{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad/9","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa","number":"9","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 9. (0-4)\nW zadaniach 9.1.-9.4. spośród podanych opcji wybierz wyraz, który poprawnie\nuzupełnia luki w obydwu zdaniach. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.\n9.1.\nIch habe früher Wien gewohnt.\nNächstes Jahr möchte ich den Süden fahren.\nA. in\nB. von\nC. nach\n9.2.\nPeter schneller als ich.\nDer neueste Film mit Tom Cruise diese Woche im Kino.\nA. läuft\nB. rechnet\nC. schwimmt\n9.3.\nMeine Nachbarin arbeitet bei einer\nIch sitze oft auf einer im Park und lese eine Zeitung.\nA. Fabrik\nB. Firma\nC. Bank\n9.4.\nMan kann seine Meinung immer sagen.\nDas Geschäft ist jetzt\nA. voll\nB. offen\nC. teuer\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nMJNP-P0-100","answer":null,"answer_text":"9.\nNazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu\npolecenia, chyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.","solution":"**9.1.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *in*\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Ich habe früher in Wien gewohnt.* (Mieszkałem wcześniej w Wiedniu.)\n- *Nächstes Jahr möchte ich in den Süden fahren.* (Przyszły rok chcę pojechać na południe.)\n\n## Sposób 1 - analiza zdań\n\n**Zdanie 1: \"in Wien wohnen\"**\n- *wohnen in* (mieszkać w) - KOLOKACJA z przyimkiem *in*\n- Po *in + Dat* dla pozycji: *in Wien* (Wien - nazwa miasta bez rodzajnika)\n- *Wien gewohnt* = mieszkałem w Wiedniu (Wechselpräposition *in* - tu Dativ, bo *wo?* - gdzie?)\n\n**Zdanie 2: \"in den Süden fahren\"**\n- *fahren in* (jechać w/do) - kolokacja kierunkowa\n- *in + Akk* dla kierunku: *in den Süden* (kierunek geograficzny z rodzajnikiem)\n- *Süden* (m.) → in den Süden (Akk. m.)\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: *in* pasuje do obu.\n- **B** (*von*) - *von Wien* (skądś, ale to ma sens jako pochodzenie). *Von den Süden* - niepoprawne (powinno być *aus dem Süden* lub *vom Süden*).\n- **C** (*nach*) - *nach Wien* (do Wiednia - kierunek) byłoby OK, ale *gewohnt* (Perfekt) wymaga POZYCJI, więc *in Wien*. *Nach den Süden* - niepoprawne (kierunek geograficzny z rodzajnikiem ZAWSZE *in den*).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 9.1 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny - przyimki kierunkowe\n\n> 📖 **Reference - \"nach\" vs \"in\" dla kierunku:**\n> *nach + N (nazwa BEZ rodzajnika)* = do (kraje, miasta bez rodzajnika)\n> - *nach Wien, nach Berlin, nach Polen, nach Deutschland*\n> *in + Akk (nazwa Z rodzajnikiem lub kierunki geograficzne)* = do/w\n> - *in den Süden, in den Norden, in die Türkei, in die USA, in die Schweiz*\n\n> 📖 **Reference - \"wohnen in + Dat\":**\n> *wohnen in + Dat* = mieszkać w\n> *in Wien wohnen* = mieszkać w Wiedniu (Wien jako miasto = Dat. nieodmienne)\n> *in der Stadt wohnen* = mieszkać w mieście (Stadt fem. → in der + Dat.)\n\n> 📖 **Reference - Kompositum \"Süden\":**\n> *der Süden* (m.) = południe (kierunek geograficzny)\n> *der Norden, der Osten, der Westen, der Süden* - wszystkie m.\n> Zawsze z rodzajnikiem określonym.\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **in** | **POPRAWNA** - w obu zdaniach |\n| B | von | *Von Wien* OK ale *von den Süden* - niepoprawne |\n| C | nach | *Nach Wien* OK ale *nach den Süden* - niepoprawne |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Pamiętaj reguły kierunku w niemieckim:\n> - kraje/miasta BEZ rodzajnika → *nach* (nach Berlin, nach Polen)\n> - kraje Z rodzajnikiem → *in + Akk* (in die Schweiz, in die USA)\n> - kierunki geograficzne (Norden, Süden, Osten, Westen) → *in den + Akk*\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Czasownik *wohnen* (mieszkać) zawsze z *in + Dat* (pozycja, nie kierunek).