{"id":"jezyk-polski-2009-styczen-probna-podstawowa/zad/5","paper_id":"jezyk-polski-2009-styczen-probna-podstawowa","number":"5","points":2,"ptype":"open","subject":"jezyk-polski","category":"probna","year":2009,"month":"styczen","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (2 pkt)\nW akapicie 5. dwukrotnie występuje cudzysłów. Określ dwie jego funkcje w tekście.","answer":null,"answer_text":"5. Dostrzeżenie podobieństw, np.:\n0 - 3\na. gatunek literacki,\nb. adresat wypowiedzi - Bóg,\nc. apostroficzny charakter utworów,\nd. ukazanie piękna świata - Boskiego tworu,\ne. uroczysty, podniosły ton.\n6. Podsumowanie\n0 - 3\npełne, np.: dostrzeżenie różnic i podobieństw w ukazaniu postaw człowieka wobec Boga\ni świata oraz odmiennego nastroju i charakteru wypowiedzi poetów (pieśń błagalno-\ndziękczynna Kochanowskiego i elegijno - refleksyjna Słowackiego), wynikających\nz podstawowych kontekstów utworów.\n(3)\nczęściowe, np.: dostrzeżenie różnic i podobieństw pomiędzy utworami tylko w zakresie ich\ntematyki i nastroju\n(2)\npróba podsumowania, np.: sprowadzenie wniosku do stwierdzenia, że utwory różnią się od\nsiebie nastrojem.\n(1)\nPróbny egzamin maturalny z języka polskiego\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy\n4\nTemat 2. Fabryki, huty, kopalnie w oczach Stefana Żeromskiego - nowoczesność\ni postęp czy piekło dla pracujących tam ludzi? Odpowiedz na pytanie,\nanalizując załączone fragmenty Ludzi bezdomnych oraz wykorzystując\nznajomość całości powieści. Zwróć szczególną uwagę na opisy maszyn\ni pracujących robotników.\nI.\nROZWINIĘCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów)\nPunktacja\nAnaliza i interpretacja fragmentu zamieszczonego w arkuszu\n1. Określenie sytuacji i przedstawienie bohaterów, np.:\n0-2\na.\nJoasia w towarzystwie Tomasza zwiedza hutę,\nb. Tomasz Judym, lekarz, główny bohater powieści,\nc.\nJoasia Podborska, nauczycielka, zakochana z wzajemnością w Tomaszu.\n2. Umiejscowienie fragmentu w strukturze powieści, np.:\n0-1\na. opis dotyczy huty w Zagłębiu Dąbrowskim - Judym pracuje tam jako lekarz\nfabryczny,\nb. scena poprzedza finałową rozmowę Judyma z Joasią, poprzedza ich rozstanie.\nObraz huty (maszyn i ich działania)\n3. fascynacja nowoczesnością, np.:\n0-3\na.\nw tekście jest bardzo wiele opisów pracy maszyn,\nb. potęga i ogrom maszyn,\nc.\npiękno maszyn,\nd. ruch, hałas, energia,\ne.\nmaszyny zdają się żyć - porównania do żywych organizmów,\nf.\npatos i wzniosłość w opisie pracy maszyn.\n4. poczucie zagrożenia, np.:\n0-3\na.\nmotyw piekła (wysoka temperatura, łuna, odgłos jak „krótki, urwany śmiech\nszatana”),\nb. maszyny i produkty porównane do potworów, węży itp.,\nc.\nodgłosy jak „śpiew z tłumu, bojaźliwy, strwożony”,\nd. porównanie trąby tłoczącej powietrze do aorty, a szlaki do tryskającej krwi\nmoże kojarzyć się z niebezpieczeństwem, wypadkami,\ne.\nhuta budzi w Joasi trwogę („serce Joasi było strwożone”),\nf.\n„martwa twarz” Judyma.\nObraz pracujących robotników\n5. jako silnych, panujących nad technologią, np.:\n0-3\na.\nmoc robotników panujących nad rozpalonym żelazem,\nb. fizyczna siła robotników („olbrzymi czarni ludzie”),\nc.\npraca w hucie jako ujarzmianie natury,\nd. praca robotników „płynna, rytmiczna, prawie jak taniec”.\n6. jako ofiar huty, np.:\n0-3\na.\ninterpretacja symboliki czarnych ludzi,\nb. praca jest bardzo ciężka, ponad siły,\nc.\nhuta niszczy zdrowie robotników,\nd. motyw walki żelaza z robotnikami i braku litości („kto chory, ten umiera”).\nPróbny egzamin maturalny z języka polskiego\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy\n5\nWykorzystanie znajomości całej powieści\n7. Inne fabryki w powieści, np.:\n0-5\nfabryka cygar w Warszawie -\na.