{"id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":5,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-5)\nUsłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną\nz treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\nTekst 1. (do zadania 3.1.)\n3.1. Aus der Aussage des Mannes kann man den Schluss ziehen,\nA. dass sein Sohn einen Job fand.\nB. dass sein Sohn ihn um Geld bat.\nC. dass sein Sohn nicht im Haushalt hilft.\nTekst 2. (do zadania 3.2.)\n3.2. Die Sprecherin will\nA. von Einkaufslisten abraten.\nB. tägliche Einkäufe empfehlen.\nC. Tipps zum richtigen Einkaufen geben.\nTekst 3. (do zadań 3.3.-3.5.)\n3.3. Warum kaufte Rolf Mayer den Campingplatz in der Nähe von Porta Westfalica?\nA. Er konnte ihn sehr billig kaufen.\nB. Er wurde von seinem Partner dazu überredet.\nC. Er sah das touristische Potenzial des Objekts.\n3.4. In diesem Jahr will Herr Mayer auf dem Campingplatz\nA. einige neue Gebäude bauen.\nB. die Sanitäranlagen modernisieren.\nC. ein zweites Außenrestaurant eröffnen.\n3.5. Wann erwartet Herr Mayer dieses Jahr die ersten Gäste?\nA. Mitte Mai.\nB. An Ostern.\nC. Anfang Juli.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"3. Jeżeli lukę należy uzupełnić liczebnikiem, numerem telefonu, godziną lub wyrazem/\nwyrazami o wysokiej frekwencji w języku niemieckim, wówczas wymagana jest pełna\npoprawność zapisu.","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. dass sein Sohn ihn um Geld bat.** (że jego syn prosił go o pieniądze)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nZadanie wymaga **wyciągnięcia wniosku** (Schluss ziehen) z reakcji ojca. Kluczowe fragmenty:\n\n> Mężczyzna: \"Junger Mann! Heute ist erst der fünfzehnte und ich gebe dir das Taschengeld immer am ersten Tag des Monats.\"\n>\n> \"Ich sehe keinen Grund, warum wir das ändern sollten.\"\n>\n> \"Wenn das Geld nicht ausreicht, solltest du arbeiten \"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Młody człowieku! Dzisiaj jest dopiero 15-ty, a ja zawsze daję ci kieszonkowe pierwszego dnia miesiąca. Nie widzę powodu, dla którego mielibyśmy to zmienić.\"\n\n→ **Wniosek:** ojciec odmawia zmiany terminu kieszonkowego, co znaczy, że **syn poprosił o WCZEŚNIEJSZE pieniądze**. Klasyczny dialog: dziecko prosi o forsę, rodzic odmawia.\n\n## Sposób 2 - analiza pragmatyczna kontekstu\n**Kluczowe sygnały**, że to reakcja na prośbę:\n- **\"Heute ist erst der fünfzehnte\"** (Dziś jest dopiero 15-ty) - wskazuje, że ktoś sugeruje, że to wystarczająco późno na kolejną dawkę\n- **\"Ich sehe keinen Grund, das zu ändern\"** (Nie widzę powodu, by to zmieniać) - odrzucenie sugestii zmiany\n- **\"Wenn das Geld nicht ausreicht, solltest du arbeiten\"** (Jeśli pieniędzy nie wystarcza, powinieneś pracować) - sugeruje, że syn narzeka na brak pieniędzy\n\nTo **odpowiedź na implicite postawioną prośbę o dodatkowe pieniądze**. W żadnym fragmencie nie ma mowy o znalezieniu pracy przez syna (A) ani o pomocy w domu (C).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.7)** Zdający wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - czasowniki proszenia:**\n> *bitten + Akk + um + Akk* (prosić kogoś o coś): *Der Sohn bat seinen Vater um Geld.* (Syn prosił ojca o pieniądze.) - Präteritum od *bitten* = *bat*.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"warum\":**\n> Pytania pośrednie: *Ich sehe keinen Grund, **warum** wir das ändern sollten.* (Nie widzę powodu, dlaczego mielibyśmy to zmienić.) - czasownik na końcu zdania podrzędnego.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktiv II w grzecznej radzie:**\n> *Du solltest arbeiten.* (Powinieneś pracować.) - *sollte* to Konjunktiv II od *sollen*, łagodniejsza forma rady.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Sein Sohn fand einen Job | Ojciec SUGERUJE, by syn pracował - nie ma informacji, że już znalazł | Mylenie sugestii z rzeczywistością |\n| **B** | **Sein Sohn bat ihn um Geld** | **POPRAWNA** - ojciec odpowiada odmownie na implicite prośbę o pieniądze | - |\n| C | Sein Sohn hilft nicht im Haushalt | Brak wzmianki o pomocy w domu | Mylenie z wątkami rodzicielskimi |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Klasyczne zadanie \"Schluss ziehen\" (wyciągnij wniosek) - musisz **wywnioskować** z odpowiedzi, jaka była PRZYCZYNA tej odpowiedzi. Tutaj jest to monolog ojca, więc syn nie jest słyszalny, ale jego prośba jest widoczna w reakcji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *Zeitungen austragen* (roznosić gazety) to typowa praca dorywcza dla nastolatków w Niemczech - to **sugestia** ojca, nie fakt o synu.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz to fraza **\"keinen Grund, das zu ändern\"** - ojciec ODMAWIA zmiany, więc syn musiał poprosić o coś związanego z kieszonkowym.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. Tipps zum richtigen Einkaufen geben.