{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/7","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"7","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 7. (0-3)\nPrzeczytaj tekst, z którego usunięto trzy zdania. Wpisz w każdą lukę (7.1.-7.3.) literę,\nktórą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.\nUwaga: dwa zdania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.\nJUGENDLICHE UND UMWELTSCHUTZ\nRedaktion:\nEngagieren sich Jugendliche gerne in Umweltschutzorganisationen?\nExpertin:\nViele Jugendliche wollen vor allem ihre Eltern und Freunde zu mehr\nUmweltschutz motivieren. Aber mehr als ein Drittel engagiert sich auch selbst\nin einer Organisation. Doch oft werden die Teenies bei der Arbeit ungeduldig.\n7.1. Es dauert den Jugendlichen zu lange, bis sie die Ergebnisse\neiner Umweltaktion sehen.\nRedaktion:\nSind junge Leute denn bereit, für eine saubere Umwelt etwas an ihrem\nVerhalten zu ändern?\nExpertin:\nJa, auf jeden Fall. Die meisten wollen einfach selbst aktiv sein und ökologisch\nleben. Jugendliche zwischen 15 und 17 sind Wassersparer. Zu Hause sorgen\nsie auch dafür, dass der Müll richtig getrennt wird. 7.2. Meistens sind sie\nmit dem Fahrrad unterwegs, weil es ein umweltfreundliches Verkehrsmittel ist.\nIm Allgemeinen gilt die Regel: Der Umweltschutz wird einfach im Laufe\nder Jahre immer wichtiger für die Jugendlichen.\nRedaktion: Ein eigenes Auto ist also für Jugendliche und junge Erwachsene kein\nStatussymbol mehr.\nExpertin:\nJa, das stimmt. Und das kann man leicht erklären. Zwei Drittel der Jugendlichen\nwohnen heute im städtischen Raum. Neben dem Fahrrad benutzen sie oft auch\ndie öffentlichen Verkehrsmittel. 7.3. Immer mehr 18-Jährige verschieben\nden Besuch einer Fahrschule auf einen späteren Zeitpunkt. Mobilität ist\nJugendlichen immer noch wichtig, aber dafür brauchen sie kein Auto.\nnach: www.focus.de\nA. Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird.\nB. Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert.\nC. Aber sie diskutieren gern mit Passanten über aktuelle Umweltfragen.\nD. Leider überlassen sie die Gestaltung ihrer Zukunft den Erwachsenen.\nE. Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"7.2) Zdający [ ] przekazuje informacje i wyjaśnienia.\n7.7) Zdający wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie).\nKażda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:\n• treść\n• spójność i logika wypowiedzi\n• zakres środków językowych\n• poprawność środków językowych.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nTreść\nW ocenie treści bierze się najpierw pod uwagę, do ilu podpunktów z polecenia zdający się\nodniósł w swojej wypowiedzi, a następnie ile z tych podpunktów rozwinął w zadowalającym\nstopniu. Za wypowiedź przyznaje się od 0 do 4 punktów, zgodnie z poniższą tabelą.\nDo ilu podpunktów\nzdający się odniósł?\nIle podpunktów rozwinął?\n4\n3\n2\n1\n0\n4\n4 p.\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n2 p.\n3\n3 p.\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n2\n2 p.\n1 p.\n1 p.\n1\n1 p.\n0 p.\n0\n0 p.\nDla przykładu, za wypowiedź zdającego, który odniósł się do 2 podpunktów i oba rozwinął,\nprzyznaje się 2 punkty.\nUwagi dodatkowe dotyczące oceniania treści\n1. W ocenie treści egzaminator kieruje się:\na. nadrzędnymi ustaleniami dotyczącymi sposobu oceniania wypowiedzi podanymi\nw punktach 2-18 poniżej oraz przyjętymi w danej sesji egzaminacyjnej dla konkretnego\nzadania\nb. w przypadku wątpliwości, rozważeniem następujących kwestii:\n- w jakim stopniu jako czytelnik czuje się poinformowany w zakresie kluczowego\nelementu danego podpunktu z polecenia?\n- w jaki sposób zdający realizuje dany podpunkt, np. za pomocą ilu zdań i jakich,\nza pomocą ilu czasowników/określników, jak złożona jest wypowiedź, jak wiele\nszczegółów przekazuje?","solution":"**7.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert.* (Oczekują, że coś szybko się zmieni.