{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/3","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"3","points":4,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 3. (0-4)\nUsłyszysz dwukrotnie wywiad na temat stołówki szkolnej. Na podstawie informacji\nzawartych w nagraniu uzupełnij luki w zdaniach (3.1.-3.4.), tak aby jak najbardziej\nprecyzyjnie oddać sens wysłuchanego tekstu. Luki należy uzupełnić w języku\nniemieckim.\nDer größte Vorteil der Schulmensa ist für Monika 3.1.\nMonikas Lieblingsgericht in der Mensa ist jetzt 3.2.\nMonika findet es schade, dass in der Mensa 3.3.\nfehlen.\nMit der Mensa-App kann Monika 3.4.\nDas spielt für sie die größte Rolle.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ 1. ORAZ 2. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"3. Jeżeli lukę należy uzupełnić liczebnikiem, numerem telefonu, godziną lub\nwyrazem/wyrazami o wysokiej frekwencji w języku niemieckim, wówczas wymagana jest\npełna poprawność zapisu.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"**3.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**eine große Auszahl an Gerichten** (duży wybór dań) - wpisana fraza do luki 3.1.\n\nForma końcowa zdania: *Der größte Vorteil der Schulmensa ist für Monika eine große Auswahl an Gerichten.*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMonika wprost wymienia, co jest dla niej najważniejsze:\n\n> \"Für mich ist es aber am wichtigsten, dass man in der Mensa eine große Auswahl an Gerichten hat.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *für mich am wichtigsten* (dla mnie najważniejsze) = *größter Vorteil* (największa zaleta)\n- *eine große Auswahl an Gerichten* (duży wybór dań) - KONKRETNA odpowiedź\n\nPozostałe zalety wymienione przez Monikę (cena, miłe personel) są MNIEJ ważne dla niej osobiście, więc nie pasują do *größter Vorteil*.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nForma zdania: *Der größte Vorteil ist für Monika 3.1. * - w luce ma być DOPEŁNIENIE NOMINALNE (rzeczownik z rodzajnikiem) w mianowniku (Nom.) po *sein*.\n\n**Wzorzec:** *eine + Adj. + Nom.* (eine große Auswahl)\n**Konstrukcja:** *Auswahl an + Dat.* (wybór czegoś) → *an Gerichten* (Dat. lm., bo *Gerichte* lm. + n na końcu w Dat. lm.)\n\nAkceptowane warianty (z klucza CKE):\n- *die große Auswahl an Gerichten* (z rodzajnikiem określonym)\n- *eine Vielfalt von Gerichten* (synonim)\n- *eine Menge von Speisen*\n- *eine große Auswahl* (skrócone)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 3.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *eine große Auswahl an Gerichten* lub akceptowane warianty\n> - **0 pkt** - nettes Personal, preisgünstiges Essen, billigeres Essen, polski język, niespójne fragmenty\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - kolokacja \"eine Auswahl an + Dat\":**\n> *eine Auswahl an Gerichten / an Büchern / an Möglichkeiten* = wybór dań / książek / możliwości\n> Po *an* ZAWSZE Dativ - *Gericht* (n) → lm. *Gerichte* → Dat. lm. *Gerichten* (z końcówką -n).\n\n> 📖 **Reference - Dativ liczby mnogiej:**\n> W lm. WSZYSTKIE rzeczowniki w Dativie otrzymują końcówkę **-n** (jeśli już jej nie mają):\n> *die Gerichte → den Gerichten*\n> *die Kinder → den Kindern*\n> Wyjątek: rzeczowniki kończące się na *-s* w lm. (Autos → den Autos).\n\n> 📖 **Reference - stopniowanie przymiotnika \"groß\":**\n> *groß → größer → am größten*\n> *die größte Auswahl* / *der größte Vorteil* - Superlativ + -e końcówka (po der/die/das)\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** NIE WPISUJ całych fraz z nagrania (*hat eine große Auswahl an*) - luka oczekuje TYLKO RZECZOWNIKA z modyfikatorami, bez czasownika.