{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":7,"ptype":"open","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (0-7)\nPrzeczytaj cztery teksty (A-D) związane z rejsem statkiem wycieczkowym. Wykonaj\nzadania 5.1.-5.7. zgodnie z poleceniami.\nTekst A\nURLAUB AUF DEM WASSER\nBis vor einigen Jahren waren Kreuzfahrten ein exklusiver Luxus für reiche Menschen. Heute\nändert sich das. Kreuzfahrten sind billiger geworden und immer mehr Menschen können sich\nsolche Reisen leisten. Wenn Sie eine solche Reise beispielsweise ein Jahr im Voraus\nreservieren, erhalten Sie bis zu 50 % Rabatt. Nach statistischen Daten von Reisebüros\nwerden Kreuzfahrten vor allem von Senioren gekauft. Moderne Kreuzfahrtschiffe bieten\nkomfortable Kabinen mit Meerblick und eine fantastische Verpflegung. Für Unterhaltung\nan Bord sorgen Künstler mit Konzerten, Musicals, Theaterprogrammen und akrobatischen\nShows. Außerdem gibt es Swimmingpools, Fitnessstudios, Kletterwände und so weiter. Trotz\ndieser Vorteile sind Kreuzfahrten nicht jedem zu empfehlen. Kreuzfahrtschiffe sind zwar sehr\ngroß, aber jemand, der manchmal Klaustrophobie-Attacken hat, würde sich sicher nicht wohl\nin seiner Kabine fühlen.\nNa podstawie: www.germanpokerdays.com\nTekst B\nLieber Dominik,\nich bin gestern von meiner ersten (und definitiv letzten!) Kreuzfahrt zurückgekommen\nund möchte dir von meinen Eindrücken erzählen. Auf der Reise habe ich zwar viel\ngesehen, aber leider war sehr vieles nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte. Zwei Tage\nlang hatte ich nämlich die Seekrankheit. Meine Kabine befand sich im vorderen Teil des\nSchiffes und mich nervte dort jede Bewegung des Schiffes. Von anderen Passagieren\nhabe ich erfahren, dass eine Kabine in der Mitte des Schiffes viel ruhiger ist. Nächstes\nJahr werde ich meinen Urlaub in einem Hotel an Land verbringen.\nIch habe noch viel mehr zu berichten, aber das erzähle ich dir, wenn wir uns sehen.\nLiebe Grüße\nMoritz\nNa podstawie: www.businessinsider.de\nMJNP-P0-100\nTekst C\nSO WERDEN TRÄUME WAHR\nWir saßen am Ufer und beobachteten das Kreuzfahrtschiff Queen of the Seas. Schon früher\nhatten wir solche Kreuzfahrtschiffe gesehen und uns immer wieder gefragt, wie teuer\neine Reise damit wohl sein könnte. Und warum wir noch nie mitgefahren sind.\nMeine Frau meinte, dass wir nicht genug Geld für solche Reisen haben und meist Senioren\nKreuzfahrten kaufen. Das sah ich ganz anders.\n„Man könnte mich aber einladen, zu einer Lesung zum Beispiel. Auf einem solchen Schiff\ngibt es bestimmt ein großes Kulturprogramm“, sagte ich.\nZwei Monate später bekam ich tatsächlich eine Einladung. Ein Reisebüro aus Hannover lud\nmich ein, deutsche Kreuzfahrttouristen auf ihrer Fahrt von Barcelona nach Miami\nzu unterhalten.\n„Sie werden mit der Queen of the Seas reisen und bekommen Ihre eigene Kabine“, schrieb\nmir der Direktor des Reisebüros. Ich musste nichts zahlen und meine Frau auch nicht.\nIch war glücklich. Ein bekannter Schriftsteller wird eben überall gebraucht.\nNa podstawie: Wladimir Kaminer, Die Kreuzfahrer, Dresden 2018.\nTekst D\nNa podstawie: de.statista.com\n21\n50\n67\n68\n72\n85\nSport\nUnterhaltung\nVerpflegung\nKabinenausstattung\nPreis\nReiseziel\nWorauf achten Sie bei der Wahl einer Kreuzfahrt?\n%\n%\n%\n%\n%\n%\nMJNP-P0-100\nPrzeczytaj zdania 5.1.-5.3. Dopasuj do każdego zdania właściwy tekst (A-D). Wpisz\nrozwiązania do tabeli.\nUwaga: jeden tekst nie pasuje do żadnego zdania.\n5.1. In diesem Text steht, was den Menschen bei einer Kreuzfahrt wichtig ist.\n5.2. Dass meistens ältere Leute Kreuzfahrten kaufen, wird in diesem Text als\nTatsache und nicht als Meinung dargestellt.\n5.3. Aus dem Text kann man schließen, dass der Autor von seiner Kreuzfahrt\nenttäuscht war.\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 5.1. DO 5.3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nPrzeczytaj SMS-y, które pisali Natalia i Dominik. Uzupełnij luki 5.4.-5.7. zgodnie\nz treścią tekstów A-D, tak aby jak najbardziej precyzyjnie oddać ich sens. Luki należy\nuzupełnić w języku polskim.\nUwaga: w każdą lukę można wpisać maksymalnie cztery wyrazy.\nMJNP-P0-100\nCześć Dominik! Co robicie w wakacje?\nCześć Natalia! Chcemy spędzić tydzień na statku wycieczkowym.\nŚwietny pomysł! Czym się kierowaliście przy wyborze tego rejsu?\nNie jesteśmy oryginalni. W pewnej ankiecie największa grupa turystów\nstwierdziła, że najważniejszy jest 5.4.\nMy uważamy tak samo.\nZarezerwowaliście już kajutę?\nTak. Nasza kajuta znajduje się 5.5.\nNasz znajomy ostrzegł nas przed wyborem innej lokalizacji.\nOn dowiedział się dopiero w trakcie rejsu, które miejsce na statku jest najlepsze.\nSzkoda, że nie stać mnie w tej chwili na rejs. Też bym chętnie pojechała.\nOstatnio czytałem w jakiejś książce, że pewien pisarz mógł\n5.6. wybrać\nsię z osobą towarzyszącą na rejs w zamian za spotkania autorskie\nz pasażerami. Wystarczy więc, że zostaniesz sławną pisarką.\nBardzo zabawne! Jedziecie całą rodziną?\nNie. Moja młodsza siostra mówi, że na statku będzie zbyt mało młodych\nludzi, więc nie chce jechać. Poza tym obawia się, że tak jak nasz\nznajomy, który niedawno wrócił z rejsu, będzie miała 5.7.\ni będzie bardzo cierpiała.\nMam nadzieję, że Wy będziecie się dobrze czuli.\nDzięki. Przyślę Ci zdjęcia.\nMJNP-P0-100","answer":"5.1 = D; 5.2 = A; 5.3 = B","answer_text":"5. Jeżeli lukę należy uzupełnić dłuższym fragmentem tekstu lub zadanie wymaga\nodpowiedzi pełnym zdaniem, kluczowe jest przekazanie komunikatu.\nUwaga!\n1. W zasadach oceniania rozwiązań zadań ustalanych dla zadań w konkretnym arkuszu\negzaminacyjnym mogą zostać określone wyjątki od powyższych zasad, np.\ndopuszczające uzgodniony katalog błędów w przypadku danego wyrazu.\n2. Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są\nmerytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.\nRozumienie ze słuchu\nZadanie 1.\nZadanie\nPodstawa programowa1\nPoprawna\nodpowiedź\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nWersja arkusza\nA\nB","solution":"**5.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**D** - Tekst D (wykres) - *In diesem Text steht, was den Menschen bei einer Kreuzfahrt wichtig ist.* (W tym tekście jest, co jest ważne dla ludzi przy wyborze rejsu.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTekst D to wykres tytułowy *Worauf achten Sie bei der Wahl einer Kreuzfahrt?* (Na co zwracają Państwo uwagę przy wyborze rejsu?). Wynika z niego, że dla ludzi ważne są (po procentach):\n\n> Reiseziel: 85%, Preis: 72%, Kabinenausstattung: 68%, Verpflegung: 67%, Unterhaltung: 50%, Sport: 21%\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *Worauf achten Sie* (na co zwracają Państwo uwagę) = *was wichtig ist* (co jest ważne)\n- *bei der Wahl einer Kreuzfahrt* (przy wyborze rejsu) = *bei einer Kreuzfahrt* (w kontekście rejsu)\n- Procenty - najbardziej obiektywne źródło informacji, co jest ważne dla największej grupy\n\nIdealne dopasowanie do **D**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*URLAUB AUF DEM WASSER*) - tekst o cenach, demografii klientów, zaletach i wadach rejsów - nie o tym, co jest ważne dla klientów.\n- **B** (*List Moritza*) - relacja osobista jednego klienta o JEGO rejsie (negatywna).