\n\n**9.2.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**A** - *läuft*\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Peter läuft schneller als ich.* (Peter biegnie szybciej niż ja.)\n- *Der neueste Film mit Tom Cruise läuft diese Woche im Kino.* (Najnowszy film z Tomem Cruisem leci w tym tygodniu w kinie.)\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1: \"Peter läuft schneller\"**\n- *laufen* (biegać) - sport, ruch\n- *läuft* = biegnie (3. os. lp.)\n- Forma nieregularna (au → äu w 2./3. os. lp.): ich laufe, du läufst, er läuft\n- Komparativ *schneller* (szybciej) potwierdza kontekst sportowy.\n\n**Zdanie 2: \"Der Film läuft im Kino\"**\n- *laufen* używane też w znaczeniu \"być pokazywanym/lecieć\" (filmy, programy)\n- *Der Film läuft im Kino* = Film leci w kinie\n- Idiomatyczne użycie *laufen* dla mediów.\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** - POPRAWNA: *läuft* w obu znaczeniach.\n- **B** (*rechnet* = liczy) - błąd. *Peter rechnet schneller* (Peter liczy szybciej) byłoby OK, ale *der Film rechnet im Kino* - niepoprawne (filmy nie liczą).\n- **C** (*schwimmt* = pływa) - błąd. *Peter schwimmt schneller* (Peter pływa szybciej) byłoby OK, ale *der Film schwimmt im Kino* - niepoprawne.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 9.2 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **A**\n> - **0 pkt** - B, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny - czasowniki z wieloma znaczeniami\n\n> 📖 **Reference - \"laufen\" (wielo­znacze­nie):**\n> 1. *biegać, biec* (Peter läuft = Peter biegnie)\n> 2. *iść* (gdzie idzie?) - pospolite\n> 3. *być pokazywanym* (film, program) - *Der Film läuft im Kino* / *Die Sendung läuft im Fernsehen*\n> 4. *działać, funkcjonować* (maszyna) - *Der Motor läuft gut*\n> 5. *upływać, mijać* (czas) - *Die Zeit läuft schnell*\n\n> 📖 **Reference - Präsens nieregularny \"laufen\":**\n> *laufen* (au → äu w 2./3. os. lp.)\n> ich laufe, du läufst, er läuft, wir laufen, ihr lauft, sie laufen\n> Inne podobne: *fahren* (du fährst), *schlafen* (du schläfst), *fallen* (du fällst).\n\n> 📖 **Reference - Komparativ \"schneller\":**\n> *schnell → schneller → am schnellsten*\n> *Peter läuft schneller als ich* = Peter biegnie szybciej niż ja\n> Komparativ + *als* (niż).\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| **A** | **läuft** | **POPRAWNA** - sport + film |\n| B | rechnet | Film nie \"liczy\" |\n| C | schwimmt | Film nie \"pływa\" |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Laufen* w niemieckim ma KILKA znaczeń. Najczęstsze: biegać + lecieć (film) - naucz się tej kolokacji *Der Film läuft im Kino*.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** UWAŻAJ na nieregularność: *ich laufe* ale *du läufst, er läuft* (umlaut au → äu w 2./3. os. lp.).\n\n**9.3.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**C** - *Bank*\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Meine Nachbarin arbeitet bei einer Bank.* (Moja sąsiadka pracuje w banku.)\n- *Ich sitze oft auf einer Bank im Park und lese eine Zeitung.* (Często siedzę na ławce w parku i czytam gazetę.)