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o końcówce **-n** w Dativie liczby mnogiej: *an Gerichten* (NIE *an Gerichte*). To częsty błąd.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE WYKLUCZA *duży wybór potraw/dań* (po polsku) - luka MUSI być wypełniona w języku niemieckim.\n\n**3.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**Bratwurst** (kiełbasa pieczona) - wpisany rzeczownik do luki 3.2.\n\nForma końcowa zdania: *Monikas Lieblingsgericht in der Mensa ist jetzt Bratwurst.*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMonika wprost wymienia swoje OBECNE ulubione danie:\n\n> \"Früher habe ich sehr oft gebratenes Hähnchen oder Spaghetti mit Tomatensoße gegessen. Aber jetzt esse ich am liebsten Bratwurst.\"\n\n**Kluczowe rozróżnienie czasowe:**\n- *früher* (kiedyś / wcześniej) → gebratenes Hähnchen, Spaghetti\n- *aber jetzt* (ale teraz) → **Bratwurst** ✓\n\nPytanie używa *jetzt* (teraz) - szukamy OBECNEGO ulubionego dania.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nForma zdania: *Monikas Lieblingsgericht ist jetzt 3.2. * - luka oczekuje RZECZOWNIKA (Nominativ, bo po *sein*).\n\n**Bratwurst** (f) = kiełbasa pieczona\n- Rodzajnik: *die Bratwurst* (rodzaj żeński)\n- Liczba mnoga: *die Bratwürste*\n- Złożenie: *Brat-* (od *braten* = piec) + *Wurst* (kiełbasa)\n\nAkceptowane warianty (z klucza CKE):\n- *gebratene Wurst* (synonim - pieczona kiełbasa)\n- *gegrillte Wurst* (kiełbasa z grilla - zbliżona)\n- *Wurst* (skrócona - kiełbasa)\n- *Bratwürste* (lm.)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 3.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *Bratwurst* lub akceptowane warianty\n> - **0 pkt** - *gebratenes Hähnchen / Spaghetti* (to DAWNE ulubione), polski język, niezgodne fragmenty\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - kontrast czasowy \"früher\" vs \"jetzt\":**\n> *früher* = kiedyś / wcześniej (w przeszłości)\n> *jetzt* = teraz (obecnie)\n> Klasyczna konstrukcja kontrastu: *Früher aber jetzt * (Kiedyś , ale teraz )\n\n> 📖 **Reference - Komposita z czasownika \"braten\":**\n> *Bratwurst* = kiełbasa pieczona/smażona (Brat- = element czasownikowy *braten*)\n> *Bratkartoffeln* = ziemniaki smażone\n> *Bratpfanne* = patelnia\n> *Brathähnchen* = pieczony kurczak\n\n> 📖 **Reference - Superlativ \"am liebsten\":**\n> *gern → lieber → am liebsten* (nieregularne stopniowanie)\n> *Ich esse am liebsten Bratwurst* = Najchętniej jem kiełbasę pieczoną\n> *am liebsten + V* sygnalizuje preferencję - to klucz do znalezienia OBECNEGO ulubionego dania.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** NIE wpisuj *gebratenes Hähnchen* czy *Spaghetti mit Tomatensoße* - to ulubione W PRZESZŁOŚCI (*früher*). Pytanie pyta o *jetzt* (teraz).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE akceptuje WARIANTY (gebratene Wurst, Wurst), ale NIE polski (\"pieczona kiełbasa\") - odpowiedź MUSI być po niemiecku.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Rzeczownik MUSI być z WIELKIEJ litery - *Bratwurst*, NIE *bratwurst*.\n\n**3.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**bunte Blumen** (kolorowe kwiaty) - wpisana fraza do luki 3.3.\n\nForma końcowa zdania: *Monika findet es schade, dass in der Mensa bunte Blumen fehlen.