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\nKluczowy fragment z luką 7.1.:\n\n> „Viele Jugendliche wollen vor allem ihre Eltern und Freunde zu mehr Umweltschutz motivieren. Aber mehr als ein Drittel engagiert sich auch selbst in einer Organisation. **Doch oft werden die Teenies bei der Arbeit ungeduldig. 7.1. Es dauert den Jugendlichen zu lange, bis sie die Ergebnisse einer Umweltaktion sehen.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. PRZED luką: *die Teenies bei der Arbeit ungeduldig* - młodzież jest NIECIERPLIWA przy pracy.\n2. PO luce: *Es dauert den Jugendlichen zu lange, bis sie die Ergebnisse einer Umweltaktion sehen* - trwa za długo, zanim zobaczą wyniki.\n3. Logika: NIECIERPLIWOŚĆ + ZA DŁUGO CZEKAĆ = oczekują SZYBKICH zmian.\n4. Opcja B: *Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert* - oczekują SZYBKIEJ zmiany. IDEALNIE łączy obie strony!\n\n**Wniosek:** opcja **B** spina logicznie *ungeduldig* (niecierpliwy) z *zu lange* (za długo).\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (*Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird* - Albo żeby światło było wyłączone) - odrzucone: zdanie wymaga POPRZEDZIAJĄCEGO *dafür* (np. *sorgen sie dafür, dass*), brak kontekstu o oszczędzaniu prądu w tym akapicie. To zdanie pasuje do luki 7.2.\n\n**C** (*Aber sie diskutieren gern mit Passanten über aktuelle Umweltfragen* - Ale chętnie dyskutują z przechodniami) - odrzucone: brak logiki łączącej z niecierpliwością. Przechodzień nie pasuje do kontekstu pracy w organizacji.\n\n**D** (*Leider überlassen sie die Gestaltung ihrer Zukunft den Erwachsenen* - Niestety zostawiają kształtowanie przyszłości dorosłym) - odrzucone: tekst MÓWI ODWROTNIE (młodzież się ANGAŻUJE), więc D jest sprzeczne z całym tekstem.\n\n**E** (*Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein* - Dlatego zwykle nie potrzebują prawa jazdy) - odrzucone: prawo jazdy nie pasuje do tematu zaangażowania w pracę organizacji. Pasuje do luki 7.3.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **B**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - zdanie dopełnieniowe z *dass* (z sekcji 8):**\n> - *erwarten, dass * = oczekiwać, że\n> - Po *dass* WERB NA KOŃCU: * dass sich schnell etwas **verändert***.\n> - Czasowniki zwrotne: *sich verändern* = zmieniać się.\n\n> 📖 **Reference - *Es dauert* + Dat. (z sekcji 10):**\n> - *Es dauert den Jugendlichen zu lange* = trwa za długo dla młodzieży\n> - *Dauern* + Dativ osoby + Adv. czasu\n> - Synonim: *Es ist den Jugendlichen zu lang*.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Albo światło wyłączone | BŁĘDNA | Brak kontekstu, pasuje do 7.2 |\n| **B** | **Oczekują szybkich zmian** | **POPRAWNA** | - |\n| C | Dyskutują z przechodniami | BŁĘDNA | Brak logicznej spójności |\n| D | Zostawiają dorosłym | BŁĘDNA | Sprzeczne z tekstem |\n| E | Nie potrzebują prawa jazdy | BŁĘDNA | Pasuje do 7.3 |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Luki sentence completion wymagają sprawdzenia spójności PRZED i PO luce. *ungeduldig* + *zu lange* = SZYBKO (opcja B).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Dwie zostały zostawione DO ZGUBIENIA (A i E pasują do innych luk, ale dwa pozostałe - C i D - są CAŁKIEM zbędne w arkuszu).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *sich verändern* (zmieniać się) używa zaimka zwrotnego w Akkusativie *sich*.\n\n**7.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird.* (Albo żeby (zadbać, by) światło było wyłączone.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\nKluczowy fragment z luką 7.2.:\n\n> „Jugendliche zwischen 15 und 17 sind Wassersparer. **Zu Hause sorgen sie auch dafür, dass der Müll richtig getrennt wird. 7.2. Meistens sind sie mit dem Fahrrad unterwegs, weil es ein umweltfreundliches Verkehrsmittel ist.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. PRZED luką: *sorgen sie dafür, dass der Müll richtig getrennt wird* - dbają o to, by śmieci były PRAWIDŁOWO SORTOWANE.\n2. Struktura: *sorgen für + dafür, dass* - dbać o coś.\n3. PO luce: temat zmienia się na rowery (nowy akapit logiczny).