\n- **C** (*SO WERDEN TRÄUME WAHR*) - narracja o pisarzu, który dostał zaproszenie.\n- **D** - POPRAWNA: wykres preferencji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **D**\n> - **0 pkt** - A, B, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie określonych informacji w tekście.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"worauf\":**\n> *worauf* = na co (zaimek pytający przyimkowy)\n> Forma: *wo + auf*\n> *Worauf achten Sie?* = Na co zwracają Państwo uwagę?\n> Inne analogiczne: *womit* (czym), *wovon* (o czym), *wonach* (na co/po co)\n\n> 📖 **Reference - \"achten auf\" + Akk:**\n> *achten auf etwas (Akk)* = zwracać uwagę na coś\n> *Ich achte auf den Preis* = Zwracam uwagę na cenę (Akk.)\n> Czasownik z rządem - uczyć się pakietem: *czasownik + przyimek + przypadek*.\n\n> 📖 **Reference - \"bei der Wahl\":**\n> *bei + Dat* = przy / podczas\n> *bei der Wahl* = przy wyborze (Wahl = wybór, fem. → der Wahl Dat.)\n> *bei einer Kreuzfahrt* = w kontekście rejsu (Kreuzfahrt fem. → einer Dat.)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | URLAUB AUF DEM WASSER | O cenach i demografii, nie preferencjach |\n| B | List Moritza | Osobista relacja o własnym rejsie |\n| C | SO WERDEN TRÄUME WAHR | Narracja o pisarzu |\n| **D** | **wykres preferencji** | **POPRAWNA** - \"Worauf achten Sie\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sygnał *was den Menschen wichtig ist* (co ważne dla ludzi) odpowiada DOSŁOWNIE pytaniu z wykresu *Worauf achten Sie* (na co zwracają uwagę). To zawsze sygnalizuje opcję D (statystyki preferencji).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst A wspomina o ZALETACH rejsów (komfortowe kabiny, rozrywka), ale nie odpowiada na pytanie *co dla LUDZI jest ważne* - to perspektywa ZALECEŃ, nie BADAŃ.\n\n**5.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - Tekst A - *Dass meistens ältere Leute Kreuzfahrten kaufen, wird in diesem Text als Tatsache und nicht als Meinung dargestellt.* (To, że głównie starsze osoby kupują rejsy, jest w tym tekście przedstawione jako fakt, a nie opinia.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nTekst A formułuje twierdzenie o seniorach OBIEKTYWNIE, podpierając STATYSTYKĄ:\n\n> \"Nach statistischen Daten von Reisebüros werden Kreuzfahrten vor allem von Senioren gekauft.\"\n\n**Kluczowe sygnały FAKTU:**\n- *Nach statistischen Daten* (według danych statystycznych) - źródło obiektywne\n- *von Reisebüros* (z biur podróży) - instytucjonalne źródło\n- *werden Kreuzfahrten gekauft* - Passiv obiektywizujący\n\nKontrast z tekstem C:\n\n> \"Meine Frau meinte, dass wir nicht genug Geld für solche Reisen haben und meist Senioren Kreuzfahrten kaufen.\"\n\nW tekście C ta sama informacja jest podana jako OPINIA żony (*meinte* = sądziła, miała opinię).\n\nIdealne dopasowanie do **A**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: fakt z poparciem statystycznym.\n- **B** (*List Moritza*) - brak wzmianki o demografii klientów.\n- **C** (*SO WERDEN TRÄUME WAHR*) - wzmianka o seniorach, ale jako OPINIA żony, nie fakt.\n- **D** (*wykres*) - wykres pokazuje PREFERENCJE, nie demografię.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C, D lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.8) - odróżnianie faktów od opinii.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Vorgangspassiv Präsens:**\n> Forma: *werden + Partizip II*\n> *werden Kreuzfahrten gekauft* = rejsy są kupowane (Pl., Präsens Passiv)\n> Funkcja: obiektywizacja - podmiot agensa schowany (*von Senioren* zaznacza wykonawcę).\n\n> 📖 **Reference - sygnały faktu vs opinii:**\n> **Fakt**: *Nach Daten / Studien / Forschungen zeigen / Statistik / Untersuchungen*\n> **Opinia**: *Ich meine, glaube, finde / meiner Meinung nach / Ich bin der Ansicht*\n> Czasowniki: *meinen, glauben, denken, finden* (po podmiocie osobowym) sygnalizują OPINIĘ.\n\n> 📖 **Reference - \"meist/meistens\":**\n> *meist* / *meistens* = najczęściej / zazwyczaj\n> *meist Senioren* = głównie seniorzy\n> *meistens* - bardziej formalna / standardowa forma.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **fakt poparty statystyką** | **POPRAWNA** - \"Nach statistischen Daten\" |\n| B | List Moritza | Brak wzmianki o demografii |\n| C | SO WERDEN TRÄUME WAHR | Wzmianka jako OPINIA, nie fakt |\n| D | wykres | Pokazuje preferencje, nie demografię |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** To zadanie wymaga UMIEJĘTNOŚCI ROZRÓŻNIANIA stylu obiektywnego od subiektywnego. *Nach statistischen Daten* = sygnał FAKTU; *meinte* (sądziła) = sygnał OPINII.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** TA SAMA informacja może być przedstawiona jako FAKT lub OPINIA - różnica jest w SPOSOBIE PRZEKAZU, nie w treści. Tu seniorzy są w obu (A i C) tekstach, ale tylko A traktuje to obiektywnie.\n\n**5.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - Tekst B (list Moritza) - *Aus dem Text kann man schließen, dass der Autor von seiner Kreuzfahrt enttäuscht war.* (Z tekstu można wnioskować, że autor był rozczarowany swoim rejsem.)\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu\n\nMoritz w liście do Dominika wprost wyraża rozczarowanie:\n\n> \"ich bin gestern von meiner ersten (und definitiv letzten!) Kreuzfahrt zurückgekommen\"\n\n> \"Auf der Reise habe ich zwar viel gesehen, aber leider war sehr vieles nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte.\"\n\n> \"Nächstes Jahr werde ich meinen Urlaub in einem Hotel an Land verbringen.\"\n\n**Kluczowe sygnały rozczarowania:**\n- *(und definitiv letzten!)* (i zdecydowanie ostatniej!) - wykrzyknik podkreślający odrzucenie\n- *leider* (niestety) - sygnał negatywnego doświadczenia\n- *nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte* (nie tak, jak sobie wyobrażałem) - niespełnione oczekiwania\n- *zwei Tage lang hatte ich nämlich die Seekrankheit* (przez 2 dni miałem chorobę morską) - negatywny epizod\n- *Nächstes Jahr in einem Hotel an Land* (przyszły rok w hotelu na lądzie) - wybór alternatywy\n\nIdealne dopasowanie do **B**.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*URLAUB AUF DEM WASSER*) - tekst informacyjny, neutralny.\n- **B** - POPRAWNA: list pełen rozczarowania.\n- **C** (*SO WERDEN TRÄUME WAHR*) - narracja pozytywna o pisarzu, który DOSTAŁ rejs za darmo.\n- **D** (*wykres*) - wykres statystyczny bez emocji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - wpisanie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C, D lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie III.7) - wyciąganie wniosków z tekstu.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"enttäuscht sein von + Dat\":**\n> *von etwas (Dat) enttäuscht sein* = być rozczarowanym czymś\n> *Ich bin von der Reise enttäuscht* = Jestem rozczarowany podróżą\n> Partizip II *enttäuscht* używane jako przymiotnik (od *enttäuschen* = rozczarować).\n\n> 📖 **Reference - \"nicht so, wie\":**\n> *nicht so, wie + Konjunktiv II* = nie tak, jak (rzeczywistość vs wyobrażenie)\n> *Es war nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte* = Nie było tak, jak sobie wyobrażałem\n> Plusquamperfekt *vorgestellt hatte* - wyobrażenie BYŁO przed rzeczywistym doświadczeniem.