{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-5)\nPrzeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny\ni gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nDER HUT\n„Dieser Hut! Wo hat sie ihn nur her? Und wie sage ich ihr, dass er schrecklich ist?“, denkt\nMarc. Seine Freundin Hanna präsentiert ihm gerade ihren neuen Hut. „Schau mal, Marc, er\nhat nur 120 Euro gekostet. In Paris 8.1. ihn alle!“ Marc muss schnell eine Antwort\ngeben. Aber er kann ihr nicht sagen, dass sie schrecklich aussieht. Also greift er zu\neiner besonderen Methode. Er drückt es so aus: „Hanna, dieser Hut ist wirklich originell! Ich\nglaube, ich habe auch schon 8.2. Foto davon gesehen. Wie heißt diese bekannte\nSchauspielerin aus Paris? Ja, ich glaube, sie hatte den gleichen Hut auf. Es ist nur\nein bisschen 8.3. , dass die rote Farbe nicht so gut zu dem wunderschönen Blau deiner\nAugen passt. Aber liebe Hanna, am wichtigsten ist, dass 8.4. der Hut gefällt.“ „Glaubst\ndu das wirklich?“, fragt Hanna. Jetzt denkt sie selbst darüber nach, 8.5. sie den Hut\nnicht vielleicht zurückgeben sollte. Auch wenn Marc ihn ganz toll findet …\nnach: www.dw.com\n8.1.\nA. tragen\nB. ziehen\nC. kleiden\n8.2.\nA. einem\nB. eines\nC. ein\n8.3.\nA. spät\nB. wenig\nC. schade\n8.4.\nA. dir\nB. ihm\nC. ihnen\n8.5.\nA. ob\nB. weil\nC. damit\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"8. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą co najmniej trzech słów/wyrażeń odnoszących\nsię do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.\n• opisz pamiątkę z dzieciństwa znalezioną podczas pakowania\nIch fand meinen Teddybären. Er ist schön. Er ist weiß und weich.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *tragen* (nosić, mieć na sobie).\n\nPełne zdanie: *In Paris **tragen** ihn alle!* (W Paryżu wszyscy go noszą!)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> „Schau mal, Marc, er hat nur 120 Euro gekostet. **In Paris 8.1. ihn alle!**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. Hanna pokazuje Marcowi swój NOWY KAPELUSZ (*Hut*).\n2. Zaimek *ihn* (jego, Akkusativ masc.) odnosi się do *Hut* (kapelusz, rodzaj męski).\n3. Czasownik powinien znaczyć NOSIĆ (kapelusz) - typowa kolokacja po niemiecku.\n\n**Wniosek:** poprawna kolokacja to *einen Hut tragen* = nosić kapelusz. Odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna (kolokacje)\n\n**Niemieckie czasowniki dla ubrań/akcesoriów:**\n- **tragen** (nosić, mieć na sobie) - typowa kolokacja z odzieżą: *einen Hut/eine Hose/ein Kleid tragen*.\n- **ziehen** (ciągnąć) - bez kontekstu odzieżowego. Wyjątek: *anziehen* (ubierać się) → ale TU nie ma *an-*.\n- **kleiden** (ubierać; refleksywne: *sich kleiden*) - bardziej formalne, w sensie OGÓLNYM (jak ubrać się), nie konkretny element.\n\nKolokacja *tragen* + akcesoria jest klasyczna w niemieckim - uczeń powinien ją znać.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (tragen)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - kolokacje z odzieżą (z sekcji 10):**\n> - `etwas tragen` = nosić coś (na sobie)\n> - *einen Hut tragen* = nosić kapelusz\n> - *eine Brille tragen* = nosić okulary\n> - *einen Bart tragen* = nosić brodę\n> - Tylko *tragen* pasuje do trwałego stanu noszenia.\n\n> 📖 **Reference - czasownik *tragen* (nieregularny, z sekcji 4):**\n> - Präsens: *ich trage, du **trägst**, er/sie/es **trägt***, wir tragen, ihr tragt, sie tragen\n> - W 2. i 3. os. l.poj. zmiana: *a → ä* (Umlaut)\n> - Perfekt: *ich habe getragen* (Partizip II nieregularny).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **tragen (nosić)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | ziehen (ciągnąć) | BŁĘDNA | *ziehen* znaczy „ciągnąć\"; bez prefiksu *an-* nie znaczy „ubierać\" |\n| C | kleiden (ubierać) | BŁĘDNA | *sich kleiden* = ubierać SIĘ (ogólnie), nie konkretny element |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *anziehen* (ubierać się/coś na siebie) JEST z prefiksem rozdzielnym *an-*. *Ziehen* sam (bez *an-*) NIE znaczy ubierać - znaczy „ciągnąć\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *kleiden* można usłyszeć w kontekście *Diese Farbe kleidet dich gut* (ten kolor ci pasuje) - ale nie w kontekście „mieć coś na sobie\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE punktuje TYLKO formę DOKŁADNIE jak w opcjach (Infinitiv: *tragen*). W tekście mogłaby być koniugowana forma (*tragen* w 3. os. l. mn. = *tragen*) - tu Infinitiv = forma odmieniona.