = korzystna oferta<br>- Synonim: <em>billig</em> (tani - ale pejoratywnie: tandetny), <em>preiswert</em> (cenny za cenę = warty ceny)<br>- Antonimy: <em>teuer</em> (drogi), <em>kostspielig</em> (kosztowny)</blockquote>\n<blockquote>Reference - beliebt vs wertvoll vs günstig:<br>- <em>beliebt</em> = lubiany, popularny (o osobach/rzeczach)<br>- <em>wertvoll</em> = cenny, wartościowy (np. biżuteria, czas)<br>- <em>günstig</em> = korzystny cenowo (o zakupach, cenach, warunkach)</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A (beliebt) | Nie ma znaczenia przy czasowniku <em>kaufen</em> - nie kupuje się &#x27;popularnie&#x27; | Pomylenie &#x27;popularna sofa&#x27; (beliebt als Adj) z przysłówkiem |<br>| C (wertvoll) | Logicznie sprzeczne - zakup przez internet dla oszczędności, nie dla prestiżu | Uczeń myśli o &#x27;designerskiej&#x27; sofie jako cennej |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: <em>günstig</em> to słowo o DWÓCH kontekstach: 1) korzystny cenowo (<em>günstig kaufen</em>) i 2) korzystny w sensie sprzyjający (<em>eine günstige Gelegenheit</em> = sprzyjająca okazja). Na maturze przy <em>kaufen</em> zawsze chodzi o sens cenowy.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Nie myl <em>günstig</em> (korzystny/tani) z <em>umsonst</em> (za darmo) ani <em>billig</em> (tani pejoratywnie = tandeta). <em>Günstig</em> to pozytywna ocena ceny.</blockquote>\n<p><strong>8.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C - Rahmen</strong> (obrazy ze zlotymi ramami).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu leksykalnego</h4>\n<p>Pełne zdanie z luką:</p>\n<blockquote>&quot;An den Wänden hängen viele Bilder mit goldenen <strong>Rahmen</strong>.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Wskazówki:</strong></p>\n<ol><li><em>die Bilder</em> = obrazy - to na scianie</li><li><em>mit + Dativ</em> = ze, z (z czymś) - cecha/element obrazu</li><li><em>goldenen</em> (Dat.Pl. po <em>mit</em>) = zlotymi - przymiotnik liczby mnogiej w Dativie</li><li><em>der Rahmen</em> (l.mn. <em>die Rahmen</em>) = rama, obramowanie - naturalny element OBRAZU</li><li><em>goldene Rahmen</em> = zlote ramy - typowy element dekoracyjny</li></ol>\n<p><strong>Wniosek:</strong> <em>Bilder mit goldenen Rahmen</em> = obrazy ze zlotymi ramami - jedyna logicznie i gramatycznie pasująca odpowiedź <strong>C</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji</h4>\n<p>| Opcja | L.mn. / forma | Znaczenie | Czy pasuje? |<br>| A | Zeiten (die Zeit → die Zeiten) | czasy, epoki | NIE - &#x27;obrazy ze zlotymi epokami&#x27;? Bez sensu |<br>| B | Malern (der Maler → die Maler → Dativ Pl.) | malarzami | NIE - &#x27;obrazy ze zlotymi malarzami&#x27;? Bez sensu |<br>| <strong>C</strong> | <strong>Rahmen (der Rahmen → die Rahmen)</strong> | <strong>ramy, obramowania</strong> | <strong>TAK - Bilder mit goldenen Rahmen = obrazy ze zlotymi ramami</strong> |</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>C</strong> (Rahmen)<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź A lub B<br>- Wymaganie szczegółowe: 1. Zasób środków językowych (leksykalnych).</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>Reference - der Rahmen (deklinacja i liczba mnoga):<br>- Nom. Sg: der Rahmen (M)<br>- Akk. Sg: den Rahmen<br>- Dat. Sg: dem Rahmen<br>- Gen. Sg: des Rahmens<br>- Liczba mnoga: die Rahmen (bez zmiany!)<br>- Dat. Pl.: den Rahmen (+ -n w Dativie Pl.)<br>- <em>mit goldenen Rahmen</em> = z (Dat) + goldenen (Adj Dat.Pl. slaba odmiana po <em>mit</em>) + Rahmen (Dat.Pl.)</blockquote>\n<blockquote>Reference - odmiana przymiotnika po <em>mit</em> (przyimek z Dativem):<br>- mit + Dativ: słaba odmiana po nieokreślonym/dzierżawczym, silna bez rodzajnika<br>- <em>mit goldenen Rahmen</em> - bez rodzajnika przed <em>goldenen</em> → silna odmiana Pl.: <em>-en</em> (Dat.Pl.)</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |<br>| A (Zeiten) | <em>die Zeit → Zeiten</em> (czasy/epoki) nie pasuje semantycznie do <em>Bilder</em> | Uczeń nie zna słowa <em>Rahmen</em> |<br>| B (Malern) | <em>die Maler</em> w Dativie to <em>Malern</em> (malarzami) - niezrozumiałe połączenie | Uczeń myli <em>Bilder</em> (obrazy) z <em>Maler</em> (malarz) |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: <em>der Rahmen</em> (rama) to Maskulinum, ale liczba mnoga jest IDENTYCZNA jak liczba pojedyncza: <em>der Rahmen → die Rahmen</em> (brak zmiany). Nie myl z <em>der Laden → die Läden</em> (z umlautem) - Rahmen nie ma umlauta.