{"id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad/11","paper_id":"jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa","number":"11","points":3,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2024,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 11. (0-3)\nPrzetłumacz na język niemiecki fragmenty zdań podane w nawiasach (11.1.-11.3.), tak\naby otrzymać zdania logiczne i gramatycznie poprawne. Wymagana jest pełna\npoprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań.\nUwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów.\n11.1. Ich habe zu wenig Geld, um (pojechać za granicę)\n11.2. Heute Abend bleibt Martin lieber zu Hause, (ponieważ pada deszcz)\n11.3. Kinder, wenn ihr mir helfen wollt, dann könnt ihr (umyć samochód)\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"11. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych\npodpunktów polecenia, np.\n• przedstaw program tego festiwalu\n• napisz, która grupa teatralna zwyciężyła na festiwalu […]\nDie ABC-Gruppe, Gewinnerin des ersten Preises, trat während des Festivals jeden\nTag um 20 Uhr auf.","solution":"**11.1.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**ins Ausland zu fahren** (lub: ins Ausland zu reisen / ins Ausland zu gehen / in das Ausland zu fahren)\n\n## Sposob 1 - analiza zdania\n\n> `Ich habe zu wenig Geld, um (pojechac za granice) `\n\n**Poltumaczenie:**\n- `Ich habe zu wenig Geld` = mam za malo pieniedzy\n- `um zu + Infinitiv` = zeby (zdanie celowe)\n- `pojechac` = fahren / reisen / gehen (czasownik ruchu)\n- `za granice` = ins Ausland (Akkusativ, kierunek)\n\n**Pelne tlumaczenie:** `um ins Ausland zu fahren`\n\n## Sposob 2 - analiza gramatyczna\n\n> **Konstrukcja `um zu + Infinitiv`:**\n> - Wyraza CEL czynnosci z perspektywy podmiotu\n> - `zu` + Infinitiv na koncu zdania pobocznego\n> - `um` otwiera zdanie, `zu + Inf` je zamyka\n> Przyklad: `Ich spare Geld, um ein Auto zu kaufen.`\n\n> **`za granice` = `ins Ausland`:**\n> - `in` + Akkusativ (kierunek, ruch)\n> - `das Ausland` -> `in das Ausland` = `ins Ausland` (ściagniete)\n> - Akkusativ bo `fahren` = ruch (Wohin?)\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `um zu + Infinitiv` = zeby cos zrobic. `ins Ausland fahren` = jechac za granice. `in + Ausland (Akk.)` = za granice (kierunek). NIE `im Ausland` (to Dativ = za granica, juz tam). Reference: Infinitiv mit zu + przyimki miejsca/kierunku.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 11.1, max 1 pkt): **ins Ausland zu fahren** / ins Ausland zu reisen / ins Ausland zu gehen / in das Ausland zu fahren. WYKLUCZONE: im Ausland zu fahren (bledny Dativ), Ausland fahren (brak przyimka), zu fahren ins Ausland (bledny szyk).\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `um zu + Infinitiv` (zdanie celowe), `ins Ausland` (Akk. = za granice), rozroznienie `ins Ausland` (jechac) vs `im Ausland` (byc). Reference: Infinitivkonstruktionen + Wechselprapositionen.