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *ein* (rodzajnik nieokreślony Akkusativ rodzaju nijakiego).\n\nPełne zdanie: *Ich glaube, ich habe auch schon **ein** Foto davon gesehen.* (Wydaje mi się, że widziałem już zdjęcie tego.)\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> „Hanna, dieser Hut ist wirklich originell! Ich glaube, **ich habe auch schon 8.2. Foto davon gesehen.**\"\n\n**Analiza gramatyczna:**\n1. *das Foto* - rzeczownik rodzaju NIJAKIEGO (n.).\n2. Czasownik *sehen* (widzieć) wymaga AKKUSATIVU (dopełnienie bliższe).\n3. Akkusativ rodzajnika nieokreślonego dla NIJAKIEGO = *ein* (taki sam jak Nominativ dla n.).\n4. Tabela:\n\n| Przypadek | Maskulin | Feminin | **Neutrum** |\n| Nom | ein | eine | **ein** |\n| Akk | einen | eine | **ein** |\n| Dat | einem | einer | einem |\n| Gen | eines | einer | eines |\n\n**Wniosek:** poprawna forma to *ein Foto* (Akk. n.) - odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (*einem*) - odrzucone: to Dativ (rodzaj m./n.). Po *sehen* potrzebny Akk., nie Dat.\n\n**B** (*eines*) - odrzucone: to Genitiv (rodzaj m./n.). Po *sehen* potrzebny Akk., nie Gen.\n\n**C** (*ein*) - POPRAWNA: Akkusativ rodzaju nijakiego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (ein)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - rodzajnik nieokreślony (z sekcji 2):**\n> - Akkusativ neutrum: *ein* (taki sam jak Nominativ neutrum).\n> - Akkusativ maskulin: *einen* (DIFFERENT od Nom. m. *ein*).\n> - Akkusativ feminin: *eine* (taki sam jak Nom. f.).\n> - Tylko rodzaj MĘSKI rozróżnia Nom. (*ein*) vs Akk. (*einen*).\n\n> 📖 **Reference - czasownik *sehen* + Akkusativ (z sekcji 3):**\n> - *sehen* jest czasownikiem przechodnim → wymaga Akkusativu.\n> - *Ich sehe **ein Foto*** (widzę zdjęcie - Akk. n.).\n> - *Ich sehe **einen Hund*** (widzę psa - Akk. m.).\n> - *Ich sehe **eine Frau*** (widzę kobietę - Akk. f.).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | einem (Dat. m./n.) | BŁĘDNA | Po *sehen* potrzebny Akk., nie Dat. |\n| B | eines (Gen. m./n.) | BŁĘDNA | Po *sehen* potrzebny Akk., nie Gen. |\n| **C** | **ein (Akk. n.)** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Uczniowie często myślą, że Akkusativ ZAWSZE ma końcówkę -*en* lub -*es*, ale rodzaj NIJAKI w Akk. = TAKI SAM jak Nominativ (*ein*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *das Foto* (zdjęcie) jest rodzaju NIJAKIEGO - pamiętaj o tym (mimo zapożyczenia z włoskiego *fotografia* = fem.).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *sehen* (widzieć) - Präsens nieregularny: *ich sehe, du **siehst**, er **sieht***. Tu Perfekt: *habe gesehen*.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *schade* (przykro, szkoda).\n\nPełne zdanie: *Es ist nur ein bisschen **schade**, dass die rote Farbe nicht so gut zu dem wunderschönen Blau deiner Augen passt.* (Tylko trochę szkoda, że czerwony kolor nie pasuje tak dobrze do pięknego niebieskiego twoich oczu.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> „Es ist nur ein bisschen 8.3. , **dass die rote Farbe nicht so gut zu dem wunderschönen Blau deiner Augen passt**.\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. Marc dyplomatycznie krytykuje kapelusz Hanny.\n2. Po luce: *dass die rote Farbe NICHT SO GUT passt* - czerwony NIE PASUJE.\n3. Konstrukcja *Es ist schade, dass * = SZKODA, że (klasyczna konstrukcja niemieckie).\n4. Słowa *nur ein bisschen* (tylko trochę) sygnalizują UMNIEJSZONĄ żalkę - dyplomatyczne sformułowanie.\n\n**Wniosek:** poprawna forma to *schade* (szkoda) - odpowiedź **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\n\n**Trzy opcje:**\n- **schade** (Adj./Part.) = szkoda, przykro. Konstrukcja: *Es ist schade, dass *. To IDIOMATYCZNE wyrażenie żalu.\n- **spät** (Adj.) = późny. Konstrukcja: *Es ist spät, dass * - NIE pasuje semantycznie (spóźnione nie pasuje do koloru).\n- **wenig** (Adv./Adj.) = mało. Konstrukcja: *Es ist wenig * - NIE PASUJE gramatycznie do *dass*-Satz.\n\n**Wniosek:** tylko *schade* tworzy poprawną konstrukcję semantyczną i gramatyczną z *dass*.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (schade)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - wyrażenia z *Es ist * (z sekcji 10):**\n> - *Es ist schade, dass * = szkoda, że\n> - *Es ist wichtig, dass * = ważne jest, żeby\n> - *Es ist möglich, dass * = możliwe jest, że\n> - *Es ist klar, dass * = jasne jest, że\n> - Po *dass* WERB NA KOŃCU zdania.