{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/8","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"8","points":3,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 8. (0-3)\nUzupełnij poniższe minidialogi (8.1.-8.3.). Wybierz spośród podanych opcji brakującą\nwypowiedź, tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n8.1.\nX: Das macht 24,50 Euro.\nY:\nX: Vielen Dank!\nA. Getrennt, bitte!\nB. Gib mir bitte dein Geld!\nC. Bitte sehr, das stimmt so!\n8.2.\nX:\nY: Sagen Sie mir bitte, wo der Frühstücksraum ist.\nX: Die erste Tür rechts.\nA. Darf ich Sie etwas fragen?\nB. Kann ich etwas für Sie tun?\nC. Soll ich hier auf Sie warten?\n8.3.\nX: Nimm am besten ein Taxi zum Flughafen!\nY:\nX: Natürlich. Hoffentlich kommt es bald.\nA. Gute Idee. Kannst du es mir bestellen?\nB. Weißt du vielleicht, wo mein Flugticket ist?\nC. Rufst du mich bitte gleich nach der Landung an?\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"8.\nPospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem (np. sehr,\nviel, wenig) oraz zaimki nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia.","solution":"**8.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Bitte sehr, das stimmt so!* (Proszę bardzo, reszty nie trzeba!)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\n**Dialog:**\n> X (kelner): Das macht 24,50 Euro.\n> Y (klient):\n> X (kelner): Vielen Dank!\n\n**Logika:**\n- X podaje SUMĘ rachunku (24,50 €)\n- Luka: REAKCJA klienta = WRĘCZENIE pieniędzy + komentarz\n- X dziękuje *Vielen Dank!* - sygnalizuje, że klient ZAPŁACIŁ z napiwkiem\n\n**C** (*Bitte sehr, das stimmt so!* = Proszę bardzo, reszty nie trzeba!) idealnie pasuje:\n- *Bitte sehr* - uprzejme wręczenie\n- *das stimmt so* (to się zgadza tak) = idiom napiwku (klient daje WIĘCEJ niż rachunek i mówi, że to jest OK)\n- Sygnalizuje napiwek, co tłumaczy *Vielen Dank!* kelnera\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Getrennt, bitte!* = osobno proszę) - błąd. To zdanie używa się PRZED rachunkiem (poprosić o osobne rachunki), nie PO podaniu sumy.\n- **B** (*Gib mir bitte dein Geld* = Daj mi proszę swoje pieniądze) - błąd. Klient nie prosi kelnera o pieniądze; to niegrzeczna i nielogiczna prośba.\n- **C** - POPRAWNA: wręczenie z napiwkiem.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 8.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **C**\n> - **0 pkt** - A, B lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny - idiomy płacenia\n\n> 📖 **Reference - idiomy płatnicze w restauracji:**\n> *Das macht Euro.* = To kosztuje euro (rachunek)\n> *Stimmt so!* / *Das stimmt so!* = Reszty nie trzeba / dla Pana(i) napiwek\n> *Zusammen oder getrennt?* = Razem czy osobno? (pytanie kelnera)\n> *Ich möchte zahlen, bitte!* = Chciałbym/abym zapłacić, proszę.\n> *Quittung, bitte!* = Paragon, proszę.\n\n> 📖 **Reference - \"bitte sehr\":**\n> *Bitte sehr* = Proszę bardzo (przy wręczaniu czegoś)\n> Vs *Bitte!* (proszę - zwykła grzeczność, np. zapraszanie)\n> Vs *Bitte schön!* (synonim *bitte sehr*)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Osobno, proszę! | Mówi się PRZED rachunkiem, nie po |\n| B | Daj mi pieniądze! | Niegrzeczne, klient nie prosi kelnera |\n| **C** | **Proszę bardzo, reszty nie trzeba!** | **POPRAWNA** - wręczenie z napiwkiem |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Stimmt so* / *Das stimmt so* to klasyczny idiom napiwku - niemiecki odpowiednik polskiego \"reszty nie trzeba\". Zapamiętaj.