*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMonika wprost wskazuje to, co JEDYNIE brakuje w stołówce:\n\n> \"Das Einzige, was mir in der Mensa fehlt, sind bunte Blumen.\"\n\n**Kluczowy sygnał:**\n- *Das Einzige fehlt* (jedyne, czego brakuje) = *schade, dass fehlen* (szkoda, że brakuje)\n- *bunte Blumen* (kolorowe kwiaty) - KONKRETNY brak\n\nPozostałe elementy stołówki są pozytywne (duża powierzchnia, miłe stoliki, obrazy) - Monika je chwali, więc nie pasują do luki *fehlen*.\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nForma zdania: * dass in der Mensa 3.3. fehlen.* - luka oczekuje PODMIOTU (Nominativ) w liczbie mnogiej (bo *fehlen* w lm.).\n\n**bunte Blumen** = kolorowe kwiaty\n- *Blume* (f.) → lm. *die Blumen* (Nom. lm.)\n- *bunte* - końcówka -e silnej odmiany przed lm. Nominativ bez rodzajnika\n\nAkceptowane warianty:\n- *bunte Pflanzen* (kolorowe rośliny - synonim szeroki)\n- *Blumen* (kwiaty - skrócone)\n- *Pflanzen* (rośliny)\n- *bunte Blume* (drobny błąd - Sg. zamiast Pl.)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 3.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *bunte Blumen* lub warianty\n> - **0 pkt** - *große Tische, Bilder, freie Plätze* (niezgodne), polski język\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - czasownik \"fehlen\":**\n> *etwas (Nom) fehlt jemandem (Dat)* = komuś brakuje czegoś\n> *Mir fehlen die Blumen* = Brakuje mi kwiatów (mir = Dativ, die Blumen = Nominativ)\n> Zwróć uwagę: po polsku \"brakuje czego\" (Gen), po niemiecku PODMIOT w Nominativie!\n\n> 📖 **Reference - odmiana przymiotnika SILNA (bez rodzajnika):**\n> *bunte Blumen* (Nom. lm.) - końcówka **-e**\n> Bez rodzajnika, przymiotnik przyjmuje końcówki samego rodzajnika:\n> | Przypadek | M | F | N | Pl |\n> |-----------|---|---|---|----|\n> | Nom | -er | -e | -es | **-e** |\n> | Akk | -en | -e | -es | -e |\n> | Dat | -em | -er | -em | -en |\n\n> 📖 **Reference - konstrukcja \"das Einzige\":**\n> *Das Einzige, was * = Jedyne, co (z relatywne *was*)\n> *Einzige* odmienia się jak przymiotnik (das Einzige, dem Einzigen).\n> Synonim: *Das Einzige, das mir fehlt = was mir fehlt* (oba poprawne).\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** NIE wpisuj *große Tische* czy *verschiedene Bilder* - to elementy, które W STOŁÓWCE SĄ (i Monika je chwali). Brakuje TYLKO kwiatów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Liczba mnoga *Blumen* - bo *fehlen* (czasownik w lm.). *Blume* (lp.) brzmi gorzej, ale jest akceptowane jako drobny błąd.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o końcówce przymiotnika **-e** w lm. Nom. bez rodzajnika: *bunte* (NIE *bunten* - to byłoby w Dat.).\n\n**3.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**die ausgewählten Speisen bestellen** (zamawiać wybrane potrawy) - wpisana fraza do luki 3.4.\n\nForma końcowa: *Mit der Mensa-App kann Monika die ausgewählten Speisen bestellen. Das spielt für sie die größte Rolle.*\n\n## Sposób 1 - analiza transkrypcji\n\nMonika wymienia 3 funkcje aplikacji (sprawdzić menu, zapłacić, zamówić), ale wskazuje JEDNĄ najważniejszą:\n\n> \"Mit der App kann ich immer nachsehen, was in den nächsten Tagen auf der Speisekarte steht. Ich kann auch die Mahlzeiten bezahlen. Für mich ist es aber am wichtigsten, dass ich die ausgewählten Speisen über die App bestellen kann.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *am wichtigsten* (najważniejsze) = *die größte Rolle* (największa rola)\n- *die ausgewählten Speisen bestellen* - KONKRETNA funkcja\n\n## Sposób 2 - analiza gramatyczna luki\n\nForma zdania: *Mit der Mensa-App kann Monika 3.4. Das spielt für sie die größte Rolle.