\n\n> 📖 **Reference - sygnały rozczarowania:**\n> *leider* (niestety), *enttäuscht* (rozczarowany), *schade* (szkoda), *nicht so, wie *\n> Wykrzykniki w nawiasach *( !)* - sygnał emocji negatywnej.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | URLAUB AUF DEM WASSER | Tekst informacyjny |\n| **B** | **list Moritza** | **POPRAWNA** - \"leider letzten! Hotel an Land\" |\n| C | SO WERDEN TRÄUME WAHR | Pozytywny - dostał za darmo |\n| D | wykres | Statystyka bez emocji |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Słowo *enttäuscht* (rozczarowany) nie pojawia się DOSŁOWNIE w tekście B - trzeba je WYWNIOSKOWAĆ z sygnałów (*leider, nicht so wie , letzten, Hotel an Land statt Schiff*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wykrzykniki w nawiasie *(definitiv letzten!)* w niemieckim wzmacniają emocjonalny kategoryzm - sygnał silnego rozczarowania.\n\n**5.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**cel podróży** - wpisana fraza po polsku do luki 5.4.\n\nForma końcowa: *W pewnej ankiecie największa grupa turystów stwierdziła, że najważniejszy jest cel podróży. My uważamy tak samo.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu D (wykres)\n\nWykres pokazuje wyniki ankiety *Worauf achten Sie bei der Wahl einer Kreuzfahrt?* z procentami:\n\n> Reiseziel: 85%\n> Preis: 72%\n> Kabinenausstattung: 68%\n> Verpflegung: 67%\n> Unterhaltung: 50%\n> Sport: 21%\n\n**NAJWYŻSZY procent (85%) - Reiseziel** (cel podróży) → odpowiedź pasująca do luki *najważniejszy jest*.\n\n## Sposób 2 - analiza pytania i tłumaczenie\n\n**Reiseziel** = cel podróży\n- *Reise* (podróż) + *Ziel* (cel) - złożenie\n- Dosłowne tłumaczenie: cel podróży\n\nLuka oczekuje POLSKIEGO terminu (uwaga w poleceniu: *Luki należy uzupełnić w języku polskim*).\n\nAkceptowane warianty:\n- *cel rejsu/wyprawy*\n- *kierunek podróży*\n- *miejsce docelowe*\n- *destynacja podróży*\n- *kierunek*\n- *wybór celu*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *cel podróży* lub akceptowane warianty (po polsku)\n> - **0 pkt** - *sport, program rozrywkowy, wyposażenie kajuty, wyżywienie, cena*, niemiecki *Reiseziel*, polski niezwiązany z 85% kategorią\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Komposita w niemieckim:**\n> *Reiseziel* = *Reise* (podróż) + *Ziel* (cel)\n> *Kabinenausstattung* = *Kabine* (kajuta) + Ausstattung (wyposażenie) [Fugen-n]\n> *Klimaveränderungen* = *Klima* + *Veränderungen*\n> Dwa rzeczowniki łączą się - drugi określa znaczenie główne (Grundwort), pierwszy precyzuje (Bestimmungswort).\n\n> 📖 **Reference - Superlativ \"der wichtigste\":**\n> *wichtig → wichtiger → am wichtigsten / der wichtigste*\n> *Der wichtigste Aspekt* = najważniejszy aspekt\n> *am wichtigsten + sein* = być najważniejszym\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o JĘZYKU luki - w tym zadaniu (5.4-5.7) luki są po POLSKU. NIE wpisuj *Reiseziel* po niemiecku.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czytaj DOKŁADNIE wartości procentowe - NAJWIĘKSZA grupa to 85%, czyli *Reiseziel*. NIE wybieraj *Preis* (72%) ani innych.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz akceptuje WARIANTY: *cel rejsu, kierunek podróży, destynacja, miejsce docelowe* - wszystkie odpowiadają *Reiseziel*.\n\n**5.5.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**w środkowej części statku** - wpisana fraza po polsku do luki 5.5.\n\nForma końcowa: *Nasza kajuta znajduje się w środkowej części statku. Nasz znajomy ostrzegł nas przed wyborem innej lokalizacji.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu B (list Moritza)\n\nMoritz w liście opisuje JEGO doświadczenie z kajutą z przodu statku i wskazuje, gdzie powinno być LEPIEJ:\n\n> \"Meine Kabine befand sich im vorderen Teil des Schiffes und mich nervte dort jede Bewegung des Schiffes.\"\n\n> \"Von anderen Passagieren habe ich erfahren, dass eine Kabine in der Mitte des Schiffes viel ruhiger ist.\"\n\n**Kluczowe sygnały:**\n- *im vorderen Teil* (z przodu) - ZŁA lokalizacja u Moritza\n- *in der Mitte des Schiffes* (na środku statku) - DOBRA lokalizacja (rada od innych pasażerów)\n- *viel ruhiger* (znacznie spokojniej)\n\nDominik wybiera tę DOBRĄ lokalizację, ponieważ znajomy go ostrzegł.\n\n## Sposób 2 - analiza kontekstu pytania\n\nKontekst SMS: *Nasz znajomy ostrzegł nas przed wyborem innej lokalizacji. On dowiedział się dopiero w trakcie rejsu, które miejsce na statku jest najlepsze.*\n\n→ Znajomy = Moritz; \"inna lokalizacja\" = przód statku; \"najlepsze miejsce\" = środek statku.\n\nLuka oczekuje POLSKIEGO opisu lokalizacji (zgodnie z poleceniem).\n\nAkceptowane warianty:\n- *na środku statku*\n- *w centralnej części statku*\n- *w środkowej części statku*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.5 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *w środkowej części statku* lub warianty\n> - **0 pkt** - *z przodu statku* (przeciwna lokalizacja), niezbyt precyzyjne (\"na statku\"), niemiecki *in der Mitte*\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"in der Mitte + Gen\":**\n> *in der Mitte + Gen* = na środku czegoś\n> *in der Mitte des Schiffes* = na środku statku (Gen. n.)\n> *Schiff* (n) → des Schiffes (Gen.)\n\n> 📖 **Reference - opozycja \"vorderer/hinterer/mittlerer Teil\":**\n> *im vorderen Teil* = z przodu\n> *im hinteren Teil* = z tyłu\n> *im mittleren Teil* = w środku\n> Końcówka *-en* przymiotnika po *im* (dem) - odmiana słaba w Dat. m.\n\n> 📖 **Reference - Perfekt \"habe erfahren\":**\n> *Ich habe erfahren* = Dowiedziałem się (Partizip II *erfahren* - bez ge-, bo prefiks er-)\n> *Erfahren* (nierozdzielne) - Präteritum *erfuhr*, Perfekt *habe erfahren*.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ kto co mówi: Moritz BYŁ w *vorderen Teil* (źle), ale RADA dotyczy *Mitte* (dobrze). Dominik wybiera DOBRĄ lokalizację.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz WYKLUCZA *w dobrej lokalizacji* / *na statku* - wymaga PRECYZYJNEJ lokalizacji (środek).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o JĘZYKU luki - POLSKI. NIE wpisuj *in der Mitte des Schiffes* po niemiecku.\n\n**5.6.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**bez opłaty** - wpisana fraza po polsku do luki 5.6.\n\nForma końcowa: *pewien pisarz mógł bez opłaty wybrać się z osobą towarzyszącą na rejs w zamian za spotkania autorskie z pasażerami.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu C (SO WERDEN TRÄUME WAHR)\n\nW tekście C pisarz dostaje zaproszenie i wprost mówi o BRAKU kosztów:\n\n> \"Ein Reisebüro aus Hannover lud mich ein, deutsche Kreuzfahrttouristen auf ihrer Fahrt von Barcelona nach Miami zu unterhalten.\"\n\n> \"Sie werden mit der Queen of the Seas reisen und bekommen Ihre eigene Kabine\"\n\n> \"Ich musste nichts zahlen und meine Frau auch nicht.\"\n\n**Kluczowe sygnały bezpłatności:**\n- *Ich musste nichts zahlen* (nie musiałem nic płacić) - bezpośrednie potwierdzenie\n- *meine Frau auch nicht* (moja żona również) - dotyczy też towarzyszki\n- *Ein bekannter Schriftsteller wird eben überall gebraucht* (znany pisarz wszędzie jest potrzebny) - wyjaśnienie wymiany (występ za podróż)\n\n## Sposób 2 - analiza pytania\n\nKontekst SMS: *pewien pisarz mógł 5.6. wybrać się z osobą towarzyszącą na rejs w zamian za spotkania autorskie z pasażerami.