** (dawać wskazówki dotyczące prawidłowego robienia zakupów)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nKobieta udziela serii **konkretnych porad**, jak racjonalnie robić zakupy:\n\n> Kobieta: \"Wer gut plant, kann an einem Tag für die ganze Woche einkaufen.\"\n>\n> \"Man muss einfach für jeden Tag einen Essensplan machen und alle Zutaten, die man dafür braucht, aufschreiben und so seine Einkaufsliste erstellen.\"\n>\n> \"Was ist noch zu beachten? Die beste Zeit zum Einkaufen ist früh morgens.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie kluczowe:** \"Kto dobrze planuje, może w jeden dzień zrobić zakupy na cały tydzień. Trzeba po prostu zrobić plan jedzenia na każdy dzień i spisać wszystkie składniki potrzebne - i tak stworzyć listę zakupów. Co jeszcze należy wziąć pod uwagę? Najlepszy czas na zakupy to wczesny ranek.\"\n\n→ Trzy konkretne **porady**: (1) planuj na cały tydzień, (2) zrób plan jedzenia + listę zakupów, (3) rób zakupy rano. To dokładnie **\"Tipps zum richtigen Einkaufen geben\"**.\n\n## Sposób 2 - analiza pragmatyczna intencji\nKluczowe **markery udzielania porad**:\n- **\"Wer gut plant, kann \"** (Kto dobrze planuje, może ) - uogólnienie z radą\n- **\"Man muss einfach \"** (Trzeba po prostu ) - bezpośrednia instrukcja\n- **\"Was ist noch zu beachten?\"** (Co jeszcze trzeba wziąć pod uwagę?) - retoryczne pytanie wprowadzające kolejną radę\n- **\"Die beste Zeit zum Einkaufen ist \"** (Najlepszy czas na zakupy to ) - wskazówka praktyczna\n\nTo wszystko **język poradnika**, nie odradzania (A) ani zachęcania do codziennych zakupów (B).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.3)** Zdający określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - zaimek nieokreślony \"man\":**\n> *Man muss einen Plan machen.* (Trzeba zrobić plan.) - *man* jest podmiotem uogólnionym, czasownik w 3. os. lp.\n>\n> 📖 **Reference - konstrukcja z pytaniem retorycznym:**\n> *Was ist noch zu beachten?* (Co jeszcze warto wziąć pod uwagę?) - *sein + zu + Infinitiv* = konstrukcja modalna (= *was muss man noch beachten?*).\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"wer\" jako zaimek względny:**\n> *Wer gut plant, kann * (Ten kto dobrze planuje, może ) - *wer* zastępuje *derjenige, der*; czasownik w zdaniu *wer-* na końcu.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Von Einkaufslisten abraten | Przeciwnie - kobieta ZALECA listę zakupów (\"Einkaufsliste erstellen\") | Pomylenie kierunku |\n| B | Tägliche Einkäufe empfehlen | Przeciwnie - pokazuje WADY codziennych zakupów (\"fünf Mal Schlange stehen\") | Mylenie krytyki z poleceniem |\n| **C** | **Tipps zum richtigen Einkaufen geben** | **POPRAWNA** - szereg konkretnych porad | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *abraten von* (odradzać) wymaga Dativu - to PRZECIWNA intencja do *empfehlen* (polecać). Kobieta NIE odradza list zakupów, więc A jest błędne.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Liczba *fünf Mal die Woche* (pięć razy w tygodniu) służy KRYTYCE codziennych zakupów, nie ich poleceniu. Uważaj na konteks.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *empfehlen* (polecać) wymaga obiektu - tutaj kobieta poleca PLANOWANIE i ZAKUPY RAZ W TYGODNIU, nie codzienne. Sygnał intencji C.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n**C. Er sah das touristische Potenzial des Objekts.** (Zobaczył potencjał turystyczny obiektu.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nMayer wprost mówi, co go zachęciło do zakupu kempingu:\n\n> Mężczyzna: \"Ich dachte mir: Schade, dass der Campingplatz so wenig Touristen anzieht. Er liegt doch in einer landschaftlich attraktiven Umgebung und es gibt hier viele schöne Ausflugsziele. Da muss man einfach mehr daraus machen.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Pomyślałem sobie: Szkoda, że kemping przyciąga tak mało turystów. Leży przecież w atrakcyjnej krajobrazowo okolicy i jest tu dużo pięknych celów wycieczek. Trzeba po prostu zrobić z tego więcej.\"\n\n→ Mayer dostrzegł **niewykorzystany potencjał turystyczny**: piękna okolica + cele wycieczek + zbyt mało turystów = okazja do rozwoju. To dokładnie odpowiedź C.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\nPrzeanalizujmy, co Mayer mówi o pozostałych opcjach:\n\n**Opcja A (billig kaufen):** w nagraniu Mayer mówi: *\"das Objekt nicht gerade billig war\"* (obiekt nie był specjalnie tani). Czyli WPROST przeczy A.\n\n**Opcja B (Partner überredete):** Mayer mówi: *\"mein Partner auch einige Zweifel hatte\"* (mój wspólnik też miał pewne wątpliwości). Czyli wspólnik raczej **odradzał**, nie namawiał. Przeczy B.\n\n**Opcja C:** wzmianki o *landschaftlich attraktive Umgebung* + *viele schöne Ausflugsziele* + *mehr daraus machen* = wprost wskazują na **potencjał turystyczny** (C).