{"id":"jezyk-niemiecki-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-niemiecki-2020-czerwiec-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nAUTOMATEN ERSETZEN TANTE-EMMA-LADEN\nKartoffeln und Zwiebeln kommen von Familie Metz, Honig und Konfitüren produziert Familie\nSchulz. Viele der Waren, die das kleine Geschäft „Limescenter“ im baden-württembergischen\nForchtenberg anbietet, werden von Menschen 8.1. der Region hergestellt. Sie werden\naber nicht von ihnen selbst verkauft. Statt der Verkäuferin 8.2. sechs Automaten\nin dem kleinen Lädchen. Und der Laden ist rund um die 8.3. geöffnet. Inzwischen gibt\nes immer mehr Projekte, bei denen Lebensmittel vom Bauern in der Nähe auf den Tisch\nkommen. „Wir haben eigentlich alles“, sagt Stefan Hartmann, 8.4. das „Limescenter“\nmit seiner Frau Maria führt. Rund 230 8.5. befinden sich in den Automaten. Und\ndie Kunden machen hier gern ihre Einkäufe, obwohl es weniger Auswahl als im Supermarkt\ngibt und die Preise etwas höher sind.\nnach: www.focus.de\n8.1.\nA. zu\nB. mit\nC. aus\n8.2.\nA. stehen\nB. zahlen\nC. stellen\n8.3.\nA. Stunde\nB. Zeit\nC. Uhr\n8.4.\nA. dem\nB. den\nC. der\n8.5.\nA. Produkts\nB. Produkte\nC. Produkten\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJN-1P","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą co najmniej trzech słów/wyrażeń odnoszących\nsię do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n• opisz wizję szkoły przyszłości zaprezentowaną przez Ciebie podczas debaty.\nDie Schule der Zukunft soll riesig, hell und umweltfreundlich sein.\nDie Schule ist gut ausgestattet, mit guter Atmosphäre und die Schüler lernen gern.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *aus* (przyimek pochodzenia: z).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> \"Viele der Waren, die das kleine Geschäft 'Limescenter' im baden-württembergischen Forchtenberg anbietet, werden von Menschen **8.1. der Region** hergestellt.\"\n\nTłumaczenie: \"Wiele towarów oferowanych przez sklep są produkowane przez ludzi regionu.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. *von Menschen* - przez ludzi (Passiv).\n2. *der Region* (Dat fem) - wskazuje na DATIV.\n3. Sens zdania: ludzie POCHODZĄ Z regionu lokalnego.\n4. *aus der Region* = z regionu (idiomatyczny zwrot).\n\n**Wniosek:** poprawny przyimek to *aus* (z) - wyraża POCHODZENIE. Odpowiedź: **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza pozostałych opcji\n\n- **A. zu** - to przyimek KIERUNKU (do): *zu der Region* nie ma sensu w tym kontekście.\n- **B. mit** - z (kim/czym, współudział): *mit der Region* - towarzyszenie. NIE pasuje, nie chodzi o KIERUNEK ani POCHODZENIE.\n- **C. aus** - z (POCHODZENIE): *aus der Region* = z regionu ✓\n\n**Gramatyka:**\n- *aus* wymaga **Dativu**: *aus der Region* (Dat fem), *aus dem Haus* (Dat neut).\n- Inne użycie *aus*: *aus Deutschland*, *aus Holz* (materiał).\n- *zu* też wymaga Dat, ale ma inne znaczenie (kierunek/cel).\n- *mit* też wymaga Dat, ale oznacza towarzyszenie/instrument.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (aus)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A/B lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: 1) Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Przyimki z Dativem:**\n> *aus* (z), *bei* (przy), *mit* (z), *nach* (po/do), *seit* (od), *von* (od), *zu* (do), *gegenüber* (naprzeciw).\n> Mnemonik: \"aus, bei, mit, nach, seit, von, zu - gegenüber\".