*\n\n→ Luka oczekuje informacji o WARUNKACH FINANSOWYCH wybrania się na rejs (po polsku, max 4 wyrazy).\n\n**bez opłaty** - najprostsza precyzyjna odpowiedź.\n\nAkceptowane warianty:\n- *bez zapłaty / bez płacenia*\n- *bezpłatnie*\n- *za darmo*\n- *gratis*\n- *gratis czyli bez żadnej opłaty*\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.6 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *bez opłaty* lub warianty (bezpłatnie, za darmo, gratis)\n> - **0 pkt** - *za niewielką opłatą, za wysoką cenę, z 50% rabatem* (niezgodne), *bez pieniędzy* (niewystarczająco precyzyjne), niemiecki *umsonst*\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"nichts zahlen müssen\":**\n> *Ich muss nichts zahlen* = Nie muszę nic płacić\n> *Müssen + nichts* - negacja czasownika modalnego z zaimkiem przeczącym\n> Vs *Ich muss nicht zahlen* (nie muszę płacić) - *nichts* (nic) podkreśla DOSŁOWNIE zero kosztów\n\n> 📖 **Reference - Passiv Futur I:**\n> *Sie werden reisen / bekommen* = Pojedziecie / dostaniecie\n> Forma: *werden + Infinitiv* (na końcu)\n> Tu Futur I (zapowiedź przyszłości), nie Passiv (mimo podobnej formy *werden*).\n\n> 📖 **Reference - \"in Zamian za\":**\n> Po polsku: w zamian za + Acc\n> Po niemiecku: *als Gegenleistung für* / *im Austausch gegen* + Akk\n> W tekście C wymiana: rejs ZA SPOTKANIA AUTORSKIE (unterhalten).\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Tekst A wspomina o RABACIE 50% (*bis zu 50% Rabatt*) - to PUŁAPKA, dotyczy A, nie C. Pisarz w C zaPŁACIŁ ZERO, nie 50%.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz akceptuje TYLKO PRECYZYJNE warianty (bez opłaty, gratis, za darmo). NIE *bez pieniędzy* (zbyt ogólne) ani *za grosze* (= niska cena, nie zero).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o JĘZYKU luki - POLSKI. NIE wpisuj *umsonst* czy *nichts zahlen* po niemiecku.\n\n**5.7.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**chorobę morską** - wpisana fraza po polsku do luki 5.7.\n\nForma końcowa: *tak jak nasz znajomy, który niedawno wrócił z rejsu, będzie miała chorobę morską i będzie bardzo cierpiała.*\n\n## Sposób 1 - analiza tekstu B (list Moritza)\n\nMoritz wprost mówi o swojej dolegliwości w trakcie rejsu:\n\n> \"Auf der Reise habe ich zwar viel gesehen, aber leider war sehr vieles nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte. Zwei Tage lang hatte ich nämlich die Seekrankheit.\"\n\n**Kluczowy zwrot:**\n- *die Seekrankheit* = choroba morska\n- *Zwei Tage lang* (przez 2 dni) - okres dolegliwości\n\n## Sposób 2 - analiza pytania\n\nKontekst SMS: *tak jak nasz znajomy, który niedawno wrócił z rejsu, będzie miała 5.7. i będzie bardzo cierpiała.*\n\n→ \"Nasz znajomy\" = Moritz; \"niedawno wrócił z rejsu\" = *bin gestern zurückgekommen*; \"będzie cierpiała\" = sygnał choroby/dolegliwości.\n\nLuka oczekuje POLSKIEJ NAZWY dolegliwości (max 4 wyrazy).\n\n**chorobę morską** - Acc. (po *będzie miała* = haben).\n\nAkceptowane warianty:\n- *chorobę lokomocyjną*\n- *kinetozę* (termin medyczny)\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 5.7 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - *chorobę morską* lub warianty (chorobę lokomocyjną, kinetozę)\n> - **0 pkt** - *klaustrofobię* (z tekstu A o innych ludziach), *stres* (zbyt ogólne), polskie niezbyt precyzyjne, niemiecki *Seekrankheit*\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - Komposita medyczne:**\n> *die Seekrankheit* = choroba morska (*See* = morze + *Krankheit* = choroba)\n> *die Reisekrankheit* = choroba podróżna / lokomocyjna\n> *die Klaustrophobie* = klaustrofobia\n> Drugi rzeczownik (Krankheit) określa znaczenie GŁÓWNE, pierwszy precyzuje.\n\n> 📖 **Reference - \"Zwei Tage lang\":**\n> *Zwei Tage lang* = przez dwa dni (Akk. czasu)\n> Konstrukcja czasowa z *lang*: *eine Woche lang, einen Monat lang, ein Jahr lang*\n> Wskazuje OKRES trwania.\n\n> 📖 **Reference - \"haben + Krankheit\" vs \"krank sein\":**\n> *Ich habe die Seekrankheit* = Mam chorobę morską (haben + konkretna nazwa)\n> *Ich bin seekrank* = Jestem chory na morzu (sein + przymiotnik)\n> Polskie: *mieć chorobę* - czasownik *mieć* + Acc.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ: tekst A wspomina o KLAUSTROFOBII (*jemand, der manchmal Klaustrophobie-Attacken hat*) - to PUŁAPKA. Klucz wskazuje, że \"znajomy\" odsyła do Moritza z tekstu B (Seekrankheit).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz CKE WYKLUCZA polskie zbyt ogólne (*chorobę, chorobę na morzu, objawy choroby*) - wymaga PRECYZJI (*chorobę morską* / *chorobę lokomocyjną*).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj o JĘZYKU luki - POLSKI. NIE wpisuj *die Seekrankheit* po niemiecku. Też pamiętaj o Akkusativie (po *mieć*): *chorobę MORSKĄ* (Akk. fem. -ą).","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5. (0-7)<br>Przeczytaj cztery teksty (A-D) związane z rejsem statkiem wycieczkowym. Wykonaj<br>zadania 5.1.-5.7. zgodnie z poleceniami.<br>Tekst A<br>URLAUB AUF DEM WASSER<br>Bis vor einigen Jahren waren Kreuzfahrten ein exklusiver Luxus für reiche Menschen. Heute<br>ändert sich das. Kreuzfahrten sind billiger geworden und immer mehr Menschen können sich<br>solche Reisen leisten. Wenn Sie eine solche Reise beispielsweise ein Jahr im Voraus<br>reservieren, erhalten Sie bis zu 50 % Rabatt. Nach statistischen Daten von Reisebüros<br>werden Kreuzfahrten vor allem von Senioren gekauft. Moderne Kreuzfahrtschiffe bieten<br>komfortable Kabinen mit Meerblick und eine fantastische Verpflegung. Für Unterhaltung<br>an Bord sorgen Künstler mit Konzerten, Musicals, Theaterprogrammen und akrobatischen<br>Shows. Außerdem gibt es Swimmingpools, Fitnessstudios, Kletterwände und so weiter. Trotz<br>dieser Vorteile sind Kreuzfahrten nicht jedem zu empfehlen. Kreuzfahrtschiffe sind zwar sehr<br>groß, aber jemand, der manchmal Klaustrophobie-Attacken hat, würde sich sicher nicht wohl<br>in seiner Kabine fühlen.<br>Na podstawie: www.germanpokerdays.com<br>Tekst B<br>Lieber Dominik,<br>ich bin gestern von meiner ersten (und definitiv letzten!) Kreuzfahrt zurückgekommen<br>und möchte dir von meinen Eindrücken erzählen. Auf der Reise habe ich zwar viel<br>gesehen, aber leider war sehr vieles nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte. Zwei Tage<br>lang hatte ich nämlich die Seekrankheit. Meine Kabine befand sich im vorderen Teil des<br>Schiffes und mich nervte dort jede Bewegung des Schiffes. Von anderen Passagieren<br>habe ich erfahren, dass eine Kabine in der Mitte des Schiffes viel ruhiger ist. Nächstes<br>Jahr werde ich meinen Urlaub in einem Hotel an Land verbringen.<br>Ich habe noch viel mehr zu berichten, aber das erzähle ich dir, wenn wir uns sehen.<br>Liebe Grüße<br>Moritz<br>Na podstawie: www.businessinsider.de<br>MJNP-P0-100<br>Tekst C<br>SO WERDEN TRÄUME WAHR<br>Wir saßen am Ufer und beobachteten das Kreuzfahrtschiff Queen of the Seas. Schon früher<br>hatten wir solche Kreuzfahrtschiffe gesehen und uns immer wieder gefragt, wie teuer<br>eine Reise damit wohl sein könnte. Und warum wir noch nie mitgefahren sind.