{"id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2021,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-5)\nW zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych opcji (A-C) wybierz tę, która jest\ntłumaczeniem fragmentu podanego w nawiasie. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1. Der Arzt hat gemeint, ich sollte (zostać w domu)\nA. zu Hause bleiben\nB. nach Hause gehen\nC. das Haus verlassen\n9.2. (Nie mieliśmy ochoty) , auf die Party zu gehen.\nA. Wir hatten keine Lust\nB. Wir hatten kein Glück\nC. Wir hatten keinen Spaß\n9.3. Der junge Mann kaufte eine Hose, die (były za szerokie)\nA. ganz schön war\nB. so teuer war\nC. zu weit war\n9.4. (Powiedz mi) endlich, wer das Spiel gewonnen hat!\nA. Sag mir\nB. Versprich mir\nC. Unterhalte mich\n9.5. Letztes Wochenende (wróciliśmy z podróży)\nA. sagten wir eine Reise ab\nB. bereiteten wir eine Reise vor\nC. kamen wir von einer Reise zurück\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9. Zaimki oraz pospolite modyfikatory takie jak np. sehr, genug, ein bisschen nie są\ntraktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *zu Hause bleiben* (zostać w domu).\n\nPełne zdanie: *Der Arzt hat gemeint, ich sollte **zu Hause bleiben**.* (Lekarz powiedział, że powinienem zostać w domu.)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFragment do przetłumaczenia: **(zostać w domu)**.\n\n**Kluczowe rozróżnienie leksykalne:**\n- *zostać w domu* = przebywać w miejscu (NIE wychodzić) = **zu Hause bleiben**\n\n**Analiza opcji:**\n- **A** *zu Hause bleiben* = zostać w domu (być/pozostać w miejscu)\n- **B** *nach Hause gehen* = iść DO domu (ruch w kierunku domu)\n- **C** *das Haus verlassen* = opuścić dom (wyjść z domu)\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (przyimki + bleiben)\n\nKluczowa opozycja: *zu Hause* vs *nach Hause*:\n\n> 📖 **Reference - przyimki z *Haus* (z sekcji 9 + 10):**\n> - *zu Hause* (Dativ) = w domu, u siebie (stan/pozycja - pytanie: **wo?**)\n> - *nach Hause* (kierunek) = do domu (ruch - pytanie: **wohin?**)\n> - *von zu Hause* = z domu (odejście - pytanie: **woher?**)\n\nCzasownik *bleiben* = pozostawać, zostawać (stan, nie ruch) → wymaga **zu Hause** (stan).\n\nCzasownik *gehen* = iść (ruch) → wymaga **nach Hause** (kierunek).\n\nStąd: *zostać w domu* = stan (nie ruchomy) → *zu Hause bleiben* = opcja **A**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (zu Hause bleiben)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - *zu Hause / nach Hause / von zu Hause* (z sekcji 9, 10):**\n> - *zu Hause* = w domu (wo?) - po: *sein, bleiben, arbeiten, schlafen*\n> - *nach Hause* = do domu (wohin?) - po: *gehen, kommen, fahren, kommen*\n> - *von zu Hause* = z domu (woher?) - po: *kommen, abfahren*\n> - To STAŁE idiomy, nie odmienne (uczyć na pamięć!).\n\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II / Modalverb *sollen* w mowie zależnej (z sekcji 4):**\n> - *Der Arzt hat gemeint, ich **sollte** zu Hause bleiben.*\n> - *sollte* = Konjunktiv II od *sollen* (powinien)\n> - W mowie zależnej używany do oddania zalecenia/rady lekarza.