\nmiejsce pracy bratowej Judyma,\nb. robotnicy wykonują wciąż te same proste czynności,\nc.\nnajważniejsze jest, aby robotnicy pracowali szybko, jak maszyny, automaty,\nhuta w Warszawie -\nd. miejsce pracy Wiktora Judyma,\ne.\npraca bardzo ciężka i niszcząca zdrowie,\nf.\nzauważenie podobieństw między stalownią warszawską a hutą w Zagłębiu.\n8. Ogólny obraz fabryk, kopalni i hut w powieści, np.:\n0-2\na.\nbezwzględność właścicieli,\nb. nędza robotników,\nc.\nniebezpieczne warunki pracy, liczne wypadki.\n9. Podsumowanie\n0-3\npełne (np.: dostrzeżenie niejednoznaczności obrazu fabryk i kopalń w powieści -\nmotywom pracy jako niszczącego przymusu ekonomicznego towarzyszy fascynacja\ntechniką; podjęcie próby interpretacji przyczyn tej fascynacji - tradycja pozytywistyczna\ni/lub szybki rozwój techniki w II poł. XIX w.; zauważenie, że opis stosunków\nw powieściowych fabrykach ma charakter krytyki społecznej),\n3\nniepełne (np.: dostrzeżenie niejednoznaczności obrazu fabryk i kopalń w powieści -\nmotywom pracy jako niszczącego przymusu ekonomicznego towarzyszy fascynacja\ntechniką),\n2\npróba podsumowania (np.: stwierdzenie, że Żeromski krytykuje stosunki w fabrykach\ni kopalniach lub stwierdzenie jego zafascynowania techniką).\n1\nPróbny egzamin maturalny z języka polskiego\nOdpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy\n6\nII.\nKOMPOZYCJA (maksymalnie 5 punktów)\nKompozycję wypracowania ocenia się wtedy, gdy przyznane zostały punkty za rozwinięcie tematu.\n- podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie,\nprzejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie graficznym,\n5\n- uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie\ngłównych części,\n3\n- wskazująca na podjęcie próby porządkowania myśli, na ogół spójna.\n1\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIII.\nSTYL (maksymalnie 5 punktów)\n- jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi;\nurozmaicona leksyka,\n5\n- zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi, na ogół jasny; wystarczająca leksyka,\n3\n- na ogół komunikatywny, dopuszczalne schematy językowe.\n1\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nIV.\nJĘZYK (maksymalnie 12 punktów)\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia,\npoprawne: słownictwo, frazeologia i fleksja,\n12\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia\ni fleksja,\n9\n- język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne\nskładnia, słownictwo i frazeologia,\n6\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, słownikowych,\nfrazeologicznych i fleksyjnych,\n3\n- język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów\nskładniowych, słownikowych i frazeologicznych.\n1\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nV.\nZAPIS (maksymalnie 3 punkty)\n- bezbłędna ortografia;\npoprawna interpunkcja (nieliczne błędy) ;\n3\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy II stopnia);\nna ogół poprawna interpunkcja;\n2\n- poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia);\ninterpunkcja niezakłócająca komunikacji (mimo różnych błędów).\n1\nUwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.\nVI.\nSZCZEGÓLNE WALORY PRACY\n0-4","solution":null,"image":"img/jezyk-polski-2009-styczen-probna-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":5,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Język polski · Matura próbna · styczeń 2009 (podstawowa)","subject_label":"Język polski","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 5. (2 pkt)<br>W akapicie 5. dwukrotnie występuje cudzysłów. Określ dwie jego funkcje w tekście.