* - luka oczekuje BEZOKOLICZNIKA (na końcu zdania, po modalnym *kann*).\n\n**die ausgewählten Speisen bestellen**\n- *die ausgewählten* - Akk. lm. (po *bestellen* = zamawiać → Akk.)\n- *ausgewählten* - końcówka -en (Akk. lm. po rodzajniku określonym)\n- *Speisen* - lm. (Speise → Speisen)\n- *bestellen* - bezokolicznik na końcu, po modalnym *kann*\n\nAkceptowane warianty:\n- *die ausgewählten Mahlzeiten bestellen* (Mahlzeit = posiłek)\n- *ausgewählte Mahlzeiten bestellen* (bez rodzajnika - końcówka -e w Akk. lm. bez rodzajnika? Tu *-e* końcówka silnej deklinacji)\n- *die Speisen früher bestellen* (podstawowa info)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 3.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *die ausgewählten Speisen bestellen* lub warianty\n> - **0 pkt** - *die Speisekarte nachsehen* (inna funkcja), *die Mahlzeiten bezahlen* (inna funkcja), polski język\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Partizip II jako przymiotnik:**\n> *ausgewählt* (Partizip II od *auswählen* = wybierać) używane jako przymiotnik\n> *Auswählen* → *aus-ge-wählt* (rozdzielnie złożony, ge- między prefiksem a rdzeniem)\n> *die ausgewählten Speisen* = wybrane potrawy (już wybrane - Partizip II)\n\n> 📖 **Reference - końcówki przymiotnika po \"die\" w Akk. lm.:**\n> Słaba odmiana po rodzajniku określonym:\n> | Przypadek | Pl |\n> |-----------|----|\n> | Nom | -en |\n> | **Akk** | **-en** |\n> | Dat | -en |\n> | Gen | -en |\n> *die ausgewählten Speisen* (Akk. lm.) - końcówka -en.\n\n> 📖 **Reference - konstrukcja z modalnym:**\n> * kann + Infinitiv* (Infinitiv na końcu zdania)\n> *Monika kann die Speisen bestellen* = Monika może zamawiać potrawy.\n> Bezokolicznik *bestellen* na końcu.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** NIE wpisuj *die Speisekarte nachsehen* (sprawdzanie menu) ani *die Mahlzeiten bezahlen* (płacenie) - to INNE funkcje aplikacji, NIE NAJWAŻNIEJSZA.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o końcówce **-en** przymiotnika *ausgewählten* (po *die* w Akk. lm.). To częsty błąd uczniów.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz wskazuje sygnał *am wichtigsten* (najważniejsze) - szukaj tego sygnału w transkrypcji, gdy pytanie pyta o *die größte Rolle* (największa rola).","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 3. (0-4)<br>Usłyszysz dwukrotnie wywiad na temat stołówki szkolnej. Na podstawie informacji<br>zawartych w nagraniu uzupełnij luki w zdaniach (3.1.-3.4.), tak aby jak najbardziej<br>precyzyjnie oddać sens wysłuchanego tekstu. Luki należy uzupełnić w języku<br>niemieckim.<br>Der größte Vorteil der Schulmensa ist für Monika 3.1.<br>Monikas Lieblingsgericht in der Mensa ist jetzt 3.2.<br>Monika findet es schade, dass in der Mensa 3.3.<br>fehlen.<br>Mit der Mensa-App kann Monika 3.4.<br>Das spielt für sie die größte Rolle.<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ 1. ORAZ 2. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>MJNP-P0-100</p>","answer_text_html":"<ol><li>Jeżeli lukę należy uzupełnić liczebnikiem, numerem telefonu, godziną lub</li></ol>\n<p>wyrazem/wyrazami o wysokiej frekwencji w języku niemieckim, wówczas wymagana jest<br>pełna poprawność zapisu.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>3.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>eine große Auszahl an Gerichten</strong> (duży wybór dań) - wpisana fraza do luki 3.1.