<br>Meine Frau meinte, dass wir nicht genug Geld für solche Reisen haben und meist Senioren<br>Kreuzfahrten kaufen. Das sah ich ganz anders.<br>„Man könnte mich aber einladen, zu einer Lesung zum Beispiel. Auf einem solchen Schiff<br>gibt es bestimmt ein großes Kulturprogramm“, sagte ich.<br>Zwei Monate später bekam ich tatsächlich eine Einladung. Ein Reisebüro aus Hannover lud<br>mich ein, deutsche Kreuzfahrttouristen auf ihrer Fahrt von Barcelona nach Miami<br>zu unterhalten.<br>„Sie werden mit der Queen of the Seas reisen und bekommen Ihre eigene Kabine“, schrieb<br>mir der Direktor des Reisebüros. Ich musste nichts zahlen und meine Frau auch nicht.<br>Ich war glücklich. Ein bekannter Schriftsteller wird eben überall gebraucht.<br>Na podstawie: Wladimir Kaminer, Die Kreuzfahrer, Dresden 2018.<br>Tekst D<br>Na podstawie: de.statista.com<br>21<br>50<br>67<br>68<br>72<br>85<br>Sport<br>Unterhaltung<br>Verpflegung<br>Kabinenausstattung<br>Preis<br>Reiseziel<br>Worauf achten Sie bei der Wahl einer Kreuzfahrt?<br>%<br>%<br>%<br>%<br>%<br>%<br>MJNP-P0-100<br>Przeczytaj zdania 5.1.-5.3. Dopasuj do każdego zdania właściwy tekst (A-D). Wpisz<br>rozwiązania do tabeli.<br>Uwaga: jeden tekst nie pasuje do żadnego zdania.<br>5.1. In diesem Text steht, was den Menschen bei einer Kreuzfahrt wichtig ist.<br>5.2. Dass meistens ältere Leute Kreuzfahrten kaufen, wird in diesem Text als<br>Tatsache und nicht als Meinung dargestellt.<br>5.3. Aus dem Text kann man schließen, dass der Autor von seiner Kreuzfahrt<br>enttäuscht war.<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA ZADAŃ OD 5.1. DO 5.3. NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>Przeczytaj SMS-y, które pisali Natalia i Dominik. Uzupełnij luki 5.4.-5.7. zgodnie<br>z treścią tekstów A-D, tak aby jak najbardziej precyzyjnie oddać ich sens. Luki należy<br>uzupełnić w języku polskim.<br>Uwaga: w każdą lukę można wpisać maksymalnie cztery wyrazy.<br>MJNP-P0-100<br>Cześć Dominik! Co robicie w wakacje?<br>Cześć Natalia! Chcemy spędzić tydzień na statku wycieczkowym.<br>Świetny pomysł! Czym się kierowaliście przy wyborze tego rejsu?<br>Nie jesteśmy oryginalni. W pewnej ankiecie największa grupa turystów<br>stwierdziła, że najważniejszy jest 5.4.<br>My uważamy tak samo.<br>Zarezerwowaliście już kajutę?<br>Tak. Nasza kajuta znajduje się 5.5.<br>Nasz znajomy ostrzegł nas przed wyborem innej lokalizacji.<br>On dowiedział się dopiero w trakcie rejsu, które miejsce na statku jest najlepsze.<br>Szkoda, że nie stać mnie w tej chwili na rejs. Też bym chętnie pojechała.<br>Ostatnio czytałem w jakiejś książce, że pewien pisarz mógł<br>5.6. wybrać<br>się z osobą towarzyszącą na rejs w zamian za spotkania autorskie<br>z pasażerami. Wystarczy więc, że zostaniesz sławną pisarką.<br>Bardzo zabawne! Jedziecie całą rodziną?<br>Nie. Moja młodsza siostra mówi, że na statku będzie zbyt mało młodych<br>ludzi, więc nie chce jechać. Poza tym obawia się, że tak jak nasz<br>znajomy, który niedawno wrócił z rejsu, będzie miała 5.7.<br>i będzie bardzo cierpiała.<br>Mam nadzieję, że Wy będziecie się dobrze czuli.<br>Dzięki. Przyślę Ci zdjęcia.<br>MJNP-P0-100</p>","answer_text_html":"<ol><li>Jeżeli lukę należy uzupełnić dłuższym fragmentem tekstu lub zadanie wymaga</li></ol>\n<p>odpowiedzi pełnym zdaniem, kluczowe jest przekazanie komunikatu.<br>Uwaga!</p>\n<ol><li>W zasadach oceniania rozwiązań zadań ustalanych dla zadań w konkretnym arkuszu</li></ol>\n<p>egzaminacyjnym mogą zostać określone wyjątki od powyższych zasad, np.<br>dopuszczające uzgodniony katalog błędów w przypadku danego wyrazu.</p>\n<ol><li>Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są</li></ol>\n<p>merytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.<br>Rozumienie ze słuchu<br>Zadanie 1.<br>Zadanie<br>Podstawa programowa1<br>Poprawna<br>odpowiedź<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>Wersja arkusza<br>A<br>B</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>5.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>D</strong> - Tekst D (wykres) - <em>In diesem Text steht, was den Menschen bei einer Kreuzfahrt wichtig ist.</em> (W tym tekście jest, co jest ważne dla ludzi przy wyborze rejsu.)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu</h4>\n<p>Tekst D to wykres tytułowy <em>Worauf achten Sie bei der Wahl einer Kreuzfahrt?</em> (Na co zwracają Państwo uwagę przy wyborze rejsu?). Wynika z niego, że dla ludzi ważne są (po procentach):</p>\n<blockquote>Reiseziel: 85%, Preis: 72%, Kabinenausstattung: 68%, Verpflegung: 67%, Unterhaltung: 50%, Sport: 21%</blockquote>\n<p><strong>Kluczowe sygnały:</strong></p>\n<ul><li><em>Worauf achten Sie</em> (na co zwracają Państwo uwagę) = <em>was wichtig ist</em> (co jest ważne)</li><li><em>bei der Wahl einer Kreuzfahrt</em> (przy wyborze rejsu) = <em>bei einer Kreuzfahrt</em> (w kontekście rejsu)</li><li>Procenty - najbardziej obiektywne źródło informacji, co jest ważne dla największej grupy</li></ul>\n<p>Idealne dopasowanie do <strong>D</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<ul><li><strong>A</strong> (<em>URLAUB AUF DEM WASSER</em>) - tekst o cenach, demografii klientów, zaletach i wadach rejsów - nie o tym, co jest ważne dla klientów.</li><li><strong>B</strong> (<em>List Moritza</em>) - relacja osobista jednego klienta o JEGO rejsie (negatywna).</li><li><strong>C</strong> (<em>SO WERDEN TRÄUME WAHR</em>) - narracja o pisarzu, który dostał zaproszenie.</li><li><strong>D</strong> - POPRAWNA: wykres preferencji.</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 5.1 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - wpisanie litery <strong>D</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - A, B, C lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Zadanie sprawdza wymaganie III.4) - znajdowanie określonych informacji w tekście.</p>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;worauf&quot;:</strong><br><em>worauf</em> = na co (zaimek pytający przyimkowy)<br>Forma: <em>wo + auf</em><br><em>Worauf achten Sie?</em> = Na co zwracają Państwo uwagę?<br>Inne analogiczne: <em>womit</em> (czym), <em>wovon</em> (o czym), <em>wonach</em> (na co/po co)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;achten auf&quot; + Akk:</strong><br><em>achten auf etwas (Akk)</em> = zwracać uwagę na coś<br><em>Ich achte auf den Preis</em> = Zwracam uwagę na cenę (Akk.)<br>Czasownik z rządem - uczyć się pakietem: <em>czasownik + przyimek + przypadek</em>.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;bei der Wahl&quot;:</strong><br><em>bei + Dat</em> = przy / podczas<br><em>bei der Wahl</em> = przy wyborze (Wahl = wybór, fem. → der Wahl Dat.)<br><em>bei einer Kreuzfahrt</em> = w kontekście rejsu (Kreuzfahrt fem. → einer Dat.)</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A | URLAUB AUF DEM WASSER | O cenach i demografii, nie preferencjach |<br>| B | List Moritza | Osobista relacja o własnym rejsie |<br>| C | SO WERDEN TRÄUME WAHR | Narracja o pisarzu |<br>| <strong>D</strong> | <strong>wykres preferencji</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - &quot;Worauf achten Sie&quot; |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Sygnał <em>was den Menschen wichtig ist</em> (co ważne dla ludzi) odpowiada DOSŁOWNIE pytaniu z wykresu <em>Worauf achten Sie</em> (na co zwracają uwagę). To zawsze sygnalizuje opcję D (statystyki preferencji).