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **zu Hause bleiben (zostać w domu)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | nach Hause gehen (iść do domu) | BŁĘDNA | *nach Hause* = ruch, nie stan; *gehen* ≠ zostać |\n| C | das Haus verlassen (opuścić dom) | BŁĘDNA | *verlassen* = wychodzić - przeciwne znaczenie |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Najczęstszy błąd Polaków: pisanie *nach Hause bleiben* zamiast *zu Hause bleiben*. Pamiętaj: *bleiben* = stan → *zu Hause*; *gehen/kommen/fahren* = ruch → *nach Hause*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *verlassen* (opuścić, porzucić) jest NIEROZDZIELNYM czasownikiem (ver- = prefiks nierozdzielny). Perfekt: *Das Haus **verlassen*** → *Ich habe das Haus **verlassen***.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Kontekst medyczny (*der Arzt*) + polecenie (*sollte*) = klasyczna sytuacja, w której lekarz każe ZOSTAĆ w domu (*zu Hause bleiben*).\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Wir hatten keine Lust* (Nie mieliśmy ochoty).\n\nPełne zdanie: ***Wir hatten keine Lust**, auf die Party zu gehen.* (Nie mieliśmy ochoty iść na imprezę.)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFragment do przetłumaczenia: **(Nie mieliśmy ochoty)**.\n\n**Kluczowe rozróżnienia leksykalne:**\n- *Lust* (die, f.) = ochota, chęć (kolokacja: *Lust haben* = mieć ochotę)\n- *Glück* (das, n.) = szczęście (kolokacja: *Glück haben* = mieć szczęście)\n- *Spaß* (der, m.) = zabawa, radość (kolokacja: *Spaß haben* = bawić się, czerpać radość)\n\n**Nie mieliśmy ochoty** = *wir hatten keine Lust* - opcja **A**.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (negacja *kein*)\n\nWszystkie opcje mają negację *kein*, ale z RÓŻNYMI formami:\n- **keine Lust** - *die Lust* (f.) → Akk. f. = *keine* (brak końcówki po feminine)\n- **kein Glück** - *das Glück* (n.) → Akk. n. = *kein* (brak końcówki po neutrum)\n- **keinen Spaß** - *der Spaß* (m.) → Akk. m. = *keinen* (końcówka *-en* po masculine)\n\n*Lust haben auf etwas (Akk.) / Lust haben zu + Infinitiv* = mieć ochotę na coś / robić coś.\n\nW zdaniu: *Lust haben, auf die Party zu gehen* - *Lust* + *zu-Infinitiv*.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (Wir hatten keine Lust)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - kolokacje z *haben* (z sekcji 10):**\n> - *Lust haben* (+ auf Akk. / zu Inf.) = mieć ochotę\n> - *Glück haben* = mieć szczęście\n> - *Spaß haben* (+ bei Dat. / an Dat.) = bawić się, mieć frajdę\n> - *Hunger haben* = być głodnym; *Angst haben* = bać się\n> - *Zeit haben* = mieć czas; *Recht haben* = mieć rację\n\n> 📖 **Reference - negacja *kein* + rodzaj rzeczownika (z sekcji 2):**\n> - *keine Lust* (f., Akk.) → *die Lust* jest feminin\n> - *kein Glück* (n., Akk.) → *das Glück* jest neutrum\n> - *keinen Spaß* (m., Akk.) → *der Spaß* jest maskulin\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **keine Lust (brak ochoty)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | kein Glück (brak szczęścia) | BŁĘDNA | *Glück* = szczęście, nie ochota |\n| C | keinen Spaß (brak zabawy) | BŁĘDNA | *Spaß* = zabawa, nie ochota |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Lust* (ochota) NIE MYLIĆ z *Lust* w sensie angielskim (lust = pożądanie). Po niemiecku *Lust haben* to neutralne wyrażenie oznaczające CHĘĆ/OCHOTĘ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rodzaj *die Lust* (f.) - stąd *keine Lust* (Akk. f. = keine, bez końcówki). Porównaj: *keinen Spaß* (Akk. m. = -en) vs *keine Lust* (Akk. f. = -e → zero tutaj).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czas Präteritum: *hatten* (3. os. l.mn. od *haben*: *wir hatten*). NIE *wir haben gehabt* - Präteritum jest tu bardziej naturalne w narracji przeszłej.\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *zu weit war* (była za szeroka).