</p>\n<p>Forma końcowa zdania: <em>Der größte Vorteil der Schulmensa ist für Monika eine große Auswahl an Gerichten.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza transkrypcji</h4>\n<p>Monika wprost wymienia, co jest dla niej najważniejsze:</p>\n<blockquote>&quot;Für mich ist es aber am wichtigsten, dass man in der Mensa eine große Auswahl an Gerichten hat.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kluczowe sygnały:</strong></p>\n<ul><li><em>für mich am wichtigsten</em> (dla mnie najważniejsze) = <em>größter Vorteil</em> (największa zaleta)</li><li><em>eine große Auswahl an Gerichten</em> (duży wybór dań) - KONKRETNA odpowiedź</li></ul>\n<p>Pozostałe zalety wymienione przez Monikę (cena, miłe personel) są MNIEJ ważne dla niej osobiście, więc nie pasują do <em>größter Vorteil</em>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna luki</h4>\n<p>Forma zdania: <em>Der größte Vorteil ist für Monika 3.1. * - w luce ma być DOPEŁNIENIE NOMINALNE (rzeczownik z rodzajnikiem) w mianowniku (Nom.) po *sein</em>.</p>\n<p><strong>Wzorzec:</strong> <em>eine + Adj. + Nom.</em> (eine große Auswahl)<br><strong>Konstrukcja:</strong> <em>Auswahl an + Dat.</em> (wybór czegoś) → <em>an Gerichten</em> (Dat. lm., bo <em>Gerichte</em> lm. + n na końcu w Dat. lm.)</p>\n<p>Akceptowane warianty (z klucza CKE):</p>\n<ul><li><em>die große Auswahl an Gerichten</em> (z rodzajnikiem określonym)</li><li><em>eine Vielfalt von Gerichten</em> (synonim)</li><li><em>eine Menge von Speisen</em></li><li><em>eine große Auswahl</em> (skrócone)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 3.1 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <em>eine große Auswahl an Gerichten</em> lub akceptowane warianty<br>- <strong>0 pkt</strong> - nettes Personal, preisgünstiges Essen, billigeres Essen, polski język, niespójne fragmenty</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - kolokacja &quot;eine Auswahl an + Dat&quot;:</strong><br><em>eine Auswahl an Gerichten / an Büchern / an Möglichkeiten</em> = wybór dań / książek / możliwości<br>Po <em>an</em> ZAWSZE Dativ - <em>Gericht</em> (n) → lm. <em>Gerichte</em> → Dat. lm. <em>Gerichten</em> (z końcówką -n).</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Dativ liczby mnogiej:</strong><br>W lm. WSZYSTKIE rzeczowniki w Dativie otrzymują końcówkę <strong>-n</strong> (jeśli już jej nie mają):<br><em>die Gerichte → den Gerichten</em><br><em>die Kinder → den Kindern</em><br>Wyjątek: rzeczowniki kończące się na <em>-s</em> w lm. (Autos → den Autos).</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - stopniowanie przymiotnika &quot;groß&quot;:</strong><br><em>groß → größer → am größten</em><br><em>die größte Auswahl</em> / <em>der größte Vorteil</em> - Superlativ + -e końcówka (po der/die/das)</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> NIE WPISUJ całych fraz z nagrania (<em>hat eine große Auswahl an</em>) - luka oczekuje TYLKO RZECZOWNIKA z modyfikatorami, bez czasownika.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj o końcówce <strong>-n</strong> w Dativie liczby mnogiej: <em>an Gerichten</em> (NIE <em>an Gerichte</em>). To częsty błąd.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz CKE WYKLUCZA <em>duży wybór potraw/dań</em> (po polsku) - luka MUSI być wypełniona w języku niemieckim.</blockquote>\n<p><strong>3.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>Bratwurst</strong> (kiełbasa pieczona) - wpisany rzeczownik do luki 3.2.</p>\n<p>Forma końcowa zdania: <em>Monikas Lieblingsgericht in der Mensa ist jetzt Bratwurst.