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Tekst A wspomina o ZALETACH rejsów (komfortowe kabiny, rozrywka), ale nie odpowiada na pytanie <em>co dla LUDZI jest ważne</em> - to perspektywa ZALECEŃ, nie BADAŃ.</blockquote>\n<p><strong>5.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A</strong> - Tekst A - <em>Dass meistens ältere Leute Kreuzfahrten kaufen, wird in diesem Text als Tatsache und nicht als Meinung dargestellt.</em> (To, że głównie starsze osoby kupują rejsy, jest w tym tekście przedstawione jako fakt, a nie opinia.)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu</h4>\n<p>Tekst A formułuje twierdzenie o seniorach OBIEKTYWNIE, podpierając STATYSTYKĄ:</p>\n<blockquote>&quot;Nach statistischen Daten von Reisebüros werden Kreuzfahrten vor allem von Senioren gekauft.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kluczowe sygnały FAKTU:</strong></p>\n<ul><li><em>Nach statistischen Daten</em> (według danych statystycznych) - źródło obiektywne</li><li><em>von Reisebüros</em> (z biur podróży) - instytucjonalne źródło</li><li><em>werden Kreuzfahrten gekauft</em> - Passiv obiektywizujący</li></ul>\n<p>Kontrast z tekstem C:</p>\n<blockquote>&quot;Meine Frau meinte, dass wir nicht genug Geld für solche Reisen haben und meist Senioren Kreuzfahrten kaufen.&quot;</blockquote>\n<p>W tekście C ta sama informacja jest podana jako OPINIA żony (<em>meinte</em> = sądziła, miała opinię).</p>\n<p>Idealne dopasowanie do <strong>A</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<ul><li><strong>A</strong> - POPRAWNA: fakt z poparciem statystycznym.</li><li><strong>B</strong> (<em>List Moritza</em>) - brak wzmianki o demografii klientów.</li><li><strong>C</strong> (<em>SO WERDEN TRÄUME WAHR</em>) - wzmianka o seniorach, ale jako OPINIA żony, nie fakt.</li><li><strong>D</strong> (<em>wykres</em>) - wykres pokazuje PREFERENCJE, nie demografię.</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 5.2 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - wpisanie litery <strong>A</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - B, C, D lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Zadanie sprawdza wymaganie III.8) - odróżnianie faktów od opinii.</p>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Vorgangspassiv Präsens:</strong><br>Forma: <em>werden + Partizip II</em><br><em>werden Kreuzfahrten gekauft</em> = rejsy są kupowane (Pl., Präsens Passiv)<br>Funkcja: obiektywizacja - podmiot agensa schowany (<em>von Senioren</em> zaznacza wykonawcę).</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - sygnały faktu vs opinii:</strong><br><strong>Fakt</strong>: <em>Nach Daten / Studien / Forschungen zeigen / Statistik / Untersuchungen</em><br><strong>Opinia</strong>: <em>Ich meine, glaube, finde / meiner Meinung nach / Ich bin der Ansicht</em><br>Czasowniki: <em>meinen, glauben, denken, finden</em> (po podmiocie osobowym) sygnalizują OPINIĘ.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;meist/meistens&quot;:</strong><br><em>meist</em> / <em>meistens</em> = najczęściej / zazwyczaj<br><em>meist Senioren</em> = głównie seniorzy<br><em>meistens</em> - bardziej formalna / standardowa forma.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| <strong>A</strong> | <strong>fakt poparty statystyką</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - &quot;Nach statistischen Daten&quot; |<br>| B | List Moritza | Brak wzmianki o demografii |<br>| C | SO WERDEN TRÄUME WAHR | Wzmianka jako OPINIA, nie fakt |<br>| D | wykres | Pokazuje preferencje, nie demografię |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> To zadanie wymaga UMIEJĘTNOŚCI ROZRÓŻNIANIA stylu obiektywnego od subiektywnego. <em>Nach statistischen Daten</em> = sygnał FAKTU; <em>meinte</em> (sądziła) = sygnał OPINII.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> TA SAMA informacja może być przedstawiona jako FAKT lub OPINIA - różnica jest w SPOSOBIE PRZEKAZU, nie w treści. Tu seniorzy są w obu (A i C) tekstach, ale tylko A traktuje to obiektywnie.</blockquote>\n<p><strong>5.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B</strong> - Tekst B (list Moritza) - <em>Aus dem Text kann man schließen, dass der Autor von seiner Kreuzfahrt enttäuscht war.</em> (Z tekstu można wnioskować, że autor był rozczarowany swoim rejsem.)</p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu</h4>\n<p>Moritz w liście do Dominika wprost wyraża rozczarowanie:</p>\n<blockquote>&quot;ich bin gestern von meiner ersten (und definitiv letzten!) Kreuzfahrt zurückgekommen&quot;</blockquote>\n<blockquote>&quot;Auf der Reise habe ich zwar viel gesehen, aber leider war sehr vieles nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte.&quot;</blockquote>\n<blockquote>&quot;Nächstes Jahr werde ich meinen Urlaub in einem Hotel an Land verbringen.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kluczowe sygnały rozczarowania:</strong></p>\n<ul><li><em>(und definitiv letzten!)</em> (i zdecydowanie ostatniej!) - wykrzyknik podkreślający odrzucenie</li><li><em>leider</em> (niestety) - sygnał negatywnego doświadczenia</li><li><em>nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte</em> (nie tak, jak sobie wyobrażałem) - niespełnione oczekiwania</li><li><em>zwei Tage lang hatte ich nämlich die Seekrankheit</em> (przez 2 dni miałem chorobę morską) - negatywny epizod</li><li><em>Nächstes Jahr in einem Hotel an Land</em> (przyszły rok w hotelu na lądzie) - wybór alternatywy</li></ul>\n<p>Idealne dopasowanie do <strong>B</strong>.</p>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<ul><li><strong>A</strong> (<em>URLAUB AUF DEM WASSER</em>) - tekst informacyjny, neutralny.</li><li><strong>B</strong> - POPRAWNA: list pełen rozczarowania.</li><li><strong>C</strong> (<em>SO WERDEN TRÄUME WAHR</em>) - narracja pozytywna o pisarzu, który DOSTAŁ rejs za darmo.</li><li><strong>D</strong> (<em>wykres</em>) - wykres statystyczny bez emocji.</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 5.3 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - wpisanie litery <strong>B</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - A, C, D lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Zadanie sprawdza wymaganie III.7) - wyciąganie wniosków z tekstu.</p>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;enttäuscht sein von + Dat&quot;:</strong><br><em>von etwas (Dat) enttäuscht sein</em> = być rozczarowanym czymś<br><em>Ich bin von der Reise enttäuscht</em> = Jestem rozczarowany podróżą<br>Partizip II <em>enttäuscht</em> używane jako przymiotnik (od <em>enttäuschen</em> = rozczarować).</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;nicht so, wie&quot;:</strong><br><em>nicht so, wie + Konjunktiv II</em> = nie tak, jak (rzeczywistość vs wyobrażenie)<br><em>Es war nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte</em> = Nie było tak, jak sobie wyobrażałem<br>Plusquamperfekt <em>vorgestellt hatte</em> - wyobrażenie BYŁO przed rzeczywistym doświadczeniem.