\n\n> 📖 **Reference - przymiotniki niedeklinowalne (z sekcji 6):**\n> - *schade* (szkoda, przykro) - predykatywny przymiotnik, nie odmienia się.\n> - Używany TYLKO w roli orzecznikowej (po czasowniku *sein*): *Es ist schade.*\n> - NIE używany jako przydawka (NIE: *ein schader Tag*).\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | spät (późny) | BŁĘDNA | Nie pasuje semantycznie do koloru |\n| B | wenig (mało) | BŁĘDNA | Nie tworzy konstrukcji z *dass* |\n| **C** | **schade (szkoda)** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *Es ist schade, dass * jest IDIOMATYCZNA i bardzo częsta w mowie codziennej (i pisanym niemieckim). Uczeń powinien ją znać.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Schade* można też usłyszeć samodzielnie: *Schade!* = Szkoda! (wykrzyknik żalu).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Wie schade!* = Jaka szkoda! - częsta reakcja na niefortunne wydarzenia.\n\n**8.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *dir* (tobie, Dativ 2. os. l.poj.).\n\nPełne zdanie: *Aber liebe Hanna, am wichtigsten ist, dass **dir** der Hut gefällt.* (Ale droga Hanno, najważniejsze jest, że TOBIE kapelusz się podoba.)\n\n## Sposób 1 - analiza gramatyczna\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> „Aber liebe Hanna, am wichtigsten ist, **dass 8.4. der Hut gefällt.**\"\n\n**Analiza:**\n1. Czasownik *gefallen* (podobać się) - RZĄDZI CELOWNIKIEM (Dativ).\n2. Konstrukcja: *jemandem (Dat) gefällt etwas (Nom)* = komuś podoba się coś.\n3. *Der Hut* (kapelusz) - to PODMIOT (Nom., bo to *kapelusz się podoba*).\n4. Brakuje OSOBY, której się podoba (Dat.).\n5. Marc mówi do Hanny (forma *du*) → Dativ od *du* = *dir*.\n\n**Tabela Dativ zaimków osobowych:**\n| Os | Nom | Akk | Dat |\n| 1 sg | ich | mich | **mir** |\n| 2 sg | du | dich | **dir** |\n| 3 sg m | er | ihn | **ihm** |\n| 3 sg f | sie | sie | **ihr** |\n| 3 sg n | es | es | **ihm** |\n| 3 pl | sie | sie | **ihnen** |\n\n**Wniosek:** poprawna forma to *dir* (Dativ 2. os. l.poj.) - odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n\n**A** (*dir*, Dat. 2. os. l.poj.) - POPRAWNA: Marc mówi do Hanny (forma *du*).\n\n**B** (*ihm*, Dat. 3. os. l.poj. m./n.) - BŁĘDNA: nikt w 3. os. l.poj. nie został wprowadzony. Hanna NIE jest *er/es*.\n\n**C** (*ihnen*, Dat. 3. os. l.mn.) - BŁĘDNA: nikt w l.mn. nie został wprowadzony. Marc mówi do JEDNEJ osoby - Hanny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (dir)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - czasownik *gefallen* + Dativ (z sekcji 10):**\n> - *jemandem gefällt etwas* = komuś podoba się coś\n> - *Das Buch gefällt **mir*** = Mi się podoba książka.\n> - *Der Hut gefällt **dir*** = Tobie się podoba kapelusz.\n> - Podmiot: rzecz (Nom.); osoba: Dativ.\n> - Inne czasowniki z Dativem: *helfen, danken, gefallen, gehören, schmecken*.\n\n> 📖 **Reference - zaimki osobowe Dativ (z sekcji 7):**\n> - *mir, dir, ihm, ihr, ihm, uns, euch, ihnen, Ihnen*\n> - *du → dir* (Dat. 2. os. l.poj.)\n> - Pamiętaj: *du* w pisanej formie nieformalnej, *Sie* w formalnej.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **dir (Dat. 2. os. l.poj.)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | ihm (Dat. 3. os. l.poj. m./n.) | BŁĘDNA | Nikt w 3. os. l.poj. nie wprowadzony |\n| C | ihnen (Dat. 3. os. l.mn.) | BŁĘDNA | Marc mówi do JEDNEJ osoby |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *gefallen* (podobać się) to klasyczny przykład czasownika z DATIVEM - uczeń powinien go znać razem z *helfen, danken, gehören, schmecken*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Mylenie *dich* (Akk.) z *dir* (Dat.) jest częstym błędem. Pamiętaj: po *gefallen* zawsze Dativ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Konstrukcja *Es gefällt mir* (podoba mi się) - *Es* to PODMIOT (Nom.), *mir* to OSOBA (Dat.). PODMIOT i OBIEKT są OPÓWNIE polskie.\n\n**8.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *ob* (czy - spójnik pytania zależnego).\n\nPełne zdanie: *Jetzt denkt sie selbst darüber nach, **ob** sie den Hut nicht vielleicht zurückgeben sollte.* (Teraz sama zastanawia się, **czy** nie powinna może oddać kapelusza.)