\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1: \"bei einer Bank arbeiten\"**\n- *bei einer Bank* (Dat. fem.) = w banku (instytucja finansowa)\n- *arbeiten bei + Dat* = pracować w (dla kogoś / w jakiejś firmie/instytucji)\n\n**Zdanie 2: \"auf einer Bank im Park sitzen\"**\n- *auf einer Bank* (Dat. fem.) = na ławce\n- *sitzen auf + Dat* = siedzieć na (pozycja na powierzchni)\n\n**Klucz:** *die Bank* ma DWA znaczenia w niemieckim:\n1. bank (instytucja finansowa) - lm. *Banken*\n2. ławka - lm. *Bänke*\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*Fabrik* = fabryka) - błąd. *bei einer Fabrik arbeiten* (pracować w fabryce) byłoby OK, ale *auf einer Fabrik im Park sitzen* - niepoprawne (na fabryce nie da się siedzieć).\n- **B** (*Firma* = firma) - błąd. *bei einer Firma arbeiten* (pracować w firmie) byłoby OK, ale *auf einer Firma im Park sitzen* - niepoprawne.\n- **C** - POPRAWNA: *Bank* w obu znaczeniach.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 9.3 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **C**\n> - **0 pkt** - A, B lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny - homonimy w niemieckim\n\n> 📖 **Reference - \"die Bank\" (homonim):**\n> 1. *die Bank - die Banken* = bank (instytucja finansowa)\n> - *Ich arbeite bei einer Bank* / *Ich gehe zur Bank*\n> 2. *die Bank - die Bänke* = ławka\n> - *Ich sitze auf einer Bank im Park*\n> Rozróżnienie po liczbie mnogiej i kontekście.\n\n> 📖 **Reference - \"arbeiten\" z przyimkami:**\n> *arbeiten bei + Dat* = pracować dla / w (instytucji)\n> - *bei einer Bank, bei der Firma, bei Siemens*\n> *arbeiten in + Dat* = pracować w (miejscu)\n> - *in einem Büro, in einer Fabrik*\n> *arbeiten als + N* = pracować jako\n> - *als Lehrer, als Arzt*\n\n> 📖 **Reference - Wechselpräposition \"auf\":**\n> *auf + Dat* (pozycja, wo?) = na (powierzchni)\n> - *auf einer Bank sitzen* (siedzieć na ławce)\n> *auf + Akk* (kierunek, wohin?) = na (kierunek do powierzchni)\n> - *sich auf eine Bank setzen* (siadać na ławce)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | Fabrik | Na fabryce nie da się siedzieć |\n| B | Firma | Na firmie nie da się siedzieć |\n| **C** | **Bank** | **POPRAWNA** - bank + ławka |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Die Bank* to klasyczny niemiecki homonim z różnymi liczbami mnogimi: *Banken* (instytucje) vs *Bänke* (ławki). Zapamiętaj.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Polska \"ławka\" w niemieckim TYLKO *die Bank* (NIE *die Lawka*). Niemcy mają wiele rzeczowników z dwoma znaczeniami (Mutter = matka/nakrętka, Schloss = zamek/klucz).\n\n**9.4.** ## Poprawna odpowiedź\n\n**B** - *offen*\n\n**Uzupełnienia:**\n- *Man kann seine Meinung immer offen sagen.* (Zawsze można otwarcie wyrażać swoje zdanie.)\n- *Das Geschäft ist jetzt offen.* (Sklep jest teraz otwarty.)\n\n## Sposób 1 - analiza obu zdań\n\n**Zdanie 1: \"offen sagen\"**\n- *offen* = otwarty (przymiotnik)\n- *offen sagen* = mówić otwarcie/szczerze (adverbialnie)\n- *seine Meinung offen sagen* = mówić szczerze swoje zdanie\n\n**Zdanie 2: \"das Geschäft ist offen\"**\n- *offen* = otwarty (przymiotnik orzecznikowy po *sein*)\n- *Das Geschäft ist offen* = Sklep jest otwarty\n- Antonim: *geschlossen* (zamknięty)\n\n## Sposób 2 - eliminacja innych opcji\n\n- **A** (*voll* = pełny) - błąd. *Voll sagen* nie istnieje jako kolokacja; *das Geschäft ist voll* (sklep jest pełny) byłoby OK, ale nie pasuje do pierwszego zdania.\n- **B** - POPRAWNA: *offen* w obu znaczeniach.