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - sygnały rozczarowania:</strong><br><em>leider</em> (niestety), <em>enttäuscht</em> (rozczarowany), <em>schade</em> (szkoda), *nicht so, wie *<br>Wykrzykniki w nawiasach <em>( !)</em> - sygnał emocji negatywnej.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A | URLAUB AUF DEM WASSER | Tekst informacyjny |<br>| <strong>B</strong> | <strong>list Moritza</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - &quot;leider letzten! Hotel an Land&quot; |<br>| C | SO WERDEN TRÄUME WAHR | Pozytywny - dostał za darmo |<br>| D | wykres | Statystyka bez emocji |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Słowo <em>enttäuscht</em> (rozczarowany) nie pojawia się DOSŁOWNIE w tekście B - trzeba je WYWNIOSKOWAĆ z sygnałów (<em>leider, nicht so wie , letzten, Hotel an Land statt Schiff</em>).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Wykrzykniki w nawiasie <em>(definitiv letzten!)</em> w niemieckim wzmacniają emocjonalny kategoryzm - sygnał silnego rozczarowania.</blockquote>\n<p><strong>5.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>cel podróży</strong> - wpisana fraza po polsku do luki 5.4.</p>\n<p>Forma końcowa: <em>W pewnej ankiecie największa grupa turystów stwierdziła, że najważniejszy jest cel podróży. My uważamy tak samo.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu D (wykres)</h4>\n<p>Wykres pokazuje wyniki ankiety <em>Worauf achten Sie bei der Wahl einer Kreuzfahrt?</em> z procentami:</p>\n<blockquote>Reiseziel: 85%<br>Preis: 72%<br>Kabinenausstattung: 68%<br>Verpflegung: 67%<br>Unterhaltung: 50%<br>Sport: 21%</blockquote>\n<p><strong>NAJWYŻSZY procent (85%) - Reiseziel</strong> (cel podróży) → odpowiedź pasująca do luki <em>najważniejszy jest</em>.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza pytania i tłumaczenie</h4>\n<p><strong>Reiseziel</strong> = cel podróży</p>\n<ul><li><em>Reise</em> (podróż) + <em>Ziel</em> (cel) - złożenie</li><li>Dosłowne tłumaczenie: cel podróży</li></ul>\n<p>Luka oczekuje POLSKIEGO terminu (uwaga w poleceniu: <em>Luki należy uzupełnić w języku polskim</em>).</p>\n<p>Akceptowane warianty:</p>\n<ul><li><em>cel rejsu/wyprawy</em></li><li><em>kierunek podróży</em></li><li><em>miejsce docelowe</em></li><li><em>destynacja podróży</em></li><li><em>kierunek</em></li><li><em>wybór celu</em></li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 5.4 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <em>cel podróży</em> lub akceptowane warianty (po polsku)<br>- <strong>0 pkt</strong> - <em>sport, program rozrywkowy, wyposażenie kajuty, wyżywienie, cena</em>, niemiecki <em>Reiseziel</em>, polski niezwiązany z 85% kategorią</blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Komposita w niemieckim:</strong><br><em>Reiseziel</em> = <em>Reise</em> (podróż) + <em>Ziel</em> (cel)<br><em>Kabinenausstattung</em> = <em>Kabine</em> (kajuta) + Ausstattung (wyposażenie) [Fugen-n]<br><em>Klimaveränderungen</em> = <em>Klima</em> + <em>Veränderungen</em><br>Dwa rzeczowniki łączą się - drugi określa znaczenie główne (Grundwort), pierwszy precyzuje (Bestimmungswort).</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Superlativ &quot;der wichtigste&quot;:</strong><br><em>wichtig → wichtiger → am wichtigsten / der wichtigste</em><br><em>Der wichtigste Aspekt</em> = najważniejszy aspekt<br><em>am wichtigsten + sein</em> = być najważniejszym</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj o JĘZYKU luki - w tym zadaniu (5.4-5.7) luki są po POLSKU. NIE wpisuj <em>Reiseziel</em> po niemiecku.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Czytaj DOKŁADNIE wartości procentowe - NAJWIĘKSZA grupa to 85%, czyli <em>Reiseziel</em>. NIE wybieraj <em>Preis</em> (72%) ani innych.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz akceptuje WARIANTY: <em>cel rejsu, kierunek podróży, destynacja, miejsce docelowe</em> - wszystkie odpowiadają <em>Reiseziel</em>.</blockquote>\n<p><strong>5.5.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>w środkowej części statku</strong> - wpisana fraza po polsku do luki 5.5.</p>\n<p>Forma końcowa: <em>Nasza kajuta znajduje się w środkowej części statku. Nasz znajomy ostrzegł nas przed wyborem innej lokalizacji.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu B (list Moritza)</h4>\n<p>Moritz w liście opisuje JEGO doświadczenie z kajutą z przodu statku i wskazuje, gdzie powinno być LEPIEJ:</p>\n<blockquote>&quot;Meine Kabine befand sich im vorderen Teil des Schiffes und mich nervte dort jede Bewegung des Schiffes.&quot;</blockquote>\n<blockquote>&quot;Von anderen Passagieren habe ich erfahren, dass eine Kabine in der Mitte des Schiffes viel ruhiger ist.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kluczowe sygnały:</strong></p>\n<ul><li><em>im vorderen Teil</em> (z przodu) - ZŁA lokalizacja u Moritza</li><li><em>in der Mitte des Schiffes</em> (na środku statku) - DOBRA lokalizacja (rada od innych pasażerów)</li><li><em>viel ruhiger</em> (znacznie spokojniej)</li></ul>\n<p>Dominik wybiera tę DOBRĄ lokalizację, ponieważ znajomy go ostrzegł.</p>\n<h4>Sposób 2 - analiza kontekstu pytania</h4>\n<p>Kontekst SMS: <em>Nasz znajomy ostrzegł nas przed wyborem innej lokalizacji. On dowiedział się dopiero w trakcie rejsu, które miejsce na statku jest najlepsze.</em></p>\n<p>→ Znajomy = Moritz; &quot;inna lokalizacja&quot; = przód statku; &quot;najlepsze miejsce&quot; = środek statku.</p>\n<p>Luka oczekuje POLSKIEGO opisu lokalizacji (zgodnie z poleceniem).</p>\n<p>Akceptowane warianty:</p>\n<ul><li><em>na środku statku</em></li><li><em>w centralnej części statku</em></li><li><em>w środkowej części statku</em></li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 5.5 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <em>w środkowej części statku</em> lub warianty<br>- <strong>0 pkt</strong> - <em>z przodu statku</em> (przeciwna lokalizacja), niezbyt precyzyjne (&quot;na statku&quot;), niemiecki <em>in der Mitte</em></blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;in der Mitte + Gen&quot;:</strong><br><em>in der Mitte + Gen</em> = na środku czegoś<br><em>in der Mitte des Schiffes</em> = na środku statku (Gen. n.)<br><em>Schiff</em> (n) → des Schiffes (Gen.)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - opozycja &quot;vorderer/hinterer/mittlerer Teil&quot;:</strong><br><em>im vorderen Teil</em> = z przodu<br><em>im hinteren Teil</em> = z tyłu<br><em>im mittleren Teil</em> = w środku<br>Końcówka <em>-en</em> przymiotnika po <em>im</em> (dem) - odmiana słaba w Dat. m.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Perfekt &quot;habe erfahren&quot;:</strong><br><em>Ich habe erfahren</em> = Dowiedziałem się (Partizip II <em>erfahren</em> - bez ge-, bo prefiks er-)<br><em>Erfahren</em> (nierozdzielne) - Präteritum <em>erfuhr</em>, Perfekt <em>habe erfahren</em>.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> UWAŻAJ kto co mówi: Moritz BYŁ w <em>vorderen Teil</em> (źle), ale RADA dotyczy <em>Mitte</em> (dobrze). Dominik wybiera DOBRĄ lokalizację.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz WYKLUCZA <em>w dobrej lokalizacji</em> / <em>na statku</em> - wymaga PRECYZYJNEJ lokalizacji (środek).