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza transkrypcji</h4>\n<p>Monika wprost wymienia swoje OBECNE ulubione danie:</p>\n<blockquote>&quot;Früher habe ich sehr oft gebratenes Hähnchen oder Spaghetti mit Tomatensoße gegessen. Aber jetzt esse ich am liebsten Bratwurst.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kluczowe rozróżnienie czasowe:</strong></p>\n<ul><li><em>früher</em> (kiedyś / wcześniej) → gebratenes Hähnchen, Spaghetti</li><li><em>aber jetzt</em> (ale teraz) → <strong>Bratwurst</strong> ✓</li></ul>\n<p>Pytanie używa <em>jetzt</em> (teraz) - szukamy OBECNEGO ulubionego dania.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna luki</h4>\n<p>Forma zdania: <em>Monikas Lieblingsgericht ist jetzt 3.2. * - luka oczekuje RZECZOWNIKA (Nominativ, bo po *sein</em>).</p>\n<p><strong>Bratwurst</strong> (f) = kiełbasa pieczona</p>\n<ul><li>Rodzajnik: <em>die Bratwurst</em> (rodzaj żeński)</li><li>Liczba mnoga: <em>die Bratwürste</em></li><li>Złożenie: <em>Brat-</em> (od <em>braten</em> = piec) + <em>Wurst</em> (kiełbasa)</li></ul>\n<p>Akceptowane warianty (z klucza CKE):</p>\n<ul><li><em>gebratene Wurst</em> (synonim - pieczona kiełbasa)</li><li><em>gegrillte Wurst</em> (kiełbasa z grilla - zbliżona)</li><li><em>Wurst</em> (skrócona - kiełbasa)</li><li><em>Bratwürste</em> (lm.)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 3.2 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <em>Bratwurst</em> lub akceptowane warianty<br>- <strong>0 pkt</strong> - <em>gebratenes Hähnchen / Spaghetti</em> (to DAWNE ulubione), polski język, niezgodne fragmenty</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - kontrast czasowy &quot;früher&quot; vs &quot;jetzt&quot;:</strong><br><em>früher</em> = kiedyś / wcześniej (w przeszłości)<br><em>jetzt</em> = teraz (obecnie)<br>Klasyczna konstrukcja kontrastu: *Früher aber jetzt * (Kiedyś , ale teraz )</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Komposita z czasownika &quot;braten&quot;:</strong><br><em>Bratwurst</em> = kiełbasa pieczona/smażona (Brat- = element czasownikowy <em>braten</em>)<br><em>Bratkartoffeln</em> = ziemniaki smażone<br><em>Bratpfanne</em> = patelnia<br><em>Brathähnchen</em> = pieczony kurczak</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Superlativ &quot;am liebsten&quot;:</strong><br><em>gern → lieber → am liebsten</em> (nieregularne stopniowanie)<br><em>Ich esse am liebsten Bratwurst</em> = Najchętniej jem kiełbasę pieczoną<br><em>am liebsten + V</em> sygnalizuje preferencję - to klucz do znalezienia OBECNEGO ulubionego dania.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> NIE wpisuj <em>gebratenes Hähnchen</em> czy <em>Spaghetti mit Tomatensoße</em> - to ulubione W PRZESZŁOŚCI (<em>früher</em>). Pytanie pyta o <em>jetzt</em> (teraz).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz CKE akceptuje WARIANTY (gebratene Wurst, Wurst), ale NIE polski (&quot;pieczona kiełbasa&quot;) - odpowiedź MUSI być po niemiecku.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Rzeczownik MUSI być z WIELKIEJ litery - <em>Bratwurst</em>, NIE <em>bratwurst</em>.</blockquote>\n<p><strong>3.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>bunte Blumen</strong> (kolorowe kwiaty) - wpisana fraza do luki 3.3.</p>\n<p>Forma końcowa zdania: <em>Monika findet es schade, dass in der Mensa bunte Blumen fehlen.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza transkrypcji</h4>\n<p>Monika wprost wskazuje to, co JEDYNIE brakuje w stołówce:</p>\n<blockquote>&quot;Das Einzige, was mir in der Mensa fehlt, sind bunte Blumen.