\n4. Opcja A: *Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird* - ALBO o to, żeby światło BYŁO WYŁĄCZONE. Słowo *Oder* (albo) DODAJE kolejny przykład działania w domu.\n\n**Wniosek:** opcja **A** pasuje IDEALNIE - kolejny przykład PROEKOLOGICZNYCH działań w domu (po sortowaniu śmieci).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (struktura paralelna)\n\nKonstrukcja PRZED luką: *sorgen dafür, dass + Vorgangspassiv (der Müll wird getrennt)*.\n\nOpcja A: *Oder dafür, dass + Vorgangspassiv (das Licht wird ausgeschaltet)*.\n\n**Paralelizm gramatyczny:**\n- Obie strony zachowują identyczną strukturę: *dafür, dass + werden-Passiv*.\n- Spójnik *Oder* + ten sam paralelizm = KOLEJNY ELEMENT LISTY działań.\n\nTo jednoznacznie wskazuje na opcję A.\n\n## Sposób 3 - eliminacja błędnych opcji\n\n**B** (*Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert*) - odrzucone: pasuje do luki 7.1.\n\n**C** (*Aber sie diskutieren gern mit Passanten*) - odrzucone: spójnik *Aber* (ale) sygnalizuje KONTRAST, ale tekst kontynuuje TEMAT (działania w domu), nie wprowadza kontrastu.\n\n**D** (*Leider überlassen sie die Gestaltung der Zukunft den Erwachsenen*) - odrzucone: sprzeczne z tekstem (młodzież SAMA działa).\n\n**E** (*Deshalb brauchen sie keinen Führerschein*) - odrzucone: prawo jazdy nie pasuje do tematu sortowania śmieci. Pasuje do 7.3.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C, D, E lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Vorgangspassiv (z sekcji 4):**\n> - *Der Müll wird getrennt* = śmieci są sortowane (czynność).\n> - *Das Licht wird ausgeschaltet* = światło jest wyłączane (czynność).\n> - Forma: *werden* + Partizip II.\n> - W zdaniach z *dass*: czasownik *werden* na KOŃCU.\n\n> 📖 **Reference - czasownik *sorgen für* (z sekcji 10):**\n> - *sorgen für etwas* (Akk.) = dbać o coś, troszczyć się o coś\n> - Konstrukcja z *dass*: *sorgen dafür, dass * (dbać o to, żeby )\n> - Po *dass* WERB NA KOŃCU.\n\n> 📖 **Reference - czasownik rozdzielny *ausschalten* (z sekcji 4):**\n> - *ausschalten* = wyłączać (prefiks *aus-* rozdzielny)\n> - Partizip II: *ausgeschaltet* (z *ge-* w środku: aus**ge**schaltet).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Albo światło wyłączone** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Oczekują szybkich zmian | BŁĘDNA | Pasuje do 7.1 |\n| C | Dyskutują z przechodniami | BŁĘDNA | Brak kontekstu kontrastu |\n| D | Zostawiają dorosłym | BŁĘDNA | Sprzeczne z tekstem |\n| E | Nie potrzebują prawa jazdy | BŁĘDNA | Pasuje do 7.3 |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Spójnik *Oder* (albo) z opcji A sygnalizuje DOŁĄCZENIE do listy - pasuje po *sorgen dafür, dass der Müll getrennt wird*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Paralelizm gramatyczny (*dafür, dass + Passiv*) jest mocną wskazówką struktury luki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Vorgangspassiv (*wird getrennt, wird ausgeschaltet*) jest typowe dla relacji proekologicznych - czynności wykonywane PRZEZ młodzież.\n\n**7.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**E** - *Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein.* (Dlatego zazwyczaj nie potrzebują prawa jazdy.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu luki\n\nKluczowy fragment z luką 7.3.:\n\n> „Zwei Drittel der Jugendlichen wohnen heute im städtischen Raum. **Neben dem Fahrrad benutzen sie oft auch die öffentlichen Verkehrsmittel. 7.3. Immer mehr 18-Jährige verschieben den Besuch einer Fahrschule auf einen späteren Zeitpunkt.** Mobilität ist Jugendlichen immer noch wichtig, aber dafür brauchen sie kein Auto.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. PRZED luką: *benutzen sie oft auch die öffentlichen Verkehrsmittel* - używają TRANSPORTU PUBLICZNEGO.\n2. PO luce: *Immer mehr 18-Jährige verschieben den Besuch einer Fahrschule* - coraz więcej 18-latków ODKŁADA wizytę w szkole jazdy.\n3. Opcja E: *Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein* - DLATEGO zazwyczaj nie potrzebują PRAWA JAZDY.