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Reakcja kelnera *Vielen Dank* po luce sygnalizuje, że klient ZAPŁACIŁ + DAŁ napiwek. To klucz do odpowiedzi.\n\n**8.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *Kann ich etwas für Sie tun?* (Czy mogę coś dla Pana/Pani zrobić?)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\n**Dialog:**\n> X (pracownik hotelu):\n> Y (gość): Sagen Sie mir bitte, wo der Frühstücksraum ist.\n> X: Die erste Tür rechts.\n\n**Logika:**\n- X otwiera dialog → pyta gościa, w czym pomóc\n- Y odpowiada konkretną prośbą (gdzie jest sala śniadaniowa)\n- X udziela informacji (pierwsze drzwi po prawej)\n\n**B** (*Kann ich etwas für Sie tun?*) - uprzejma oferta pomocy, standard recepcji.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Darf ich Sie etwas fragen?* = Czy mogę Pana/Panią o coś zapytać?) - to GOŚĆ by tak mówił, nie pracownik recepcji. Brak logiki.\n- **B** - POPRAWNA: oferta pomocy.\n- **C** (*Soll ich hier auf Sie warten?* = Czy mam tu na Pana/Panią czekać?) - nielogiczne; brak kontekstu wskazującego, że ktoś gdzieś idzie i wraca.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 8.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny - modalne w pytaniach uprzejmych\n\n> 📖 **Reference - uprzejme oferty pomocy:**\n> *Kann ich etwas für Sie tun?* = Czy mogę coś dla Pana/Pani zrobić?\n> *Kann ich Ihnen helfen?* = Czy mogę Pani/Panu pomóc?\n> *Womit kann ich Ihnen behilflich sein?* = W czym mogę służyć? (bardzo formalnie)\n> *Was kann ich für Sie tun?* = Co mogę dla Pana/Pani zrobić?\n\n> 📖 **Reference - modalne w pytaniach:**\n> *kann* (móc) - możliwość, oferta\n> *darf* (mieć pozwolenie) - uprzejma prośba o zgodę\n> *soll* (mam, powinienem) - pytanie o oczekiwania\n> *möchte* (chciałbym) - uprzejme życzenie\n\n> 📖 **Reference - \"für + Akk\":**\n> *für Sie* = dla Pana/Pani (Akk., bo *Sie* niezmienne w Akk.)\n> *für mich, für dich, für ihn, für sie, für uns, für euch, für sie/Sie*\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Mogę o coś zapytać? | To by mówił gość, nie pracownik |\n| **B** | **Czy mogę coś dla Pana(i) zrobić?** | **POPRAWNA** - standard recepcji |\n| C | Mam tu na Pana(ią) czekać? | Brak kontekstu wymagającego oczekiwania |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ kto MÓWI. Z kontekstu (recepcja hotelu) wynika, że X to PRACOWNIK. *Darf ich etwas fragen* to typowa fraza GOŚCIA, więc A odpada.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Frühstücksraum* (sala śniadaniowa) - typowe hotelowe słownictwo. Po wskazaniu *die erste Tür rechts* (pierwsze drzwi po prawej) widać, że X kierował GOŚCIA - wzorzec pomocy od recepcji.\n\n**8.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *Gute Idee. Kannst du es mir bestellen?* (Dobry pomysł. Możesz mi je zamówić?)\n\n## Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu\n\n**Dialog:**\n> X: Nimm am besten ein Taxi zum Flughafen!\n> Y:\n> X: Natürlich. Hoffentlich kommt es bald.\n\n**Logika:**\n- X radzi wziąć taksówkę\n- Luka: REAKCJA Y (akceptacja + ewentualna prośba)\n- X: *Natürlich* (oczywiście) - POTWIERDZA prośbę\n- *Hoffentlich kommt es bald* (Mam nadzieję, że szybko przyjedzie) - zaimek *es* = das Taxi → X czeka na przyjazd taxi\n\n**A** (*Gute Idee. Kannst du es mir bestellen?