\n\n> 📖 **Reference - Przyimek *aus* + Dativ (pochodzenie):**\n> - Pochodzenie geograficzne: *Ich komme aus Polen* (Pochodzę z Polski).\n> - Pochodzenie regionalne: *aus der Region* (z regionu).\n> - Materiał: *aus Holz* (z drewna).\n> - Powód: *aus Liebe* (z miłości).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Dlaczego |\n| A | zu | **BŁĘDNA** | *zu* = do (kierunek), nie wyraża pochodzenia |\n| B | mit | **BŁĘDNA** | *mit* = z (kimś, czymś), towarzyszenie. Nie pasuje semantycznie |\n| **C** | **aus** | **POPRAWNA** | *aus + Dat* = z (pochodzenie) - *aus der Region* |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd - uczeń wybiera *mit* (z) myśląc o polskim \"z\". Klucz: w niemieckim *mit* = z (instrumentalne), a *aus* = z (pochodzenie).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wszystkie trzy przyimki rządzą Dativem (*der Region*), więc forma jest ta sama. Trzeba wybierać po SENSIE.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *stehen* (stać).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> \"Statt der Verkäuferin **8.2. sechs Automaten** in dem kleinen Lädchen.\"\n\nTłumaczenie: \"Zamiast sprzedawczyni sześć automatów w małym sklepiku.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. *Statt der Verkäuferin* - zamiast sprzedawczyni (Gen).\n2. *sechs Automaten* - sześć automatów (Nom l.mn., podmiot).\n3. *in dem kleinen Lädchen* - w małym sklepiku (Dat - pozycja).\n4. Sens: automaty są tu OBECNE/USTAWIONE (lokalizacja statyczna).\n\n**Wniosek:** automaty STOJĄ w sklepie. Czasownik *stehen* (stać - o przedmiotach pionowych) idealnie pasuje. Odpowiedź: **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza pozostałych opcji\n\n- **A. stehen** - stać (o przedmiotach pionowych - tu: automaty) ✓\n- **B. zahlen** - płacić. Niesensowne: \"sześć automatów PŁACI\" - automaty nie płacą.\n- **C. stellen** - STAWIAĆ (czasownik tranzytywny z Akk). Wymaga dopełnienia: *Ich stelle den Automat hin*. Tutaj brak takiej struktury.\n\n**Gramatyka:**\n- **stehen vs stellen** - KLASYCZNA PUŁAPKA:\n- *stehen* (intranzytywny) = STAĆ (samo z siebie, lokalizacja). Wymaga Dat (gdzie?). *Der Automat steht da*.\n- *stellen* (tranzytywny) = STAWIAĆ (ruch). Wymaga Akk (dokąd?) + dopełnienia. *Ich stelle den Automat dorthin*.\n- *sechs Automaten* (l.mn., Nom) → *stehen* (3 os. l.mn.: *sie stehen*).\n- Pełne zdanie: *Sechs Automaten stehen in dem Lädchen* (Sześć automatów stoi w sklepie).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A** (stehen)\n> - **0 pkt** - odpowiedź B/C lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: 1) Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Pary czasowników (Lokalverben):**\n> - *stehen* (stać) ↔ *stellen* (stawiać) - pionowe\n> - *liegen* (leżeć) ↔ *legen* (kłaść) - poziome\n> - *sitzen* (siedzieć) ↔ *setzen* (sadzać) - pozycja siedząca\n> - *hängen* (wisieć) ↔ *hängen* (wieszać)\n>\n> Reguła: forma POZYCYJNA (stehen, liegen) = intranzytywna + Dat (gdzie?).\n> Forma RUCHOWA (stellen, legen) = tranzytywna + Akk (dokąd?).\n\n> 📖 **Reference - Czasowniki nieregularne:**\n> *stehen* (Präteritum: stand, Partizip II: gestanden, z *haben/sein* zależnie od dialektu).\n> *stellen* (regularny: stellte, gestellt, z *haben*).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Dlaczego |\n| **A** | **stehen** | **POPRAWNA** | Lokalizacja statyczna - automaty STOJĄ |\n| B | zahlen | **BŁĘDNA** | Niesensowne - automaty nie płacą |\n| C | stellen | **BŁĘDNA** | Tranzytywny - wymaga dopełnienia w Akk + ruchu (kto co STAWIA?) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Częsty błąd - uczeń wybiera C (*stellen*) myląc go z A (*stehen*). Klucz: *stellen* TO RUCH/AKCJA, wymaga AGENS-a i dopełnienia. *Stehen* to POZYCJA STATYCZNA, nie wymaga niczego.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pary lokalverben są KLUCZOWE w niemieckim. Jeśli zdanie opisuje LOKALIZACJĘ (Wo? - gdzie?) - używamy formy intranzytywnej (stehen/liegen/sitzen). Jeśli RUCH (Wohin? - dokąd?) - formy tranzytywnej (stellen/legen/setzen).\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Uhr* (zegar/godzina) - stały idiom *rund um die Uhr* = całą dobę.\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> \"Und der Laden ist rund um die **8.3. ** geöffnet.\"\n\nTłumaczenie: \"A sklep jest otwarty całą dobę \"\n\n**Wskazówki:**\n1. *rund um* = dosłownie \"dookoła\", w idiomach \"non-stop\".\n2. *geöffnet* = otwarty (Zustandspassiv).\n3. Sens zdania: sklep jest otwarty 24/7 - stały, idiomatyczny zwrot.\n\n**Wniosek:** jedynym poprawnym uzupełnieniem jest *rund um die Uhr* (dosłownie: dookoła zegara) = całą dobę, bez przerwy. Odpowiedź: **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza eliminacyjna\n\n- **A. Stunde** - *rund um die Stunde* - nie istnieje jako idiom, brak sensu.\n- **B. Zeit** - *rund um die Zeit* - nie jest ustalonym wyrażeniem.\n- **C. Uhr** - *rund um die Uhr* - USTALONY IDIOM = 24 godziny na dobę, non-stop ✓\n\n**Gramatyka:**\n- *die Uhr* (die, feminin, Nom/Akk: die Uhr). Po *um* następuje Akk: *rund um die Uhr* (die Uhr, Akk fem).\n- *rund um* = przyimek złożony (rund = okrągły, um = wokół) → całkowity okrąg czasu.\n- *geöffnet* = Zustandspassiv: *sein + Partizip II*. Sklep JEST otwarty (stan).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (Uhr)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A/B lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: 1) Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Idiomy z *rund um*:**\n> *rund um die Uhr* = całą dobę (24/7, non-stop)\n> Synonimy: *24 Stunden am Tag*, *Tag und Nacht*, *ununterbrochen*\n> Konteksty użycia: sklepy, usługi, hotele (całodobowe).\n\n> **Reference - Zustandspassiv (*sein + Partizip II*):**\n> Opisuje STAN (nie czynność): *Der Laden ist geöffnet* (sklep jest otwarty - STAN).\n> Vs Vorgangspassiv (*werden + Partizip II*): *Der Laden wird geöffnet* (sklep jest otwierany - CZYNNOŚĆ).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Wyraz | Status | Dlaczego |\n| A | Stunde | **BŁĘDNA** | *rund um die Stunde* - nie istnieje jako idiom |\n| B | Zeit | **BŁĘDNA** | *rund um die Zeit* - nie jest ustalonym zwrotem |\n| **C** | **Uhr** | **POPRAWNA** | *rund um die Uhr* = całą dobę, ustalony idiom |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Częsty błąd - uczeń wybiera B (*Zeit* - czas), bo semantycznie wydaje się poprawne (\"cały czas\"). Klucz: w niemieckim IDIOMU to właśnie *Uhr* (zegar), nie *Zeit*.\n\n> **Uwaga:** Odróżniaj: *die Uhr* (zegar, urządzenie do mierzenia czasu) vs *die Zeit* (czas abstrakcyjny) vs *die Stunde* (godzina jako jednostka). W idiomie *rund um die Uhr* chodzi o CYKL ZEGARA (24h).\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *der* (zaimek względny maskulin, mianownik).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> \"'Wir haben eigentlich alles', sagt Stefan Hartmann, **8.4. ** das 'Limescenter' mit seiner Frau Maria führt.\"\n\nTłumaczenie: \"'Mamy właściwie wszystko', mówi Stefan Hartmann, prowadzi 'Limescenter' ze swoją żoną Marią.