\n4. Logika: TRANSPORT PUBLICZNY → BRAK POTRZEBY PRAWA JAZDY → ODKŁADAJĄ SZKOŁĘ JAZDY.\n5. *Deshalb* (dlatego) = łącznik PRZYCZYNA → SKUTEK (transport publiczny → brak prawa jazdy).\n\n**Wniosek:** opcja **E** spina logicznie transport publiczny z odkładaniem szkoły jazdy.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (*Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird*) - odrzucone: pasuje do luki 7.2., temat to oświetlenie/dom, nie transport.\n\n**B** (*Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert*) - odrzucone: pasuje do luki 7.1., temat to niecierpliwość, nie transport.\n\n**C** (*Aber sie diskutieren gern mit Passanten*) - odrzucone: brak logicznej spójności z transportem.\n\n**D** (*Leider überlassen sie die Gestaltung der Zukunft den Erwachsenen*) - odrzucone: sprzeczne z aktywnym zaangażowaniem młodzieży opisanym w tekście.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **E**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B, C, D lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - spójnik *deshalb* (z sekcji 8):**\n> - *Deshalb* = dlatego (PRZYCZYNA → SKUTEK)\n> - Po *deshalb* INWERSJA: *Deshalb **brauchen** sie keinen Führerschein* (czasownik na 2. pozycji).\n> - Synonimy: *deswegen, daher, aus diesem Grund*.\n\n> 📖 **Reference - negacja *kein/keine* (z sekcji 2):**\n> - *keinen Führerschein* = żadnego prawa jazdy\n> - *Führerschein* (m., Akk.) → *keinen* (Akk. masc.)\n> - Negacja *kein* zastępuje *ein/eine/ein* w negacji rzeczowników.\n\n> 📖 **Reference - czasownik rozdzielny *verschieben* (z sekcji 4):**\n> - *verschieben* - TU NIE jest rozdzielny (ver- = nierozdzielny prefiks).\n> - *verschieben auf einen späteren Zeitpunkt* = odkładać na późniejszy termin.\n> - Akkusativ: *den Besuch* (l.poj. m.).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | Albo światło wyłączone | BŁĘDNA | Inny temat (oświetlenie) |\n| B | Oczekują szybkich zmian | BŁĘDNA | Pasuje do 7.1 |\n| C | Dyskutują z przechodniami | BŁĘDNA | Brak spójności |\n| D | Zostawiają dorosłym | BŁĘDNA | Sprzeczne z tekstem |\n| **E** | **Brak prawa jazdy** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Führerschein* (prawo jazdy) z opcji E i *Fahrschule* (szkoła jazdy) z kolejnego zdania są TEMATYCZNIE POŁĄCZONE - to klucz spójności.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Deshalb* (dlatego) sygnalizuje SKUTEK - luka logicznie kontynuuje przyczynę z poprzedniego zdania.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *in der Regel* (zazwyczaj, z reguły) = idiom oznaczający REGUŁĘ, normalność. *In + Dat. (der Regel)*.","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-7.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 7. (0-3)<br>Przeczytaj tekst, z którego usunięto trzy zdania. Wpisz w każdą lukę (7.1.-7.3.) literę,<br>którą oznaczono brakujące zdanie (A-E), tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst.<br>Uwaga: dwa zdania zostały podane dodatkowo i nie pasują do żadnej luki.<br>JUGENDLICHE UND UMWELTSCHUTZ<br>Redaktion:<br>Engagieren sich Jugendliche gerne in Umweltschutzorganisationen?<br>Expertin:<br>Viele Jugendliche wollen vor allem ihre Eltern und Freunde zu mehr<br>Umweltschutz motivieren. Aber mehr als ein Drittel engagiert sich auch selbst<br>in einer Organisation. Doch oft werden die Teenies bei der Arbeit ungeduldig.<br>7.1. Es dauert den Jugendlichen zu lange, bis sie die Ergebnisse<br>einer Umweltaktion sehen.<br>Redaktion:<br>Sind junge Leute denn bereit, für eine saubere Umwelt etwas an ihrem<br>Verhalten zu ändern?<br>Expertin:<br>Ja, auf jeden Fall. Die meisten wollen einfach selbst aktiv sein und ökologisch<br>leben. Jugendliche zwischen 15 und 17 sind Wassersparer. Zu Hause sorgen<br>sie auch dafür, dass der Müll richtig getrennt wird. 7.2. Meistens sind sie<br>mit dem Fahrrad unterwegs, weil es ein umweltfreundliches Verkehrsmittel ist.<br>Im Allgemeinen gilt die Regel: Der Umweltschutz wird einfach im Laufe<br>der Jahre immer wichtiger für die Jugendlichen.