\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **C**\n> - **0 pkt** - A, B, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Präteritum w narracji:**\n> *Ich dachte mir ich entschied mich * - czas przeszły prosty stosowany w pisemnych i formalnych narracjach (denken → dachte, entscheiden → entschied).\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"obwohl\":**\n> *Ich entschied mich für den Kauf, **obwohl** das Objekt nicht billig war.* (Zdecydowałem się na zakup, mimo że obiekt nie był tani.) - czasownik na końcu zdania podrzędnego.\n>\n> 📖 **Reference - czasowniki refleksywne z Akkusativem:**\n> *sich entscheiden für + Akk* (zdecydować się na coś): *Ich entschied mich für den Kauf.* - zaimek zwrotny *mich* w Akk.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Konnte ihn sehr billig kaufen | Nagranie wprost: \"nicht gerade billig\" | Odwrócenie sensu - uważaj na frazę \"nicht gerade\" |\n| B | Wurde vom Partner überredet | Partner miał WĄTPLIWOŚCI, nie namawiał | Mylenie ról uczestników |\n| **C** | **Sah das touristische Potenzial** | **POPRAWNA** - atrakcyjna okolica + cele wycieczek + \"mehr daraus machen\" | - |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Fraza **\"nicht gerade billig\"** to niemiecki idiom = \"raczej drogi\". Bezpośrednie tłumaczenie (\"nie do końca tani\") może wprowadzać w błąd - to LITOTĘ, łagodne wyrażenie negacji.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Da muss man einfach mehr daraus machen* (Trzeba po prostu zrobić z tego więcej) - typowa fraza biznesowa o niewykorzystanym potencjale.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Partner Mayera *einige Zweifel hatte* (miał pewne wątpliwości) - to przeciwieństwo namawiania (überreden), więc B nie wchodzi w grę.\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n**B. die Sanitäranlagen modernisieren.** (modernizować sanitariaty)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nMayer wprost wymienia, co planuje zrobić w tym roku:\n\n> Mężczyzna: \"Ich werde keine neuen Gebäude errichten. Das, was hier ist, will ich einfach modernisieren. Dazu zählen die Sanitäranlagen, die ich noch dieses Jahr vor der Saison umbauen will. Die Arbeiten laufen schon.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Nie postawię żadnych nowych budynków. To, co tu jest, chcę po prostu zmodernizować. Należą do tego sanitariaty, które chcę przebudować jeszcze w tym roku przed sezonem. Prace już trwają.\"\n\n→ Konkretny plan na ten rok: **modernizacja sanitariatów** (Sanitäranlagen umbauen). Pełne pokrycie odpowiedzi B.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n**Opcja A (neue Gebäude bauen):** Mayer wprost: *\"Ich werde keine neuen Gebäude errichten\"* (NIE postawię żadnych nowych budynków). PRZECZY A.\n\n**Opcja B (Sanitäranlagen modernisieren):** *\"Dazu zählen die Sanitäranlagen, die ich noch dieses Jahr umbauen will. Die Arbeiten laufen schon.\"* - POPRAWNA.\n\n**Opcja C (zweites Außenrestaurant eröffnen):** O restauracji Mayer mówi: *\"Das Restaurant braucht auch eine Modernisierung, aber das geht nicht so schnell. Dieses Jahr werden die Gäste nur das Außenrestaurant nutzen, das zum Glück in gutem Zustand ist.\"* - JEDNA restauracja zewnętrzna istnieje już, nie ma planów drugiej. PRZECZY C.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **B**\n> - **0 pkt** - A, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - Futur I (czas przyszły):**\n> *Ich werde keine neuen Gebäude errichten.* (Nie postawię żadnych nowych budynków.) - *werden* + Infinitiv.\n>\n> 📖 **Reference - Modal verben + Infinitiv:**\n> *Ich will umbauen.* (Chcę przebudować.) - *wollen* + Infinitiv na końcu.\n>\n> 📖 **Reference - zdania względne (Relativsatz):**\n> *die Sanitäranlagen, **die** ich umbauen will* (sanitariaty, które chcę przebudować) - zaimek względny *die* (Akk. fem./pl.) + V na końcu zdania względnego.\n>\n> 📖 **Reference - czasownik rozdzielnie złożony \"umbauen\":**\n> *umbauen* = przebudować (rozdzielnie złożony: *um-* + *bauen*). W Perfekt: *habe umgebaut*.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| A | Einige neue Gebäude bauen | Wprost: \"keine neuen Gebäude errichten\" | Mylenie modernizacji z budowaniem nowego |\n| **B** | **Die Sanitäranlagen modernisieren** | **POPRAWNA** - wprost wymieniona w nagraniu | - |\n| C | Ein zweites Außenrestaurant eröffnen | Jedyna restauracja zewnętrzna istnieje, nie planuje drugiej | Mylenie istniejącego z planem |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasowniki *errichten* (postawić) i *bauen* (budować) odnoszą się do NOWYCH budynków. Czasowniki *modernisieren* i *umbauen* - do **istniejących**. Mayer wprost wyklucza budowę nowych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Restauracja zewnętrzna (Außenrestaurant) JEST już na kempingu w dobrym stanie - Mayer mówi tylko, że TAM będą goście jadać, nie że TWORZY drugą.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Fraza *Die Arbeiten laufen schon* (prace już trwają) potwierdza, że modernizacja sanitariatów to KONKRETNY i już realizowany plan.