\n\nPełne zdanie: *Der junge Mann kaufte eine Hose, die **zu weit war**.* (Młody mężczyzna kupił spodnie, które były za szerokie.)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFragment do przetłumaczenia: **(były za szerokie)**.\n\n**Kluczowe rozróżnienia:**\n- *za szerokie* = za duże, zbyt szerokie → **zu weit**\n- *ganz schön* = całkiem ładne (pozytywna ocena)\n- *so teuer* = takie drogie (cena)\n\n**Uwaga krytyczna - różnica liczby (PUŁAPKA CKE!):**\n- PO POLSKU: *spodnie* = liczba mnoga → *były za szerokie*\n- PO NIEMIECKU: *die Hose* = LICZBA POJEDYNCZA → *war* (nie: *waren*)\n- *die Hose* jest feminin singular w języku niemieckim!\n\n**Wniosek:** *były za szerokie* = *zu weit war* (singular!) - opcja **C**.\n\n## Sposób 2 - analiza leksykalna\n\n**Przymiotnik *weit*:**\n- *weit* = szeroki (o ubraniach: za luźny, za szeroki), daleki\n- *zu weit* = za szeroki, zbyt luźny\n- Kolokacja: *Die Hose ist zu weit* = spodnie są za szerokie/luźne.\n\n**Eliminacja pozostałych opcji:**\n- **A** (*ganz schön war*) = całkiem ładne - NIE ma sensu w kontekście \"za szerokie\"\n- **B** (*so teuer war*) = takie drogie - NIE znaczy \"szerokie\"\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (zu weit war)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference leksykalny\n\n> 📖 **Reference - *die Hose* - liczba gramatyczna (z sekcji 5):**\n> - *die Hose* (f.) = spodnie (SINGULAR w niemieckim)\n> - *die Hosen* = spodnie (liczba mnoga, rzadziej używana)\n> - Porównaj: polskie \"spodnie\" (lm.) = niemieckie *die Hose* (lp.)\n> - Podobnie: *die Brille* (okulary, lp.), *die Schere* (nożyczki, lp.)\n\n> 📖 **Reference - *zu* + przymiotnik (stopień nadmierności, z sekcji 6):**\n> - *zu + Adj.* = za (zbyt )\n> - *zu groß* = za duży; *zu klein* = za mały; *zu weit* = za szeroki; *zu eng* = za ciasny\n> - *zu* jest nieodmienne.\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | ganz schön war (całkiem ładne) | BŁĘDNA | Pozytywna ocena, nie opisuje rozmiaru |\n| B | so teuer war (takie drogie) | BŁĘDNA | Dotyczy ceny, nie rozmiaru |\n| **C** | **zu weit war (za szeroka)** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** KLUCZOWA PUŁAPKA: po polsku *spodnie były* (l.mn. → *były*), po niemiecku *die Hose war* (l.poj. → *war*). Uczeń często niepoprawnie tłumaczy l.mn. → *waren*, ale CKE wymaga *war* (singular).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *weit* ma dwa znaczenia: 1) szeroki/luźny (o ubraniach), 2) daleki (o odległości: *weit entfernt* = daleko). W kontekście ubrań = luźny/szeroki.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *zu weit* (za szeroki) vs *zu eng* (za ciasny) - para antonimów przy opisie ubrań. Oba ważne słownictwo maturalne.\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Sag mir* (Powiedz mi).\n\nPełne zdanie: ***Sag mir** endlich, wer das Spiel gewonnen hat!* (Powiedz mi wreszcie, kto wygrał grę!)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFragment do przetłumaczenia: **(Powiedz mi)**.\n\n**Kluczowe rozróżnienia leksykalne:**\n- *sagen* = mówić, powiedzieć → Imperativ du-form: **Sag!**\n- *versprechen* = obiecywać → Imperativ: *Versprich!*\n- *unterhalten* = zabawiać, rozmawiać → Imperativ: *Unterhalte!*\n\n**Powiedz mi** = *Sag mir* - opcja **A**.\n\nZaimek *mir* = Dativ od *ich* - bo *sagen* + komuś = Dativ (*jemandem etwas sagen*).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (Imperativ + Dativ)\n\n**Tryb rozkazujący (Imperativ) - du-form:**\n- *sagen* → nieregularność brak: *Sag!