<br>Redaktion: Ein eigenes Auto ist also für Jugendliche und junge Erwachsene kein<br>Statussymbol mehr.<br>Expertin:<br>Ja, das stimmt. Und das kann man leicht erklären. Zwei Drittel der Jugendlichen<br>wohnen heute im städtischen Raum. Neben dem Fahrrad benutzen sie oft auch<br>die öffentlichen Verkehrsmittel. 7.3. Immer mehr 18-Jährige verschieben<br>den Besuch einer Fahrschule auf einen späteren Zeitpunkt. Mobilität ist<br>Jugendlichen immer noch wichtig, aber dafür brauchen sie kein Auto.<br>nach: www.focus.de<br>A. Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird.<br>B. Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert.<br>C. Aber sie diskutieren gern mit Passanten über aktuelle Umweltfragen.<br>D. Leider überlassen sie die Gestaltung ihrer Zukunft den Erwachsenen.<br>E. Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein.<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>EJNP-P0-100</p>","answer_text_html":"<p>7.2) Zdający [ ] przekazuje informacje i wyjaśnienia.<br>7.7) Zdający wyraża emocje (np. radość, niezadowolenie, zdziwienie).<br>Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:<br>• treść<br>• spójność i logika wypowiedzi<br>• zakres środków językowych<br>• poprawność środków językowych.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Treść<br>W ocenie treści bierze się najpierw pod uwagę, do ilu podpunktów z polecenia zdający się<br>odniósł w swojej wypowiedzi, a następnie ile z tych podpunktów rozwinął w zadowalającym<br>stopniu. Za wypowiedź przyznaje się od 0 do 4 punktów, zgodnie z poniższą tabelą.<br>Do ilu podpunktów<br>zdający się odniósł?<br>Ile podpunktów rozwinął?<br>4<br>3<br>2<br>1<br>0<br>4<br>4 p.<br>4 p.<br>3 p.<br>2 p.<br>2 p.<br>3<br>3 p.<br>3 p.<br>2 p.<br>1 p.<br>2<br>2 p.<br>1 p.<br>1 p.<br>1<br>1 p.<br>0 p.<br>0<br>0 p.<br>Dla przykładu, za wypowiedź zdającego, który odniósł się do 2 podpunktów i oba rozwinął,<br>przyznaje się 2 punkty.<br>Uwagi dodatkowe dotyczące oceniania treści</p>\n<ol><li>W ocenie treści egzaminator kieruje się:</li></ol>\n<p>a. nadrzędnymi ustaleniami dotyczącymi sposobu oceniania wypowiedzi podanymi<br>w punktach 2-18 poniżej oraz przyjętymi w danej sesji egzaminacyjnej dla konkretnego<br>zadania<br>b. w przypadku wątpliwości, rozważeniem następujących kwestii:</p>\n<ul><li>w jakim stopniu jako czytelnik czuje się poinformowany w zakresie kluczowego</li></ul>\n<p>elementu danego podpunktu z polecenia?</p>\n<ul><li>w jaki sposób zdający realizuje dany podpunkt, np. za pomocą ilu zdań i jakich,</li></ul>\n<p>za pomocą ilu czasowników/określników, jak złożona jest wypowiedź, jak wiele<br>szczegółów przekazuje?</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>7.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B</strong> - <em>Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert.</em> (Oczekują, że coś szybko się zmieni.)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu luki</h4>\n<p>Kluczowy fragment z luką 7.1.:</p>\n<blockquote>„Viele Jugendliche wollen vor allem ihre Eltern und Freunde zu mehr Umweltschutz motivieren. Aber mehr als ein Drittel engagiert sich auch selbst in einer Organisation. <strong>Doch oft werden die Teenies bei der Arbeit ungeduldig. 7.1. Es dauert den Jugendlichen zu lange, bis sie die Ergebnisse einer Umweltaktion sehen.</strong>&quot;</blockquote>\n<p><strong>Wskazówki w tekście:</strong></p>\n<ol><li>PRZED luką: <em>die Teenies bei der Arbeit ungeduldig</em> - młodzież jest NIECIERPLIWA przy pracy.</li><li>PO luce: <em>Es dauert den Jugendlichen zu lange, bis sie die Ergebnisse einer Umweltaktion sehen</em> - trwa za długo, zanim zobaczą wyniki.</li><li>Logika: NIECIERPLIWOŚĆ + ZA DŁUGO CZEKAĆ = oczekują SZYBKICH zmian.</li><li>Opcja B: <em>Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert</em> - oczekują SZYBKIEJ zmiany. IDEALNIE łączy obie strony!</li></ol>\n<p><strong>Wniosek:</strong> opcja <strong>B</strong> spina logicznie <em>ungeduldig</em> (niecierpliwy) z <em>zu lange</em> (za długo).