\n\n**3.5.** ## Poprawna odpowiedź\n**A. Mitte Mai.** (W połowie maja.)\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\nMayer wprost określa, kiedy spodziewa się pierwszych gości:\n\n> Mężczyzna: \"Normalerweise startet die Saison an Ostern. Diesmal klappt das sicher nicht \"\n>\n> \"Ich denke, dass wir bis Mitte Mai fertig sind. Und wenn nicht, werden wir die Renovierungsarbeiten unterbrechen. Denn Mitte Mai kommen die ersten Urlaubsgäste zu uns.\"\n\n**Dosłowne tłumaczenie:** \"Zwykle sezon zaczyna się na Wielkanoc. Tym razem to się na pewno nie uda Myślę, że do połowy maja będziemy gotowi. A jeśli nie, to przerwiemy prace renowacyjne. Bo w połowie maja przyjeżdżają do nas pierwsi goście urlopowi.\"\n\n→ Wprost: **w połowie maja przyjeżdżają pierwsi goście urlopowi**. Pełne pokrycie odpowiedzi A.\n\n## Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji\n**Opcja A (Mitte Mai):** *\"Mitte Mai kommen die ersten Urlaubsgäste zu uns\"* - POPRAWNA.\n\n**Opcja B (an Ostern):** Mayer mówi, że *\"normalerweise startet die Saison an Ostern. Diesmal klappt das sicher nicht\"* - w tym roku Wielkanoc NIE wyjdzie. PRZECZY B.\n\n**Opcja C (Anfang Juli):** w nagraniu jest mowa o *\"Anfang Juni\"* (na początku czerwca) - dotyczy *Jugendcamp* (młodzieży), a nie pierwszych gości urlopowych. Anfang JULI w ogóle się nie pojawia. PRZECZY C.\n\n## Schemat oceniania CKE\n> 📋 **Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - odpowiedź dokładnie **A**\n> - **0 pkt** - B, C, brak odpowiedzi\n> - Wymaganie szczegółowe: **II.5)** Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.\n\n## Reference gramatyczny\n> 📖 **Reference - wyrażenia czasu z miesiącami:**\n> *Mitte Mai* (w połowie maja) - *Mitte* + nazwa miesiąca bez rodzajnika.\n> *Anfang Juni* (na początku czerwca), *Ende April* (pod koniec kwietnia).\n> **Wszystkie miesiące są rodzaju męskiego: der Januar, der Mai, der Juni**.\n>\n> 📖 **Reference - przyimek \"an\" z dniami świątecznymi:**\n> *an Ostern* (na Wielkanoc), *an Weihnachten* (na Boże Narodzenie) - Dativ.\n>\n> 📖 **Reference - Konjunktion \"denn\":**\n> *Wir unterbrechen die Arbeiten, **denn** Mitte Mai kommen die Gäste.* - *denn* (bo) wprowadza zdanie współrzędne, szyk **normalny** (czasownik na 2. pozycji).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |\n| **A** | **Mitte Mai** | **POPRAWNA** - wprost: \"Mitte Mai kommen die ersten Urlaubsgäste\" | - |\n| B | An Ostern | Wprost: \"Diesmal klappt das sicher nicht\" | Mylenie zwykłego rozpoczęcia sezonu z tym rokiem |\n| C | Anfang Juli | W nagraniu jest \"Anfang Juni\" dotyczące młodzieży, nie \"Juli\" | Mylenie miesięcy Juni/Juli |\n\n## Typowe pułapki i uwaga\n> ⚠️ **Uwaga:** Bardzo łatwo pomylić **Juni** (czerwiec) z **Juli** (lipiec) - opcja C celowo używa **Juli**, by sprawdzić uważność. *Anfang Juni* (młodzież) ≠ *Anfang Juli* (nie wymienione).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pułapka B: zwykle sezon zaczyna się na Wielkanoc, ALE TYM RAZEM nie wyjdzie. Mayer wyraźnie to mówi: *\"Diesmal klappt das sicher nicht\"*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Trzymaj rozróżnienie między **Urlaubsgästen** (pierwsi goście urlopowi - Mitte Mai) i **Jugendlichen im Jugendcamp** (młodzież z obozu młodzieżowego - Anfang Juni). Pytanie dotyczy **pierwszych** gości.","image":"img/jezyk-niemiecki-2023-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2023 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 3. (0-5)
Usłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Z podanych odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną
z treścią nagrania. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
Tekst 1. (do zadania 3.1.)
3.1. Aus der Aussage des Mannes kann man den Schluss ziehen,
A. dass sein Sohn einen Job fand.
B. dass sein Sohn ihn um Geld bat.
C. dass sein Sohn nicht im Haushalt hilft.
Tekst 2. (do zadania 3.2.)
3.2. Die Sprecherin will
A. von Einkaufslisten abraten.
B. tägliche Einkäufe empfehlen.
C. Tipps zum richtigen Einkaufen geben.
Tekst 3. (do zadań 3.3.-3.5.)
3.3. Warum kaufte Rolf Mayer den Campingplatz in der Nähe von Porta Westfalica?
A. Er konnte ihn sehr billig kaufen.
B. Er wurde von seinem Partner dazu überredet.
C. Er sah das touristische Potenzial des Objekts.
3.4. In diesem Jahr will Herr Mayer auf dem Campingplatz
A. einige neue Gebäude bauen.
B. die Sanitäranlagen modernisieren.
C. ein zweites Außenrestaurant eröffnen.
3.5. Wann erwartet Herr Mayer dieses Jahr die ersten Gäste?
A. Mitte Mai.
B. An Ostern.
C. Anfang Juli.
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 1. DO 3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJNP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Jeżeli lukę należy uzupełnić liczebnikiem, numerem telefonu, godziną lub wyrazem/
\n