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu\n\nKluczowy fragment tekstu:\n\n> „Jetzt denkt sie selbst darüber nach, **8.5. sie den Hut nicht vielleicht zurückgeben sollte.**\"\n\n**Wskazówki w tekście:**\n1. Główne zdanie: *denkt sie selbst darüber nach* - zastanawia się sama nad tym (*nachdenken über + Akk.*).\n2. Po *darüber nachdenken* oczekujemy zdania dopełnieniowego wprowadzonego przez *ob* (czy) - klasyczna konstrukcja w języku niemieckim: *nachdenken, ob *\n3. W zdaniu zależnym pytamy: **czy** ona powinna zwrócić kapelusz?\n\n**Wniosek:** poprawna forma to *ob* - odpowiedź **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (spójniki podrzędne)\n\nPorównanie trzech opcji:\n\n- **ob** (czy) - wprowadza ZDANIE PYTANIA ZALEŻNEGO (Indirekter Fragesatz). Używamy po czasownikach *fragen, überlegen, nachdenken, nicht wissen*. Przykład: *Ich weiß nicht, **ob** er kommt.*\n- **weil** (ponieważ) - wprowadza zdanie PRZYCZYNOWE. Odpowiada na pytanie *Warum?*. Nie pasuje tu, bo nie szukamy powodu.\n- **damit** (żeby, aby) - wprowadza zdanie CELOWE (Finalsatz). Odpowiada na pytanie *Wozu?*. Nie pasuje tu, bo nie ma celu.\n\nKonstrukcja *nachdenken, ob * jest IDIOMATYCZNA - zawsze z *ob*, nie z *weil* ani *damit*.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (ob)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - zdanie pytania zależnego z *ob* (z sekcji 8):**\n> - *ob* = czy (w zdaniu zależnym)\n> - Używamy po: *fragen, wissen, nachdenken, überlegen, sich fragen, nicht sicher sein*\n> - Przykłady: *Ich frage mich, ob er kommt.* / *Wir wissen nicht, ob sie Zeit hat.*\n> - Po *ob* WERB NA KOŃCU zdania zależnego: * ob sie zurückgeben **sollte**.*\n\n> 📖 **Reference - czasownik rozdzielny *nachdenken über* (z sekcji 4):**\n> - *nachdenken über + Akk.* = zastanawiać się nad czymś\n> - Rozdzielny prefiks: *nach-*: *Sie denkt **nach**.* / *Sie dachte **nach**.*\n> - Z *darüber*: *Sie denkt **darüber** nach* = zastanawia się nad tym.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **ob (czy)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | weil (ponieważ) | BŁĘDNA | Szukamy pytania zależnego, nie przyczyny |\n| C | damit (żeby) | BŁĘDNA | Szukamy pytania zależnego, nie celu |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Uczniowie mylą *ob* (czy - pytanie zależne) z *dass* (że - zdanie dopełnieniowe twierdzące). Klucz: po *nachdenken* z wątpliwością zawsze *ob*, po *wissen/sagen/denken* z twierdzeniem - *dass*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Po spójnikach podrzędnych (*ob, weil, damit, dass, wenn*) ZAWSZE werb na końcu: *ob sie zurückgeben **sollte*** - nie *ob sollte sie zurückgeben*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *damit* (żeby) NIE MYLIĆ z *da* + *mit* (z tym) - to dwa osobne słowa. *Damit* jednym słowem = spójnik celowy.","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 8. (0-5)
Przeczytaj tekst. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, tak aby otrzymać logiczny
i gramatycznie poprawny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
DER HUT
„Dieser Hut! Wo hat sie ihn nur her? Und wie sage ich ihr, dass er schrecklich ist?“, denkt
Marc. Seine Freundin Hanna präsentiert ihm gerade ihren neuen Hut. „Schau mal, Marc, er
hat nur 120 Euro gekostet. In Paris 8.1. ihn alle!“ Marc muss schnell eine Antwort
geben. Aber er kann ihr nicht sagen, dass sie schrecklich aussieht. Also greift er zu
einer besonderen Methode. Er drückt es so aus: „Hanna, dieser Hut ist wirklich originell! Ich
glaube, ich habe auch schon 8.2. Foto davon gesehen. Wie heißt diese bekannte
Schauspielerin aus Paris? Ja, ich glaube, sie hatte den gleichen Hut auf. Es ist nur
ein bisschen 8.3. , dass die rote Farbe nicht so gut zu dem wunderschönen Blau deiner
Augen passt. Aber liebe Hanna, am wichtigsten ist, dass 8.4. der Hut gefällt.“ „Glaubst
du das wirklich?“, fragt Hanna. Jetzt denkt sie selbst darüber nach, 8.5. sie den Hut
nicht vielleicht zurückgeben sollte. Auch wenn Marc ihn ganz toll findet …
nach: www.dw.com
8.1.
A. tragen
B. ziehen
C. kleiden
8.2.
A. einem
B. eines
C. ein
8.3.
A. spät
B. wenig
C. schade
8.4.
A. dir
B. ihm
C. ihnen
8.5.
A. ob
B. weil
C. damit
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
EJNP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Realizacja podpunktu polecenia za pomocą co najmniej trzech słów/wyrażeń odnoszących
\n