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kluczowy sygnał:</strong></p>\n<ul><li><em>Das Einzige fehlt</em> (jedyne, czego brakuje) = <em>schade, dass fehlen</em> (szkoda, że brakuje)</li><li><em>bunte Blumen</em> (kolorowe kwiaty) - KONKRETNY brak</li></ul>\n<p>Pozostałe elementy stołówki są pozytywne (duża powierzchnia, miłe stoliki, obrazy) - Monika je chwali, więc nie pasują do luki <em>fehlen</em>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna luki</h4>\n<p>Forma zdania: * dass in der Mensa 3.3. fehlen.* - luka oczekuje PODMIOTU (Nominativ) w liczbie mnogiej (bo <em>fehlen</em> w lm.).</p>\n<p><strong>bunte Blumen</strong> = kolorowe kwiaty</p>\n<ul><li><em>Blume</em> (f.) → lm. <em>die Blumen</em> (Nom. lm.)</li><li><em>bunte</em> - końcówka -e silnej odmiany przed lm. Nominativ bez rodzajnika</li></ul>\n<p>Akceptowane warianty:</p>\n<ul><li><em>bunte Pflanzen</em> (kolorowe rośliny - synonim szeroki)</li><li><em>Blumen</em> (kwiaty - skrócone)</li><li><em>Pflanzen</em> (rośliny)</li><li><em>bunte Blume</em> (drobny błąd - Sg. zamiast Pl.)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 3.3 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <em>bunte Blumen</em> lub warianty<br>- <strong>0 pkt</strong> - <em>große Tische, Bilder, freie Plätze</em> (niezgodne), polski język</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - czasownik &quot;fehlen&quot;:</strong><br><em>etwas (Nom) fehlt jemandem (Dat)</em> = komuś brakuje czegoś<br><em>Mir fehlen die Blumen</em> = Brakuje mi kwiatów (mir = Dativ, die Blumen = Nominativ)<br>Zwróć uwagę: po polsku &quot;brakuje czego&quot; (Gen), po niemiecku PODMIOT w Nominativie!</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - odmiana przymiotnika SILNA (bez rodzajnika):</strong><br><em>bunte Blumen</em> (Nom. lm.) - końcówka <strong>-e</strong><br>Bez rodzajnika, przymiotnik przyjmuje końcówki samego rodzajnika:<br>| Przypadek | M | F | N | Pl |<br>|-----------|---|---|---|----|<br>| Nom | -er | -e | -es | <strong>-e</strong> |<br>| Akk | -en | -e | -es | -e |<br>| Dat | -em | -er | -em | -en |</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - konstrukcja &quot;das Einzige&quot;:</strong><br><em>Das Einzige, was * = Jedyne, co (z relatywne *was</em>)<br><em>Einzige</em> odmienia się jak przymiotnik (das Einzige, dem Einzigen).<br>Synonim: <em>Das Einzige, das mir fehlt = was mir fehlt</em> (oba poprawne).</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> NIE wpisuj <em>große Tische</em> czy <em>verschiedene Bilder</em> - to elementy, które W STOŁÓWCE SĄ (i Monika je chwali). Brakuje TYLKO kwiatów.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Liczba mnoga <em>Blumen</em> - bo <em>fehlen</em> (czasownik w lm.). <em>Blume</em> (lp.) brzmi gorzej, ale jest akceptowane jako drobny błąd.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj o końcówce przymiotnika <strong>-e</strong> w lm. Nom. bez rodzajnika: <em>bunte</em> (NIE <em>bunten</em> - to byłoby w Dat.).</blockquote>\n<p><strong>3.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>die ausgewählten Speisen bestellen</strong> (zamawiać wybrane potrawy) - wpisana fraza do luki 3.4.</p>\n<p>Forma końcowa: <em>Mit der Mensa-App kann Monika die ausgewählten Speisen bestellen. Das spielt für sie die größte Rolle.