wyrazami o wysokiej frekwencji w języku niemieckim, wówczas wymagana jest pełna
poprawność zapisu.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

3.1. ## Poprawna odpowiedź
B. dass sein Sohn ihn um Geld bat. (że jego syn prosił go o pieniądze)

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n

Zadanie wymaga wyciągnięcia wniosku (Schluss ziehen) z reakcji ojca. Kluczowe fragmenty:

\n
Mężczyzna: "Junger Mann! Heute ist erst der fünfzehnte und ich gebe dir das Taschengeld immer am ersten Tag des Monats."

"Ich sehe keinen Grund, warum wir das ändern sollten."

"Wenn das Geld nicht ausreicht, solltest du arbeiten "
\n

Dosłowne tłumaczenie: "Młody człowieku! Dzisiaj jest dopiero 15-ty, a ja zawsze daję ci kieszonkowe pierwszego dnia miesiąca. Nie widzę powodu, dla którego mielibyśmy to zmienić."

\n

→ Wniosek: ojciec odmawia zmiany terminu kieszonkowego, co znaczy, że syn poprosił o WCZEŚNIEJSZE pieniądze. Klasyczny dialog: dziecko prosi o forsę, rodzic odmawia.

\n

Sposób 2 - analiza pragmatyczna kontekstu

\n

Kluczowe sygnały, że to reakcja na prośbę:

\n\n

To odpowiedź na implicite postawioną prośbę o dodatkowe pieniądze. W żadnym fragmencie nie ma mowy o znalezieniu pracy przez syna (A) ani o pomocy w domu (C).

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.1, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź dokładnie B
- 0 pkt - A, C, brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: II.7) Zdający wyciąga wnioski wynikające z informacji zawartych w wypowiedzi.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - czasowniki proszenia:
bitten + Akk + um + Akk (prosić kogoś o coś): Der Sohn bat seinen Vater um Geld. (Syn prosił ojca o pieniądze.) - Präteritum od bitten = bat.

📖 Reference - Konjunktion "warum":
Pytania pośrednie: Ich sehe keinen Grund, warum wir das ändern sollten. (Nie widzę powodu, dlaczego mielibyśmy to zmienić.) - czasownik na końcu zdania podrzędnego.

📖 Reference - Konjunktiv II w grzecznej radzie:
Du solltest arbeiten. (Powinieneś pracować.) - sollte to Konjunktiv II od sollen, łagodniejsza forma rady.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Sein Sohn fand einen Job | Ojciec SUGERUJE, by syn pracował - nie ma informacji, że już znalazł | Mylenie sugestii z rzeczywistością |
| B | Sein Sohn bat ihn um Geld | POPRAWNA - ojciec odpowiada odmownie na implicite prośbę o pieniądze | - |
| C | Sein Sohn hilft nicht im Haushalt | Brak wzmianki o pomocy w domu | Mylenie z wątkami rodzicielskimi |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Klasyczne zadanie "Schluss ziehen" (wyciągnij wniosek) - musisz wywnioskować z odpowiedzi, jaka była PRZYCZYNA tej odpowiedzi. Tutaj jest to monolog ojca, więc syn nie jest słyszalny, ale jego prośba jest widoczna w reakcji.
\n
⚠️ Uwaga: Słowo Zeitungen austragen (roznosić gazety) to typowa praca dorywcza dla nastolatków w Niemczech - to sugestia ojca, nie fakt o synu.
\n
⚠️ Uwaga: Klucz to fraza "keinen Grund, das zu ändern" - ojciec ODMAWIA zmiany, więc syn musiał poprosić o coś związanego z kieszonkowym.
\n