\n- **C** (*teuer* = drogi) - błąd. *Teuer sagen* nie istnieje; *das Geschäft ist teuer* (sklep jest drogi) byłoby OK, ale nie pasuje do pierwszego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> 📋 **Klucz CKE - Zadanie 9.4 (max 1 pkt):**\n> - **1 pkt** - zakreślenie litery **B**\n> - **0 pkt** - A, C lub brak odpowiedzi\n\nZadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.\n\n## Reference gramatyczny\n\n> 📖 **Reference - \"offen\" (przymiotnik wielo­znacze­niowy):**\n> 1. *offen* = otwarty (drzwi, sklep, książka)\n> - *Das Fenster ist offen* / *Das Buch liegt offen*\n> 2. *offen* = szczery, otwarty (osoba)\n> - *Ein offener Mensch* (otwarta osoba)\n> 3. *offen* = adverbialnie: otwarcie, szczerze\n> - *offen sagen, offen reden, offen sprechen*\n> Antonim: *geschlossen* (zamknięty) lub *verschlossen* (zamknięty, skryty).\n\n> 📖 **Reference - adverbialne użycie przymiotnika:**\n> W niemieckim przymiotnik = adverb (BEZ -ly jak w angielskim!)\n> *Er spricht schnell* = Mówi szybko\n> *Er sagt es offen* = Mówi to otwarcie\n> Przymiotnik orzecznikowy / przysłówek - ta sama forma.\n\n> 📖 **Reference - kolokacje z \"offen\":**\n> *offen sagen / sprechen / reden* = mówić otwarcie/szczerze\n> *offen zugeben* = przyznać się otwarcie\n> *offen lassen* = zostawić otwarte (drzwi, pytanie)\n\n## Dlaczego inne odpowiedzi są błędne\n\n| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |\n| A | voll | *Voll sagen* nie istnieje |\n| **B** | **offen** | **POPRAWNA** - szczerze + otwarty |\n| C | teuer | *Teuer sagen* nie istnieje |\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** *Offen sagen* (mówić otwarcie/szczerze) to klasyczna niemiecka kolokacja - naucz się jej. Polski odpowiednik to \"powiedzieć wprost\".\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Niemieckie przymiotniki = przysłówki bez sufiksu (jak w angielskim *-ly*). *Offen* = otwarty/otwarcie.","image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-podstawowa/zad-9.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (podstawowa)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 9. (0-4)<br>W zadaniach 9.1.-9.4. spośród podanych opcji wybierz wyraz, który poprawnie<br>uzupełnia luki w obydwu zdaniach. Zakreśl jedną z liter: A, B albo C.<br>9.1.<br>Ich habe früher Wien gewohnt.<br>Nächstes Jahr möchte ich den Süden fahren.<br>A. in<br>B. von<br>C. nach<br>9.2.<br>Peter schneller als ich.<br>Der neueste Film mit Tom Cruise diese Woche im Kino.<br>A. läuft<br>B. rechnet<br>C. schwimmt<br>9.3.<br>Meine Nachbarin arbeitet bei einer<br>Ich sitze oft auf einer im Park und lese eine Zeitung.<br>A. Fabrik<br>B. Firma<br>C. Bank<br>9.4.<br>Man kann seine Meinung immer sagen.<br>Das Geschäft ist jetzt<br>A. voll<br>B. offen<br>C. teuer<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>MJNP-P0-100</p>","answer_text_html":"<p>9.<br>Nazwy własne nie są traktowane jako kolejne odniesienie do danego podpunktu<br>polecenia, chyba że w wyraźny sposób wnoszą dodatkowe informacje.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<p><strong>9.1.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A</strong> - <em>in</em></p>\n<p><strong>Uzupełnienia:</strong></p>\n<ul><li><em>Ich habe früher in Wien gewohnt.</em> (Mieszkałem wcześniej w Wiedniu.)</li><li><em>Nächstes Jahr möchte ich in den Süden fahren.</em> (Przyszły rok chcę pojechać na południe.)</li></ul>\n<h4>Sposób 1 - analiza zdań</h4>\n<p><strong>Zdanie 1: &quot;in Wien wohnen&quot;</strong></p>\n<ul><li><em>wohnen in</em> (mieszkać w) - KOLOKACJA z przyimkiem <em>in</em></li><li>Po <em>in + Dat</em> dla pozycji: <em>in Wien</em> (Wien - nazwa miasta bez rodzajnika)</li><li><em>Wien gewohnt</em> = mieszkałem w Wiedniu (Wechselpräposition <em>in</em> - tu Dativ, bo <em>wo?