{"id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/4","paper_id":"jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"4","points":4,"ptype":"closed","subject":"jezyk-niemiecki","category":"matura","year":2025,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 4. (0-4)\nPrzeczytaj tekst, który został podzielony na trzy części (A-C), oraz zdania\ngo dotyczące (4.1.-4.4.). Do każdego zdania dopasuj właściwą część tekstu.\nWpisz rozwiązania do tabeli.\nUwaga: jedna część tekstu pasuje do dwóch zdań.\n4.1. Ein Kompliment sollte präzise formuliert werden.\n4.2. Nur ehrlich gemeinte Komplimente machen uns glücklich.\n4.3. Manchmal sagt man jemandem etwas Nettes, weil es so üblich ist.\n4.4. In schwierigen Situationen stärken Komplimente unser Selbstwertgefühl.\nEJNP-R0-100\nDIE KUNST, KOMPLIMENTE ZU MACHEN\nA. Komplimente machen glücklich - und zwar nicht nur den, der sie bekommt, sondern auch\nden, der sie macht. Können Sie sich an das letzte Kompliment erinnern, das Sie\nbekommen haben? Dann kennen Sie das gute Gefühl, von anderen wertgeschätzt zu\nwerden. Sie wachsen innerlich 10 cm, werden vielleicht sogar ein bisschen rot. Nette\nWorte braucht man vor allem, wenn man mit Problemen zu kämpfen hat. Dadurch, dass\nKomplimente offen ausgesprochen werden, kommen Menschen einander näher: Sie\nfreuen sich mit, wenn sie erleben, wie ihr Gegenüber strahlt.\nB. In unserer Kultur kommt es im Alltag oft vor, dass wir jemandem aus reiner Gewohnheit\netwas Freundliches sagen, und dabei meinen wir das gar nicht ernst. Komplimente\nerzielen ihre Wirkung, wenn wir sie wirklich meinen. Nur dann werden wir mit unserem\nKompliment eine Freude machen. Wenn uns jemand von Herzen ein Kompliment macht,\nfreut sich unser Gehirn. Gleich mehrere Hormone sorgen dann für ein gutes Gefühl.\nC. Ich mache sehr viele Workshops und Seminare und immer wieder spreche ich mit den\nTeilnehmern darüber, wie sie Komplimente machen. Da kommen dann so Sätze wie\n„Das hast du toll gemacht!“ oder „Das war super!“ Solche Komplimente sind zwar gut\ngemeint, aber ziemlich wirkungslos. Seien Sie konkret. Also: Überlegen Sie sich immer\nganz genau, was Sie ehrlich lobenswert finden, z. B. „Danke fürs Kochen, die Soße war\nheute besonders gut abgeschmeckt!“ oder „Wow, du bist mit dem Projekt schon fertig.\nIch bin beeindruckt, wie schnell du das in so kurzer Zeit erledigt hast.“ Merken Sie den\nUnterschied?\nnach: www.marieluise-noack.de\nPRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!\nEJNP-R0-100","answer":null,"answer_text":"4.\npodsumowa-\nnie: właściwe\ni adekwatne\ndo tematu\nzakończenie\nwypowiedzi\nR\nA\nL\nzakończenie zgodne\nz tematem oraz treścią\nwypowiedzi; jeżeli zdający\npowtarza wstęp - czyni to\ninnymi słowami\nzakończenie nie jest w pełni\npoprawne, np. jest zgodne\nz tematem ALBO treścią\nwypowiedzi; odbiega trochę\nod tematu LUB treści\nwypowiedzi; zdający stosuje\nzakończenie schematyczne\n(sztampowe) LUB powtarza\nwstęp praktycznie tymi samymi\nsłowami\nbrak zakończenia LUB\nzakończenie nie jest\nkomunikatywne LUB\nzakończenie jest jedynie luźno\nzwiązane z tematem oraz\ntreścią wypowiedzi\n(też jeśli nie jest zgodne)\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n5.\nfragmenty\nodbiegające\nod tematu\ni/lub nie na\ntemat\nR\nA\nL\nwypowiedź nie zawiera\nfragmentów odbiegających\nod tematu i/lub nie na temat\nwypowiedź zawiera dłuższy\nfragment / nieliczne krótkie\nfragmenty odbiegające od\ntematu i/lub nie na temat\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n* R - rozprawka; A - artykuł; L - list formalny\nTabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy\nElementy formy\nForma\n1\n0\n1.\nelementy\ncharakterystyczne\ndla formy\nR\nteza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nA\nwypowiedź jest zatytułowana\nL\nwypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający\ni kończący\n2.\nkompozycja\nR\nA\nL\nwypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny\nwyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach\nwstępu, rozwinięcia i zakończenia\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n3.\nsegmentacja\nR\nA\nL\ntekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na\nakapity) jest konsekwentny\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\n4.\ndługość pracy\nR\nA\nL\ndługość pracy mieści się w granicach 180-280 wyrazów\nwypowiedź nie spełnia\nwarunków określonych\ndla poziomu 1.\nUwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym\npodkryterium.\nOstateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny\nelementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.\nTabela C\nElementy\ntreści\nElementy formy\n4-3\n2-1\n0\n10-9\n5 p.\n4 p.\n3 p.\n8-7\n4 p.\n3 p.\n2 p.\n6-5\n3 p.\n2 p.\n1 p.\n4-3\n2 p.\n1 p.\n0 p.\n2-1\n1 p.\n0 p.\n0 p.\n0\n0 p.\n0 p.\n0 p.\nNa przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy\noceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.\nDodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści\nROZPRAWKA\nTemat\nW wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas\nwspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego\npostępowania.\nRozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,\nprzedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.\nAutor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio\nsygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym\nzakończeniem.\nDobrze napisana rozprawka:\n• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada\noczekiwaną strukturę rozprawki\n• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty\nprzedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę\n• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu\n• charakteryzuje się stylem formalnym.\nTeza\n1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się\nw niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu\nkomórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą\nrozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.\nIn vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones\nwegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.\n2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane\nbędą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu\nkomórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie\nvereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele\npositive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /\nDie Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel\nhat aber ihre Anhänger und Gegner.\n3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry\npomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.\nWyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane\nzalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen\nFamilien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?\n4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką\nw zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nrozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0\n(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją.\n5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy\nw rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego\nzjawiska.","solution":null,"image":"img/jezyk-niemiecki-2025-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język niemiecki · Matura · maj 2025 (rozszerzona)","subject_label":"Język niemiecki","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 4. (0-4)<br>Przeczytaj tekst, który został podzielony na trzy części (A-C), oraz zdania<br>go dotyczące (4.1.-4.4.). Do każdego zdania dopasuj właściwą część tekstu.<br>Wpisz rozwiązania do tabeli.<br>Uwaga: jedna część tekstu pasuje do dwóch zdań.<br>4.1. Ein Kompliment sollte präzise formuliert werden.<br>4.2. Nur ehrlich gemeinte Komplimente machen uns glücklich.<br>4.3. Manchmal sagt man jemandem etwas Nettes, weil es so üblich ist.<br>4.4. In schwierigen Situationen stärken Komplimente unser Selbstwertgefühl.<br>EJNP-R0-100<br>DIE KUNST, KOMPLIMENTE ZU MACHEN<br>A. Komplimente machen glücklich - und zwar nicht nur den, der sie bekommt, sondern auch<br>den, der sie macht. Können Sie sich an das letzte Kompliment erinnern, das Sie<br>bekommen haben? Dann kennen Sie das gute Gefühl, von anderen wertgeschätzt zu<br>werden. Sie wachsen innerlich 10 cm, werden vielleicht sogar ein bisschen rot. Nette<br>Worte braucht man vor allem, wenn man mit Problemen zu kämpfen hat. Dadurch, dass<br>Komplimente offen ausgesprochen werden, kommen Menschen einander näher: Sie<br>freuen sich mit, wenn sie erleben, wie ihr Gegenüber strahlt.<br>B. In unserer Kultur kommt es im Alltag oft vor, dass wir jemandem aus reiner Gewohnheit<br>etwas Freundliches sagen, und dabei meinen wir das gar nicht ernst. Komplimente<br>erzielen ihre Wirkung, wenn wir sie wirklich meinen. Nur dann werden wir mit unserem<br>Kompliment eine Freude machen. Wenn uns jemand von Herzen ein Kompliment macht,<br>freut sich unser Gehirn. Gleich mehrere Hormone sorgen dann für ein gutes Gefühl.<br>C. Ich mache sehr viele Workshops und Seminare und immer wieder spreche ich mit den<br>Teilnehmern darüber, wie sie Komplimente machen. Da kommen dann so Sätze wie<br>„Das hast du toll gemacht!“ oder „Das war super!“ Solche Komplimente sind zwar gut<br>gemeint, aber ziemlich wirkungslos. Seien Sie konkret. Also: Überlegen Sie sich immer<br>ganz genau, was Sie ehrlich lobenswert finden, z. B. „Danke fürs Kochen, die Soße war<br>heute besonders gut abgeschmeckt!“ oder „Wow, du bist mit dem Projekt schon fertig.<br>Ich bin beeindruckt, wie schnell du das in so kurzer Zeit erledigt hast.“ Merken Sie den<br>Unterschied?<br>nach: www.marieluise-noack.de<br>PRZENIEŚ ROZWIĄZANIA NA KARTĘ ODPOWIEDZI!<br>EJNP-R0-100</p>","answer_text_html":"<p>4.