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba | Blad |\n| im Ausland zu fahren | Dativ = za granica (juz tam), nie za granice (kierunek) |\n| zu fahren ins Ausland | bledny szyk: `zu + Inf` MUSI byc na koncu |\n| Ausland zu fahren | brak przyimka `in` |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `ins = in + das` (ściagniete). Mozna pisac tez rozdzielnie `in das Ausland`.\n\n> Uwaga 2: `um zu` - `um` NA POCZATKU zdania pobocznego, `zu + Inf` NA KONCU. Szyk: `um ins Ausland zu fahren` (POPRAWNE), NIE `um zu fahren ins Ausland`.\n\n> Uwaga 3: Maks. 5 wyrazow: `ins Ausland zu fahren` = 4 wyrazy. Miesci sie w limicie.\n\n**11.2.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**weil es regnet** (lub: da es regnet / denn es regnet / denn es gibt Regen)\n\n## Sposob 1 - analiza zdania\n\n> `Heute Abend bleibt Martin lieber zu Hause, (poniewaz pada deszcz) `\n\n**Poltumaczenie:**\n- `Heute Abend bleibt Martin lieber zu Hause` = Dzisiaj wieczorem Martin woli zostac w domu\n- `poniewaz` = weil / da / denn (spojniki przyczyny)\n- `pada deszcz` = es regnet\n\n**Pelne tlumaczenie:** `weil es regnet` (lub `denn es regnet`)\n\n## Sposob 2 - analiza gramatyczna (szyk)\n\n> **Opcja 1: `weil` / `da` (spojniki podrzedne):**\n> - Szyk zdania podrzednego: czasownik na KONCU\n> - ` , weil es regnet.` = `weil` + podmiot + czasownik na koncu\n> - ` , da es regnet.` = tak samo\n\n> **Opcja 2: `denn` (spojnik wspolrzedny):**\n> - Szyk zdania glownego: normalny (Vf na 2. miejscu)\n> - ` , denn es regnet.` = `denn` + podmiot + orzeczenie\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `weil / da` = poniewaz (Nebensatz - czasownik na koncu). `denn` = bo/poniewaz (Hauptsatz - normalny szyk). `es regnet` = pada deszcz (bezosobowe). NIE `weil es regnet es` (dwa podmioty). Reference: spojniki przyczy + szyk.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 11.2, max 1 pkt): **weil es regnet** / da es regnet / denn es regnet / denn es gibt Regen. WYKLUCZONE: weil es regnet (zly szyk: weil es regnet es), wegen Regen (przyimek, nie spojnik), wegen des Regens (Genitiv, nie zdanie).\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `weil + Nebensatz` (werb na koncu), `denn + Hauptsatz` (normalny szyk), `es regnet` = pada deszcz. Reference: spojniki przyczynowe + szyk zdania.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba | Blad |\n| weil es regnet es | podwojny podmiot - zly szyk |\n| wegen des Regens | przyimek z Genitiwem, nie spojnik zdaniowy |\n| weil es regen | bledna forma - `regnen` wymaga 3. os. poj. `regnet` |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: `weil` = Nebensatz (zdanie podrzedne): `weil es regnet`. `denn` = Hauptsatz (zdanie glowne): `denn es regnet`. Obie formy sa POPRAWNE.\n\n> Uwaga 2: `es regnet` = unpersonliches Verb (bezosobowy) = pada deszcz. Podmiot `es` jest fikcyjny (zastepczy). Podobnie: `es schneit`, `es hagelt`.\n\n> Uwaga 3: Maks. 5 wyrazow: `weil es regnet` = 3 wyrazy. `denn es gibt Regen` = 4 wyrazy. Obie mieszcza sie.\n\n**11.3.