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. *Stefan Hartmann* - osoba, do której odnosi się luka (antecedent).\n2. Stefan Hartmann to MĘŻCZYZNA (maskulin).\n3. Funkcja luki: **podmiot** zdania względnego (*führt* = prowadzi, 3 os. l.poj.).\n4. Podmiot zdania = NOMINATIV.\n\n**Wniosek:** zaimek względny dla maskulin w mianowniku = **der** (C).\n\n## Sposób 2 - analiza form zaimka względnego\n\n| Przypadek | Maskulin | Feminin | Neutrum | Liczba mn. |\n| **Nominativ** | **der** | die | das | die |\n| Akkusativ | den | die | das | die |\n| Dativ | dem | der | dem | denen |\n| Genitiv | dessen | deren | dessen | deren |\n\n**Eliminacja:**\n- **A. dem** - Dativ maskulin. Błędne: *dem führt* nie ma sensu (Dativ = dopełnienie dalsze, ale tu potrzebny podmiot).\n- **B. den** - Akkusativ maskulin. Błędne: *den führt* - podmiot zdania względnego musi być w Nom, nie Akk.\n- **C. der** - **Nominativ maskulin** ✓ - podmiot zdania względnego (*der führt* = który prowadzi).\n\n**Gramatyka zdania względnego:**\n- Zdanie względne (Relativsatz) zawsze na końcu ma czasownik: *Stefan Hartmann, der das Limescenter **führt***.\n- Zaimek względny = rodzaj i liczba ANTECEDENTA (Stefan Hartmann = maskulin sg), przypadek = FUNKCJA w zdaniu względnym (tu: podmiot = Nom).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C** (der)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A/B lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: 1) Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Zdania względne (Relativsätze):**\n> Struktura: Antecedent + , + Zaimek względny + + Verb (na końcu).\n> Zasada 1: Rodzaj i liczba zaimka = antecedent.\n> Zasada 2: Przypadek zaimka = funkcja w zdaniu względnym.\n> Przykład: *Stefan Hartmann (m sg), **der** das Center führt* - Nom m sg, podmiot.\n> Przykład: *Stefan Hartmann, **den** ich kenne* - Akk m sg, dopełnienie.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Forma | Status | Dlaczego |\n| A | dem | **BŁĘDNA** | Dativ - tu potrzebny Nominativ (podmiot zdania względnego) |\n| B | den | **BŁĘDNA** | Akkusativ - tu potrzebny Nominativ (podmiot) |\n| **C** | **der** | **POPRAWNA** | Nominativ maskulin - Stefan Hartmann jest podmiotem zdania względnego |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Częsty błąd - uczeń wybiera A (*dem*) bo *dem* brzmi \"bezpiecznie\" (Dativ = częsty po przyimkach). Klucz: tu NIE ma przyimka - zaimek jest PODMIOTEM i musi być w Nominativie.\n\n> **Uwaga:** Zaimki względne mają INNE formy niż rodzajniki tylko w Dativ pl (*denen*) i Genitiv (*dessen/deren*). W Nominativ i Akkusativ są IDENTYCZNE z rodzajnikami określonymi (der/die/das/den).\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Produkte* (liczba mnoga, mianownik).\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu zdania\n\nZdanie z luką:\n\n> \"Rund 230 **8.5. ** befinden sich in den Automaten.\"\n\nTłumaczenie: \"Około 230 znajduje się w automatach.\"\n\n**Wskazówki:**\n1. *Rund 230* - liczebnik wskazujący na **liczbę mnogą** (230 sztuk).\n2. *befinden sich* - czasownik zwrotny, 3 os. l.mn. (*befinden* = znajdować się), co potwierdza podmiot w liczbie mnogiej.\n3. *in den Automaten* - Dativ l.mn. (miejsce), dopełnienie okolicznikowe.\n4. Podmiot zdania to luka - musi być w **Nominativie** (podmiot).\n\n**Wniosek:** szukamy formy liczby mnogiej rzeczownika *Produkt* w Nominativie. Odpowiedź: **B** (*Produkte*).