* = Dobry pomysł. Możesz mi je zamówić?) idealnie pasuje:\n- *Gute Idee* - akceptacja porady\n- *Kannst du es mir bestellen?* - prośba do X o zamówienie\n- X odpowiada *Natürlich* (oczywiście, zamówię) + *kommt es bald* (przyjdzie szybko, mam nadzieję)\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: prośba o zamówienie taxi.\n- **B** (*Weißt du vielleicht, wo mein Flugticket ist?* = Wiesz może, gdzie jest mój bilet lotniczy?) - nie pasuje. Brak związku z *kommt es bald* - bilet się nie \"przychodzi\".\n- **C** (*Rufst du mich bitte gleich nach der Landung an?* = Zadzwoń do mnie po lądowaniu) - nie pasuje. Brak związku z *kommt bald* - lądowanie to później, nie \"szybko\".\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 8.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - zaimek osobowy \"es\" jako anaforyczny:**\n> *es* odsyła do rzeczowników rodzaju nijakiego (das)\n> *das Taxi → es* (Akk./Nom.)\n> *Hoffentlich kommt es bald* → *es = das Taxi*\n> Bezpośredni sygnał, że poprzednio musi być wzmianka o *taxi* (lub innym nijakim).\n\n> 📖 **Reference - \"bestellen\":**\n> *bestellen* = zamawiać (taksówkę, jedzenie, pracownika)\n> *Kannst du es bestellen?* = Możesz to zamówić? (Akk. zaimek)\n> *Bestellen* - przyjmuje Akk. obiektu zamawianego.\n\n> 📖 **Reference - Imperativ \"nimm\":**\n> *Nimm + Akk!* = Weź + co!\n> *Nimm ein Taxi!* = Weź taksówkę!\n> *Nehmen* w 2. os. lp. Imp.: *nimm* (nieregularny, e→i)\n\n> 📖 **Reference - uprzejma prośba \"Kannst du?\":**\n> *Kannst du + Inf ?* = Czy możesz ?\n> *Kannst du es mir bestellen?* = Czy możesz mi je zamówić?\n> *mir* (Dat.) - komu zamówić; *es* (Akk.) - co zamówić.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **Dobry pomysł. Możesz zamówić?** | **POPRAWNA** - \"es\" odsyła do taxi |\n| B | gdzie jest bilet? | Bilet nie \"przychodzi szybko\" |\n| C | zadzwoń po lądowaniu | \"kommt bald\" nie pasuje do lądowania |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Klucz to zaimek anaforyczny *es* w *Hoffentlich kommt es bald* - wskazuje, że w POPRZEDNIM zdaniu (luka) musi być wzmianka o nijakim rzeczowniku, który MOŻE PRZYJECHAĆ. *Das Taxi* jest tym kandydatem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Sprawdzaj LOGIKĘ zdań sąsiednich. *Natürlich* (oczywiście) jako pierwsze słowo X po luce sygnalizuje POTWIERDZENIE PROŚBY - to klucz.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-8.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":15,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 8. (0-3)
Uzupełnij poniższe minidialogi (8.1.-8.3.). Wybierz spośród podanych opcji brakującą
wypowiedź, tak aby otrzymać spójny i logiczny tekst. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.
8.1.
X: Das macht 24,50 Euro.
Y:
X: Vielen Dank!
A. Getrennt, bitte!
B. Gib mir bitte dein Geld!
C. Bitte sehr, das stimmt so!
8.2.
X:
Y: Sagen Sie mir bitte, wo der Frühstücksraum ist.
X: Die erste Tür rechts.
A. Darf ich Sie etwas fragen?
B. Kann ich etwas für Sie tun?
C. Soll ich hier auf Sie warten?
8.3.
X: Nimm am besten ein Taxi zum Flughafen!
Y:
X: Natürlich. Hoffentlich kommt es bald.
A. Gute Idee. Kannst du es mir bestellen?
B. Weißt du vielleicht, wo mein Flugticket ist?
C. Rufst du mich bitte gleich nach der Landung an?
PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!
MJNP-P0-100