** ## Poprawna odpowiedz\n\n**das Auto waschen** (lub: den Wagen waschen / den PKW waschen / das Auto sauber machen)\n\n## Sposob 1 - analiza zdania\n\n> `Kinder, wenn ihr mir helfen wollt, dann konnt ihr (umyc samochod) `\n\n**Poltumaczenie:**\n- `Kinder, wenn ihr mir helfen wollt` = Dzieci, jesli chcecie mi pomoc\n- `dann konnt ihr` = to mozecie\n- `umyc samochod` = das Auto waschen\n\n**Pelne tlumaczenie:** `dann konnt ihr das Auto waschen`\n\n## Sposob 2 - analiza gramatyczna\n\n> **Czasownik modalny `konnen` + Infinitiv:**\n> - `konnt ihr` = mozecie (2. os. l. mn.)\n> - Po `konnen` bezokolicznik NA KONCU zdania\n> - Schemat: `Modal + + Infinitiv`\n> Przyklad: `Ihr konnt das Auto waschen.` = mozecie umyc samochod\n\n> **Tlumaczenie `umyc samochod`:**\n> - `umyc` = waschen (myc)\n> - `samochod` = das Auto (neutrum, Akk. = das Auto)\n> - Alternatywy: `der Wagen` -> `den Wagen` (Akk. m.), `der PKW` -> `den PKW`\n\n## Sposob 3 - odwolanie do reference\n\n> Referencja: `waschen + Akk` = myc cos. `das Auto` (neutrum) w Akkusativie = `das Auto` (bez zmiany). Po modalu Infinitiv na koncu. `wenn + Nebensatz dann + Hauptsatz` = jesli to Reference: Modalverben + Infinitiv + Wenn-dann.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Klucz CKE (zadanie 11.3, max 1 pkt): **das Auto waschen** / den Wagen waschen / den PKW waschen / das Auto sauber machen. WYKLUCZONE: Auto waschen (brak rodzajnika), das Auto zu waschen (zbedne `zu` po modalu), das Auto gewaschen (P II zamiast Inf).\n\n## Reference gramatyczny\n\nKluczowe: `Modal + Infinitiv` (bez `zu`!), `das Auto` w Akk. = `das Auto`, `waschen` = myc (nieregularne: wascht/wusch/gewaschen). Reference: Modalverben + Infinitiv.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne\n\n| Proba | Blad |\n| das Auto zu waschen | po modalu NIE uzywamy `zu` przed Infinitiwem |\n| Auto waschen | brak rodzajnika przed rzeczownikiem (po modalnym) |\n| das Auto wascht | forma osobowa zamiast bezokolicznika |\n\n## Typowe pulapki i uwaga\n\n> Uwaga 1: Po modalu (`konnen, mussen, wollen` etc.) bezokolicznik BEZ `zu`. `Ich kann gehen` (nie: `zu gehen`). Wyjatek: `scheinen, brauchen` - z `zu`.\n\n> Uwaga 2: `das Auto` (neutrum) -> Akkusativ = `das Auto` (bez zmiany). `der Wagen` (maskulinum) -> Akkusativ = `den Wagen`.\n\n> Uwaga 3: Maks. 5 wyrazow: `das Auto waschen` = 3 wyrazy. `das Auto sauber machen` = 4 wyrazy. Obie formy mieszcza sie.","image":"img/jezyk-niemiecki-2024-maj-matura-podstawowa/zad-11.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":18,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2024 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 11. (0-3)
Przetłumacz na język niemiecki fragmenty zdań podane w nawiasach (11.1.-11.3.), tak
aby otrzymać zdania logiczne i gramatycznie poprawne. Wymagana jest pełna
poprawność ortograficzna wpisywanych fragmentów zdań.
Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie pięć wyrazów.
11.1. Ich habe zu wenig Geld, um (pojechać za granicę)
11.2. Heute Abend bleibt Martin lieber zu Hause, (ponieważ pada deszcz)
11.3. Kinder, wenn ihr mir helfen wollt, dann könnt ihr (umyć samochód)
MJNP-P0-100