</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji</h4>\n<p><strong>A</strong> (<em>Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird</em> - Albo żeby światło było wyłączone) - odrzucone: zdanie wymaga POPRZEDZIAJĄCEGO <em>dafür</em> (np. <em>sorgen sie dafür, dass</em>), brak kontekstu o oszczędzaniu prądu w tym akapicie. To zdanie pasuje do luki 7.2.</p>\n<p><strong>C</strong> (<em>Aber sie diskutieren gern mit Passanten über aktuelle Umweltfragen</em> - Ale chętnie dyskutują z przechodniami) - odrzucone: brak logiki łączącej z niecierpliwością. Przechodzień nie pasuje do kontekstu pracy w organizacji.</p>\n<p><strong>D</strong> (<em>Leider überlassen sie die Gestaltung ihrer Zukunft den Erwachsenen</em> - Niestety zostawiają kształtowanie przyszłości dorosłym) - odrzucone: tekst MÓWI ODWROTNIE (młodzież się ANGAŻUJE), więc D jest sprzeczne z całym tekstem.</p>\n<p><strong>E</strong> (<em>Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein</em> - Dlatego zwykle nie potrzebują prawa jazdy) - odrzucone: prawo jazdy nie pasuje do tematu zaangażowania w pracę organizacji. Pasuje do luki 7.3.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.1, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>B</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedzi A, C, D, E lub brak odpowiedzi<br>- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - zdanie dopełnieniowe z <em>dass</em> (z sekcji 8):</strong><br>- *erwarten, dass * = oczekiwać, że<br>- Po <em>dass</em> WERB NA KOŃCU: * dass sich schnell etwas <strong>verändert</strong>*.<br>- Czasowniki zwrotne: <em>sich verändern</em> = zmieniać się.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - <em>Es dauert</em> + Dat. (z sekcji 10):</strong><br>- <em>Es dauert den Jugendlichen zu lange</em> = trwa za długo dla młodzieży<br>- <em>Dauern</em> + Dativ osoby + Adv. czasu<br>- Synonim: <em>Es ist den Jugendlichen zu lang</em>.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |<br>| A | Albo światło wyłączone | BŁĘDNA | Brak kontekstu, pasuje do 7.2 |<br>| <strong>B</strong> | <strong>Oczekują szybkich zmian</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> | - |<br>| C | Dyskutują z przechodniami | BŁĘDNA | Brak logicznej spójności |<br>| D | Zostawiają dorosłym | BŁĘDNA | Sprzeczne z tekstem |<br>| E | Nie potrzebują prawa jazdy | BŁĘDNA | Pasuje do 7.3 |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Luki sentence completion wymagają sprawdzenia spójności PRZED i PO luce. <em>ungeduldig</em> + <em>zu lange</em> = SZYBKO (opcja B).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Dwie zostały zostawione DO ZGUBIENIA (A i E pasują do innych luk, ale dwa pozostałe - C i D - są CAŁKIEM zbędne w arkuszu).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Konstrukcja <em>sich verändern</em> (zmieniać się) używa zaimka zwrotnego w Akkusativie <em>sich</em>.</blockquote>\n<p><strong>7.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A</strong> - <em>Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird.</em> (Albo żeby (zadbać, by) światło było wyłączone.)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu luki</h4>\n<p>Kluczowy fragment z luką 7.2.:</p>\n<blockquote>„Jugendliche zwischen 15 und 17 sind Wassersparer. <strong>Zu Hause sorgen sie auch dafür, dass der Müll richtig getrennt wird. 7.2. Meistens sind sie mit dem Fahrrad unterwegs, weil es ein umweltfreundliches Verkehrsmittel ist.</strong>&quot;</blockquote>\n<p><strong>Wskazówki w tekście:</strong></p>\n<ol><li>PRZED luką: <em>sorgen sie dafür, dass der Müll richtig getrennt wird</em> - dbają o to, by śmieci były PRAWIDŁOWO SORTOWANE.</li><li>Struktura: <em>sorgen für + dafür, dass</em> - dbać o coś.</li><li>PO luce: temat zmienia się na rowery (nowy akapit logiczny).</li><li>Opcja A: <em>Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird</em> - ALBO o to, żeby światło BYŁO WYŁĄCZONE. Słowo <em>Oder</em> (albo) DODAJE kolejny przykład działania w domu.