</em> - gdzie?)</li></ul>\n<p><strong>Zdanie 2: &quot;in den Süden fahren&quot;</strong></p>\n<ul><li><em>fahren in</em> (jechać w/do) - kolokacja kierunkowa</li><li><em>in + Akk</em> dla kierunku: <em>in den Süden</em> (kierunek geograficzny z rodzajnikiem)</li><li><em>Süden</em> (m.) → in den Süden (Akk. m.)</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<ul><li><strong>A</strong> - POPRAWNA: <em>in</em> pasuje do obu.</li><li><strong>B</strong> (<em>von</em>) - <em>von Wien</em> (skądś, ale to ma sens jako pochodzenie). <em>Von den Süden</em> - niepoprawne (powinno być <em>aus dem Süden</em> lub <em>vom Süden</em>).</li><li><strong>C</strong> (<em>nach</em>) - <em>nach Wien</em> (do Wiednia - kierunek) byłoby OK, ale <em>gewohnt</em> (Perfekt) wymaga POZYCJI, więc <em>in Wien</em>. <em>Nach den Süden</em> - niepoprawne (kierunek geograficzny z rodzajnikiem ZAWSZE <em>in den</em>).</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 9.1 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - zakreślenie litery <strong>A</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - B, C lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Zadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.</p>\n<h4>Reference gramatyczny - przyimki kierunkowe</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;nach&quot; vs &quot;in&quot; dla kierunku:</strong><br><em>nach + N (nazwa BEZ rodzajnika)</em> = do (kraje, miasta bez rodzajnika)<br>- <em>nach Wien, nach Berlin, nach Polen, nach Deutschland</em><br><em>in + Akk (nazwa Z rodzajnikiem lub kierunki geograficzne)</em> = do/w<br>- <em>in den Süden, in den Norden, in die Türkei, in die USA, in die Schweiz</em></blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;wohnen in + Dat&quot;:</strong><br><em>wohnen in + Dat</em> = mieszkać w<br><em>in Wien wohnen</em> = mieszkać w Wiedniu (Wien jako miasto = Dat. nieodmienne)<br><em>in der Stadt wohnen</em> = mieszkać w mieście (Stadt fem. → in der + Dat.)</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Kompositum &quot;Süden&quot;:</strong><br><em>der Süden</em> (m.) = południe (kierunek geograficzny)<br><em>der Norden, der Osten, der Westen, der Süden</em> - wszystkie m.<br>Zawsze z rodzajnikiem określonym.</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| <strong>A</strong> | <strong>in</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - w obu zdaniach |<br>| B | von | <em>Von Wien</em> OK ale <em>von den Süden</em> - niepoprawne |<br>| C | nach | <em>Nach Wien</em> OK ale <em>nach den Süden</em> - niepoprawne |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Pamiętaj reguły kierunku w niemieckim:<br>- kraje/miasta BEZ rodzajnika → <em>nach</em> (nach Berlin, nach Polen)<br>- kraje Z rodzajnikiem → <em>in + Akk</em> (in die Schweiz, in die USA)<br>- kierunki geograficzne (Norden, Süden, Osten, Westen) → <em>in den + Akk</em></blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Czasownik <em>wohnen</em> (mieszkać) zawsze z <em>in + Dat</em> (pozycja, nie kierunek).</blockquote>\n<p><strong>9.2.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>A</strong> - <em>läuft</em></p>\n<p><strong>Uzupełnienia:</strong></p>\n<ul><li><em>Peter läuft schneller als ich.</em> (Peter biegnie szybciej niż ja.)</li><li><em>Der neueste Film mit Tom Cruise läuft diese Woche im Kino.</em> (Najnowszy film z Tomem Cruisem leci w tym tygodniu w kinie.)