","answer_text_html":"
  1. Ten sam fragment tekstu nie może być traktowany jako realizacja dwóch różnych
\n

podpunktów polecenia, np.
• przedstaw program tego festiwalu
• napisz, która grupa teatralna zwyciężyła na festiwalu […]
Die ABC-Gruppe, Gewinnerin des ersten Preises, trat während des Festivals jeden
Tag um 20 Uhr auf.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

11.1. ## Poprawna odpowiedz

\n

ins Ausland zu fahren (lub: ins Ausland zu reisen / ins Ausland zu gehen / in das Ausland zu fahren)

\n

Sposob 1 - analiza zdania

\n
Ich habe zu wenig Geld, um (pojechac za granice)
\n

Poltumaczenie:

\n\n

Pelne tlumaczenie: um ins Ausland zu fahren

\n

Sposob 2 - analiza gramatyczna

\n
Konstrukcja um zu + Infinitiv:
- Wyraza CEL czynnosci z perspektywy podmiotu
- zu + Infinitiv na koncu zdania pobocznego
- um otwiera zdanie, zu + Inf je zamyka
Przyklad: Ich spare Geld, um ein Auto zu kaufen.
\n
za granice = ins Ausland:
- in + Akkusativ (kierunek, ruch)
- das Ausland -> in das Ausland = ins Ausland (ściagniete)
- Akkusativ bo fahren = ruch (Wohin?)
\n

Sposob 3 - odwolanie do reference

\n
Referencja: um zu + Infinitiv = zeby cos zrobic. ins Ausland fahren = jechac za granice. in + Ausland (Akk.) = za granice (kierunek). NIE im Ausland (to Dativ = za granica, juz tam). Reference: Infinitiv mit zu + przyimki miejsca/kierunku.
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zadanie 11.1, max 1 pkt): ins Ausland zu fahren / ins Ausland zu reisen / ins Ausland zu gehen / in das Ausland zu fahren. WYKLUCZONE: im Ausland zu fahren (bledny Dativ), Ausland fahren (brak przyimka), zu fahren ins Ausland (bledny szyk).
\n

Reference gramatyczny

\n

Kluczowe: um zu + Infinitiv (zdanie celowe), ins Ausland (Akk. = za granice), rozroznienie ins Ausland (jechac) vs im Ausland (byc). Reference: Infinitivkonstruktionen + Wechselprapositionen.

\n

Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne

\n

| Proba | Blad |
| im Ausland zu fahren | Dativ = za granica (juz tam), nie za granice (kierunek) |
| zu fahren ins Ausland | bledny szyk: zu + Inf MUSI byc na koncu |
| Ausland zu fahren | brak przyimka in |

\n

Typowe pulapki i uwaga

\n
Uwaga 1: ins = in + das (ściagniete). Mozna pisac tez rozdzielnie in das Ausland.
\n
Uwaga 2: um zu - um NA POCZATKU zdania pobocznego, zu + Inf NA KONCU. Szyk: um ins Ausland zu fahren (POPRAWNE), NIE um zu fahren ins Ausland.
\n
Uwaga 3: Maks. 5 wyrazow: ins Ausland zu fahren = 4 wyrazy. Miesci sie w limicie.
\n

11.2. ## Poprawna odpowiedz

\n

weil es regnet (lub: da es regnet / denn es regnet / denn es gibt Regen)

\n

Sposob 1 - analiza zdania

\n
Heute Abend bleibt Martin lieber zu Hause, (poniewaz pada deszcz)
\n

Poltumaczenie:

\n\n

Pelne tlumaczenie: weil es regnet (lub denn es regnet)

\n

Sposob 2 - analiza gramatyczna (szyk)

\n
Opcja 1: weil / da (spojniki podrzedne):
- Szyk zdania podrzednego: czasownik na KONCU
- , weil es regnet. = weil + podmiot + czasownik na koncu
- , da es regnet. = tak samo
\n
Opcja 2: denn (spojnik wspolrzedny):
- Szyk zdania glownego: normalny (Vf na 2. miejscu)
- , denn es regnet. = denn + podmiot + orzeczenie
\n

Sposob 3 - odwolanie do reference

\n
Referencja: weil / da = poniewaz (Nebensatz - czasownik na koncu). denn = bo/poniewaz (Hauptsatz - normalny szyk). es regnet = pada deszcz (bezosobowe). NIE weil es regnet es (dwa podmioty). Reference: spojniki przyczy + szyk.
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zadanie 11.2, max 1 pkt): weil es regnet / da es regnet / denn es regnet / denn es gibt Regen. WYKLUCZONE: weil es regnet (zly szyk: weil es regnet es), wegen Regen (przyimek, nie spojnik), wegen des Regens (Genitiv, nie zdanie).
\n

Reference gramatyczny

\n

Kluczowe: weil + Nebensatz (werb na koncu), denn + Hauptsatz (normalny szyk), es regnet = pada deszcz. Reference: spojniki przyczynowe + szyk zdania.