</li></ol>\n<p><strong>Wniosek:</strong> opcja <strong>A</strong> pasuje IDEALNIE - kolejny przykład PROEKOLOGICZNYCH działań w domu (po sortowaniu śmieci).</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna (struktura paralelna)</h4>\n<p>Konstrukcja PRZED luką: <em>sorgen dafür, dass + Vorgangspassiv (der Müll wird getrennt)</em>.</p>\n<p>Opcja A: <em>Oder dafür, dass + Vorgangspassiv (das Licht wird ausgeschaltet)</em>.</p>\n<p><strong>Paralelizm gramatyczny:</strong></p>\n<ul><li>Obie strony zachowują identyczną strukturę: <em>dafür, dass + werden-Passiv</em>.</li><li>Spójnik <em>Oder</em> + ten sam paralelizm = KOLEJNY ELEMENT LISTY działań.</li></ul>\n<p>To jednoznacznie wskazuje na opcję A.</p>\n<h4>Sposób 3 - eliminacja błędnych opcji</h4>\n<p><strong>B</strong> (<em>Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert</em>) - odrzucone: pasuje do luki 7.1.</p>\n<p><strong>C</strong> (<em>Aber sie diskutieren gern mit Passanten</em>) - odrzucone: spójnik <em>Aber</em> (ale) sygnalizuje KONTRAST, ale tekst kontynuuje TEMAT (działania w domu), nie wprowadza kontrastu.</p>\n<p><strong>D</strong> (<em>Leider überlassen sie die Gestaltung der Zukunft den Erwachsenen</em>) - odrzucone: sprzeczne z tekstem (młodzież SAMA działa).</p>\n<p><strong>E</strong> (<em>Deshalb brauchen sie keinen Führerschein</em>) - odrzucone: prawo jazdy nie pasuje do tematu sortowania śmieci. Pasuje do 7.3.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.2, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>A</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedzi B, C, D, E lub brak odpowiedzi<br>- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Vorgangspassiv (z sekcji 4):</strong><br>- <em>Der Müll wird getrennt</em> = śmieci są sortowane (czynność).<br>- <em>Das Licht wird ausgeschaltet</em> = światło jest wyłączane (czynność).<br>- Forma: <em>werden</em> + Partizip II.<br>- W zdaniach z <em>dass</em>: czasownik <em>werden</em> na KOŃCU.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - czasownik <em>sorgen für</em> (z sekcji 10):</strong><br>- <em>sorgen für etwas</em> (Akk.) = dbać o coś, troszczyć się o coś<br>- Konstrukcja z <em>dass</em>: *sorgen dafür, dass * (dbać o to, żeby )<br>- Po <em>dass</em> WERB NA KOŃCU.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - czasownik rozdzielny <em>ausschalten</em> (z sekcji 4):</strong><br>- <em>ausschalten</em> = wyłączać (prefiks <em>aus-</em> rozdzielny)<br>- Partizip II: <em>ausgeschaltet</em> (z <em>ge-</em> w środku: aus<strong>ge</strong>schaltet).</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |<br>| <strong>A</strong> | <strong>Albo światło wyłączone</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> | - |<br>| B | Oczekują szybkich zmian | BŁĘDNA | Pasuje do 7.1 |<br>| C | Dyskutują z przechodniami | BŁĘDNA | Brak kontekstu kontrastu |<br>| D | Zostawiają dorosłym | BŁĘDNA | Sprzeczne z tekstem |<br>| E | Nie potrzebują prawa jazdy | BŁĘDNA | Pasuje do 7.3 |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Spójnik <em>Oder</em> (albo) z opcji A sygnalizuje DOŁĄCZENIE do listy - pasuje po <em>sorgen dafür, dass der Müll getrennt wird</em>.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Paralelizm gramatyczny (<em>dafür, dass + Passiv</em>) jest mocną wskazówką struktury luki.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Vorgangspassiv (<em>wird getrennt, wird ausgeschaltet</em>) jest typowe dla relacji proekologicznych - czynności wykonywane PRZEZ młodzież.</blockquote>\n<p><strong>7.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>E</strong> - <em>Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein.</em> (Dlatego zazwyczaj nie potrzebują prawa jazdy.)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza kontekstu luki</h4>\n<p>Kluczowy fragment z luką 7.3.:</p>\n<blockquote>„Zwei Drittel der Jugendlichen wohnen heute im städtischen Raum. <strong>Neben dem Fahrrad benutzen sie oft auch die öffentlichen Verkehrsmittel. 