3.2. ## Poprawna odpowiedź
C. Tipps zum richtigen Einkaufen geben. (dawać wskazówki dotyczące prawidłowego robienia zakupów)

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n

Kobieta udziela serii konkretnych porad, jak racjonalnie robić zakupy:

\n
Kobieta: "Wer gut plant, kann an einem Tag für die ganze Woche einkaufen."

"Man muss einfach für jeden Tag einen Essensplan machen und alle Zutaten, die man dafür braucht, aufschreiben und so seine Einkaufsliste erstellen."

"Was ist noch zu beachten? Die beste Zeit zum Einkaufen ist früh morgens."
\n

Dosłowne tłumaczenie kluczowe: "Kto dobrze planuje, może w jeden dzień zrobić zakupy na cały tydzień. Trzeba po prostu zrobić plan jedzenia na każdy dzień i spisać wszystkie składniki potrzebne - i tak stworzyć listę zakupów. Co jeszcze należy wziąć pod uwagę? Najlepszy czas na zakupy to wczesny ranek."

\n

→ Trzy konkretne porady: (1) planuj na cały tydzień, (2) zrób plan jedzenia + listę zakupów, (3) rób zakupy rano. To dokładnie "Tipps zum richtigen Einkaufen geben".

\n

Sposób 2 - analiza pragmatyczna intencji

\n

Kluczowe markery udzielania porad:

\n\n

To wszystko język poradnika, nie odradzania (A) ani zachęcania do codziennych zakupów (B).

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.2, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź dokładnie C
- 0 pkt - A, B, brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: II.3) Zdający określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - zaimek nieokreślony "man":
Man muss einen Plan machen. (Trzeba zrobić plan.) - man jest podmiotem uogólnionym, czasownik w 3. os. lp.

📖 Reference - konstrukcja z pytaniem retorycznym:
Was ist noch zu beachten? (Co jeszcze warto wziąć pod uwagę?) - sein + zu + Infinitiv = konstrukcja modalna (= was muss man noch beachten?).

📖 Reference - Konjunktion "wer" jako zaimek względny:
Wer gut plant, kann * (Ten kto dobrze planuje, może ) - *wer zastępuje derjenige, der; czasownik w zdaniu wer- na końcu.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Von Einkaufslisten abraten | Przeciwnie - kobieta ZALECA listę zakupów ("Einkaufsliste erstellen") | Pomylenie kierunku |
| B | Tägliche Einkäufe empfehlen | Przeciwnie - pokazuje WADY codziennych zakupów ("fünf Mal Schlange stehen") | Mylenie krytyki z poleceniem |
| C | Tipps zum richtigen Einkaufen geben | POPRAWNA - szereg konkretnych porad | - |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Słowo abraten von (odradzać) wymaga Dativu - to PRZECIWNA intencja do empfehlen (polecać). Kobieta NIE odradza list zakupów, więc A jest błędne.
\n
⚠️ Uwaga: Liczba fünf Mal die Woche (pięć razy w tygodniu) służy KRYTYCE codziennych zakupów, nie ich poleceniu. Uważaj na konteks.
\n
⚠️ Uwaga: Czasownik empfehlen (polecać) wymaga obiektu - tutaj kobieta poleca PLANOWANIE i ZAKUPY RAZ W TYGODNIU, nie codzienne. Sygnał intencji C.
\n

3.3. ## Poprawna odpowiedź
C. Er sah das touristische Potenzial des Objekts. (Zobaczył potencjał turystyczny obiektu.)

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n

Mayer wprost mówi, co go zachęciło do zakupu kempingu:

\n
Mężczyzna: "Ich dachte mir: Schade, dass der Campingplatz so wenig Touristen anzieht. Er liegt doch in einer landschaftlich attraktiven Umgebung und es gibt hier viele schöne Ausflugsziele. Da muss man einfach mehr daraus machen."
\n

Dosłowne tłumaczenie: "Pomyślałem sobie: Szkoda, że kemping przyciąga tak mało turystów. Leży przecież w atrakcyjnej krajobrazowo okolicy i jest tu dużo pięknych celów wycieczek. Trzeba po prostu zrobić z tego więcej."

\n

→ Mayer dostrzegł niewykorzystany potencjał turystyczny: piękna okolica + cele wycieczek + zbyt mało turystów = okazja do rozwoju. To dokładnie odpowiedź C.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Przeanalizujmy, co Mayer mówi o pozostałych opcjach:

\n

Opcja A (billig kaufen): w nagraniu Mayer mówi: "das Objekt nicht gerade billig war" (obiekt nie był specjalnie tani). Czyli WPROST przeczy A.