</p>","answer_text_html":"<ol><li>Dostrzeżenie podobieństw, np.:</li></ol>\n<p>0 - 3<br>a. gatunek literacki,<br>b. adresat wypowiedzi - Bóg,<br>c. apostroficzny charakter utworów,<br>d. ukazanie piękna świata - Boskiego tworu,<br>e. uroczysty, podniosły ton.</p>\n<ol><li>Podsumowanie</li></ol>\n<p>0 - 3<br>pełne, np.: dostrzeżenie różnic i podobieństw w ukazaniu postaw człowieka wobec Boga<br>i świata oraz odmiennego nastroju i charakteru wypowiedzi poetów (pieśń błagalno-<br>dziękczynna Kochanowskiego i elegijno - refleksyjna Słowackiego), wynikających<br>z podstawowych kontekstów utworów.<br>(3)<br>częściowe, np.: dostrzeżenie różnic i podobieństw pomiędzy utworami tylko w zakresie ich<br>tematyki i nastroju<br>(2)<br>próba podsumowania, np.: sprowadzenie wniosku do stwierdzenia, że utwory różnią się od<br>siebie nastrojem.<br>(1)<br>Próbny egzamin maturalny z języka polskiego<br>Odpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy<br>4<br>Temat 2. Fabryki, huty, kopalnie w oczach Stefana Żeromskiego - nowoczesność<br>i postęp czy piekło dla pracujących tam ludzi? Odpowiedz na pytanie,<br>analizując załączone fragmenty Ludzi bezdomnych oraz wykorzystując<br>znajomość całości powieści. Zwróć szczególną uwagę na opisy maszyn<br>i pracujących robotników.<br>I.<br>ROZWINIĘCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów)<br>Punktacja<br>Analiza i interpretacja fragmentu zamieszczonego w arkuszu</p>\n<ol><li>Określenie sytuacji i przedstawienie bohaterów, np.:</li></ol>\n<p>0-2<br>a.<br>Joasia w towarzystwie Tomasza zwiedza hutę,<br>b. Tomasz Judym, lekarz, główny bohater powieści,<br>c.<br>Joasia Podborska, nauczycielka, zakochana z wzajemnością w Tomaszu.</p>\n<ol><li>Umiejscowienie fragmentu w strukturze powieści, np.:</li></ol>\n<p>0-1<br>a. opis dotyczy huty w Zagłębiu Dąbrowskim - Judym pracuje tam jako lekarz<br>fabryczny,<br>b. scena poprzedza finałową rozmowę Judyma z Joasią, poprzedza ich rozstanie.<br>Obraz huty (maszyn i ich działania)</p>\n<ol><li>fascynacja nowoczesnością, np.:</li></ol>\n<p>0-3<br>a.<br>w tekście jest bardzo wiele opisów pracy maszyn,<br>b. potęga i ogrom maszyn,<br>c.<br>piękno maszyn,<br>d. ruch, hałas, energia,<br>e.<br>maszyny zdają się żyć - porównania do żywych organizmów,<br>f.<br>patos i wzniosłość w opisie pracy maszyn.</p>\n<ol><li>poczucie zagrożenia, np.:</li></ol>\n<p>0-3<br>a.<br>motyw piekła (wysoka temperatura, łuna, odgłos jak „krótki, urwany śmiech<br>szatana”),<br>b. maszyny i produkty porównane do potworów, węży itp.,<br>c.<br>odgłosy jak „śpiew z tłumu, bojaźliwy, strwożony”,<br>d. porównanie trąby tłoczącej powietrze do aorty, a szlaki do tryskającej krwi<br>może kojarzyć się z niebezpieczeństwem, wypadkami,<br>e.<br>huta budzi w Joasi trwogę („serce Joasi było strwożone”),<br>f.<br>„martwa twarz” Judyma.<br>Obraz pracujących robotników</p>\n<ol><li>jako silnych, panujących nad technologią, np.:</li></ol>\n<p>0-3<br>a.<br>moc robotników panujących nad rozpalonym żelazem,<br>b. fizyczna siła robotników („olbrzymi czarni ludzie”),<br>c.<br>praca w hucie jako ujarzmianie natury,<br>d. praca robotników „płynna, rytmiczna, prawie jak taniec”.</p>\n<ol><li>jako ofiar huty, np.:</li></ol>\n<p>0-3<br>a.<br>interpretacja symboliki czarnych ludzi,<br>b. praca jest bardzo ciężka, ponad siły,<br>c.<br>huta niszczy zdrowie robotników,<br>d. motyw walki żelaza z robotnikami i braku litości („kto chory, ten umiera”).<br>Próbny egzamin maturalny z języka polskiego<br>Odpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy<br>5<br>Wykorzystanie znajomości całej powieści</p>\n<ol><li>Inne fabryki w powieści, np.:</li></ol>\n<p>0-5<br>fabryka cygar w Warszawie -<br>a.