7.3. Immer mehr 18-Jährige verschieben den Besuch einer Fahrschule auf einen späteren Zeitpunkt.</strong> Mobilität ist Jugendlichen immer noch wichtig, aber dafür brauchen sie kein Auto.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Wskazówki w tekście:</strong></p>\n<ol><li>PRZED luką: <em>benutzen sie oft auch die öffentlichen Verkehrsmittel</em> - używają TRANSPORTU PUBLICZNEGO.</li><li>PO luce: <em>Immer mehr 18-Jährige verschieben den Besuch einer Fahrschule</em> - coraz więcej 18-latków ODKŁADA wizytę w szkole jazdy.</li><li>Opcja E: <em>Deshalb brauchen sie in der Regel keinen Führerschein</em> - DLATEGO zazwyczaj nie potrzebują PRAWA JAZDY.</li><li>Logika: TRANSPORT PUBLICZNY → BRAK POTRZEBY PRAWA JAZDY → ODKŁADAJĄ SZKOŁĘ JAZDY.</li><li><em>Deshalb</em> (dlatego) = łącznik PRZYCZYNA → SKUTEK (transport publiczny → brak prawa jazdy).</li></ol>\n<p><strong>Wniosek:</strong> opcja <strong>E</strong> spina logicznie transport publiczny z odkładaniem szkoły jazdy.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji</h4>\n<p><strong>A</strong> (<em>Oder dafür, dass das Licht ausgeschaltet wird</em>) - odrzucone: pasuje do luki 7.2., temat to oświetlenie/dom, nie transport.</p>\n<p><strong>B</strong> (<em>Sie erwarten, dass sich schnell etwas verändert</em>) - odrzucone: pasuje do luki 7.1., temat to niecierpliwość, nie transport.</p>\n<p><strong>C</strong> (<em>Aber sie diskutieren gern mit Passanten</em>) - odrzucone: brak logicznej spójności z transportem.</p>\n<p><strong>D</strong> (<em>Leider überlassen sie die Gestaltung der Zukunft den Erwachsenen</em>) - odrzucone: sprzeczne z aktywnym zaangażowaniem młodzieży opisanym w tekście.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 7.3, max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - odpowiedź: <strong>E</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - odpowiedzi A, B, C, D lub brak odpowiedzi<br>- Wymaganie szczegółowe: 3.6) Zdający rozpoznaje związki pomiędzy poszczególnymi częściami tekstu.</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - spójnik <em>deshalb</em> (z sekcji 8):</strong><br>- <em>Deshalb</em> = dlatego (PRZYCZYNA → SKUTEK)<br>- Po <em>deshalb</em> INWERSJA: <em>Deshalb <strong>brauchen</strong> sie keinen Führerschein</em> (czasownik na 2. pozycji).<br>- Synonimy: <em>deswegen, daher, aus diesem Grund</em>.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - negacja <em>kein/keine</em> (z sekcji 2):</strong><br>- <em>keinen Führerschein</em> = żadnego prawa jazdy<br>- <em>Führerschein</em> (m., Akk.) → <em>keinen</em> (Akk. masc.)<br>- Negacja <em>kein</em> zastępuje <em>ein/eine/ein</em> w negacji rzeczowników.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - czasownik rozdzielny <em>verschieben</em> (z sekcji 4):</strong><br>- <em>verschieben</em> - TU NIE jest rozdzielny (ver- = nierozdzielny prefiks).<br>- <em>verschieben auf einen späteren Zeitpunkt</em> = odkładać na późniejszy termin.<br>- Akkusativ: <em>den Besuch</em> (l.poj. m.).</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne opcje są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |<br>| A | Albo światło wyłączone | BŁĘDNA | Inny temat (oświetlenie) |<br>| B | Oczekują szybkich zmian | BŁĘDNA | Pasuje do 7.1 |<br>| C | Dyskutują z przechodniami | BŁĘDNA | Brak spójności |<br>| D | Zostawiają dorosłym | BŁĘDNA | Sprzeczne z tekstem |<br>| <strong>E</strong> | <strong>Brak prawa jazdy</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> | - |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Słowo <em>Führerschein</em> (prawo jazdy) z opcji E i <em>Fahrschule</em> (szkoła jazdy) z kolejnego zdania są TEMATYCZNIE POŁĄCZONE - to klucz spójności.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Deshalb</em> (dlatego) sygnalizuje SKUTEK - luka logicznie kontynuuje przyczynę z poprzedniego zdania.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>in der Regel</em> (zazwyczaj, z reguły) = idiom oznaczający REGUŁĘ, normalność. <em>In + Dat. (der Regel)</em>.</blockquote>"}]}