\n\n## Sposób 2 - analiza form rzeczownika *Produkt*\n\nRzeczownik *das Produkt* (neutrum, sg):\n\n| Forma | Przypadek/Liczba | Wyjaśnienie |\n| A. **Produkts** | Genitiv singular (*des Produkts*) | Forma genitiwu l.poj. - błędna (potrzeba l.mn. Nom) |\n| **B. Produkte** | **Nominativ/Akkusativ plural** | Standardowa l.mn. dla *Produkt* ✓ |\n| C. **Produkten** | Dativ plural (*den Produkten*) | Forma ceownika l.mn. z -n - błędna (potrzeba Nominativu) |\n\n**Wzorzec liczby mnogiej *Produkt*:**\n- *das Produkt* → l.mn.: *die Produkte* (wzorzec: Neutrum na -t → dodaj -e).\n- Dativ l.mn.: *den Produkten* (dodaj -n do formy l.mn.).\n\n**Gramatyka:**\n- *sich befinden* (3 os. l.mn.): *sie befinden sich* - podmiot musi być l.mn. ✓\n- Podmiot zdania = Nominativ: po *230* następuje *Produkte* (Nom pl).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B** (Produkte)\n> - **0 pkt** - odpowiedź A/C lub brak\n> - Wymaganie szczegółowe: 1) Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Liczba mnoga rzeczowników (Plural):**\n> Wzorzec -e (najczęstszy dla neutrum i maskulin):\n> - *das Produkt* → *die Produkte*\n> - *der Tisch* → *die Tische*\n> - Dativ l.mn. zawsze dodaje -n do formy l.mn.: *die Produkte* → *den Produkten*.\n\n> **Reference - Czasownik *sich befinden* (l.mn.):**\n> Znaczenie: znajdować się, być zlokalizowanym\n> Koniugacja: ich befinde mich, du befindest dich, er befindet sich, wir befinden uns, sie befinden sich.\n> Pozycja: *wo? + Dativ* - *in den Automaten* (Dat pl).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Forma | Status | Dlaczego |\n| A | Produkts | **BŁĘDNA** | Genitiv singular - brak sensu po liczbie 230 |\n| **B** | **Produkte** | **POPRAWNA** | Nominativ plural - podmiot po liczbie 230 |\n| C | Produkten | **BŁĘDNA** | Dativ plural - potrzebny Nominativ (podmiot zdania) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Częsty błąd - uczeń wybiera C (*Produkten*) bo -en to popularna końcówka l.mn. Klucz: -en w l.mn. jest TYLKO w Dativie (*den Produkten*). W Nominativie l.mn. forma to *Produkte*.\n\n> **Uwaga:** Odróżniaj trzy formy: *Produkts* (Gen sg), *Produkte* (Nom/Akk pl), *Produkten* (Dat pl). Liczebnik *230* wymaga Nominativu l.mn. (podmiot zdania).","image":"img/jezyk-niemiecki-2020-czerwiec-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · czerwiec 2020 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 8. (0-5)
Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny
i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
AUTOMATEN ERSETZEN TANTE-EMMA-LADEN
Kartoffeln und Zwiebeln kommen von Familie Metz, Honig und Konfitüren produziert Familie
Schulz. Viele der Waren, die das kleine Geschäft „Limescenter“ im baden-württembergischen
Forchtenberg anbietet, werden von Menschen 8.1. der Region hergestellt. Sie werden
aber nicht von ihnen selbst verkauft. Statt der Verkäuferin 8.2. sechs Automaten
in dem kleinen Lädchen. Und der Laden ist rund um die 8.3. geöffnet. Inzwischen gibt
es immer mehr Projekte, bei denen Lebensmittel vom Bauern in der Nähe auf den Tisch
kommen. „Wir haben eigentlich alles“, sagt Stefan Hartmann, 8.4. das „Limescenter“
mit seiner Frau Maria führt. Rund 230 8.5. befinden sich in den Automaten. Und
die Kunden machen hier gern ihre Einkäufe, obwohl es weniger Auswahl als im Supermarkt
gibt und die Preise etwas höher sind.
nach: www.focus.de
8.1.
A. zu
B. mit
C. aus
8.2.
A. stehen
B. zahlen
C. stellen
8.3.
A. Stunde
B. Zeit
C. Uhr
8.4.
A. dem
B. den
C. der
8.5.
A. Produkts
B. Produkte
C. Produkten
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJN-1P