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza transkrypcji</h4>\n<p>Monika wymienia 3 funkcje aplikacji (sprawdzić menu, zapłacić, zamówić), ale wskazuje JEDNĄ najważniejszą:</p>\n<blockquote>&quot;Mit der App kann ich immer nachsehen, was in den nächsten Tagen auf der Speisekarte steht. Ich kann auch die Mahlzeiten bezahlen. Für mich ist es aber am wichtigsten, dass ich die ausgewählten Speisen über die App bestellen kann.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kluczowe sygnały:</strong></p>\n<ul><li><em>am wichtigsten</em> (najważniejsze) = <em>die größte Rolle</em> (największa rola)</li><li><em>die ausgewählten Speisen bestellen</em> - KONKRETNA funkcja</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - analiza gramatyczna luki</h4>\n<p>Forma zdania: <em>Mit der Mensa-App kann Monika 3.4. Das spielt für sie die größte Rolle.</em> - luka oczekuje BEZOKOLICZNIKA (na końcu zdania, po modalnym <em>kann</em>).</p>\n<p><strong>die ausgewählten Speisen bestellen</strong></p>\n<ul><li><em>die ausgewählten</em> - Akk. lm. (po <em>bestellen</em> = zamawiać → Akk.)</li><li><em>ausgewählten</em> - końcówka -en (Akk. lm. po rodzajniku określonym)</li><li><em>Speisen</em> - lm. (Speise → Speisen)</li><li><em>bestellen</em> - bezokolicznik na końcu, po modalnym <em>kann</em></li></ul>\n<p>Akceptowane warianty:</p>\n<ul><li><em>die ausgewählten Mahlzeiten bestellen</em> (Mahlzeit = posiłek)</li><li><em>ausgewählte Mahlzeiten bestellen</em> (bez rodzajnika - końcówka -e w Akk. lm. bez rodzajnika? Tu <em>-e</em> końcówka silnej deklinacji)</li><li><em>die Speisen früher bestellen</em> (podstawowa info)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 3.4 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <em>die ausgewählten Speisen bestellen</em> lub warianty<br>- <strong>0 pkt</strong> - <em>die Speisekarte nachsehen</em> (inna funkcja), <em>die Mahlzeiten bezahlen</em> (inna funkcja), polski język</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Partizip II jako przymiotnik:</strong><br><em>ausgewählt</em> (Partizip II od <em>auswählen</em> = wybierać) używane jako przymiotnik<br><em>Auswählen</em> → <em>aus-ge-wählt</em> (rozdzielnie złożony, ge- między prefiksem a rdzeniem)<br><em>die ausgewählten Speisen</em> = wybrane potrawy (już wybrane - Partizip II)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - końcówki przymiotnika po &quot;die&quot; w Akk. lm.:</strong><br>Słaba odmiana po rodzajniku określonym:<br>| Przypadek | Pl |<br>|-----------|----|<br>| Nom | -en |<br>| <strong>Akk</strong> | <strong>-en</strong> |<br>| Dat | -en |<br>| Gen | -en |<br><em>die ausgewählten Speisen</em> (Akk. lm.) - końcówka -en.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - konstrukcja z modalnym:</strong><br>* kann + Infinitiv* (Infinitiv na końcu zdania)<br><em>Monika kann die Speisen bestellen</em> = Monika może zamawiać potrawy.<br>Bezokolicznik <em>bestellen</em> na końcu.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> NIE wpisuj <em>die Speisekarte nachsehen</em> (sprawdzanie menu) ani <em>die Mahlzeiten bezahlen</em> (płacenie) - to INNE funkcje aplikacji, NIE NAJWAŻNIEJSZA.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj o końcówce <strong>-en</strong> przymiotnika <em>ausgewählten</em> (po <em>die</em> w Akk. lm.). To częsty błąd uczniów.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz wskazuje sygnał <em>am wichtigsten</em> (najważniejsze) - szukaj tego sygnału w transkrypcji, gdy pytanie pyta o <em>die größte Rolle</em> (największa rola).</blockquote>"}]}