* (odcinamy -en, dodajemy opcjonalne -e, tu bez -e)\n- *versprechen* → zmiana rdzenna (e → i): *Versprich!* (a nie *Versprich!*)\n- *unterhalten* → zmiana rdzenna (a → ä): *Unterhalte!* (du unterhältst → Unterhalte)\n\n**Zaimek Dativ *mir*:**\n- *sagen* rządzi Dativem osoby + Akkusativem rzeczy: *jdm. etwas sagen*\n- *Sag mir (Dat.) etwas (Akk.)!* = Powiedz mi coś!\n- Opcja B: *Versprich mir* = Obiecaj mi (też Dativ, ale inne znaczenie czasownika)\n- Opcja C: *Unterhalte mich* = Baw mnie (Akkusativ *mich*, nie Dativ!)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **A (Sag mir)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - Imperativ du-form (z sekcji 4):**\n> - Forma podstawowa: rdzeń czasownika (opcjonalnie + -e)\n> - Czasowniki ze zmianą e → i/ie: *geben → Gib!*, *sprechen → Sprich!*, *versprechen → Versprich!*, *sehen → Sieh!*\n> - Czasowniki ze zmianą a → ä: NIE przenoszą umlautu do Imperativu: *fahren → Fahr!* (nie *Fähr!*)\n> - *sagen* (regularne) → *Sag!*\n\n> **Reference - rząd czasownika *sagen* (z sekcji 10):**\n> - *jdm. (Dat.) etwas (Akk.) sagen* = powiedzieć komuś coś\n> - *mir* = Dativ od *ich* (1. os. l.poj.)\n> - Porównaj: *sagen* (Dat. osoby) vs *unterhalten* (Akk. osoby: *mich unterhalten*)\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| **A** | **Sag mir (Powiedz mi)** | **POPRAWNA** | - |\n| B | Versprich mir (Obiecaj mi) | BŁĘDNA | *versprechen* = obiecywać, nie mówić/powiedzieć |\n| C | Unterhalte mich (Baw mnie) | BŁĘDNA | *unterhalten* = zabawiać; też inny zaimek: *mich* (Akk.) |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** *sagen* (mówić/powiedzieć) KONIECZNIE odróżniać od *erzählen* (opowiadać) i *sprechen* (mówić, rozmawiać). W poleceniu \"Powiedz mi\" = *Sag mir* - jednorazowe przekazanie informacji.\n\n> **Uwaga:** Forma Imperativu *Sag* (bez końcowego -e) jest poprawna. Forma *Sage* też istnieje, ale jest rzadka i bardziej formalna. Klucz CKE akceptuje *Sag mir*.\n\n> **Uwaga:** Pułapka z zaimkiem: opcja C ma *mich* (Akkusativ), a nie *mir* (Dativ) - *unterhalten + Akk.* (zabawiać kogoś). To wskazówka gramatyczna, że C nie może znaczyć \"powiedz mi\".\n\n**9.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *kamen wir von einer Reise zurück* (wróciliśmy z podróży).\n\nPełne zdanie: *Letztes Wochenende **kamen wir von einer Reise zurück**.* (W ostatni weekend wróciliśmy z podróży.)\n\n## Sposób 1 - analiza tłumaczenia\n\nFragment do przetłumaczenia: **(wróciliśmy z podróży)**.\n\n**Kluczowe rozróżnienia leksykalne:**\n- *zurückkommen* = wracać, przybyć z powrotem → *kamen zurück* (Präteritum + rozdzielny prefiks)\n- *absagen* = odwoływać (np. wizytę, podróż) → *sagten ab*\n- *vorbereiten* = przygotowywać → *bereiteten vor*\n\n**Wróciliśmy z podróży** = *kamen wir von einer Reise zurück* - opcja **C**.\n\nPrzyimek *von + Dativ*: *von einer Reise* = z podróży (*die Reise* → Dat. sg. f. = *einer Reise*).\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna (czasowniki rozdzielne w Präteritum + szyk)\n\n**Czasowniki rozdzielne (trennbare Verben) w Präteritum:**\n\n**Opcja A:** *absagen* (ab- + sagen)\n- Präteritum: *sagten ab* (*wir sagten eine Reise ab* = odwołaliśmy podróż)\n- Znaczenie: anulowanie, odwołanie planowanego wyjazdu\n\n**Opcja B:** *vorbereiten* (vor- + bereiten)\n- Präteritum: *bereiteten vor* (*wir bereiteten eine Reise vor* = przygotowywaliśmy podróż)\n- Znaczenie: planowanie, pakowanie przed wyjazdem\n\n**Opcja