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj o JĘZYKU luki - POLSKI. NIE wpisuj <em>in der Mitte des Schiffes</em> po niemiecku.</blockquote>\n<p><strong>5.6.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>bez opłaty</strong> - wpisana fraza po polsku do luki 5.6.</p>\n<p>Forma końcowa: <em>pewien pisarz mógł bez opłaty wybrać się z osobą towarzyszącą na rejs w zamian za spotkania autorskie z pasażerami.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu C (SO WERDEN TRÄUME WAHR)</h4>\n<p>W tekście C pisarz dostaje zaproszenie i wprost mówi o BRAKU kosztów:</p>\n<blockquote>&quot;Ein Reisebüro aus Hannover lud mich ein, deutsche Kreuzfahrttouristen auf ihrer Fahrt von Barcelona nach Miami zu unterhalten.&quot;</blockquote>\n<blockquote>&quot;Sie werden mit der Queen of the Seas reisen und bekommen Ihre eigene Kabine&quot;</blockquote>\n<blockquote>&quot;Ich musste nichts zahlen und meine Frau auch nicht.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kluczowe sygnały bezpłatności:</strong></p>\n<ul><li><em>Ich musste nichts zahlen</em> (nie musiałem nic płacić) - bezpośrednie potwierdzenie</li><li><em>meine Frau auch nicht</em> (moja żona również) - dotyczy też towarzyszki</li><li><em>Ein bekannter Schriftsteller wird eben überall gebraucht</em> (znany pisarz wszędzie jest potrzebny) - wyjaśnienie wymiany (występ za podróż)</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - analiza pytania</h4>\n<p>Kontekst SMS: <em>pewien pisarz mógł 5.6. wybrać się z osobą towarzyszącą na rejs w zamian za spotkania autorskie z pasażerami.</em></p>\n<p>→ Luka oczekuje informacji o WARUNKACH FINANSOWYCH wybrania się na rejs (po polsku, max 4 wyrazy).</p>\n<p><strong>bez opłaty</strong> - najprostsza precyzyjna odpowiedź.</p>\n<p>Akceptowane warianty:</p>\n<ul><li><em>bez zapłaty / bez płacenia</em></li><li><em>bezpłatnie</em></li><li><em>za darmo</em></li><li><em>gratis</em></li><li><em>gratis czyli bez żadnej opłaty</em></li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 5.6 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <em>bez opłaty</em> lub warianty (bezpłatnie, za darmo, gratis)<br>- <strong>0 pkt</strong> - <em>za niewielką opłatą, za wysoką cenę, z 50% rabatem</em> (niezgodne), <em>bez pieniędzy</em> (niewystarczająco precyzyjne), niemiecki <em>umsonst</em></blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;nichts zahlen müssen&quot;:</strong><br><em>Ich muss nichts zahlen</em> = Nie muszę nic płacić<br><em>Müssen + nichts</em> - negacja czasownika modalnego z zaimkiem przeczącym<br>Vs <em>Ich muss nicht zahlen</em> (nie muszę płacić) - <em>nichts</em> (nic) podkreśla DOSŁOWNIE zero kosztów</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Passiv Futur I:</strong><br><em>Sie werden reisen / bekommen</em> = Pojedziecie / dostaniecie<br>Forma: <em>werden + Infinitiv</em> (na końcu)<br>Tu Futur I (zapowiedź przyszłości), nie Passiv (mimo podobnej formy <em>werden</em>).</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;in Zamian za&quot;:</strong><br>Po polsku: w zamian za + Acc<br>Po niemiecku: <em>als Gegenleistung für</em> / <em>im Austausch gegen</em> + Akk<br>W tekście C wymiana: rejs ZA SPOTKANIA AUTORSKIE (unterhalten).</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Tekst A wspomina o RABACIE 50% (<em>bis zu 50% Rabatt</em>) - to PUŁAPKA, dotyczy A, nie C. Pisarz w C zaPŁACIŁ ZERO, nie 50%.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz akceptuje TYLKO PRECYZYJNE warianty (bez opłaty, gratis, za darmo). NIE <em>bez pieniędzy</em> (zbyt ogólne) ani <em>za grosze</em> (= niska cena, nie zero).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj o JĘZYKU luki - POLSKI. NIE wpisuj <em>umsonst</em> czy <em>nichts zahlen</em> po niemiecku.</blockquote>\n<p><strong>5.7.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>chorobę morską</strong> - wpisana fraza po polsku do luki 5.7.</p>\n<p>Forma końcowa: <em>tak jak nasz znajomy, który niedawno wrócił z rejsu, będzie miała chorobę morską i będzie bardzo cierpiała.</em></p>\n<h4>Sposób 1 - analiza tekstu B (list Moritza)</h4>\n<p>Moritz wprost mówi o swojej dolegliwości w trakcie rejsu:</p>\n<blockquote>&quot;Auf der Reise habe ich zwar viel gesehen, aber leider war sehr vieles nicht so, wie ich es mir vorgestellt hatte. Zwei Tage lang hatte ich nämlich die Seekrankheit.&quot;</blockquote>\n<p><strong>Kluczowy zwrot:</strong></p>\n<ul><li><em>die Seekrankheit</em> = choroba morska</li><li><em>Zwei Tage lang</em> (przez 2 dni) - okres dolegliwości</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - analiza pytania</h4>\n<p>Kontekst SMS: <em>tak jak nasz znajomy, który niedawno wrócił z rejsu, będzie miała 5.7. i będzie bardzo cierpiała.</em></p>\n<p>→ &quot;Nasz znajomy&quot; = Moritz; &quot;niedawno wrócił z rejsu&quot; = <em>bin gestern zurückgekommen</em>; &quot;będzie cierpiała&quot; = sygnał choroby/dolegliwości.</p>\n<p>Luka oczekuje POLSKIEJ NAZWY dolegliwości (max 4 wyrazy).</p>\n<p><strong>chorobę morską</strong> - Acc. (po <em>będzie miała</em> = haben).</p>\n<p>Akceptowane warianty:</p>\n<ul><li><em>chorobę lokomocyjną</em></li><li><em>kinetozę</em> (termin medyczny)</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 5.7 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - <em>chorobę morską</em> lub warianty (chorobę lokomocyjną, kinetozę)<br>- <strong>0 pkt</strong> - <em>klaustrofobię</em> (z tekstu A o innych ludziach), <em>stres</em> (zbyt ogólne), polskie niezbyt precyzyjne, niemiecki <em>Seekrankheit</em></blockquote>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Komposita medyczne:</strong><br><em>die Seekrankheit</em> = choroba morska (<em>See</em> = morze + <em>Krankheit</em> = choroba)<br><em>die Reisekrankheit</em> = choroba podróżna / lokomocyjna<br><em>die Klaustrophobie</em> = klaustrofobia<br>Drugi rzeczownik (Krankheit) określa znaczenie GŁÓWNE, pierwszy precyzuje.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;Zwei Tage lang&quot;:</strong><br><em>Zwei Tage lang</em> = przez dwa dni (Akk. czasu)<br>Konstrukcja czasowa z <em>lang</em>: <em>eine Woche lang, einen Monat lang, ein Jahr lang</em><br>Wskazuje OKRES trwania.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;haben + Krankheit&quot; vs &quot;krank sein&quot;:</strong><br><em>Ich habe die Seekrankheit</em> = Mam chorobę morską (haben + konkretna nazwa)<br><em>Ich bin seekrank</em> = Jestem chory na morzu (sein + przymiotnik)<br>Polskie: <em>mieć chorobę</em> - czasownik <em>mieć</em> + Acc.</blockquote>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> UWAŻAJ: tekst A wspomina o KLAUSTROFOBII (<em>jemand, der manchmal Klaustrophobie-Attacken hat</em>) - to PUŁAPKA. Klucz wskazuje, że &quot;znajomy&quot; odsyła do Moritza z tekstu B (Seekrankheit).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Klucz CKE WYKLUCZA polskie zbyt ogólne (<em>chorobę, chorobę na morzu, objawy choroby</em>) - wymaga PRECYZJI (<em>chorobę morską</em> / <em>chorobę lokomocyjną</em>).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj o JĘZYKU luki - POLSKI. NIE wpisuj <em>die Seekrankheit</em> po niemiecku. Też pamiętaj o Akkusativie (po <em>mieć</em>): <em>chorobę MORSKĄ</em> (Akk. fem. -ą).</blockquote>"}]}