się do różnych aspektów, jest uznawana za podpunkt rozwinięty, np.
• opisz pamiątkę z dzieciństwa znalezioną podczas pakowania
Ich fand meinen Teddybären. Er ist schön. Er ist weiß und weich.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

8.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - tragen (nosić, mieć na sobie).

\n

Pełne zdanie: In Paris tragen ihn alle! (W Paryżu wszyscy go noszą!)

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu

\n

Kluczowy fragment tekstu:

\n
„Schau mal, Marc, er hat nur 120 Euro gekostet. In Paris 8.1. ihn alle!"
\n

Wskazówki w tekście:

\n
  1. Hanna pokazuje Marcowi swój NOWY KAPELUSZ (Hut).
  2. Zaimek ihn (jego, Akkusativ masc.) odnosi się do Hut (kapelusz, rodzaj męski).
  3. Czasownik powinien znaczyć NOSIĆ (kapelusz) - typowa kolokacja po niemiecku.
\n

Wniosek: poprawna kolokacja to einen Hut tragen = nosić kapelusz. Odpowiedź A.

\n

Sposób 2 - analiza leksykalna (kolokacje)

\n

Niemieckie czasowniki dla ubrań/akcesoriów:

\n\n

Kolokacja tragen + akcesoria jest klasyczna w niemieckim - uczeń powinien ją znać.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A (tragen)
- 0 pkt - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference leksykalny