C:** *zurückkommen* (zurück- + kommen)\n- Präteritum: *kamen zurück* (*wir kamen von einer Reise zurück* = wróciliśmy z podróży)\n- Prefiks *zurück-* na końcu zdania - szyk inwersji (*Letztes Wochenende* → czasownik na 2. pozycji)\n\n**Szyk inwersji:** *Letztes Wochenende* (okolicznik czasu) → pozycja 1, *kamen* → pozycja 2, *wir* → pozycja 3, , *zurück* → na końcu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź: **C (kamen wir von einer Reise zurück)**\n> - **0 pkt** - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> **Reference - czasowniki rozdzielne w Präteritum (z sekcji 4):**\n> - Prefiks rozdzielny zostaje na końcu zdania: *wir kamen zurück*, *wir sagten ab*, *wir bereiteten vor*\n> - Präteritum *kommen* (nieregularne): kommen → kam (ich), kamen (wir/sie)\n> - Präteritum *sagen* (regularne): sagen → sagte, sagten\n> - Präteritum *vorbereiten* (regularne): vorbereiten → bereitete vor, bereiteten vor\n\n> **Reference - przyimek *von* + Dativ (z sekcji 9):**\n> - *von + Dat.* wskazuje punkt wyjścia / pochodzenie\n> - *von einer Reise* = z podróży (*die Reise* → Dat.sg.f. = *einer Reise*)\n> - Porównaj: *auf eine Reise gehen* (Akk., cel) vs *von einer Reise zurückkommen* (Dat., punkt wyjścia)\n\n## Dlaczego inne opcje są błędne\n\n| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |\n| A | sagten wir eine Reise ab (odwołaliśmy podróż) | BŁĘDNA | *absagen* = odwoływać, NIE wracać |\n| B | bereiteten wir eine Reise vor (przygotowaliśmy podróż) | BŁĘDNA | *vorbereiten* = przygotowywać, NIE wracać |\n| **C** | **kamen wir von einer Reise zurück (wróciliśmy z podróży)** | **POPRAWNA** | - |\n\n## Typowe pułapki\n\n> **Uwaga:** Trzy czasowniki są fałszywymi przyjaciółmi semantycznymi - wszystkie dotyczą podróży (*Reise*), ale mają RÓŻNE znaczenia: *absagen* (odwołać), *vorbereiten* (przygotować), *zurückkommen* (wrócić). Czytaj znaczenie czasownika, nie tylko słowo *Reise*!\n\n> **Uwaga:** Szyk inwersji! Po okoliczniku *Letztes Wochenende* odmieniony czasownik jest na 2. pozycji: *kamen*, a prefiks *zurück* na końcu. Typowy błąd ucznia: pisanie *wir zurückkamen* (razem) zamiast *kamen wir zurück* (rozdzielnie).\n\n> **Uwaga:** Przyimek *von + Dat.*: *von **einer** Reise* (f., Dativ → *einer*). NIE *von eine Reise* (brak odmiany) i NIE *von der Reise* (rodzajnik określony, gdy mowa o konkretnej wcześniej wspomnianej podróży).","image":"img/jezyk-niemiecki-2021-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2021 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9. (0-5)
W zadaniach 9.1.-9.5. spośród podanych opcji (A-C) wybierz tę, która jest
tłumaczeniem fragmentu podanego w nawiasie. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
9.1. Der Arzt hat gemeint, ich sollte (zostać w domu)
A. zu Hause bleiben
B. nach Hause gehen
C. das Haus verlassen
9.2. (Nie mieliśmy ochoty) , auf die Party zu gehen.
A. Wir hatten keine Lust
B. Wir hatten kein Glück
C. Wir hatten keinen Spaß
9.3. Der junge Mann kaufte eine Hose, die (były za szerokie)
A. ganz schön war
B. so teuer war
C. zu weit war
9.4. (Powiedz mi) endlich, wer das Spiel gewonnen hat!
A. Sag mir
B. Versprich mir
C. Unterhalte mich
9.5. Letztes Wochenende (wróciliśmy z podróży)
A. sagten wir eine Reise ab
B. bereiteten wir eine Reise vor
C. kamen wir von einer Reise zurück
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
EJNP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Zaimki oraz pospolite modyfikatory takie jak np. sehr, genug, ein bisschen nie są
\n

traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu polecenia.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

9.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - zu Hause bleiben (zostać w domu).

\n

Pełne zdanie: Der Arzt hat gemeint, ich sollte zu Hause bleiben. (Lekarz powiedział, że powinienem zostać w domu.)

\n

Sposób 1 - analiza tłumaczenia

\n

Fragment do przetłumaczenia: (zostać w domu).

\n

Kluczowe rozróżnienie leksykalne:

\n\n

Analiza opcji:

\n\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna (przyimki + bleiben)

\n

Kluczowa opozycja: zu Hause vs nach Hause:

\n
📖 Reference - przyimki z Haus (z sekcji 9 + 10):
- zu Hause (Dativ) = w domu, u siebie (stan/pozycja - pytanie: wo?)
- nach Hause (kierunek) = do domu (ruch - pytanie: wohin?)
- von zu Hause = z domu (odejście - pytanie: woher?)
\n

Czasownik bleiben = pozostawać, zostawać (stan, nie ruch) → wymaga zu Hause (stan).

\n

Czasownik gehen = iść (ruch) → wymaga nach Hause (kierunek).

\n

Stąd: zostać w domu = stan (nie ruchomy) → zu Hause bleiben = opcja A.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A (zu Hause bleiben)
- 0 pkt - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - zu Hause / nach Hause / von zu Hause (z sekcji 9, 10):
- zu Hause = w domu (wo?) - po: sein, bleiben, arbeiten, schlafen
- nach Hause = do domu (wohin?) - po: gehen, kommen, fahren, kommen
- von zu Hause = z domu (woher?) - po: kommen, abfahren
- To STAŁE idiomy, nie odmienne (uczyć na pamięć!).
\n
📖 Reference - Konjunktiv II / Modalverb sollen w mowie zależnej (z sekcji 4):
- Der Arzt hat gemeint, ich sollte zu Hause bleiben.
- sollte = Konjunktiv II od sollen (powinien)
- W mowie zależnej używany do oddania zalecenia/rady lekarza.
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | zu Hause bleiben (zostać w domu) | POPRAWNA | - |
| B | nach Hause gehen (iść do domu) | BŁĘDNA | nach Hause = ruch, nie stan; gehen ≠ zostać |
| C | das Haus verlassen (opuścić dom) | BŁĘDNA | verlassen = wychodzić - przeciwne znaczenie |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Najczęstszy błąd Polaków: pisanie nach Hause bleiben zamiast zu Hause bleiben. Pamiętaj: bleiben = stan → zu Hause; gehen/kommen/fahren = ruch → nach Hause.
\n
⚠️ Uwaga: verlassen (opuścić, porzucić) jest NIEROZDZIELNYM czasownikiem (ver- = prefiks nierozdzielny). Perfekt: Das Haus verlassen → Ich habe das Haus verlassen.
\n
⚠️ Uwaga: Kontekst medyczny (der Arzt) + polecenie (sollte) = klasyczna sytuacja, w której lekarz każe ZOSTAĆ w domu (zu Hause bleiben).
\n

9.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - Wir hatten keine Lust (Nie mieliśmy ochoty).

\n

Pełne zdanie: Wir hatten keine Lust, auf die Party zu gehen. (Nie mieliśmy ochoty iść na imprezę.)

\n

Sposób 1 - analiza tłumaczenia

\n

Fragment do przetłumaczenia: (Nie mieliśmy ochoty).

\n

Kluczowe rozróżnienia leksykalne:

\n\n

Nie mieliśmy ochoty = wir hatten keine Lust - opcja A.

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna (negacja kein)

\n

Wszystkie opcje mają negację kein, ale z RÓŻNYMI formami:

\n\n

Lust haben auf etwas (Akk.) / Lust haben zu + Infinitiv = mieć ochotę na coś / robić coś.

\n

W zdaniu: Lust haben, auf die Party zu gehen - Lust + zu-Infinitiv.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A (Wir hatten keine Lust)
- 0 pkt - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference leksykalny

\n
📖 Reference - kolokacje z haben (z sekcji 10):
- Lust haben (+ auf Akk. / zu Inf.) = mieć ochotę
- Glück haben = mieć szczęście
- Spaß haben (+ bei Dat. / an Dat.) = bawić się, mieć frajdę
- Hunger haben = być głodnym; Angst haben = bać się
- Zeit haben = mieć czas; Recht haben = mieć rację
\n
📖 Reference - negacja kein + rodzaj rzeczownika (z sekcji 2):
- keine Lust (f., Akk.) → die Lust jest feminin
- kein Glück (n., Akk.) → das Glück jest neutrum
- keinen Spaß (m., Akk.) → der Spaß jest maskulin
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | keine Lust (brak ochoty) | POPRAWNA | - |
| B | kein Glück (brak szczęścia) | BŁĘDNA | Glück = szczęście, nie ochota |
| C | keinen Spaß (brak zabawy) | BŁĘDNA | Spaß = zabawa, nie ochota |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Lust (ochota) NIE MYLIĆ z Lust w sensie angielskim (lust = pożądanie). Po niemiecku Lust haben to neutralne wyrażenie oznaczające CHĘĆ/OCHOTĘ.
\n
⚠️ Uwaga: Rodzaj die Lust (f.) - stąd keine Lust (Akk. f. = keine, bez końcówki). Porównaj: keinen Spaß (Akk. m. = -en) vs keine Lust (Akk. f. = -e → zero tutaj).
\n
⚠️ Uwaga: Czas Präteritum: hatten (3. os. l.mn. od haben: wir hatten). NIE wir haben gehabt - Präteritum jest tu bardziej naturalne w narracji przeszłej.
\n

9.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - zu weit war (była za szeroka).