","answer_text_html":"

8.
Pospolite modyfikatory występujące przed przymiotnikiem lub przysłówkiem (np. sehr,
viel, wenig) oraz zaimki nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu
polecenia.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

8.1. ## Poprawna odpowiedź

\n

C - Bitte sehr, das stimmt so! (Proszę bardzo, reszty nie trzeba!)

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu

\n

Dialog:

\n
X (kelner): Das macht 24,50 Euro.
Y (klient):
X (kelner): Vielen Dank!
\n

Logika:

\n\n

C (Bitte sehr, das stimmt so! = Proszę bardzo, reszty nie trzeba!) idealnie pasuje:

\n\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - Zadanie 8.1 (max 1 pkt):
- 1 pkt - zakreślenie litery C
- 0 pkt - A, B lub brak odpowiedzi
\n

Zadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.

\n

Reference gramatyczny - idiomy płacenia

\n
📖 Reference - idiomy płatnicze w restauracji:
Das macht Euro. = To kosztuje euro (rachunek)
Stimmt so! / Das stimmt so! = Reszty nie trzeba / dla Pana(i) napiwek
Zusammen oder getrennt? = Razem czy osobno? (pytanie kelnera)
Ich möchte zahlen, bitte! = Chciałbym/abym zapłacić, proszę.
Quittung, bitte! = Paragon, proszę.
\n
📖 Reference - "bitte sehr":
Bitte sehr = Proszę bardzo (przy wręczaniu czegoś)
Vs Bitte! (proszę - zwykła grzeczność, np. zapraszanie)
Vs Bitte schön! (synonim bitte sehr)
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Osobno, proszę! | Mówi się PRZED rachunkiem, nie po |
| B | Daj mi pieniądze! | Niegrzeczne, klient nie prosi kelnera |
| C | Proszę bardzo, reszty nie trzeba! | POPRAWNA - wręczenie z napiwkiem |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Stimmt so / Das stimmt so to klasyczny idiom napiwku - niemiecki odpowiednik polskiego "reszty nie trzeba". Zapamiętaj.
\n
⚠️ Uwaga: Reakcja kelnera Vielen Dank po luce sygnalizuje, że klient ZAPŁACIŁ + DAŁ napiwek. To klucz do odpowiedzi.
\n

8.2. ## Poprawna odpowiedź

\n

B - Kann ich etwas für Sie tun? (Czy mogę coś dla Pana/Pani zrobić?)

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu

\n

Dialog:

\n
X (pracownik hotelu):
Y (gość): Sagen Sie mir bitte, wo der Frühstücksraum ist.
X: Die erste Tür rechts.
\n

Logika:

\n\n

B (Kann ich etwas für Sie tun?) - uprzejma oferta pomocy, standard recepcji.

\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - Zadanie 8.2 (max 1 pkt):
- 1 pkt - zakreślenie litery B
- 0 pkt - A, C lub brak odpowiedzi
\n

Zadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.