","answer_text_html":"
  1. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą co najmniej trzech słów/wyrażeń odnoszących
\n

się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.
• opisz wizję szkoły przyszłości zaprezentowaną przez Ciebie podczas debaty.
Die Schule der Zukunft soll riesig, hell und umweltfreundlich sein.
Die Schule ist gut ausgestattet, mit guter Atmosphäre und die Schüler lernen gern.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

8.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - aus (przyimek pochodzenia: z).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu zdania

\n

Zdanie z luką:

\n
"Viele der Waren, die das kleine Geschäft 'Limescenter' im baden-württembergischen Forchtenberg anbietet, werden von Menschen 8.1. der Region hergestellt."
\n

Tłumaczenie: "Wiele towarów oferowanych przez sklep są produkowane przez ludzi regionu."

\n

Wskazówki:

\n
  1. von Menschen - przez ludzi (Passiv).
  2. der Region (Dat fem) - wskazuje na DATIV.
  3. Sens zdania: ludzie POCHODZĄ Z regionu lokalnego.
  4. aus der Region = z regionu (idiomatyczny zwrot).
\n

Wniosek: poprawny przyimek to aus (z) - wyraża POCHODZENIE. Odpowiedź: C.

\n

Sposób 2 - analiza pozostałych opcji

\n\n

Gramatyka:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (aus)
- 0 pkt - odpowiedź A/B lub brak
- Wymaganie szczegółowe: 1) Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Przyimki z Dativem:
aus (z), bei (przy), mit (z), nach (po/do), seit (od), von (od), zu (do), gegenüber (naprzeciw).
Mnemonik: "aus, bei, mit, nach, seit, von, zu - gegenüber".
\n
📖 Reference - Przyimek aus + Dativ (pochodzenie):
- Pochodzenie geograficzne: Ich komme aus Polen (Pochodzę z Polski).
- Pochodzenie regionalne: aus der Region (z regionu).
- Materiał: aus Holz (z drewna).
- Powód: aus Liebe (z miłości).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Dlaczego |
| A | zu | BŁĘDNA | zu = do (kierunek), nie wyraża pochodzenia |
| B | mit | BŁĘDNA | mit = z (kimś, czymś), towarzyszenie. Nie pasuje semantycznie |
| C | aus | POPRAWNA | aus + Dat = z (pochodzenie) - aus der Region |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Częsty błąd - uczeń wybiera mit (z) myśląc o polskim "z". Klucz: w niemieckim mit = z (instrumentalne), a aus = z (pochodzenie).
\n
⚠️ Uwaga: Wszystkie trzy przyimki rządzą Dativem (der Region), więc forma jest ta sama. Trzeba wybierać po SENSIE.
\n

8.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - stehen (stać).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu zdania

\n

Zdanie z luką:

\n
"Statt der Verkäuferin 8.2. sechs Automaten in dem kleinen Lädchen."
\n

Tłumaczenie: "Zamiast sprzedawczyni sześć automatów w małym sklepiku."

\n

Wskazówki:

\n
  1. Statt der Verkäuferin - zamiast sprzedawczyni (Gen).
  2. sechs Automaten - sześć automatów (Nom l.mn., podmiot).
  3. in dem kleinen Lädchen - w małym sklepiku (Dat - pozycja).
  4. Sens: automaty są tu OBECNE/USTAWIONE (lokalizacja statyczna).
\n

Wniosek: automaty STOJĄ w sklepie. Czasownik stehen (stać - o przedmiotach pionowych) idealnie pasuje. Odpowiedź: A.

\n

Sposób 2 - analiza pozostałych opcji

\n\n

Gramatyka:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A (stehen)
- 0 pkt - odpowiedź B/C lub brak
- Wymaganie szczegółowe: 1) Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Pary czasowników (Lokalverben):
- stehen (stać) ↔ stellen (stawiać) - pionowe
- liegen (leżeć) ↔ legen (kłaść) - poziome
- sitzen (siedzieć) ↔ setzen (sadzać) - pozycja siedząca
- hängen (wisieć) ↔ hängen (wieszać)

Reguła: forma POZYCYJNA (stehen, liegen) = intranzytywna + Dat (gdzie?).
Forma RUCHOWA (stellen, legen) = tranzytywna + Akk (dokąd?).
\n
📖 Reference - Czasowniki nieregularne:
stehen (Präteritum: stand, Partizip II: gestanden, z haben/sein zależnie od dialektu).
stellen (regularny: stellte, gestellt, z haben).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Dlaczego |
| A | stehen | POPRAWNA | Lokalizacja statyczna - automaty STOJĄ |
| B | zahlen | BŁĘDNA | Niesensowne - automaty nie płacą |
| C | stellen | BŁĘDNA | Tranzytywny - wymaga dopełnienia w Akk + ruchu (kto co STAWIA?) |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Częsty błąd - uczeń wybiera C (stellen) myląc go z A (stehen). Klucz: stellen TO RUCH/AKCJA, wymaga AGENS-a i dopełnienia. Stehen to POZYCJA STATYCZNA, nie wymaga niczego.
\n
⚠️ Uwaga: Pary lokalverben są KLUCZOWE w niemieckim. Jeśli zdanie opisuje LOKALIZACJĘ (Wo? - gdzie?) - używamy formy intranzytywnej (stehen/liegen/sitzen). Jeśli RUCH (Wohin? - dokąd?) - formy tranzytywnej (stellen/legen/setzen).
\n

8.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - Uhr (zegar/godzina) - stały idiom rund um die Uhr = całą dobę.