\n
📖 Reference - kolokacje z odzieżą (z sekcji 10):
- etwas tragen = nosić coś (na sobie)
- einen Hut tragen = nosić kapelusz
- eine Brille tragen = nosić okulary
- einen Bart tragen = nosić brodę
- Tylko tragen pasuje do trwałego stanu noszenia.
\n
📖 Reference - czasownik tragen (nieregularny, z sekcji 4):
- Präsens: ich trage, du trägst, er/sie/es trägt, wir tragen, ihr tragt, sie tragen
- W 2. i 3. os. l.poj. zmiana: a → ä (Umlaut)
- Perfekt: ich habe getragen (Partizip II nieregularny).
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | tragen (nosić) | POPRAWNA | - |
| B | ziehen (ciągnąć) | BŁĘDNA | ziehen znaczy „ciągnąć"; bez prefiksu an- nie znaczy „ubierać" |
| C | kleiden (ubierać) | BŁĘDNA | sich kleiden = ubierać SIĘ (ogólnie), nie konkretny element |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Czasownik anziehen (ubierać się/coś na siebie) JEST z prefiksem rozdzielnym an-. Ziehen sam (bez an-) NIE znaczy ubierać - znaczy „ciągnąć".
\n
⚠️ Uwaga: kleiden można usłyszeć w kontekście Diese Farbe kleidet dich gut (ten kolor ci pasuje) - ale nie w kontekście „mieć coś na sobie".
\n
⚠️ Uwaga: Klucz CKE punktuje TYLKO formę DOKŁADNIE jak w opcjach (Infinitiv: tragen). W tekście mogłaby być koniugowana forma (tragen w 3. os. l. mn. = tragen) - tu Infinitiv = forma odmieniona.
\n

8.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - ein (rodzajnik nieokreślony Akkusativ rodzaju nijakiego).

\n

Pełne zdanie: Ich glaube, ich habe auch schon ein Foto davon gesehen. (Wydaje mi się, że widziałem już zdjęcie tego.)

\n

Sposób 1 - analiza gramatyczna

\n

Kluczowy fragment tekstu:

\n
„Hanna, dieser Hut ist wirklich originell! Ich glaube, ich habe auch schon 8.2. Foto davon gesehen."
\n

Analiza gramatyczna:

\n
  1. das Foto - rzeczownik rodzaju NIJAKIEGO (n.).
  2. Czasownik sehen (widzieć) wymaga AKKUSATIVU (dopełnienie bliższe).
  3. Akkusativ rodzajnika nieokreślonego dla NIJAKIEGO = ein (taki sam jak Nominativ dla n.).
  4. Tabela:
\n

| Przypadek | Maskulin | Feminin | Neutrum |
| Nom | ein | eine | ein |
| Akk | einen | eine | ein |
| Dat | einem | einer | einem |
| Gen | eines | einer | eines |

\n

Wniosek: poprawna forma to ein Foto (Akk. n.) - odpowiedź C.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

A (einem) - odrzucone: to Dativ (rodzaj m./n.). Po sehen potrzebny Akk., nie Dat.

\n

B (eines) - odrzucone: to Genitiv (rodzaj m./n.). Po sehen potrzebny Akk., nie Gen.

\n

C (ein) - POPRAWNA: Akkusativ rodzaju nijakiego.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (ein)
- 0 pkt - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - rodzajnik nieokreślony (z sekcji 2):
- Akkusativ neutrum: ein (taki sam jak Nominativ neutrum).
- Akkusativ maskulin: einen (DIFFERENT od Nom. m. ein).
- Akkusativ feminin: eine (taki sam jak Nom. f.).
- Tylko rodzaj MĘSKI rozróżnia Nom. (ein) vs Akk. (einen).
\n
📖 Reference - czasownik sehen + Akkusativ (z sekcji 3):
- sehen jest czasownikiem przechodnim → wymaga Akkusativu.
- Ich sehe ein Foto (widzę zdjęcie - Akk. n.).
- Ich sehe einen Hund (widzę psa - Akk. m.).
- Ich sehe eine Frau (widzę kobietę - Akk. f.).
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | einem (Dat. m./n.) | BŁĘDNA | Po sehen potrzebny Akk., nie Dat. |
| B | eines (Gen. m./n.) | BŁĘDNA | Po sehen potrzebny Akk., nie Gen. |
| C | ein (Akk. n.) | POPRAWNA | - |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Uczniowie często myślą, że Akkusativ ZAWSZE ma końcówkę -en lub -es, ale rodzaj NIJAKI w Akk. = TAKI SAM jak Nominativ (ein).
\n
⚠️ Uwaga: das Foto (zdjęcie) jest rodzaju NIJAKIEGO - pamiętaj o tym (mimo zapożyczenia z włoskiego fotografia = fem.).
\n
⚠️ Uwaga: Czasownik sehen (widzieć) - Präsens nieregularny: ich sehe, du siehst, er sieht. Tu Perfekt: habe gesehen.
\n

8.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - schade (przykro, szkoda).

\n

Pełne zdanie: Es ist nur ein bisschen schade, dass die rote Farbe nicht so gut zu dem wunderschönen Blau deiner Augen passt. (Tylko trochę szkoda, że czerwony kolor nie pasuje tak dobrze do pięknego niebieskiego twoich oczu.)