</li></ul>\n<h4>Sposób 1 - analiza obu zdań</h4>\n<p><strong>Zdanie 1: &quot;Peter läuft schneller&quot;</strong></p>\n<ul><li><em>laufen</em> (biegać) - sport, ruch</li><li><em>läuft</em> = biegnie (3. os. lp.)</li><li>Forma nieregularna (au → äu w 2./3. os. lp.): ich laufe, du läufst, er läuft</li><li>Komparativ <em>schneller</em> (szybciej) potwierdza kontekst sportowy.</li></ul>\n<p><strong>Zdanie 2: &quot;Der Film läuft im Kino&quot;</strong></p>\n<ul><li><em>laufen</em> używane też w znaczeniu &quot;być pokazywanym/lecieć&quot; (filmy, programy)</li><li><em>Der Film läuft im Kino</em> = Film leci w kinie</li><li>Idiomatyczne użycie <em>laufen</em> dla mediów.</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<ul><li><strong>A</strong> - POPRAWNA: <em>läuft</em> w obu znaczeniach.</li><li><strong>B</strong> (<em>rechnet</em> = liczy) - błąd. <em>Peter rechnet schneller</em> (Peter liczy szybciej) byłoby OK, ale <em>der Film rechnet im Kino</em> - niepoprawne (filmy nie liczą).</li><li><strong>C</strong> (<em>schwimmt</em> = pływa) - błąd. <em>Peter schwimmt schneller</em> (Peter pływa szybciej) byłoby OK, ale <em>der Film schwimmt im Kino</em> - niepoprawne.</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 9.2 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - zakreślenie litery <strong>A</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - B, C lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Zadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.</p>\n<h4>Reference gramatyczny - czasowniki z wieloma znaczeniami</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;laufen&quot; (wielo­znacze­nie):</strong><br>1. <em>biegać, biec</em> (Peter läuft = Peter biegnie)<br>2. <em>iść</em> (gdzie idzie?) - pospolite<br>3. <em>być pokazywanym</em> (film, program) - <em>Der Film läuft im Kino</em> / <em>Die Sendung läuft im Fernsehen</em><br>4. <em>działać, funkcjonować</em> (maszyna) - <em>Der Motor läuft gut</em><br>5. <em>upływać, mijać</em> (czas) - <em>Die Zeit läuft schnell</em></blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Präsens nieregularny &quot;laufen&quot;:</strong><br><em>laufen</em> (au → äu w 2./3. os. lp.)<br>ich laufe, du läufst, er läuft, wir laufen, ihr lauft, sie laufen<br>Inne podobne: <em>fahren</em> (du fährst), <em>schlafen</em> (du schläfst), <em>fallen</em> (du fällst).</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Komparativ &quot;schneller&quot;:</strong><br><em>schnell → schneller → am schnellsten</em><br><em>Peter läuft schneller als ich</em> = Peter biegnie szybciej niż ja<br>Komparativ + <em>als</em> (niż).</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| <strong>A</strong> | <strong>läuft</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - sport + film |<br>| B | rechnet | Film nie &quot;liczy&quot; |<br>| C | schwimmt | Film nie &quot;pływa&quot; |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Laufen</em> w niemieckim ma KILKA znaczeń. Najczęstsze: biegać + lecieć (film) - naucz się tej kolokacji <em>Der Film läuft im Kino</em>.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> UWAŻAJ na nieregularność: <em>ich laufe</em> ale <em>du läufst, er läuft</em> (umlaut au → äu w 2./3. os. lp.).</blockquote>\n<p><strong>9.3.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>C</strong> - <em>Bank</em></p>\n<p><strong>Uzupełnienia:</strong></p>\n<ul><li><em>Meine Nachbarin arbeitet bei einer Bank.</em> (Moja sąsiadka pracuje w banku.)</li><li><em>Ich sitze oft auf einer Bank im Park und lese eine Zeitung.