<br>miejsce pracy bratowej Judyma,<br>b. robotnicy wykonują wciąż te same proste czynności,<br>c.<br>najważniejsze jest, aby robotnicy pracowali szybko, jak maszyny, automaty,<br>huta w Warszawie -<br>d. miejsce pracy Wiktora Judyma,<br>e.<br>praca bardzo ciężka i niszcząca zdrowie,<br>f.<br>zauważenie podobieństw między stalownią warszawską a hutą w Zagłębiu.</p>\n<ol><li>Ogólny obraz fabryk, kopalni i hut w powieści, np.:</li></ol>\n<p>0-2<br>a.<br>bezwzględność właścicieli,<br>b. nędza robotników,<br>c.<br>niebezpieczne warunki pracy, liczne wypadki.</p>\n<ol><li>Podsumowanie</li></ol>\n<p>0-3<br>pełne (np.: dostrzeżenie niejednoznaczności obrazu fabryk i kopalń w powieści -<br>motywom pracy jako niszczącego przymusu ekonomicznego towarzyszy fascynacja<br>techniką; podjęcie próby interpretacji przyczyn tej fascynacji - tradycja pozytywistyczna<br>i/lub szybki rozwój techniki w II poł. XIX w.; zauważenie, że opis stosunków<br>w powieściowych fabrykach ma charakter krytyki społecznej),<br>3<br>niepełne (np.: dostrzeżenie niejednoznaczności obrazu fabryk i kopalń w powieści -<br>motywom pracy jako niszczącego przymusu ekonomicznego towarzyszy fascynacja<br>techniką),<br>2<br>próba podsumowania (np.: stwierdzenie, że Żeromski krytykuje stosunki w fabrykach<br>i kopalniach lub stwierdzenie jego zafascynowania techniką).<br>1<br>Próbny egzamin maturalny z języka polskiego<br>Odpowiedzi i schemat punktowania - poziom podstawowy<br>6<br>II.<br>KOMPOZYCJA (maksymalnie 5 punktów)<br>Kompozycję wypracowania ocenia się wtedy, gdy przyznane zostały punkty za rozwinięcie tematu.</p>\n<ul><li>podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie,</li></ul>\n<p>przejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie graficznym,<br>5</p>\n<ul><li>uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie</li></ul>\n<p>głównych części,<br>3</p>\n<ul><li>wskazująca na podjęcie próby porządkowania myśli, na ogół spójna.</li></ul>\n<p>1<br>Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.<br>III.<br>STYL (maksymalnie 5 punktów)</p>\n<ul><li>jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi;</li></ul>\n<p>urozmaicona leksyka,<br>5</p>\n<ul><li>zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi, na ogół jasny; wystarczająca leksyka,</li></ul>\n<p>3</p>\n<ul><li>na ogół komunikatywny, dopuszczalne schematy językowe.</li></ul>\n<p>1<br>Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.<br>IV.<br>JĘZYK (maksymalnie 12 punktów)</p>\n<ul><li>język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia,</li></ul>\n<p>poprawne: słownictwo, frazeologia i fleksja,<br>12</p>\n<ul><li>język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia</li></ul>\n<p>i fleksja,<br>9</p>\n<ul><li>język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne</li></ul>\n<p>składnia, słownictwo i frazeologia,<br>6</p>\n<ul><li>język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, słownikowych,</li></ul>\n<p>frazeologicznych i fleksyjnych,<br>3</p>\n<ul><li>język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów</li></ul>\n<p>składniowych, słownikowych i frazeologicznych.<br>1<br>Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.<br>V.<br>ZAPIS (maksymalnie 3 punkty)</p>\n<ul><li>bezbłędna ortografia;</li></ul>\n<p>poprawna interpunkcja (nieliczne błędy) ;<br>3</p>\n<ul><li>poprawna ortografia (nieliczne błędy II stopnia);</li></ul>\n<p>na ogół poprawna interpunkcja;<br>2</p>\n<ul><li>poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia);</li></ul>\n<p>interpunkcja niezakłócająca komunikacji (mimo różnych błędów).<br>1<br>Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.<br>VI.<br>SZCZEGÓLNE WALORY PRACY<br>0-4</p>","solutions":[]}