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu

\n

Kluczowy fragment tekstu:

\n
„Es ist nur ein bisschen 8.3. , dass die rote Farbe nicht so gut zu dem wunderschönen Blau deiner Augen passt."
\n

Wskazówki w tekście:

\n
  1. Marc dyplomatycznie krytykuje kapelusz Hanny.
  2. Po luce: dass die rote Farbe NICHT SO GUT passt - czerwony NIE PASUJE.
  3. Konstrukcja *Es ist schade, dass * = SZKODA, że (klasyczna konstrukcja niemieckie).
  4. Słowa nur ein bisschen (tylko trochę) sygnalizują UMNIEJSZONĄ żalkę - dyplomatyczne sformułowanie.
\n

Wniosek: poprawna forma to schade (szkoda) - odpowiedź C.

\n

Sposób 2 - analiza leksykalna

\n

Trzy opcje:

\n\n

Wniosek: tylko schade tworzy poprawną konstrukcję semantyczną i gramatyczną z dass.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (schade)
- 0 pkt - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference leksykalny

\n
📖 Reference - wyrażenia z *Es ist * (z sekcji 10):
- *Es ist schade, dass * = szkoda, że
- *Es ist wichtig, dass * = ważne jest, żeby
- *Es ist möglich, dass * = możliwe jest, że
- *Es ist klar, dass * = jasne jest, że
- Po dass WERB NA KOŃCU zdania.
\n
📖 Reference - przymiotniki niedeklinowalne (z sekcji 6):
- schade (szkoda, przykro) - predykatywny przymiotnik, nie odmienia się.
- Używany TYLKO w roli orzecznikowej (po czasowniku sein): Es ist schade.
- NIE używany jako przydawka (NIE: ein schader Tag).
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | spät (późny) | BŁĘDNA | Nie pasuje semantycznie do koloru |
| B | wenig (mało) | BŁĘDNA | Nie tworzy konstrukcji z dass |
| C | schade (szkoda) | POPRAWNA | - |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Konstrukcja *Es ist schade, dass * jest IDIOMATYCZNA i bardzo częsta w mowie codziennej (i pisanym niemieckim). Uczeń powinien ją znać.
\n
⚠️ Uwaga: Schade można też usłyszeć samodzielnie: Schade! = Szkoda! (wykrzyknik żalu).
\n
⚠️ Uwaga: Wie schade! = Jaka szkoda! - częsta reakcja na niefortunne wydarzenia.
\n

8.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - dir (tobie, Dativ 2. os. l.poj.).

\n

Pełne zdanie: Aber liebe Hanna, am wichtigsten ist, dass dir der Hut gefällt. (Ale droga Hanno, najważniejsze jest, że TOBIE kapelusz się podoba.)

\n

Sposób 1 - analiza gramatyczna

\n

Kluczowy fragment tekstu:

\n
„Aber liebe Hanna, am wichtigsten ist, dass 8.4. der Hut gefällt."
\n

Analiza:

\n
  1. Czasownik gefallen (podobać się) - RZĄDZI CELOWNIKIEM (Dativ).
  2. Konstrukcja: jemandem (Dat) gefällt etwas (Nom) = komuś podoba się coś.
  3. Der Hut (kapelusz) - to PODMIOT (Nom., bo to kapelusz się podoba).
  4. Brakuje OSOBY, której się podoba (Dat.).
  5. Marc mówi do Hanny (forma du) → Dativ od du = dir.
\n

Tabela Dativ zaimków osobowych:
| Os | Nom | Akk | Dat |
| 1 sg | ich | mich | mir |
| 2 sg | du | dich | dir |
| 3 sg m | er | ihn | ihm |
| 3 sg f | sie | sie | ihr |
| 3 sg n | es | es | ihm |
| 3 pl | sie | sie | ihnen |

\n

Wniosek: poprawna forma to dir (Dativ 2. os. l.poj.) - odpowiedź A.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

A (dir, Dat. 2. os. l.poj.) - POPRAWNA: Marc mówi do Hanny (forma du).

\n

B (ihm, Dat. 3. os. l.poj. m./n.) - BŁĘDNA: nikt w 3. os. l.poj. nie został wprowadzony. Hanna NIE jest er/es.