\n

Opcja B (Partner überredete): Mayer mówi: "mein Partner auch einige Zweifel hatte" (mój wspólnik też miał pewne wątpliwości). Czyli wspólnik raczej odradzał, nie namawiał. Przeczy B.

\n

Opcja C: wzmianki o landschaftlich attraktive Umgebung + viele schöne Ausflugsziele + mehr daraus machen = wprost wskazują na potencjał turystyczny (C).

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.3, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź dokładnie C
- 0 pkt - A, B, brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: II.5) Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Präteritum w narracji:
*Ich dachte mir ich entschied mich * - czas przeszły prosty stosowany w pisemnych i formalnych narracjach (denken → dachte, entscheiden → entschied).

📖 Reference - Konjunktion "obwohl":
Ich entschied mich für den Kauf, obwohl das Objekt nicht billig war. (Zdecydowałem się na zakup, mimo że obiekt nie był tani.) - czasownik na końcu zdania podrzędnego.

📖 Reference - czasowniki refleksywne z Akkusativem:
sich entscheiden für + Akk (zdecydować się na coś): Ich entschied mich für den Kauf. - zaimek zwrotny mich w Akk.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Konnte ihn sehr billig kaufen | Nagranie wprost: "nicht gerade billig" | Odwrócenie sensu - uważaj na frazę "nicht gerade" |
| B | Wurde vom Partner überredet | Partner miał WĄTPLIWOŚCI, nie namawiał | Mylenie ról uczestników |
| C | Sah das touristische Potenzial | POPRAWNA - atrakcyjna okolica + cele wycieczek + "mehr daraus machen" | - |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Fraza "nicht gerade billig" to niemiecki idiom = "raczej drogi". Bezpośrednie tłumaczenie ("nie do końca tani") może wprowadzać w błąd - to LITOTĘ, łagodne wyrażenie negacji.
\n
⚠️ Uwaga: Da muss man einfach mehr daraus machen (Trzeba po prostu zrobić z tego więcej) - typowa fraza biznesowa o niewykorzystanym potencjale.
\n
⚠️ Uwaga: Partner Mayera einige Zweifel hatte (miał pewne wątpliwości) - to przeciwieństwo namawiania (überreden), więc B nie wchodzi w grę.
\n

3.4. ## Poprawna odpowiedź
B. die Sanitäranlagen modernisieren. (modernizować sanitariaty)

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n

Mayer wprost wymienia, co planuje zrobić w tym roku:

\n
Mężczyzna: "Ich werde keine neuen Gebäude errichten. Das, was hier ist, will ich einfach modernisieren. Dazu zählen die Sanitäranlagen, die ich noch dieses Jahr vor der Saison umbauen will. Die Arbeiten laufen schon."
\n

Dosłowne tłumaczenie: "Nie postawię żadnych nowych budynków. To, co tu jest, chcę po prostu zmodernizować. Należą do tego sanitariaty, które chcę przebudować jeszcze w tym roku przed sezonem. Prace już trwają."

\n

→ Konkretny plan na ten rok: modernizacja sanitariatów (Sanitäranlagen umbauen). Pełne pokrycie odpowiedzi B.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A (neue Gebäude bauen): Mayer wprost: "Ich werde keine neuen Gebäude errichten" (NIE postawię żadnych nowych budynków). PRZECZY A.

\n

Opcja B (Sanitäranlagen modernisieren): "Dazu zählen die Sanitäranlagen, die ich noch dieses Jahr umbauen will. Die Arbeiten laufen schon." - POPRAWNA.

\n

Opcja C (zweites Außenrestaurant eröffnen): O restauracji Mayer mówi: "Das Restaurant braucht auch eine Modernisierung, aber das geht nicht so schnell. Dieses Jahr werden die Gäste nur das Außenrestaurant nutzen, das zum Glück in gutem Zustand ist." - JEDNA restauracja zewnętrzna istnieje już, nie ma planów drugiej. PRZECZY C.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.4, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź dokładnie B
- 0 pkt - A, C, brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: II.5) Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - Futur I (czas przyszły):
Ich werde keine neuen Gebäude errichten. (Nie postawię żadnych nowych budynków.) - werden + Infinitiv.

📖 Reference - Modal verben + Infinitiv:
Ich will umbauen. (Chcę przebudować.) - wollen + Infinitiv na końcu.

📖 Reference - zdania względne (Relativsatz):
die Sanitäranlagen, die ich umbauen will (sanitariaty, które chcę przebudować) - zaimek względny die (Akk. fem./pl.) + V na końcu zdania względnego.