<br>podsumowa-<br>nie: właściwe<br>i adekwatne<br>do tematu<br>zakończenie<br>wypowiedzi<br>R<br>A<br>L<br>zakończenie zgodne<br>z tematem oraz treścią<br>wypowiedzi; jeżeli zdający<br>powtarza wstęp - czyni to<br>innymi słowami<br>zakończenie nie jest w pełni<br>poprawne, np. jest zgodne<br>z tematem ALBO treścią<br>wypowiedzi; odbiega trochę<br>od tematu LUB treści<br>wypowiedzi; zdający stosuje<br>zakończenie schematyczne<br>(sztampowe) LUB powtarza<br>wstęp praktycznie tymi samymi<br>słowami<br>brak zakończenia LUB<br>zakończenie nie jest<br>komunikatywne LUB<br>zakończenie jest jedynie luźno<br>związane z tematem oraz<br>treścią wypowiedzi<br>(też jeśli nie jest zgodne)<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>5.<br>fragmenty<br>odbiegające<br>od tematu<br>i/lub nie na<br>temat<br>R<br>A<br>L<br>wypowiedź nie zawiera<br>fragmentów odbiegających<br>od tematu i/lub nie na temat<br>wypowiedź zawiera dłuższy<br>fragment / nieliczne krótkie<br>fragmenty odbiegające od<br>tematu i/lub nie na temat<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.</p>\n<ul><li>R - rozprawka; A - artykuł; L - list formalny</li></ul>\n<p>Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy<br>Elementy formy<br>Forma<br>1<br>0<br>1.<br>elementy<br>charakterystyczne<br>dla formy<br>R<br>teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>A<br>wypowiedź jest zatytułowana<br>L<br>wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający<br>i kończący<br>2.<br>kompozycja<br>R<br>A<br>L<br>wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny<br>wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach<br>wstępu, rozwinięcia i zakończenia<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>3.<br>segmentacja<br>R<br>A<br>L<br>tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na<br>akapity) jest konsekwentny<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>4.<br>długość pracy<br>R<br>A<br>L<br>długość pracy mieści się w granicach 180-280 wyrazów<br>wypowiedź nie spełnia<br>warunków określonych<br>dla poziomu 1.<br>Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym<br>podkryterium.<br>Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny<br>elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.<br>Tabela C<br>Elementy<br>treści<br>Elementy formy<br>4-3<br>2-1<br>0<br>10-9<br>5 p.<br>4 p.<br>3 p.<br>8-7<br>4 p.<br>3 p.<br>2 p.<br>6-5<br>3 p.<br>2 p.<br>1 p.<br>4-3<br>2 p.<br>1 p.<br>0 p.<br>2-1<br>1 p.<br>0 p.<br>0 p.<br>0<br>0 p.<br>0 p.<br>0 p.<br>Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy<br>oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.<br>Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści<br>ROZPRAWKA<br>Temat<br>W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas<br>wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego<br>postępowania.<br>Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,<br>przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.<br>Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio<br>sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym<br>zakończeniem.<br>Dobrze napisana rozprawka:<br>• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada<br>oczekiwaną strukturę rozprawki<br>• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty<br>przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę<br>• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu<br>• charakteryzuje się stylem formalnym.<br>Teza</p>\n<ol><li>Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się</li></ol>\n<p>w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu<br>komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą<br>rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.<br>In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones<br>wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.</p>\n<ol><li>Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane</li></ol>\n<p>będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu<br>komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie<br>vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele<br>positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /<br>Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel<br>hat aber ihre Anhänger und Gegner.</p>\n<ol><li>Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry</li></ol>\n<p>pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.<br>Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane<br>zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen<br>Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?</p>\n<ol><li>Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką</li></ol>\n<p>w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0<br>(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją.</p>\n<ol><li>Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy</li></ol>\n<p>w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego<br>zjawiska.</p>","solutions":[]}