</em> (Często siedzę na ławce w parku i czytam gazetę.)</li></ul>\n<h4>Sposób 1 - analiza obu zdań</h4>\n<p><strong>Zdanie 1: &quot;bei einer Bank arbeiten&quot;</strong></p>\n<ul><li><em>bei einer Bank</em> (Dat. fem.) = w banku (instytucja finansowa)</li><li><em>arbeiten bei + Dat</em> = pracować w (dla kogoś / w jakiejś firmie/instytucji)</li></ul>\n<p><strong>Zdanie 2: &quot;auf einer Bank im Park sitzen&quot;</strong></p>\n<ul><li><em>auf einer Bank</em> (Dat. fem.) = na ławce</li><li><em>sitzen auf + Dat</em> = siedzieć na (pozycja na powierzchni)</li></ul>\n<p><strong>Klucz:</strong> <em>die Bank</em> ma DWA znaczenia w niemieckim:</p>\n<ol><li>bank (instytucja finansowa) - lm. <em>Banken</em></li><li>ławka - lm. <em>Bänke</em></li></ol>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<ul><li><strong>A</strong> (<em>Fabrik</em> = fabryka) - błąd. <em>bei einer Fabrik arbeiten</em> (pracować w fabryce) byłoby OK, ale <em>auf einer Fabrik im Park sitzen</em> - niepoprawne (na fabryce nie da się siedzieć).</li><li><strong>B</strong> (<em>Firma</em> = firma) - błąd. <em>bei einer Firma arbeiten</em> (pracować w firmie) byłoby OK, ale <em>auf einer Firma im Park sitzen</em> - niepoprawne.</li><li><strong>C</strong> - POPRAWNA: <em>Bank</em> w obu znaczeniach.</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 9.3 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - zakreślenie litery <strong>C</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - A, B lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Zadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.</p>\n<h4>Reference gramatyczny - homonimy w niemieckim</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;die Bank&quot; (homonim):</strong><br>1. <em>die Bank - die Banken</em> = bank (instytucja finansowa)<br>- <em>Ich arbeite bei einer Bank</em> / <em>Ich gehe zur Bank</em><br>2. <em>die Bank - die Bänke</em> = ławka<br>- <em>Ich sitze auf einer Bank im Park</em><br>Rozróżnienie po liczbie mnogiej i kontekście.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;arbeiten&quot; z przyimkami:</strong><br><em>arbeiten bei + Dat</em> = pracować dla / w (instytucji)<br>- <em>bei einer Bank, bei der Firma, bei Siemens</em><br><em>arbeiten in + Dat</em> = pracować w (miejscu)<br>- <em>in einem Büro, in einer Fabrik</em><br><em>arbeiten als + N</em> = pracować jako<br>- <em>als Lehrer, als Arzt</em></blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - Wechselpräposition &quot;auf&quot;:</strong><br><em>auf + Dat</em> (pozycja, wo?) = na (powierzchni)<br>- <em>auf einer Bank sitzen</em> (siedzieć na ławce)<br><em>auf + Akk</em> (kierunek, wohin?) = na (kierunek do powierzchni)<br>- <em>sich auf eine Bank setzen</em> (siadać na ławce)</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A | Fabrik | Na fabryce nie da się siedzieć |<br>| B | Firma | Na firmie nie da się siedzieć |<br>| <strong>C</strong> | <strong>Bank</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - bank + ławka |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Die Bank</em> to klasyczny niemiecki homonim z różnymi liczbami mnogimi: <em>Banken</em> (instytucje) vs <em>Bänke</em> (ławki). Zapamiętaj.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Polska &quot;ławka&quot; w niemieckim TYLKO <em>die Bank</em> (NIE <em>die Lawka</em>). Niemcy mają wiele rzeczowników z dwoma znaczeniami (Mutter = matka/nakrętka, Schloss = zamek/klucz).</blockquote>\n<p><strong>9.4.