📖 Reference - czasownik rozdzielnie złożony "umbauen":
umbauen = przebudować (rozdzielnie złożony: um- + bauen). W Perfekt: habe umgebaut.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Einige neue Gebäude bauen | Wprost: "keine neuen Gebäude errichten" | Mylenie modernizacji z budowaniem nowego |
| B | Die Sanitäranlagen modernisieren | POPRAWNA - wprost wymieniona w nagraniu | - |
| C | Ein zweites Außenrestaurant eröffnen | Jedyna restauracja zewnętrzna istnieje, nie planuje drugiej | Mylenie istniejącego z planem |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Czasowniki errichten (postawić) i bauen (budować) odnoszą się do NOWYCH budynków. Czasowniki modernisieren i umbauen - do istniejących. Mayer wprost wyklucza budowę nowych.
\n
⚠️ Uwaga: Restauracja zewnętrzna (Außenrestaurant) JEST już na kempingu w dobrym stanie - Mayer mówi tylko, że TAM będą goście jadać, nie że TWORZY drugą.
\n
⚠️ Uwaga: Fraza Die Arbeiten laufen schon (prace już trwają) potwierdza, że modernizacja sanitariatów to KONKRETNY i już realizowany plan.
\n

3.5. ## Poprawna odpowiedź
A. Mitte Mai. (W połowie maja.)

\n

Sposób 1 - analiza transkrypcji

\n

Mayer wprost określa, kiedy spodziewa się pierwszych gości:

\n
Mężczyzna: "Normalerweise startet die Saison an Ostern. Diesmal klappt das sicher nicht "

"Ich denke, dass wir bis Mitte Mai fertig sind. Und wenn nicht, werden wir die Renovierungsarbeiten unterbrechen. Denn Mitte Mai kommen die ersten Urlaubsgäste zu uns."
\n

Dosłowne tłumaczenie: "Zwykle sezon zaczyna się na Wielkanoc. Tym razem to się na pewno nie uda Myślę, że do połowy maja będziemy gotowi. A jeśli nie, to przerwiemy prace renowacyjne. Bo w połowie maja przyjeżdżają do nas pierwsi goście urlopowi."

\n

→ Wprost: w połowie maja przyjeżdżają pierwsi goście urlopowi. Pełne pokrycie odpowiedzi A.

\n

Sposób 2 - eliminacja błędnych opcji

\n

Opcja A (Mitte Mai): "Mitte Mai kommen die ersten Urlaubsgäste zu uns" - POPRAWNA.

\n

Opcja B (an Ostern): Mayer mówi, że "normalerweise startet die Saison an Ostern. Diesmal klappt das sicher nicht" - w tym roku Wielkanoc NIE wyjdzie. PRZECZY B.

\n

Opcja C (Anfang Juli): w nagraniu jest mowa o "Anfang Juni" (na początku czerwca) - dotyczy Jugendcamp (młodzieży), a nie pierwszych gości urlopowych. Anfang JULI w ogóle się nie pojawia. PRZECZY C.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - schemat punktowania (zadanie 3.5, max 1 pkt):
- 1 pkt - odpowiedź dokładnie A
- 0 pkt - B, C, brak odpowiedzi
- Wymaganie szczegółowe: II.5) Zdający znajduje w wypowiedzi określone informacje.
\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - wyrażenia czasu z miesiącami:
Mitte Mai (w połowie maja) - Mitte + nazwa miesiąca bez rodzajnika.
Anfang Juni (na początku czerwca), Ende April (pod koniec kwietnia).
Wszystkie miesiące są rodzaju męskiego: der Januar, der Mai, der Juni.

📖 Reference - przyimek "an" z dniami świątecznymi:
an Ostern (na Wielkanoc), an Weihnachten (na Boże Narodzenie) - Dativ.

📖 Reference - Konjunktion "denn":
Wir unterbrechen die Arbeiten, denn Mitte Mai kommen die Gäste. - denn (bo) wprowadza zdanie współrzędne, szyk normalny (czasownik na 2. pozycji).
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna | Typowa pułapka |
| A | Mitte Mai | POPRAWNA - wprost: "Mitte Mai kommen die ersten Urlaubsgäste" | - |
| B | An Ostern | Wprost: "Diesmal klappt das sicher nicht" | Mylenie zwykłego rozpoczęcia sezonu z tym rokiem |
| C | Anfang Juli | W nagraniu jest "Anfang Juni" dotyczące młodzieży, nie "Juli" | Mylenie miesięcy Juni/Juli |

\n

Typowe pułapki i uwaga

\n
⚠️ Uwaga: Bardzo łatwo pomylić Juni (czerwiec) z Juli (lipiec) - opcja C celowo używa Juli, by sprawdzić uważność. Anfang Juni (młodzież) ≠ Anfang Juli (nie wymienione).
\n
⚠️ Uwaga: Pułapka B: zwykle sezon zaczyna się na Wielkanoc, ALE TYM RAZEM nie wyjdzie. Mayer wyraźnie to mówi: "Diesmal klappt das sicher nicht".
\n
⚠️ Uwaga: Trzymaj rozróżnienie między Urlaubsgästen (pierwsi goście urlopowi - Mitte Mai) i Jugendlichen im Jugendcamp (młodzież z obozu młodzieżowego - Anfang Juni). Pytanie dotyczy pierwszych gości.
"}]}