\n

Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne

\n

| Proba | Blad |
| weil es regnet es | podwojny podmiot - zly szyk |
| wegen des Regens | przyimek z Genitiwem, nie spojnik zdaniowy |
| weil es regen | bledna forma - regnen wymaga 3. os. poj. regnet |

\n

Typowe pulapki i uwaga

\n
Uwaga 1: weil = Nebensatz (zdanie podrzedne): weil es regnet. denn = Hauptsatz (zdanie glowne): denn es regnet. Obie formy sa POPRAWNE.
\n
Uwaga 2: es regnet = unpersonliches Verb (bezosobowy) = pada deszcz. Podmiot es jest fikcyjny (zastepczy). Podobnie: es schneit, es hagelt.
\n
Uwaga 3: Maks. 5 wyrazow: weil es regnet = 3 wyrazy. denn es gibt Regen = 4 wyrazy. Obie mieszcza sie.
\n

11.3. ## Poprawna odpowiedz

\n

das Auto waschen (lub: den Wagen waschen / den PKW waschen / das Auto sauber machen)

\n

Sposob 1 - analiza zdania

\n
Kinder, wenn ihr mir helfen wollt, dann konnt ihr (umyc samochod)
\n

Poltumaczenie:

\n\n

Pelne tlumaczenie: dann konnt ihr das Auto waschen

\n

Sposob 2 - analiza gramatyczna

\n
Czasownik modalny konnen + Infinitiv:
- konnt ihr = mozecie (2. os. l. mn.)
- Po konnen bezokolicznik NA KONCU zdania
- Schemat: Modal + + Infinitiv
Przyklad: Ihr konnt das Auto waschen. = mozecie umyc samochod
\n
Tlumaczenie umyc samochod:
- umyc = waschen (myc)
- samochod = das Auto (neutrum, Akk. = das Auto)
- Alternatywy: der Wagen -> den Wagen (Akk. m.), der PKW -> den PKW
\n

Sposob 3 - odwolanie do reference

\n
Referencja: waschen + Akk = myc cos. das Auto (neutrum) w Akkusativie = das Auto (bez zmiany). Po modalu Infinitiv na koncu. wenn + Nebensatz dann + Hauptsatz = jesli to Reference: Modalverben + Infinitiv + Wenn-dann.
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Klucz CKE (zadanie 11.3, max 1 pkt): das Auto waschen / den Wagen waschen / den PKW waschen / das Auto sauber machen. WYKLUCZONE: Auto waschen (brak rodzajnika), das Auto zu waschen (zbedne zu po modalu), das Auto gewaschen (P II zamiast Inf).
\n

Reference gramatyczny

\n

Kluczowe: Modal + Infinitiv (bez zu!), das Auto w Akk. = das Auto, waschen = myc (nieregularne: wascht/wusch/gewaschen). Reference: Modalverben + Infinitiv.

\n

Dlaczego inne odpowiedzi sa bledne

\n

| Proba | Blad |
| das Auto zu waschen | po modalu NIE uzywamy zu przed Infinitiwem |
| Auto waschen | brak rodzajnika przed rzeczownikiem (po modalnym) |
| das Auto wascht | forma osobowa zamiast bezokolicznika |

\n

Typowe pulapki i uwaga

\n
Uwaga 1: Po modalu (konnen, mussen, wollen etc.) bezokolicznik BEZ zu. Ich kann gehen (nie: zu gehen). Wyjatek: scheinen, brauchen - z zu.
\n
Uwaga 2: das Auto (neutrum) -> Akkusativ = das Auto (bez zmiany). der Wagen (maskulinum) -> Akkusativ = den Wagen.
\n
Uwaga 3: Maks. 5 wyrazow: das Auto waschen = 3 wyrazy. das Auto sauber machen = 4 wyrazy. Obie formy mieszcza sie.
"}]}