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu zdania

\n

Zdanie z luką:

\n
"Und der Laden ist rund um die 8.3. geöffnet."
\n

Tłumaczenie: "A sklep jest otwarty całą dobę "

\n

Wskazówki:

\n
  1. rund um = dosłownie "dookoła", w idiomach "non-stop".
  2. geöffnet = otwarty (Zustandspassiv).
  3. Sens zdania: sklep jest otwarty 24/7 - stały, idiomatyczny zwrot.
\n

Wniosek: jedynym poprawnym uzupełnieniem jest rund um die Uhr (dosłownie: dookoła zegara) = całą dobę, bez przerwy. Odpowiedź: C.

\n

Sposób 2 - analiza eliminacyjna

\n\n

Gramatyka:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (Uhr)
- 0 pkt - odpowiedź A/B lub brak
- Wymaganie szczegółowe: 1) Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
Reference - Idiomy z rund um:
rund um die Uhr = całą dobę (24/7, non-stop)
Synonimy: 24 Stunden am Tag, Tag und Nacht, ununterbrochen
Konteksty użycia: sklepy, usługi, hotele (całodobowe).
\n
Reference - Zustandspassiv (sein + Partizip II):
Opisuje STAN (nie czynność): Der Laden ist geöffnet (sklep jest otwarty - STAN).
Vs Vorgangspassiv (werden + Partizip II): Der Laden wird geöffnet (sklep jest otwierany - CZYNNOŚĆ).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Wyraz | Status | Dlaczego |
| A | Stunde | BŁĘDNA | rund um die Stunde - nie istnieje jako idiom |
| B | Zeit | BŁĘDNA | rund um die Zeit - nie jest ustalonym zwrotem |
| C | Uhr | POPRAWNA | rund um die Uhr = całą dobę, ustalony idiom |

\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: Częsty błąd - uczeń wybiera B (Zeit - czas), bo semantycznie wydaje się poprawne ("cały czas"). Klucz: w niemieckim IDIOMU to właśnie Uhr (zegar), nie Zeit.
\n
Uwaga: Odróżniaj: die Uhr (zegar, urządzenie do mierzenia czasu) vs die Zeit (czas abstrakcyjny) vs die Stunde (godzina jako jednostka). W idiomie rund um die Uhr chodzi o CYKL ZEGARA (24h).
\n

8.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - der (zaimek względny maskulin, mianownik).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu zdania

\n

Zdanie z luką:

\n
"'Wir haben eigentlich alles', sagt Stefan Hartmann, 8.4. das 'Limescenter' mit seiner Frau Maria führt."
\n

Tłumaczenie: "'Mamy właściwie wszystko', mówi Stefan Hartmann, prowadzi 'Limescenter' ze swoją żoną Marią."

\n

Wskazówki:

\n
  1. Stefan Hartmann - osoba, do której odnosi się luka (antecedent).
  2. Stefan Hartmann to MĘŻCZYZNA (maskulin).
  3. Funkcja luki: podmiot zdania względnego (führt = prowadzi, 3 os. l.poj.).
  4. Podmiot zdania = NOMINATIV.
\n

Wniosek: zaimek względny dla maskulin w mianowniku = der (C).

\n

Sposób 2 - analiza form zaimka względnego

\n

| Przypadek | Maskulin | Feminin | Neutrum | Liczba mn. |
| Nominativ | der | die | das | die |
| Akkusativ | den | die | das | die |
| Dativ | dem | der | dem | denen |
| Genitiv | dessen | deren | dessen | deren |

\n

Eliminacja:

\n\n

Gramatyka zdania względnego:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (der)
- 0 pkt - odpowiedź A/B lub brak
- Wymaganie szczegółowe: 1) Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
Reference - Zdania względne (Relativsätze):
Struktura: Antecedent + , + Zaimek względny + + Verb (na końcu).
Zasada 1: Rodzaj i liczba zaimka = antecedent.
Zasada 2: Przypadek zaimka = funkcja w zdaniu względnym.
Przykład: Stefan Hartmann (m sg), der das Center führt - Nom m sg, podmiot.
Przykład: Stefan Hartmann, den ich kenne - Akk m sg, dopełnienie.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Forma | Status | Dlaczego |
| A | dem | BŁĘDNA | Dativ - tu potrzebny Nominativ (podmiot zdania względnego) |
| B | den | BŁĘDNA | Akkusativ - tu potrzebny Nominativ (podmiot) |
| C | der | POPRAWNA | Nominativ maskulin - Stefan Hartmann jest podmiotem zdania względnego |

\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: Częsty błąd - uczeń wybiera A (dem) bo dem brzmi "bezpiecznie" (Dativ = częsty po przyimkach). Klucz: tu NIE ma przyimka - zaimek jest PODMIOTEM i musi być w Nominativie.
\n
Uwaga: Zaimki względne mają INNE formy niż rodzajniki tylko w Dativ pl (denen) i Genitiv (dessen/deren). W Nominativ i Akkusativ są IDENTYCZNE z rodzajnikami określonymi (der/die/das/den).
\n

8.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - Produkte (liczba mnoga, mianownik).

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu zdania

\n

Zdanie z luką:

\n
"Rund 230 8.5. befinden sich in den Automaten."
\n

Tłumaczenie: "Około 230 znajduje się w automatach."

\n

Wskazówki:

\n
  1. Rund 230 - liczebnik wskazujący na liczbę mnogą (230 sztuk).
  2. befinden sich - czasownik zwrotny, 3 os. l.mn. (befinden = znajdować się), co potwierdza podmiot w liczbie mnogiej.
  3. in den Automaten - Dativ l.mn. (miejsce), dopełnienie okolicznikowe.
  4. Podmiot zdania to luka - musi być w Nominativie (podmiot).
\n

Wniosek: szukamy formy liczby mnogiej rzeczownika Produkt w Nominativie. Odpowiedź: B (Produkte).

\n

Sposób 2 - analiza form rzeczownika Produkt

\n

Rzeczownik das Produkt (neutrum, sg):

\n

| Forma | Przypadek/Liczba | Wyjaśnienie |
| A. Produkts | Genitiv singular (des Produkts) | Forma genitiwu l.poj. - błędna (potrzeba l.mn. Nom) |
| B. Produkte | Nominativ/Akkusativ plural | Standardowa l.mn. dla Produkt ✓ |
| C. Produkten | Dativ plural (den Produkten) | Forma ceownika l.mn. z -n - błędna (potrzeba Nominativu) |

\n

Wzorzec liczby mnogiej Produkt:

\n\n

Gramatyka:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: B (Produkte)
- 0 pkt - odpowiedź A/C lub brak
- Wymaganie szczegółowe: 1) Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
Reference - Liczba mnoga rzeczowników (Plural):
Wzorzec -e (najczęstszy dla neutrum i maskulin):
- das Produkt → die Produkte
- der Tisch → die Tische
- Dativ l.mn. zawsze dodaje -n do formy l.mn.: die Produkte → den Produkten.
\n
Reference - Czasownik sich befinden (l.mn.):
Znaczenie: znajdować się, być zlokalizowanym
Koniugacja: ich befinde mich, du befindest dich, er befindet sich, wir befinden uns, sie befinden sich.
Pozycja: wo? + Dativ - in den Automaten (Dat pl).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Forma | Status | Dlaczego |
| A | Produkts | BŁĘDNA | Genitiv singular - brak sensu po liczbie 230 |
| B | Produkte | POPRAWNA | Nominativ plural - podmiot po liczbie 230 |
| C | Produkten | BŁĘDNA | Dativ plural - potrzebny Nominativ (podmiot zdania) |

\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: Częsty błąd - uczeń wybiera C (Produkten) bo -en to popularna końcówka l.mn. Klucz: -en w l.mn. jest TYLKO w Dativie (den Produkten). W Nominativie l.mn. forma to Produkte.
\n
Uwaga: Odróżniaj trzy formy: Produkts (Gen sg), Produkte (Nom/Akk pl), Produkten (Dat pl). Liczebnik 230 wymaga Nominativu l.mn. (podmiot zdania).
"}]}