\n

Reference gramatyczny - modalne w pytaniach uprzejmych

\n
📖 Reference - uprzejme oferty pomocy:
Kann ich etwas für Sie tun? = Czy mogę coś dla Pana/Pani zrobić?
Kann ich Ihnen helfen? = Czy mogę Pani/Panu pomóc?
Womit kann ich Ihnen behilflich sein? = W czym mogę służyć? (bardzo formalnie)
Was kann ich für Sie tun? = Co mogę dla Pana/Pani zrobić?
\n
📖 Reference - modalne w pytaniach:
kann (móc) - możliwość, oferta
darf (mieć pozwolenie) - uprzejma prośba o zgodę
soll (mam, powinienem) - pytanie o oczekiwania
möchte (chciałbym) - uprzejme życzenie
\n
📖 Reference - "für + Akk":
für Sie = dla Pana/Pani (Akk., bo Sie niezmienne w Akk.)
für mich, für dich, für ihn, für sie, für uns, für euch, für sie/Sie
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Mogę o coś zapytać? | To by mówił gość, nie pracownik |
| B | Czy mogę coś dla Pana(i) zrobić? | POPRAWNA - standard recepcji |
| C | Mam tu na Pana(ią) czekać? | Brak kontekstu wymagającego oczekiwania |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: UWAŻAJ kto MÓWI. Z kontekstu (recepcja hotelu) wynika, że X to PRACOWNIK. Darf ich etwas fragen to typowa fraza GOŚCIA, więc A odpada.
\n
⚠️ Uwaga: Frühstücksraum (sala śniadaniowa) - typowe hotelowe słownictwo. Po wskazaniu die erste Tür rechts (pierwsze drzwi po prawej) widać, że X kierował GOŚCIA - wzorzec pomocy od recepcji.
\n

8.3. ## Poprawna odpowiedź

\n

A - Gute Idee. Kannst du es mir bestellen? (Dobry pomysł. Możesz mi je zamówić?)

\n

Sposób 1 - analiza kontekstu dialogu

\n

Dialog:

\n
X: Nimm am besten ein Taxi zum Flughafen!
Y:
X: Natürlich. Hoffentlich kommt es bald.
\n

Logika:

\n\n

A (Gute Idee. Kannst du es mir bestellen? = Dobry pomysł. Możesz mi je zamówić?) idealnie pasuje:

\n\n

Sposób 2 - eliminacja innych opcji

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n
📋 Klucz CKE - Zadanie 8.3 (max 1 pkt):
- 1 pkt - zakreślenie litery A
- 0 pkt - B, C lub brak odpowiedzi
\n

Zadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.

\n

Reference gramatyczny

\n
📖 Reference - zaimek osobowy "es" jako anaforyczny:
es odsyła do rzeczowników rodzaju nijakiego (das)
das Taxi → es (Akk./Nom.)
Hoffentlich kommt es bald → es = das Taxi
Bezpośredni sygnał, że poprzednio musi być wzmianka o taxi (lub innym nijakim).
\n
📖 Reference - "bestellen":
bestellen = zamawiać (taksówkę, jedzenie, pracownika)
Kannst du es bestellen? = Możesz to zamówić? (Akk. zaimek)
Bestellen - przyjmuje Akk. obiektu zamawianego.
\n
📖 Reference - Imperativ "nimm":
Nimm + Akk! = Weź + co!
Nimm ein Taxi! = Weź taksówkę!
Nehmen w 2. os. lp. Imp.: nimm (nieregularny, e→i)
\n
📖 Reference - uprzejma prośba "Kannst du?":
Kannst du + Inf ? = Czy możesz ?
Kannst du es mir bestellen? = Czy możesz mi je zamówić?
mir (Dat.) - komu zamówić; es (Akk.) - co zamówić.
\n

Dlaczego inne odpowiedzi są błędne

\n

| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |
| A | Dobry pomysł. Możesz zamówić? | POPRAWNA - "es" odsyła do taxi |
| B | gdzie jest bilet? | Bilet nie "przychodzi szybko" |
| C | zadzwoń po lądowaniu | "kommt bald" nie pasuje do lądowania |

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga: Klucz to zaimek anaforyczny es w Hoffentlich kommt es bald - wskazuje, że w POPRZEDNIM zdaniu (luka) musi być wzmianka o nijakim rzeczowniku, który MOŻE PRZYJECHAĆ. Das Taxi jest tym kandydatem.
\n
⚠️ Uwaga: Sprawdzaj LOGIKĘ zdań sąsiednich. Natürlich (oczywiście) jako pierwsze słowo X po luce sygnalizuje POTWIERDZENIE PROŚBY - to klucz.
"}]}