\n

Pełne zdanie: Der junge Mann kaufte eine Hose, die zu weit war. (Młody mężczyzna kupił spodnie, które były za szerokie.)

\n

Sposób 1 - analiza tłumaczenia

\n

Fragment do przetłumaczenia: (były za szerokie).

\n

Kluczowe rozróżnienia:

\n\n

Uwaga krytyczna - różnica liczby (PUŁAPKA CKE!):

\n\n

Wniosek: były za szerokie = zu weit war (singular!) - opcja C.

\n

Sposób 2 - analiza leksykalna

\n

Przymiotnik weit:

\n\n

Eliminacja pozostałych opcji:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (zu weit war)
- 0 pkt - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference leksykalny

\n
📖 Reference - die Hose - liczba gramatyczna (z sekcji 5):
- die Hose (f.) = spodnie (SINGULAR w niemieckim)
- die Hosen = spodnie (liczba mnoga, rzadziej używana)
- Porównaj: polskie "spodnie" (lm.) = niemieckie die Hose (lp.)
- Podobnie: die Brille (okulary, lp.), die Schere (nożyczki, lp.)
\n
📖 Reference - zu + przymiotnik (stopień nadmierności, z sekcji 6):
- zu + Adj. = za (zbyt )
- zu groß = za duży; zu klein = za mały; zu weit = za szeroki; zu eng = za ciasny
- zu jest nieodmienne.
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | ganz schön war (całkiem ładne) | BŁĘDNA | Pozytywna ocena, nie opisuje rozmiaru |
| B | so teuer war (takie drogie) | BŁĘDNA | Dotyczy ceny, nie rozmiaru |
| C | zu weit war (za szeroka) | POPRAWNA | - |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: KLUCZOWA PUŁAPKA: po polsku spodnie były (l.mn. → były), po niemiecku die Hose war (l.poj. → war). Uczeń często niepoprawnie tłumaczy l.mn. → waren, ale CKE wymaga war (singular).
\n
⚠️ Uwaga: weit ma dwa znaczenia: 1) szeroki/luźny (o ubraniach), 2) daleki (o odległości: weit entfernt = daleko). W kontekście ubrań = luźny/szeroki.
\n
⚠️ Uwaga: zu weit (za szeroki) vs zu eng (za ciasny) - para antonimów przy opisie ubrań. Oba ważne słownictwo maturalne.
\n

9.4. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - Sag mir (Powiedz mi).

\n

Pełne zdanie: Sag mir endlich, wer das Spiel gewonnen hat! (Powiedz mi wreszcie, kto wygrał grę!)

\n

Sposób 1 - analiza tłumaczenia

\n

Fragment do przetłumaczenia: (Powiedz mi).

\n

Kluczowe rozróżnienia leksykalne:

\n\n

Powiedz mi = Sag mir - opcja A.

\n

Zaimek mir = Dativ od ich - bo sagen + komuś = Dativ (jemandem etwas sagen).

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna (Imperativ + Dativ)

\n

Tryb rozkazujący (Imperativ) - du-form:

\n\n

Zaimek Dativ mir:

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: A (Sag mir)
- 0 pkt - odpowiedzi B, C lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
Reference - Imperativ du-form (z sekcji 4):
- Forma podstawowa: rdzeń czasownika (opcjonalnie + -e)
- Czasowniki ze zmianą e → i/ie: geben → Gib!, sprechen → Sprich!, versprechen → Versprich!, sehen → Sieh!
- Czasowniki ze zmianą a → ä: NIE przenoszą umlautu do Imperativu: fahren → Fahr! (nie Fähr!)
- sagen (regularne) → Sag!
\n
Reference - rząd czasownika sagen (z sekcji 10):
- jdm. (Dat.) etwas (Akk.) sagen = powiedzieć komuś coś
- mir = Dativ od ich (1. os. l.poj.)
- Porównaj: sagen (Dat. osoby) vs unterhalten (Akk. osoby: mich unterhalten)
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | Sag mir (Powiedz mi) | POPRAWNA | - |
| B | Versprich mir (Obiecaj mi) | BŁĘDNA | versprechen = obiecywać, nie mówić/powiedzieć |
| C | Unterhalte mich (Baw mnie) | BŁĘDNA | unterhalten = zabawiać; też inny zaimek: mich (Akk.) |