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Pole semantyczne: obraz (<em>das Bild</em>) + rama (<em>der Rahmen</em>) + wisieć na scianie (<em>hängen an der Wand</em>) - to klasyczna kombinacja w tekstach o wnętrzach. Ucz się tych kombinacji jako całości.</blockquote>\n<p><strong>8.5.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A - die</strong> (meble, które tam stoją, są nowoczesne).</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza gramatyczna zdania względnego</h4>\n<p>Pełne zdanie z luką:</p>\n<blockquote>&quot;Die Möbelstücke, <strong>die</strong> darin stehen, sind modern und praktisch.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Krok po kroku:</strong></p>\n<ol><li>Antecedent (poprzednik): <em>die Möbelstücke</em> (F Pl., Nominativ) - rzeczowniki, do których się odnosimy.</li><li>Zdanie względne zastępuje podmiot wewnątrz zdania: <em>die Möbelstücke darin stehen</em> - meble, które stoją wewnątrz.</li><li>Zaimek względny w zdaniu musi zgadzać się z antecedensem w <strong>rodzaju i liczbie</strong>, a przypadek określa funkcja w zdaniu względnym (tutaj: podmiot → Nominativ).</li><li><em>Möbelstücke</em> = liczba mnoga → zaimek względny Nom.Pl. = <strong>die</strong>.</li><li>Werb zdania względnego na końcu: <em>stehen</em> (stać).</li></ol>\n<p><strong>Wniosek:</strong> Nom.Pl. zaimka względnego = <em>die</em> → odpowiedź <strong>A</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - tabela zaimków względnych</h4>\n<p>| Przypadek | Maskulin | Feminin | Neutrum | Liczba mn. |<br>| Nom | der | die | das | <strong>die</strong> |<br>| Akk | den | die | das | die |<br>| Dat | dem | der | dem | denen |<br>| Gen | dessen | deren | dessen | <strong>deren</strong> |</p>\n<p><em>Möbelstücke</em> = Pl. + Nom. (podmiot zdania względnego) → <strong>die</strong> (A).</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):<br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>A</strong> (die)<br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedź B lub C<br>- Wymaganie szczegółowe: 1. Zasób środków językowych (gramatycznych - zaimki względne).</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>Reference - zaimki względne (Relativpronomen) w zdaniach względnych:<br>- Forma = rodzaj i liczba antecedensa, przypadek = funkcja w zdaniu względnym<br>- Nom.Pl. = <strong>die</strong> (niezależnie od rodzaju antecedensa w l. mn.)<br>- Werb zdania względnego idzie na KONIEC: *Die Möbelstücke, die darin stehen, *<br>- Zdanie względne = wtrącone, oddzielone przecinkami</blockquote>\n<blockquote>Reference - deren vs die (Gen.Pl. vs Nom.Pl.):<br>- <em>deren</em> = Gen.Pl. (czyich, których - dzierżawczość) np. <em>Möbel, deren Preis hoch ist</em><br>- <em>die</em> = Nom.Pl. (które - podmiot) np. <em>Möbel, die stehen</em><br>- Kluczowa różnica: <em>die</em> = podmiot w zdaniu względnym, <em>deren</em> = przynależność</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Forma | Kiedy używamy | Dlaczego tu błędna |<br>| A (die) | Nom.Pl. | Podmiot l. mn. w zd. wzgl. | POPRAWNA |<br>| B (der) | Nom.M.Sg / Dat.F.Sg / Gen.Pl. | Maskulin Nom lub Feminin Dat | <em>Möbelstücke</em> to l. mn. - nie pasuje |<br>| C (deren) | Gen.Pl./F.Sg. | Przynależność (czyich) | Tutaj nie ma relacji posiadania |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: Najczęstszy błąd: uczeń wybiera <em>der</em> (B), bo zaimek względny <em>der</em> kojarzy się z &#x27;który&#x27; (rodzajnik określony M). Ale <em>Möbelstücke</em> to l. mn., a zaimek względny Nom.Pl. = <em>die</em>, NIE <em>der</em>.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: <em>deren</em> (C) wygląda jak &#x27;ich/deren&#x27; (dzierżawczy Gen.) - nie mylić z Nom.Pl. <em>die</em>. Test: czy meble KOMUŚ NALEŻĄ (deren) czy meble COŚ ROBIĄ/czymś SĄ (die)? Tutaj meble stoją (<em>stehen</em>) = czynność = Nominativ = <em>die</em>.</blockquote>"}]}