\n

C (ihnen, Dat. 3. os. l.mn.) - BŁĘDNA: nikt w l.mn. nie został wprowadzony. Marc mówi do JEDNEJ osoby - Hanny.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A (dir)
- 0 pkt - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - czasownik gefallen + Dativ (z sekcji 10):
- jemandem gefällt etwas = komuś podoba się coś
- Das Buch gefällt mir = Mi się podoba książka.
- Der Hut gefällt dir = Tobie się podoba kapelusz.
- Podmiot: rzecz (Nom.); osoba: Dativ.
- Inne czasowniki z Dativem: helfen, danken, gefallen, gehören, schmecken.
\n
📖 Reference - zaimki osobowe Dativ (z sekcji 7):
- mir, dir, ihm, ihr, ihm, uns, euch, ihnen, Ihnen
- du → dir (Dat. 2. os. l.poj.)
- Pamiętaj: du w pisanej formie nieformalnej, Sie w formalnej.
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | dir (Dat. 2. os. l.poj.) | POPRAWNA | - |
| B | ihm (Dat. 3. os. l.poj. m./n.) | BŁĘDNA | Nikt w 3. os. l.poj. nie wprowadzony |
| C | ihnen (Dat. 3. os. l.mn.) | BŁĘDNA | Marc mówi do JEDNEJ osoby |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Czasownik gefallen (podobać się) to klasyczny przykład czasownika z DATIVEM - uczeń powinien go znać razem z helfen, danken, gehören, schmecken.
\n
⚠️ Uwaga: Mylenie dich (Akk.) z dir (Dat.) jest częstym błędem. Pamiętaj: po gefallen zawsze Dativ.
\n
⚠️ Uwaga: Konstrukcja Es gefällt mir (podoba mi się) - Es to PODMIOT (Nom.), mir to OSOBA (Dat.). PODMIOT i OBIEKT są OPÓWNIE polskie.
\n

8.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - ob (czy - spójnik pytania zależnego).

\n

Pełne zdanie: Jetzt denkt sie selbst darüber nach, ob sie den Hut nicht vielleicht zurückgeben sollte. (Teraz sama zastanawia się, czy nie powinna może oddać kapelusza.)

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu

\n

Kluczowy fragment tekstu:

\n
„Jetzt denkt sie selbst darüber nach, 8.5. sie den Hut nicht vielleicht zurückgeben sollte."
\n

Wskazówki w tekście:

\n
  1. Główne zdanie: denkt sie selbst darüber nach - zastanawia się sama nad tym (nachdenken über + Akk.).
  2. Po darüber nachdenken oczekujemy zdania dopełnieniowego wprowadzonego przez ob (czy) - klasyczna konstrukcja w języku niemieckim: *nachdenken, ob *
  3. W zdaniu zależnym pytamy: czy ona powinna zwrócić kapelusz?
\n

Wniosek: poprawna forma to ob - odpowiedź A.

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna (spójniki podrzędne)

\n

Porównanie trzech opcji:

\n\n

Konstrukcja nachdenken, ob * jest IDIOMATYCZNA - zawsze z *ob, nie z weil ani damit.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 8.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A (ob)
- 0 pkt - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - zdanie pytania zależnego z ob (z sekcji 8):
- ob = czy (w zdaniu zależnym)
- Używamy po: fragen, wissen, nachdenken, überlegen, sich fragen, nicht sicher sein
- Przykłady: Ich frage mich, ob er kommt. / Wir wissen nicht, ob sie Zeit hat.
- Po ob WERB NA KOŃCU zdania zależnego: * ob sie zurückgeben sollte.*
\n
📖 Reference - czasownik rozdzielny nachdenken über (z sekcji 4):
- nachdenken über + Akk. = zastanawiać się nad czymś
- Rozdzielny prefiks: nach-: Sie denkt nach. / Sie dachte nach.
- Z darüber: Sie denkt darüber nach = zastanawia się nad tym.
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | ob (czy) | POPRAWNA | - |
| B | weil (ponieważ) | BŁĘDNA | Szukamy pytania zależnego, nie przyczyny |
| C | damit (żeby) | BŁĘDNA | Szukamy pytania zależnego, nie celu |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Uczniowie mylą ob (czy - pytanie zależne) z dass (że - zdanie dopełnieniowe twierdzące). Klucz: po nachdenken z wątpliwością zawsze ob, po wissen/sagen/denken z twierdzeniem - dass.
\n
⚠️ Uwaga: Po spójnikach podrzędnych (ob, weil, damit, dass, wenn) ZAWSZE werb na końcu: ob sie zurückgeben sollte - nie ob sollte sie zurückgeben.
\n
⚠️ Uwaga: damit (żeby) NIE MYLIĆ z da + mit (z tym) - to dwa osobne słowa. Damit jednym słowem = spójnik celowy.
"}]}