</strong> ## Poprawna odpowiedź</p>\n<p><strong>B</strong> - <em>offen</em></p>\n<p><strong>Uzupełnienia:</strong></p>\n<ul><li><em>Man kann seine Meinung immer offen sagen.</em> (Zawsze można otwarcie wyrażać swoje zdanie.)</li><li><em>Das Geschäft ist jetzt offen.</em> (Sklep jest teraz otwarty.)</li></ul>\n<h4>Sposób 1 - analiza obu zdań</h4>\n<p><strong>Zdanie 1: &quot;offen sagen&quot;</strong></p>\n<ul><li><em>offen</em> = otwarty (przymiotnik)</li><li><em>offen sagen</em> = mówić otwarcie/szczerze (adverbialnie)</li><li><em>seine Meinung offen sagen</em> = mówić szczerze swoje zdanie</li></ul>\n<p><strong>Zdanie 2: &quot;das Geschäft ist offen&quot;</strong></p>\n<ul><li><em>offen</em> = otwarty (przymiotnik orzecznikowy po <em>sein</em>)</li><li><em>Das Geschäft ist offen</em> = Sklep jest otwarty</li><li>Antonim: <em>geschlossen</em> (zamknięty)</li></ul>\n<h4>Sposób 2 - eliminacja innych opcji</h4>\n<ul><li><strong>A</strong> (<em>voll</em> = pełny) - błąd. <em>Voll sagen</em> nie istnieje jako kolokacja; <em>das Geschäft ist voll</em> (sklep jest pełny) byłoby OK, ale nie pasuje do pierwszego zdania.</li><li><strong>B</strong> - POPRAWNA: <em>offen</em> w obu znaczeniach.</li><li><strong>C</strong> (<em>teuer</em> = drogi) - błąd. <em>Teuer sagen</em> nie istnieje; <em>das Geschäft ist teuer</em> (sklep jest drogi) byłoby OK, ale nie pasuje do pierwszego.</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<blockquote>📋 <strong>Klucz CKE - Zadanie 9.4 (max 1 pkt):</strong><br>- <strong>1 pkt</strong> - zakreślenie litery <strong>B</strong><br>- <strong>0 pkt</strong> - A, C lub brak odpowiedzi</blockquote>\n<p>Zadanie sprawdza wymaganie I.1) - posługiwanie się środkami językowymi.</p>\n<h4>Reference gramatyczny</h4>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - &quot;offen&quot; (przymiotnik wielo­znacze­niowy):</strong><br>1. <em>offen</em> = otwarty (drzwi, sklep, książka)<br>- <em>Das Fenster ist offen</em> / <em>Das Buch liegt offen</em><br>2. <em>offen</em> = szczery, otwarty (osoba)<br>- <em>Ein offener Mensch</em> (otwarta osoba)<br>3. <em>offen</em> = adverbialnie: otwarcie, szczerze<br>- <em>offen sagen, offen reden, offen sprechen</em><br>Antonim: <em>geschlossen</em> (zamknięty) lub <em>verschlossen</em> (zamknięty, skryty).</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - adverbialne użycie przymiotnika:</strong><br>W niemieckim przymiotnik = adverb (BEZ -ly jak w angielskim!)<br><em>Er spricht schnell</em> = Mówi szybko<br><em>Er sagt es offen</em> = Mówi to otwarcie<br>Przymiotnik orzecznikowy / przysłówek - ta sama forma.</blockquote>\n<blockquote>📖 <strong>Reference - kolokacje z &quot;offen&quot;:</strong><br><em>offen sagen / sprechen / reden</em> = mówić otwarcie/szczerze<br><em>offen zugeben</em> = przyznać się otwarcie<br><em>offen lassen</em> = zostawić otwarte (drzwi, pytanie)</blockquote>\n<h4>Dlaczego inne odpowiedzi są błędne</h4>\n<p>| Opcja | Treść | Dlaczego błędna |<br>| A | voll | <em>Voll sagen</em> nie istnieje |<br>| <strong>B</strong> | <strong>offen</strong> | <strong>POPRAWNA</strong> - szczerze + otwarty |<br>| C | teuer | <em>Teuer sagen</em> nie istnieje |</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> <em>Offen sagen</em> (mówić otwarcie/szczerze) to klasyczna niemiecka kolokacja - naucz się jej. Polski odpowiednik to &quot;powiedzieć wprost&quot;.</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Niemieckie przymiotniki = przysłówki bez sufiksu (jak w angielskim <em>-ly</em>). <em>Offen</em> = otwarty/otwarcie.</blockquote>"}]}