\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: sagen (mówić/powiedzieć) KONIECZNIE odróżniać od erzählen (opowiadać) i sprechen (mówić, rozmawiać). W poleceniu "Powiedz mi" = Sag mir - jednorazowe przekazanie informacji.
\n
Uwaga: Forma Imperativu Sag (bez końcowego -e) jest poprawna. Forma Sage też istnieje, ale jest rzadka i bardziej formalna. Klucz CKE akceptuje Sag mir.
\n
Uwaga: Pułapka z zaimkiem: opcja C ma mich (Akkusativ), a nie mir (Dativ) - unterhalten + Akk. (zabawiać kogoś). To wskazówka gramatyczna, że C nie może znaczyć "powiedz mi".
\n

9.5. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - kamen wir von einer Reise zurück (wróciliśmy z podróży).

\n

Pełne zdanie: Letztes Wochenende kamen wir von einer Reise zurück. (W ostatni weekend wróciliśmy z podróży.)

\n

Sposób 1 - analiza tłumaczenia

\n

Fragment do przetłumaczenia: (wróciliśmy z podróży).

\n

Kluczowe rozróżnienia leksykalne:

\n\n

Wróciliśmy z podróży = kamen wir von einer Reise zurück - opcja C.

\n

Przyimek von + Dativ: von einer Reise = z podróży (die Reise → Dat. sg. f. = einer Reise).

\n

Sposób 2 - analiza gramatyczna (czasowniki rozdzielne w Präteritum + szyk)

\n

Czasowniki rozdzielne (trennbare Verben) w Präteritum:

\n

Opcja A: absagen (ab- + sagen)

\n\n

Opcja B: vorbereiten (vor- + bereiten)

\n\n

Opcja C: zurückkommen (zurück- + kommen)

\n\n

Szyk inwersji: Letztes Wochenende (okolicznik czasu) → pozycja 1, kamen → pozycja 2, wir → pozycja 3, , zurück → na końcu.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 9.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź: C (kamen wir von einer Reise zurück)
- 0 pkt - odpowiedzi A, B lub brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych.
\n

Reference gramatyczny

\n
Reference - czasowniki rozdzielne w Präteritum (z sekcji 4):
- Prefiks rozdzielny zostaje na końcu zdania: wir kamen zurück, wir sagten ab, wir bereiteten vor
- Präteritum kommen (nieregularne): kommen → kam (ich), kamen (wir/sie)
- Präteritum sagen (regularne): sagen → sagte, sagten
- Präteritum vorbereiten (regularne): vorbereiten → bereitete vor, bereiteten vor
\n
Reference - przyimek von + Dativ (z sekcji 9):
- von + Dat. wskazuje punkt wyjścia / pochodzenie
- von einer Reise = z podróży (die Reise → Dat.sg.f. = einer Reise)
- Porównaj: auf eine Reise gehen (Akk., cel) vs von einer Reise zurückkommen (Dat., punkt wyjścia)
\n

Dlaczego inne opcje są błędne

\n

| Opcja | Treść | Status | Typowa pułapka |
| A | sagten wir eine Reise ab (odwołaliśmy podróż) | BŁĘDNA | absagen = odwoływać, NIE wracać |
| B | bereiteten wir eine Reise vor (przygotowaliśmy podróż) | BŁĘDNA | vorbereiten = przygotowywać, NIE wracać |
| C | kamen wir von einer Reise zurück (wróciliśmy z podróży) | POPRAWNA | - |

\n

Typowe pułapki

\n
Uwaga: Trzy czasowniki są fałszywymi przyjaciółmi semantycznymi - wszystkie dotyczą podróży (Reise), ale mają RÓŻNE znaczenia: absagen (odwołać), vorbereiten (przygotować), zurückkommen (wrócić). Czytaj znaczenie czasownika, nie tylko słowo Reise!
\n
Uwaga: Szyk inwersji! Po okoliczniku Letztes Wochenende odmieniony czasownik jest na 2. pozycji: kamen, a prefiks zurück na końcu. Typowy błąd ucznia: pisanie wir zurückkamen (razem) zamiast kamen wir zurück (rozdzielnie).
\n
Uwaga: Przyimek von + Dat.: von einer Reise (f., Dativ → einer). NIE von eine Reise (brak odmiany) i NIE von der Reise (rodzajnik określony, gdy mowa o konkretnej wcześniej wspomnianej podróży).
"}]}